CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Drents Archief ontwerp- concept begroting 2024

Raadsvergadering 15 juni 2023, gemeente AssenBij agendapunt: Jaarverslag 2022 en conceptbegroting 2024 Drents Archief8.672 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1

BEGROTING 2024 VAN COLLECTIE NAAR CONNECTIE Drents Archief begroting 2024

2

Fotograaf Sake Elzinga, de toenmalige kroonprins Willem-Alexander in 1995 bij hunebed D27 in Borger

3

1. Inleiding

4

2. Algemene ontwikkelingen voor 2024

6

3. Onze visie, missie, doelen en kernwaarden

8

4. Doelstellingen voor 2024

12

5. Paragrafen

20

6. Financiële begroting

24

7. Verklaring algemeen bestuur

30

Bijlagen

32

Drents Archief begroting 2024

4

HOOFDSTUK 1

INLEIDING

5

Het begrotingsjaar 2024 is het vierde en laatste jaar binnen het meerjarenbeleidsplan 2021-2024 Van collectie naar connectie. In het voorliggende document worden de activiteiten geschetst die voortkomen uit onze strategische visie in samenhang met de financiële consequenties hiervan voor de begroting, gevolgd door een toelichting op deze cijfers. Volgens artikel 34b van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR 2022) wordt voor elk begrotingsjaar een kadernota (de ‘algemene financiële en beleidsmatige kaders’) opgesteld en vervolgens een ontwerp voor de begroting met toelichting. Omdat de kadernota uiterlijk 30 april en de ontwerpbegroting uiterlijk begin mei moeten worden aangeleverd en de stukken feitelijk in elkaars verlengde liggen is in 2016 in het bestuur besloten om deze stukken te integreren in de ontwerpbegroting en deze jaarlijks vóór 15 april aan te leveren. De Ontwerp-Begroting 2024 is binnen de kaders van onze Strategische Visie 2021-2024 door het Dagelijks Bestuur van het Drents Archief opgesteld en wordt conform artikel 35 van de WGR 2022 voorgelegd aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en de raad van de gemeente Assen.

De minister en de raad van de gemeente kunnen binnen twaalf weken reageren op de inhoud van de ontwerp-begroting. Het dagelijks bestuur van het Drents Archief stelt de minister van OCW en de gemeenteraad van Assen voorafgaande aan het vaststellen van de begroting schriftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeel over de zienswijze alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Vervolgens wordt de begroting door het Algemeen Bestuur van het Drents Archief vastgesteld, waarna de begroting vóór 15 september aan de minister van OCW, de raad van de gemeente Assen en gedeputeerde staten van Drenthe wordt toegezonden.

Drents Archief begroting 2024

6

HOOFDSTUK 2

ALGEMENE ONTWIKKELINGEN VOOR 2024 2.1 Organisatorische ontwikkelingen In het kader van de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen die in juli 2022 is ingevoerd en binnen twee jaar moet zijn geïmplementeerd, wordt in 2024 voor het Drents Archief een nieuwe GR opgesteld. Naast de gemeente Assen en het Rijk zullen één of meer nieuwe toetreders deel uitmaken van deze nieuwe GR, zodat na uittreding van het Rijk per 1-1-2025 voldoende partners in de GR blijven. Naast de nieuwe GR ligt er in 2024 een convenant met het ministerie van OCW inzake de samenwerking met RHC’s, een in een specifieke uitkering (SPUK) uitgewerkte financiële regeling alsmede RHC-

specifieke afspraken met OCW. Hiermee komt een einde aan alle voorbereidingen van de afgelopen jaren op de uittreding van het Rijk en wordt de GR-partners voldoende zekerheid geboden voor de toekomst. De groei van de organisatie (voor wat betreft formatie) die in 2023 is ingezet, maakt in 2024 voor het eerst voor een heel jaar zichtbaar wat dit betekent in personeelskosten. Naast uitbreiding in fte zien we ons geconfronteerd met een krappe arbeidsmarkt met stijgende lonen. Ook hogere inkoop door inflatie en onzekerheid over ons energiecontract (het huidige loopt af per 2024) maken dat onze kosten voor 2024 lastig in te schatten zijn.

In het voorjaar van 2024 komt er een einde aan de pilot- en projectfase van het Drentse e-depot. We gaan dan over tot realisatie van het e-depot, waarbij we ervan uitgaan dat behalve de pilotdeelnemers ook andere gemeenten en overige instellingen gaan aansluiten op het Drentse e-depot.

2.2 Ontwikkelingen wettelijke archieffunctie In 2024 zijn we nog steeds in afwachting van de invoering van de nieuwe Archiefwet (per 1-1-2025). Hierin wordt (naar verwachting) opgenomen dat overheden verplicht een archivaris moeten aanstellen. Dit biedt kansen voor het Drents Archief, omdat wij hiervoor onze expertise kunnen aanbieden, in de vorm van een dienstverleningsovereenkomst (DVO) of als onderdeel van onze GR. In de nieuwe Archiefwet wordt ook uitgegaan van een verkorting van de overbrengingstermijn van twintig naar tien jaar; naar verwachting betekent dat in de toekomst meer werkzaamheden. Er zal immers sprake zijn van een inhaalslag. Een andere belangrijke wijziging die uit de invoering van de nieuwe Archiefwet volgt, is dat acquisitie van particuliere archieven niet langer door de rijksarchivaris wordt gedaan en onder de rijkscollectie valt, maar dat dit een provinciale acquisitie wordt. Afspraken hierover met de provincie zijn gemaakt in 2023.

2.3 Ontwikkelingen erfgoedfunctie

7

Vanuit onze erfgoedfunctie laten we een breed publiek kennismaken met onze collectie, waarbij educatie één van de belangrijkste kernpunten is. Daarnaast blijven we een bijdrage leveren aan het culturele veld in de provincie Drenthe, met als uitgangspunt dat die bijdrage gelieerd is aan onze collectie. Door de scholen actief te benaderen en te informeren over ons brede educatieve programma halen we in 2024 weer het aantal van 7.500 leerlingen, zoals we vóór corona gewend waren, zowel in het Drents Archief, als op locatie en online. Naast de ontwikkeling van het Drentse e-depot blijven we inzetten op innovatieve technologiën. Via Linked Open Data kunnen we nog beter documenten en archieven met elkaar verbinden en daarmee erfgoed beter ontsluiten.

Na de eerste verkenningen in voorgaande jaren zien we in 2024 een toename in verzoeken om de archieftaak van diverse (overheids)instellingen, zoals waterschappen, GGD en Veiligheidsregio, over te nemen. Ook voor nieuwe toetreders in onze GR geldt dat wij de archieftaak kunnen gaan vervullen. Hiermee geven wij invulling aan één van onze speerpunten voor de beleidsperiode 2021-2024: archief-expert voor lagere overheden in Drenthe. Drents Archief begroting 2024

8

HOOFDSTUK 3

ONZE VISIE, MISSIE, DOELEN EN KERNWAARDEN 3.1 Missie

3.2 Visie

RHC Drents Archief vertelt het verhaal van Drenthe. Wij beheren de authentieke bronnen van overheden, particulieren en bedrijven in Drenthe. Via diverse activiteiten maken wij met deze bronnen de connectie met een breed publiek. Wij zijn specialist op het gebied van digitale archivering, bieden met het Drentse e-depot duurzame digitale opslag voor alle Drentse lagere overheden en daarmee duurzame toegankelijkheid voor elke informatie- en rechtzoekende burger.

Met informatie en diverse activiteiten over ons erfgoed bieden we jong en oud een andere blik op hun omgeving en leveren we een bijdrage aan hun maatschappelijke betrokkenheid. Door het vergroten van historisch besef en een betrouwbare informatieuitwisseling bevorderen we burgerschap en sociale cohesie in de samenleving. We benadrukken de culturele waarde van erfgoed voor de Drentse inwoner. De basis van het Drentse erfgoed wordt gevormd door onze collectie authentieke bronnen die wij op deskundige wijze bewaren en toegankelijk houden ‘tot in eeuwigheid’ in onze analoge en digitale archiefdepots. Het Drents Archief in Assen is dé plaats waar dit unieke Drentse erfgoed bewaard en ontsloten moet blijven worden.

3.3 Kerndoelen

9

Vanuit voorgaande missie en visie stelt het Drents Archief zich de volgende kerndoelen.

Collectiebeheer

Het Drents Archief treedt op als professioneel beheerder van cultuurhistorische informatie in al haar verschijningsvormen (dossiers, kaarten, charters, kranten, foto’s, films, geluidsopnamen en digitale bestanden) in de provincie Drenthe. Het is onze taak om deze collectie blijvend uit te breiden met waardevol Drents erfgoed om het verhaal van Drenthe in lengte van dagen te kunnen blijven vertellen. Het Drents Archief profileert zich als expert digitale archivering voor overheden in Drenthe. Wij ondersteunen Drentse lagere overheden bij de verbetering van hun informatiehuishouding, zodat de duurzame toegankelijkheid van hun digitale archieven zoveel mogelijk geborgd wordt. Daartoe bieden wij advies, begeleiding en toegang tot het e-depot. Met onze collectie en expertise faciliteren wij ook historische verenigingen, lokale en regionale musea en andere ketenpartners binnen en buiten de provincie Drenthe.

Publieksbereik

Op basis van de Archiefwet en de beschikbare collecties faciliteert het Drents Archief vanuit een klantgerichte oriëntatie de rechtzoekende burger en andere onderzoekers in het beantwoorden van concrete vragen. Met het ontwikkelen en optimaliseren van digitale diensten verleidt het Drents Archief uiteenlopende publieksgroepen om actief gebruik te maken van zijn collecties. De collecties vormen tevens de basis voor diverse (online en fysieke) publieksactiviteiten en -evenementen waarmee het Drents Archief het verhaal van Drenthe vertelt.

Educatie

Het Drents Archief biedt een divers educatief aanbod aan voor ruim 7.500 kinderen per jaar van basis- en voortgezet onderwijs, zowel in het Drents Archief, als op locatie en online. Voor het middelbaar beroepsonderwijs bieden wij een gecertificeerde leer-werkomgeving. Met universiteit en hogescholen werkt het Drents Archief samen op gebied van onderwijs aan studenten, onderzoeks- en stageplaatsen. Aan volwassenen bieden we educatie door middel van lezingen en collegereeksen.

Drents Archief begroting 2024

10

3.4 Kernwaarden De kernwaarden voor RHC Drents Archief zijn authenticiteit, betrouwbaarheid, integriteit en toegankelijkheid. Archieven zijn de getuigenissen van bestuurlijk, cultureel en intellectueel handelen en vormen de weerspiegeling van de samenleving. Ze bieden context en zijn van belang voor een transparante en op democratische beginselen gestoelde overheid. Door de digitale ontwikkelingen is de blik van burgers op de wereld verruimd maar tegelijkertijd wordt steeds nadrukkelijker gezocht naar connectie met het lokale, regionale en nationale verleden. Historische informatie over de woonomgeving ondersteunt de vorming van de eigen identiteit van burgers. Zij kunnen aan de hand van beschikbare historische bronnen kennisnemen van het handelen van de eigen familie of van gebeurtenissen in de leefomgeving. Zo worden ze in staat gesteld om context te geven aan hun eigen leven en de plek waar ze wonen. Dit is een belangrijk gegeven voor participatie in de samenleving. Van collectie naar connectie.

Fotograaf Sake Elzinga, koetsentocht Diever 1985

11

Drents Archief begroting 2024

12

HOOFDSTUK 4

DOELSTELLINGEN VOOR 2024 4.1 Collectiebeheer Door het zorgvuldig bewaren en beschikbaar maken van overheidsinformatie en andere belangrijke informatiebronnen geven wij invulling aan de wettelijke taak om de archieven van onze partners, gemeente Assen en het Rijk, te beheren. Met een goed collectiebeheer ontwikkelen wij het Drents Archief tot het ‘Geheugen van Drenthe’. Met advies, begeleiding en toegang tot het e-depot ondersteunen wij Drentse lagere overheden bij de verbetering van hun informatiehuishouding, zodat de duurzame toegankelijkheid van hun digitale archieven geborgd wordt.

Onze collectie vormt de basis van onze organisatie. Een van de belangrijkste werkprocessen binnen het Drents Archief is het toegankelijk maken van archieven voor bezoekers, zowel online als fysiek. Een archief dat we binnenkrijgen ondergaat een proces van opneming in de collectie. Dit behelst zowel het selecteren van te bewaren stukken als het beschrijven en de materiële verzorging ervan. De omvang van nieuwe acquisities is soms groter dan direct verwerkt kan worden. In het in 2023 vastgestelde collectie- en acquisitieplan is opgenomen dat verworven collecties voortaan binnen een jaar beschikbaar worden gemaakt voor de bezoeker. Om dit te kunnen realiseren is de personeelsformatie in 2023 structureel uitgebreid

met een medewerker behoud en een medewerker inventarisatie. In 2024 resulteert dit in succesvolle uitvoering van het acquisitieplan. Voor het beheer van onze collectie worden verschillende archiefbeheersystemen gebruikt: voor kastplaatsregistratie in onze analoge depots, voor beeldmateriaal en voor digitale archieven (e-depot). In 2023 is gestart met een onderzoek naar de mogelijke samenvoeging en afstemming van deze systemen. Uitvoering van dit project vindt plaats in 2024.

Rijksarchief Drenthe

Gemeentearchief Assen De archiefbewaarplaats van de gemeente Assen en de functie van gemeentearchivaris zijn ondergebracht bij het Drents Archief. Dit betekent in de praktijk dat de archieven van de gemeente die zijn overgebracht naar de archiefbewaarplaats om permanent te worden bewaard, onder de verantwoordelijkheid van de gemeentearchivaris, door het Drents Archief worden beheerd. De gemeentearchivaris is naast het beheer van de overgebrachte archieven belast met het toezicht op de archieven van de gemeente die (nog) niet zijn overgebracht naar de archiefbewaarplaats. → In 2024 worden stappen genomen in het overbrengen van de laatste analoge archieven. → De samenwerking met de gemeente Assen op het terrein van digitale archivering wordt de komende jaren geïntensiveerd. Het doel is om in gezamenlijkheid duurzame digitale opslag van de digitale archiefbescheiden van de gemeente te realiseren. De e-depotvoorziening van het Drents Archief kan hierin een centrale rol spelen.

Het Drents Archief huisvest de rijksarchiefbewaarplaats in de provincie Drenthe. Tot aan de invoering van de nieuwe Archiefwet per 1 januari 2025 is tevens de functie van rijksarchivaris in de provincie Drenthe bij de organisatie ondergebracht. De permanent te bewaren archieven van rijksinstellingen die in de provincie gevestigd zijn en waarvan de taken een regionaal karakter hebben, worden overgebracht naar de rijksarchiefbewaarplaats. De overbrenging hoeft niet eerder plaats te vinden dan na twintig jaar (en naar verwachting vanaf 2025 na tien jaar). Hierdoor valt ook de komende jaren een aanzienlijk aanbod van papieren archieven van rijksinstellingen te verwachten. Het einde van het papieren tijdperk komt echter bij verschillende rijksinstellingen langzaam maar zeker in zicht. De digitale archieven worden straks niet bij het Drents Archief ondergebracht, maar vallen onder verantwoordelijkheid van het Nationaal Archief. → Voor het analoge deel van de rijkscollectie is inzichtelijk welke aandachtspunten er zijn met betrekking tot de materiële staat. Het Drents Archief stelt zich ten doel dat uiterlijk in 2024 de achterstanden in overbrengingen van papieren rijkscollecties naar de rijksarchiefbewaarplaats in Drenthe zijn afgerond.

→ In 2024 hebben we in beeld welk deel van de rijkscollectie in aanmerking komt voor digitalisering en welk gedeelte voor verplaatsing naar het (rijks)depot in Emmen. In het depot in Emmen kan rijksarchief worden opgeslagen,

maar vanwege de beperkte dienstverlening aldaar lenen voornamelijk reeds ingescande dossiers zich daarvoor. De ruimte die we winnen met overbrenging van rijksarchief naar Emmen, gebruiken we voor collecties die in het Drents Archief juist fysiek ter inzage gegeven kunnen worden. → In 2024 hebben we een actueel overzicht van de werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd op de verschillende rijkscollecties, inclusief de particuliere acquisities die onder het Rijksregime zijn geacquireerd. Zo hebben we het rijksarchief op het moment van uittreding van het Rijk op 1-1-2025 optimaal inzichtelijk.

Drents Archief begroting 2024

13

14

Provinciaal archief Drenthe Het Drents Archief beheert op basis van een DVO namens de provinciearchivaris de overgebrachte archieven van de provincie Drenthe. Over het beheer vindt afstemming plaats tussen de provinciearchivaris en de rijksarchivaris in de provincie Drenthe. De provincie levert de over te brengen archieven in de wettelijk vereiste goede, geordende en toegankelijke staat aan bij het Drents Archief. Op basis van afspraken wordt jaarlijks een gedeelte van de archieven materieel verzorgd om behoud van het materiaal te waarborgen. Daarnaast heeft de provincie Drenthe deelgenomen aan de pilot van het Drentse

e-depot en in 2024 willen we deze samenwerking structureel voortzetten. Het Drents Archief is in gesprek met de provincie over de acquisitie van particuliere archieven in Drenthe. Na inwerkingtreding van de nieuwe Archiefwet fungeert het Drents Archief niet langer als rijksarchivaris in Drenthe en verliezen wij daarmee de directe bevoegdheid om particuliere archieven te acquireren. → Vanaf 2025 voeren we particuliere acquisitie uit als dienst namens de provinciaal archivaris. Voor een soepele overgang worden in 2024 hiervoor samen met de provincie de nodige voorbereidingen getroffen. → In 2024 verzorgen we het provinciaal archief. Dit houdt in dat – op basis van afspraken die we met de provinciearchivaris hebben gemaakt – een deel van de collectie voorzien wordt van nieuwe dozen en omslagen. Onze afdeling Behoud draagt hiervoor zorg. → In 2024 blijft de provincie, na de driejarige pilot, gebruik maken van het Drentse e-depot.

E-depot In het voorjaar van 2024 ronden wij voor het e-depot de laatste pilots met onze partners af en gaan we over van de projectvorm naar opname van digitale archivering in de bestaande organisatie. De volledige dienstverlening op het gebied van e-depot is beschikbaar met de e-depot applicatie Preservica, aanvullende tooling, beleid en bemensing in de vorm van adviseurs digitale informatievoorziening en functioneel beheerders,

aangevuld met medewerkers van de afdeling Collectie en Publiek wanneer nodig. Naast het verzorgen van opname, beheer en ter beschikking stelling van informatie in het e-depot wordt het netwerk van gemeenten en andere (overheids-) instellingen onderhouden, worden kennis en ervaringen gedeeld, workshops gegeven en wordt aanvullende dienstverlening geleverd op het gebied van informatiemanagement.

Lagere overheden en erfgoedpartners Als ondernemende organisatie gaat het Drents Archief allianties aan met partners binnen en buiten de erfgoedsector. Op provinciaal niveau breiden we onze steunfunctie verder uit richting decentrale overheden, musea en historische verenigingen. We bieden alle Drentse overheden een complete dienstverlening op archiefgebied. Met deze vorm van samenwerking versterkt het Drents Archief zijn rol in de regio en bieden we een antwoord op de terugtrekking van het Rijk uit de Gemeenschappelijke Regelingen met de RHC’s. → In 2024 nemen vier overheidsinstellingen deel aan het Drentse e-depot. Daarnaast organiseren we een aantal informatiesessies om de overige gemeenten aangehaakt te houden. Ook informeren we alle geïnteresseerden via onze website en e-depot nieuwsbrieven. → De verkenningen die in 2022 en 2023 onder alle Drentse gemeenten zijn gedaan in het kader van toetreding tot de GR van het Drents Archief hebben in 2024 geleid tot formele besluiten van gemeenten.

→ Bij toetreding tot de GR van het Drents Archief kan een gemeente, naast deelname in het e-depot, ook kiezen voor het onderbrengen van de (per 1-1-2025 verplichte) archivaristaak bij het Drents Archief. → Samenwerking met historische verenigingen in Drenthe krijgt in 2024 volop vorm door de mogelijkheid die we bieden om collecties te ontsluiten via een collectiebeheersysteem.

Particulier archief Tot 2025 heeft het Drents Archief de mogelijkheid om, in aanvulling op de archieven van overheden die wettelijk verplicht bewaard moeten blijven, archieven, collecties en verzamelingen van private oorsprong op te nemen. Dit materiaal wordt opgenomen in de rijksarchiefbewaarplaats in de provincie Drenthe. Dat kan op basis van een overeenkomst van schenking of op basis van een overeenkomst van opneming ter bewaring die wordt getekend door de rijksarchivaris. Aangezien na invoering van de nieuwe Archief in 2025 de functie van rijksarchivaris in de provincie komt te vervallen, zullen dergelijke private schenkingen onder een ander ‘gezag’ moeten worden geformaliseerd. → Het Drents Archief geeft in 2024 samen met de provincie Drenthe invulling aan de toekomstige formalisering van provinciebrede particuliere acquisitie. → In 2024 wordt het acquisitieproces geëvalueerd.

Foto- en filmarchief

Online diensten en social media

Het foto- en filmarchief vormt een bijzonder onderdeel van zowel onze rijks-, provinciale, als particuliere archieven; een onderdeel dat vaak het meest tot de verbeelding van onze klanten spreekt. → Voor het fotoarchief zetten wij in 2024 extra in op de toegankelijkheid van onze fotocollecties door uitbreiding van de beeldbank (die in 2023 weer grotendeels online zichtbaar is gemaakt) met bijzondere collecties van provinciaal belang. → Voor het filmarchief zetten wij in 2024 extra in op het hoogwaardig digitaliseren van materiaal. Videobanden zijn aan sterk verval onderhevig en digitalisering is noodzakelijk om de historische beelden te behouden. Filmmateriaal (voornamelijk 8 en 16 mm) digitaliseren wij met een speciale filmscanner op hoge kwaliteit. Wij voldoen hiermee aan de huidige standaarden en wensen vanuit de klant, zoals de media. → Via social media, met tentoonstellingen, filmvoorstellingen, lezingen en publicaties vestigen wij extra aandacht op de pareltjes in onze foto- en filmcollectie.

Ten aanzien van Digitale Toegankelijkheid zetten we grote stappen. De Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) zijn de internationale standaard voor digitale toegankelijkheid. → Bij de verplichte audit in het voorjaar 2024 streven we naar niveau A. Daarmee voldoen we aan alle eisen van WCAG AA. → Om onze verschillende collecties dichterbij het publiek te brengen, maken we dit jaar weer verschillende social media rubrieken. Rubrieken die we eerder publiceerden zijn o.a. Huizen van Stand, de weekfilm, Verdwenen Beroepen, Hunebedden in Drenthe, Koloniën van Weldadigheid en het Noorden in Woord en Beeld. Daarnaast willen we door middel van het gebruik van Instagram Stories meer achter de schermen laten zien. Bijvoorbeeld hoe onze archiefstukken duurzaam bewaard worden. Ook geven we regelmatig zoektips, om naast onze bronnen ook onderzoeksmethodiek meer onder de aandacht te brengen. → Naast onze vaste rubrieken op social media, spelen we in op actuele thema’s. Op deze manier blijven we actueel en nemen de regionale media onze berichten sneller over. → De nauwe samenwerking met RTV Drenthe en het Dagblad van het Noorden zetten we in 2024 voort. We hebben wekelijkse rubrieken bij beide media en breiden dit waar mogelijk uit. Ons streven is om in 2024 weer een podcast te maken in samenwerking met RTV Drenthe.

Dit vergroot ons bereik: z o kunnen we ook buiten Drenthe duidelijk van ons laten horen.

4.2 Publieksbereik en Educatie

Het Drents Archief vertelt het verhaal van Drenthe. Wij beheren de authentieke bronnen van overheden, particulieren en bedrijven. Via diverse activiteiten maken wij met deze bronnen de connectie met een breed publiek. Onze online diensten, social media, individuele dienstverlening, educatie, publieksactiviteiten en projecten vallen onder de erfgoedfunctie.

Drents Archief begroting 2024

15

16

→ We zetten niet alleen in op inhoudelijk sterke content, maar ook op groei in het bereik van onze berichten. Dit doen we door het bevorderen van de betrokkenheid.

Individuele dienstverlening In het Drents Archief begeleiden we individuele bezoekers bij historisch en genealogisch onderzoek en bij het opvragen van bouwdossiers. Met de begeleiding van onderzoekers in hun zoektocht naar het eigen verleden vervult het Drents Archief een maatschappelijke rol. Het vinden van antwoorden op vragen zoals: ‘Waar kom ik vandaan, wie waren mijn voorouders en wat was hun rol in de geschiedenis?’ kunnen houvast bieden in het leven. We merken dat met name bij de mensen die onderzoek doen naar het oorlogsverleden van hun familie en bij Drenten met roots buiten Nederland, zoals Drenten met Molukse voorouders.

→ Door onze bezoekers zoveel mogelijk op afspraak te ontvangen, liggen aangevraagde stukken al klaar en kunnen onze medewerkers anticiperen op de onderzoeksvraag. Hierdoor verloopt het bezoek aan het archief efficiënter, waardoor uiteindelijk meer bezoekers geholpen kunnen worden. → We steken extra tijd in de individuele begeleiding van onderzoekers bij de helpdesks Tweede Wereldoorlog, Bewoningsgeschiedenis en Kadaster. Het gaat hierbij om arbeidsintensief onderzoek in ingewikkelde archieven of, in het geval van de helpdesk Tweede Wereldoorlog, om onderzoek dat grote emotionele impact heeft op de onderzoekers. In 2024 organiseren we 150 keer een helpdesk. → Door steeds meer bronnen online beschikbaar te stellen en deze te koppelen aan (familie)namen, kan de klant sneller en eenvoudiger informatie zoeken en vinden. → Ook met scanning on demand kunnen we onze bezoekers beter en sneller bedienen en kunnen bronnen worden geraadpleegd zonder naar het Drents Archief te hoeven afreizen. → We maken korte, eenvoudige instructiefilmpjes voor de klant, zodat zijn zoekvraag leidt tot het vinden van digitale bronnen op onze website.

Publieksactiviteiten

Novemberstorm 1972

Het Drents Archief organiseert publieksactiviteiten op het snijvlak van geschiedenis, cultuur en erfgoed om zo het verhaal van Drenthe te vertellen op basis van onze collectie. Het vertellen van verhalen uit het verleden die raakvlakken hebben met onze huidige

maatschappij, is belangrijk voor de identiteit van alle inwoners van Drenthe. Denk aan de geschiedenis van de Molukkers in Drenthe, de rol van familieleden tijdens de Tweede Wereldoorlog, de geschiedenis van de vrouwenemancipatie en aandacht voor LHBTI’ers in het Drentse verleden. Daarmee vervult het Drents Archief een maatschappelijke taak. Door onze collectie steeds op innovatieve manieren te presenteren, maken we de connectie met verschillende doelgroepen. → Het archief van de Badan Persatuan dat in 2023 is geïnventariseerd, is in 2024 ontsloten en toegankelijk voor het publiek. Hier wordt op diverse manieren aandacht aan besteed. → In 2024 organiseren we activiteiten met inhoud en kwaliteit, zoveel mogelijk met (erfgoed)partners uit de provincie en in het land: Maand van de Drentse Familiegeschiedenis rondom een actueel onderdeel van onze collectie, Opa- en Omadagen (samen met het Drents Museum rondom een actuele tentoonstelling), Open Joodse Huizen (in het kader van herdenken en vieren), Open Monumentendag, Gekleurd Grijs, Oktober Kindermaand en de Maand van de Geschiedenis (met diverse samenwerkingspartners in de gehele provincie). N  aast onze reguliere activiteiten organiseren we ook bij de in 2024 lopende projecten een aantrekkelijk programma. → In 2024 willen de samenwerkingsverbanden met andere erfgoedinstellingen in de provincie voorzetten.

Door een activiteit bijvoorbeeld zowel in het Drents Archief als in een museum

of erfgoedinstelling te organiseren. Zo kunnen ook kleinere instellingen gebruik maken van ons netwerk en onze expertise en bereiken wij een grotere doelgroep in alle hoeken van de provincie. → Niet alleen in de social media rubrieken, maar ook door middel van gang- en webexposities kunnen we veel (foto-)collecties thematisch uitlichten en aan een groot publiek tonen. In 2024 richten we een tentoonstelling in over vrouwen in Drenthe. → Onze samenwerking met historische verenigingen in Drenthe krijgt vorm door digitalisering van hun tijdschriften en opname van de artikelen in de ‘Drentse Delpher’ op geheugenvandrenthe.nl. → In 2024 ligt de nadruk ook bij publieksactiviteiten op inclusiviteit. Op die manier proberen we andere doelgroepen bij ons archief te betrekken, we kunnen aan hen laten zien dat ook hun geschiedenis bij het Drents Archief te vinden is. → Het onderwerp van de Maand van de Geschiedenis in 2024 is Echt nep. Rond dit thema organiseren we in oktober een groot aantal publieksactiviteiten. We doen dit in het Drents Archief, maar ook op locatie en in samenwerking met andere partners.

Educatie Het Drents Archief biedt voor zowel basis-, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs een divers educatief aanbod aan. → Door de scholen actief te benaderen en te informeren over ons brede educatieve programma halen we in 2024 weer het aantal van 7.500 leerlingen, zoals we vóór corona gewend waren, zowel in het Drents Archief, als op locatie en online.

→ I n 2024 wordt onze educatiekelder vernieuwd. Behalve voor noodzakelijk onderhoud en vernieuwing van de ruimtes en het meubilair, gebruiken we dit project om te voldoen aan de digitale eisen van deze tijd en voor leerlingen een nog boeiender programma te ontwikkelen. Er wordt een lesprogramma aangeboden over mediawijsheid. → Uit het project Drentse soldaten in de Grande Armée volgt een educatief programma waarin wordt samengewerkt met het Musée de l’Armée in Parijs. → In samenwerking met het Huus van de Taol wordt een lesprogramma over Heksen en Blauwvarven ontwikkeld, over Drentse taal en uitdrukkingen. → Voor het middelbaar beroepsonderwijs breiden we ons onderwijsaanbod uit en wordt de samenwerking met het Drenthe College voortgezet. → Met universiteit en hogescholen wil het Drents Archief nadrukkelijker samenwerken op gebied van onderwijs aan studenten, onderzoeks- en stageplaatsen. Met steun van de provincie bieden we een ‘onderzoeksbeurs’ of fellowship aan voor twee studenten waarmee jonge onderzoekers werkervaring kunnen opdoen. Daarnaast schrijven ze mee aan het verhaal van Drenthe.

17

Drents Archief begroting 2024

18

Projecten en dienstverlening derden Om de historische bronnen die wij beheren voor een breed publiek toegankelijk te maken, ontwikkelen we diverse publieksprojecten rondom een bepaald thema of archief. Op deze wijze geven wij invulling aan onze erfgoedfunctie. → In 2022 is subsidie aangevraagd bij VWS in het kader van de collectieve erkenning van Indisch Moluks Nederland ten behoeve van ontsluiting van het Badan Persatuan archief dat wij overgedragen hebben gekregen. In 2023 is dit archief geïnventariseerd met behulp van een externe medewerker die de Maleise taal machtig is. In 2024 wordt dit bijzondere archief vervolgens ontsloten voor het publiek. → In 2024 wordt uitvoering gegeven aan het in 2023 gestarte brede samenwerkingsproject met Design Academy Eindhoven (DAE), Provincie Drenthe, gemeente Noordenveld, Gevangenismuseum, PI Veenhuizen, De Nieuwe Rentmeester en Stichting Ketter&Co. Het Drents Archief beheert het omvangrijke archief van de Maatschappij

van Weldadigheid en beschikt daarnaast over een uitgebreide collectie topografische kaarten, ansichtkaarten en foto’s met betrekking tot de voormalige koloniën in Frederiksoord en Veenhuizen. Juist wat betreft laatstgenoemde collecties beeldmateriaal zoekt het Drents Archief naar innovatieve en creatieve manieren van presenteren. Hoe kunnen foto’s, tekeningen en kaarten op een verrassende manier naar buiten worden gebracht en zo een spraakmakende bijdrage leveren aan het vertellen van het unieke verhaal van de Koloniën? Daar geven DAE-studenten in 2024 vorm aan. → In 2024 presenteren we de resultaten van het project Drentse soldaten in de Grande Armée, een samenwerking met het Nederland-Rusland Centrum, Chronoscoop film & photography en Garage TDI. Na ruim anderhalf jaar voorbereiding en vertraging vanwege corona en de oorlog in Oekraïne is de documentaire gereed en kan de bibliografie van één van de zogenaamde Drentse lotelingen worden gepresenteerd.

19

Drents Archief begroting 2024

20

HOOFDSTUK 5

PARAGRAFEN 5.1. Bedrijfsvoering Personeel en organisatie De koers van de organisatie en de actualiteit bepalen ons personeelsbeleid. Daarmee moet het beleid bijdragen aan de ontwikkeling van medewerkers. Passend in onze profilering als innovatief, ondernemend en inclusief archief streven we naar een effectief en efficiënt functionerende organisatie die in staat is om te anticiperen op veranderende externe omstandigheden. Om flexibel te kunnen meebewegen, bieden wij onze medewerkers scholing aan om blijvend te kunnen inspelen op nieuwe technologieën en klantwensen.

Dat betekent ook dat we op andere manieren werken. Vaker in projecten en meer procesgericht om vanuit de opgave te kunnen bepalen wie en wat nodig is. Per 1 januari 2023 is AFAS HRM in gebruik genomen voor uren boeken, verlof, verzuim, declaraties en de salarisadministratie. In 2023 is dit onderdeel verder geoptimaliseerd, net zoals het onderdeel financiën. In 2024 worden de inrichting van de projectenmodule, contracten en CRM afgerond. Het traject ‘procesgericht samenwerken’ waar de afgelopen jaren aan is gewerkt, is niet zozeer afgerond maar procesgericht werken is in 2024 wel volledig in de organisatie geïmplementeerd. Na eerst onze kernprocessen in grote lijnen in kaart te hebben

gebracht, blijven we de komende jaren de overige (deel)processen actualiseren. Daarmee besteden we structureel, met het oog op een efficiënte bedrijfsvoering, ook aandacht aan de optimalisatie van onze bedrijfsprocessen. De formatie van het Drents Archief bedraagt in 2024 26,54 fte. In een kleine organisatie als die van het Drents Archief is het belangrijk dat de formatie bestaat uit professioneel breed inzetbare medewerkers. Om medewerkers duurzaam inzetbaar te houden binnen en buiten het Drents Archief, is er voortdurend aandacht voor opleiding en training. Een substantieel onderdeel van onze organisatie wordt gevormd door het team vrijwilligers.

Ongeveer veertig vrijwilligers ondersteunen onze medewerkers en processen op velerlei wijze. In het kader van ‘binden en boeien’ wordt het vrijwilligersbeleid geactualiseerd en scholing aangeboden aan onze vrijwilligers en vrijwilligerscoördinatoren. Het Drents Archief is een organisatie die verschillen (h)erkent, waardeert en benut. Elk mens moet gelijke kansen krijgen; of het nu gaat om geslacht, leeftijd, etnische achtergrond, geaardheid of mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het Drents Archief blijft in dit kader activiteiten ondernemen die ondersteunend zijn aan een inclusieve organisatie met een divers personeelsbestand en een optimale inzet van diversiteit van talenten. Ter voorbereiding op de uittreding van het Rijk uit de Gemeenschappelijke Regeling per 1 januari 2025 zal in 2024 een besluit worden genomen over de Cao die het Drents Archief per genoemde datum zal gaan volgen. Voor de vergelijking van verschillende Cao’s en het opstellen van indelingsadviezen functies is eind 2022 een opdracht verstrekt aan een externe adviesorganisatie.

5.2 Onderhoud In 2023 is gestart met een landelijk overleg over optimalisatie van de klimaatbeheersing in de archiefdepots. Belangrijke vraag daarbij is hoe, binnen de marges van de eisen die de Archiefwet stelt aan

het klimaat in archiefdepots, zo min mogelijk energie kan worden verbruikt. De uitkomsten worden gebruikt voor de afweging of en welke aanpassingen aan onze koelinstallatie moeten worden gedaan. Dit valt min of meer samen met de reeds geplande vervanging van de koelinstallatie van onze depots. Voor 2024 staat, buiten het reguliere onderhoud, verder geen groot onderhoud op de planning. In het kader van Doorontwikkeling Drents Archief 3.0 worden in 2024 diverse aanpassingen in de entree en publieksruimten van ons gebouw uitgevoerd. Deze zijn er met name op gericht om bezoekers van buitenaf nog meer te verleiden naar binnen te komen. Daarnaast worden verbeteringen doorgevoerd in de doorstroom naar en door de Digilounge en Kloostergang.

5.3. Weerstandsvermogen en risico Weerstandscapaciteit Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit die een overheidsorganisatie heeft om niet begrote kosten op te vangen. In de voorliggende begroting is geen ruimte opgenomen om tegenvallers op te kunnen vangen. Daarvoor beschikt het Drents Archief (per 2022) over een eigen vermogen van € 157.737, een bestemmingsreserve van € 137.839 voor Doorontwikkeling Drents Archief 3.0. Van deze bestemmingsreserve wordt in 2024 € 15.000 onttrokken.

Risicobeleid Bij het Drents Archief is men zich bewust van mogelijke risico’s die gelopen worden. Via de planning- en control cyclus worden bij het opstellen van de tussentijdse rapportages eventuele risico’s per onderdeel in beeld gebracht. Tevens worden maatregelen aangegeven om de risico’s zoveel mogelijk te kunnen verminderen of beheersen. Jaarlijks wordt er bij het opstellen van de jaarrekening een risico-inventarisatie uitgevoerd, waarbij de risico’s worden geschat op impact en interne beheersing. Daarnaast worden bij de aansturing van alle (lopende) projecten de projectrisico’s met hun (financiële) consequenties in kaart gebracht en bewaakt.

Drents Archief begroting 2024

21

22

Risico’s Eind 2024 zijn alle voorbereidingen van de afgelopen jaren op de uittreding van het Rijk beëindigd en zijn er afspraken gemaakt met nieuwe toetreders tot de GR waarmee het Drents Archief een zekere toekomst tegemoet kan gaan. In 2024 is er nog steeds een risico van een krappe arbeidsmarkt met bijbehorende hoge loonkosten. Daarnaast kost het vervullen van specifieke vacatures meer tijd dan voorheen. Een hele onzekere factor wordt gevormd door de energiekosten. Na de fluctuaties van de afgelopen jaren en het aflopen van het energiecontract per 1-1-2024 is het nog onduidelijk met wat voor energiekosten we te maken krijgen. In de begroting is rekening gehouden met een stijging van de kosten. Financiële kengetallen

Begroting 2024

Begroting 2023

Jaarrekening 2022

netto schuldquote

2024

2023

2022

solvabiliteitsratio

-22,9%

-29,1%

-26,9%

structurele exploitatieruimte

12,8%

17,3%

11,0%

0,5%

0,3%

5,5%

Kengetallen Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing een verplichte basis set van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen, om inzicht te geven in de

ontwikkeling van de financiële vermogenspositie. Deze kengetallen dient men in samenhang te zien, omdat een afzonderlijk kengetal niet zoveel zegt over de financiële positie. Hierna volgt een overzicht en beoordeling van de kengetallen. De kengetallen netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen, grondexploitatie en belastingcapaciteit zijn specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor het Drents Archief. De netto schuld geeft het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen weer. Normaal gesproken ligt de netto schuldquote tussen 0 en 90% (landelijk gehanteerde richtlijn). Als de netto schuldquote tussen de 100 en 130% ligt, is de schuld hoog. Bij het Drents Archief is de netto schuldquote laag (negatief). Dit betekent dat ten opzichte van haar inkomsten het Drents Archief meer dan voldoende ruimte heeft om schulden aan te gaan. Het solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin men in staat is om aan de financiële verplichtingen te voldoen. Hierbij wordt het eigen vermogen (de algemene reserve) uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal. Hoe hoger het solvabiliteitsratio, hoe hoger de weerstand. Het ratio van het Drents Archief ligt in de lijn van de jaarcijfers 2022. De meeste organisaties beschouwen een uitkomst van een solvabiliteit tussen de 25% en 40% als goed.

Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten

en structurele lasten en onderscheid te maken tussen structureel en incidenteel. Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Wanneer de structurele exploitatieruimte negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Hoe hoger dit percentage, hoe beter. De begrote structurele exploitatieruimte van het Drents Archief in 2024 is niet negatief, maar heeft ook niet veel ruimte.

5.4. Financiering De wet Financiering decentrale overheden (wet Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. De wet bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder worden de decentrale overheden verplicht een paragraaf Financiering in de begroting en het jaarverslag op te nemen. In deze paragraaf gaan we hier nader op in.

Financiering Het vastgestelde treasurystatuut vormt de leidraad voor wat betreft het financieringsbeleid. In dit statuut zijn doelstellingen, richtlijnen en limieten opgenomen ten aanzien van het uitzetten en aantrekken van financieringsbehoeften. Ten aanzien van het risicoprofiel is de richtlijn opgenomen dat het Drents Archief alleen gelden uitzet bij Nederlandse overheden of financiële instellingen met tenminste een A-rating. De BNG Bank

heeft een triple A-status. Bij deze bank zetten wij de eventueel overtallige middelen uit. Met de invoering van het schatkistbankieren dienen wij, net als alle andere lokale overheden, onze overtollige middelen (boven € 1.000.000) naar een gereserveerde rekening bij de BNG Bank over te boeken. Uit deze overtollige middelen voorziet het Rijk zich in een deel van haar financieringsbehoefte.

Lening In 2005 werd bij de Bank Nederlandse Gemeenten een lening aangetrokken ten bedrage van € 250.000 tegen een rentepercentage van 3,99% met een looptijd van twintig jaar. Deze lening is afgesloten ter financiering van de verrijdbare depotstellingen. Na aflossing bedraagt de omvang van deze lening in 2024 nog € 12.500. De looptijd is tot 2026.

Kasgeldlimiet en renterisiconorm Een belangrijk uitgangspunt van de wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan kortlopende financiering is in de wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt bepaald door het begrotingstotaal bij aanvang van het dienstjaar te vermenigvuldigen met een bij ministeriële regeling vastgesteld percentage van 8,2%. De verwachting is dat we hier voor 2024 onder zullen blijven. Ook voor de renterisico’s van vaste schuld is in de Wet Fido een norm gesteld. Deze norm,

de renterisiconorm, bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Het doel van deze norm is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten, welke consequenties kunnen hebben voor de financiële positie. Tot op heden zijn we ruimschoots onder de norm gebleven. De verwachting is dat we ook voor 2024 hieronder zullen blijven.

23

5.5. Verbonden partijen Als kenniscentrum stelt het Drents Archief zijn expertise ter beschikking aan initiatieven die op basis van vrijwillige inzet tot stand komen. Een overzicht van verbonden partijen, waarin alleen een bestuurlijk belang aanwezig is: · Stichting Vrienden van het Drents Archief (directeur is bestuurslid); · Stichting De Milly van Heiden Reinestein (directeur is bestuurslid); · Stichting Nieuwe Drentse Volksalmanak (directeur is voorzitter).

Fotograaf Mark Goslinga

Drents Archief begroting 2024

24

HOOFDSTUK 6

FINANCIËLE BEGROTING Fotograaf Sake Elzinga, Asser voetbalclub ACV kampioen in 1990

6.1 Overzicht van baten en lasten Begroting 2024

Begroting 2023

Realisatie 2022

1.913.600

1.762.600

1.769.278

Structurele baten Bijdrage Rijk

Begroting 2024

Begroting 2023

Realisatie 2022

Huisvesting

433.100

363.200

364.695 304.091

Indirecte kosten

Bijdrage Rijk e-depot

50.000

50.000

159.091

Dotatie voorziening groot onderhoud

122.000

145.000

Bijdrage Gemeente Assen

135.600

126.900

127.228

IT/ICT kosten

53.900

48.600

67.247

DVO Provincie Drenthe

173.100

173.100

173.154

Organisatiekosten

61.000

76.500

116.726

Subsidie Provincie Drenthe

316.200

308.000

303.904

Afschrijvingen en rente

68.900

78.000

64.144

Bijdrage e-depot

219.500

264.500

181.881

Totaal

738.900

711.300

916.902

2.808.000

2.685.100

2.714.536 Incidentele baten en lasten

15.000

10.000

27.221

Saldo van baten en lasten

- 15.000

-45.000

25.848

Onttrekking bestemmingsreserve doorontwikkelen DA 3.0

15.000

45.000

105

Totaal mutaties bestemmingsreserve/fonds

15.000

45.000

105

0

0

25.953

Totaal Overige opbrengsten Opbrengsten collectie en publiek

52.500

51.000

47.297

Opbrengsten zakelijke dienstverlening en projecten

156.000

119.500

154.069

Totaal

208.500

170.500

201.366

Personeelskosten Salarissen vast

Resultaat 1.921.000

1.659.000

1.452.040

Tijdelijk personeel

42.500

209.000

179.636

Overige personeelskosten

50.900

48.700

60.928

2.014.400

1.916.700

1.692.604

Collectie en archieven

105.700

71.000

110.421

Digitale diensten

91.000

77.500

99.089

Publiek

31.500

35.000

30.719

Projecten

50.000

54.100

67.435

Doorontwikkelen Drents Archief 3.0

15.000

45.000

105

Totaal

293.200

282.600

307.769

Totaal Directe kosten

Drents Archief begroting 2024

25

26

6.2 Toelichting baten en lasten Inleiding Het begrotingsjaar 2024 is het vierde en laatste jaar binnen de Strategische Visie 2021-2024 Van collectie naar connectie. Conform onze strategische visie bevinden we ons in een overgangsperiode waarin we toegroeien naar een groter aandeel van inkomsten uit zakelijke dienstverlening, zoals de aansluiting van gemeenten op ons e-depot. Tevens betekent de overgang naar digitaal archiefbeheer een extra inspanning van ons bij onze partners. Het saldo van baten en lasten van de begroting 2024 komt uit op € 15.000. We begroten een onttrekking van kosten Doorontwikkeling DA 3.0 ad. € 15.000. Na deze onttrekkingen aan de reserve is het resultaat van de begroting € 0,-.

BATEN Structurele baten De financiële basis voor de begroting van 2024 wordt gelegd door de bijdragen van drie overheden, die vanuit hun archief-wettelijke verplichtingen de zorg voor hun archieven hebben overgedragen aan het Drents Archief. Dat zijn het Ministerie van OCW en de Gemeente Assen als partners in de Gemeenschappelijke Regeling. Daarnaast ontvangen we een jaarlijkse bijdrage van de provincie Drenthe voor archieftaken middels een dienstverleningsovereenkomst (DVO), alsmede een

subsidie voor cultuurdoelen. De bijdragen van het Rijk en de gemeente Assen zijn gebaseerd op de bijdragen over het begrotingsjaar 2022. Hierin is rekening gehouden met een indexering van 4% voor 2023 en 4% voor 2024. Normaliter worden de definitieve partnerbijdragen halverwege het lopende boekjaar vastgesteld. Aangezien het Drents Archief niet langer gebruik kan maken van het landelijke e-depot, moeten we zelf zorgen voor een e-depot voorziening. Het Rijk heeft ter compensatie voor het stopzetten van het landelijke e-depot tijdelijke middelen beschikbaar gesteld. Dit betreft een jaarlijks bedrag van € 50.000 gedurende de jaren 2022 tot en met 2026. Dit bedrag is bestemd voor kennisvergaring op het terrein van informatie, archief en digitalisering. Daarnaast ontvangen wij van de gemeente Assen een bedrag van € 25.000 voor het uitvoeren van de dienstverlening inzake de bouwdossiers van de gemeente. De DVO van de provincie is in 2020 vastgesteld voor een periode van vier jaar (2021 tot en met 2024) voor een vastgesteld bedrag inclusief 2,5% indexering. Het begrote subsidiebedrag voor 2023 is met 2% geïndexeerd voor 2024. In deze begroting is tevens rekening gehouden met bijdragen van drie Drentse gemeenten, de provincie Drenthe en een waterschap inzake de aansluiting op het e-depot. In 2021 is gestart met de pilot het Drentse e-depot.

De precieze behoefte per partner is tijdens de driejarige pilotfase vastgesteld. Voor de vergoeding wordt tijdens de pilot het landelijke

kostenmodel voor e-depots gehanteerd. Gedurende het jaar 2024 eindigen een aantal pilots en zullen deze vervolgens ‘live’ gaan starten.

Overige opbrengsten Opbrengsten collectie en publiek De opbrengst depotverhuur is beperkt en wordt grotendeels gegenereerd door de bijdrage van het Drents Museum voor de gezamenlijke Drenthebibliotheek in het bibliotheekdepot. De opbrengsten uit publieksactiviteiten zijn aangepast aan een meer realistisch inkomstenbeeld. We zien dat na corona het aantal groepsbezoeken en aanvragen voor historisch vergaderen toch wat achterblijven dan in de jaren vóór 2020. Tegelijkertijd richten we ons steeds meer op het aanbieden van digitale programma’s. Dit genereert meer publiek, maar minder opbrengsten. Onze capaciteit op het gebied van educatie daarentegen kan weer ten volle benut worden, omdat er voldoende zalen beschikbaar zijn. Opbrengsten zakelijke dienstverlening en projecten Er worden in 2024 baten voorzien vanuit opdrachten van derden en fondswerving op projectbasis, alsmede zakelijke opdrachten. In de begroting is rekening gehouden met een bijdrage van de provincie Drenthe voor het uitvoeren van diverse projecten in 2024.

LASTEN Personeelskosten De op dit moment bekende informatie over Caoverhogingen is verwerkt in de begroting. De Cao Rijk loopt tot 1 juli 2024. Gezien de economische ontwikkelingen is er rekening gehouden met een beperkte Cao-verhoging van 1,5% over het tweede halfjaar van 2024. Tevens is de thuiswerkvergoeding opgenomen in de begroting; er is gerekend met een kleine stijging naar €3,-. De totale formatie is 26,54 fte. Dat is inclusief de in 2023 ingevulde vacatures voor een medewerker archiefbewerking, behoudsmedewerker, ervaren behoudsmedewerker, marketeer en adviseurs digitale informatie voor het e-depot. In totaal gaat het om 34 medewerkers met een gemiddeld dienstverband van 27 uur. De tijdelijke inhuur betreft inzet voor met name e-depot, functioneel beheer en achterwacht voor de receptie. Ook is rekening gehouden met de inzet van een ‘onderzoeksbeurs’ voor twee studenten, welke we samen met de provincie willen financieren.

Directe kosten Collectie en archieven Er is een stijging te zien bij de kosten van collectie en archieven ten opzichte van de begroting 2023 en voorgaande jaren. Dit heeft onder andere te maken met beheerskosten inzake het gebruik van specifieke software voor collectiebeheer. Deze kosten worden door toenemende prijsstijgingen hoger. Daarnaast worden er door toenemende digitalisering steeds

meer onderdelen van deze software benut,waar extra licenties voor moeten worden afgesloten en betaald. Ook bij aanschaf van papier en dozen zien we stijgende prijzen. In het kader van het vernieuwde collectie- en acquisitieplan is tevens het budget voor restauratie- en conserveringskosten verhoogd. Het is de bedoeling om verworven collecties voortaan binnen een jaar beschikbaar te maken voor de bezoeker. Om dit te kunnen realiseren is extra budget nodig.

Doorontwikkeling Drents Archief 3.0 Hieronder worden verstaan de aanpassingen, verbeteringen, vervangingskosten voor het actueel en goed werkend houden van onze publieksfaciliteiten. In 2024 zal dit besteed worden aan vernieuwingen in de entree, Digilounge, Kloostergang en educatieruimte. Hiervoor wordt € 15.000 onttrokken aan de bestemmingsreserve. Daarnaast is in de investeringsbegroting rekening gehouden met nieuwe aanpassingen voor het publiek.

Digitale diensten De kosten van digitale diensten omvatten de kosten van hosting, websites en e-depot. Ook hier hebben we te maken met doorgevoerde prijsstijgingen van leveranciers. Publiek De kosten van publieksactiviteiten zijn op het niveau van 2022. In de corona-jaren (2020-2021) hebben we veel activiteiten online aangeboden, waarmee we veel publiek wisten te bereiken. Deze alternatieven blijven we verder uitbouwen en we zoeken naar digitale mogelijkheden om het publiek te bereiken. Tegelijkertijd kunnen we in 2024 het publiek ook fysiek diverse activiteiten aanbieden. Projecten Onder deze categorie zijn de kosten opgenomen voor de projecten, die door de provincie gefinancierd worden. Omdat projecten in principe kostendekkend zijn, is er verder geen budget begroot.

Drents Archief begroting 2024

27

28

Indirecte kosten Huisvestingslasten De huisvestingslasten zijn flink gestegen ten opzichte van voorgaande jaren. Dit heeft te maken met prijsstijgingen, met name de energiekosten. Het (vaste) energiecontract loopt eind 2023 af en de verwachting is een aanzienlijke stijging in de gasprijs. In de begroting wordt uitgegaan van een stijging van bijna 60% ten opzichte van 2022. De huurlasten van de extra depotruimte van de Groninger Archieven zijn komen te vervallen, daarentegen huren we nog wel extern andere depotruimte voor een aantal archieven die weinig opgevraagd worden. Ook de kosten van jaarlijks onderhoud zijn gestegen door prijsstijgingen en door een actualisatie van het meerjaren onderhoudsplan. Dotatie voorziening groot onderhoud Het beheer en onderhoud van het pand wordt sinds 2019 uitgevoerd door het Drents Archief. Om de kosten van groot onderhoud evenredig te kunnen verdelen over de jaren is een voorziening ingesteld. Hieraan ligt een meerjaren onderhoudsplan ten grondslag, welke regelmatig wordt geactualiseerd. De in de begroting opgenomen dotatie is hierop gebaseerd. Dotatie voorziening Transitiegelden OCW Door het ministerie zijn in 2022 extra middelen ter beschikking gesteld die de RHC’s kunnen aanwenden voor versterking van de digitale archieffunctie.

Het zijn middelen voor een gezamenlijke landelijke ontwikkeling op het gebied van e-producten en e-diensten, aanloopkosten e-depot en een kenniscomponent op het gebied van informatie, archief en digitalisering. Tot 2026 wordt jaarlijks een overbruggingsbijdrage toegekend. Voor deze middelen is de voorziening Transitiegelden OCW getroffen. In de begroting 2024 is een dotatie aan de voorziening van €50.000 opgenomen. We begroten in 2024 een onttrekking van €180.500. Dit betreft een migratietraject voor rationalisatie van de collectiebeheerssystemen, aanloopkosten e-depot en inhuur op het gebied van digitalisering.

IT/ICT kosten De kosten van IT/ICT zijn iets gestegen ten opzichte van de begroting 2023 door prijsstijgingen van leveranciers. In 2021 en 2022 is flink geïnvesteerd in vernieuwingen op het gebied van thuiswerken, veiligheid van systemen, vereenvoudiging van ICTarchitectuur en energiebesparing. De verwachting is dat deze kosten in 2024 weer zullen normaliseren. Organisatiekosten Ook bij de organisatiekosten is rekening gehouden met prijsstijgingen ten opzichte van de begroting van 2023. In 2022 is veel geïnvesteerd in het automatiseren en optimaliseren van de financiële, salaris en HRM processen in AFAS. Dit zorgde eenmalig voor extra organisatiekosten, door inzet van externe expertise voor de inrichting en implementatie.

Kapitaallasten De afgelopen jaren is al veel geïnvesteerd op het ICT-vlak. De overgang naar MS Office, het toenemen van thuiswerken en digitaal vergaderen vergt het nodige van de ICT systemen. Niet alleen het faciliteren van medewerkers daarin, maar ook andere eisen die gesteld worden aan bijvoorbeeld de veiligheid en back-up van het netwerk. Voor 2024 zal er een werkstation ten behoeve van conversiebestanden ingericht worden. Om alle foto’s, glasnegatieven en kleinbeeldnegatieven op de juiste wijze te kunnen scannen, zijn er nieuwe hoogwaardige scanners nodig. Ook wordt er in de investeringsbegroting rekening gehouden met een nieuw presentatiescherm met online vergaderfaciliteit in de directiekamer. Tevens zijn volgens de planning de IMacs voor de bezoekers in de Digilounge en Studiezaal aan vervanging toe. Of deze volledig zullen worden vervangen, hangt af van het nieuwe publieksconcept, waarbij alle publieksruimtes in 2023 opnieuw worden geëvalueerd. Het totaal begrote bedrag aan investeringen in 2024 is € 57.000. Incidentele baten en lasten Onder deze post is de BTW terugvordering van de Belastingdienst opgenomen. Jaarlijks kan achteraf een deel van de betaalde BTW worden teruggevorderd volgens een bepaalde rekenmethodiek.

29

Drents Archief begroting 2024

30

HOOFDSTUK 7

VERKLARING ALGEMEEN BESTUUR

7.1 Verklaring algemeen bestuur

31

Hiermee verklaart het Algemeen Bestuur van het Regionaal Historisch Centrum Drents Archief te Assen dat de begroting over de periode 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024 van genoemde Gemeenschappelijke Regeling is opgemaakt in overeenstemming met de ter zake vastgestelde richtlijnen. Aldus vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur op 12 juli 2023.

Handtekening voorzitter

Handtekening directeur

Drents Archief begroting 2024

32

BIJLAGEN

Prognose eigen en vreemd vermogen 01-01-2024

31-12-2023

Verwacht Eigen Vermogen

€ 157.000

€ 157.000

Verwacht Vreemd Vermogen

€ 25.000

€ 12.500

Bovenstaande cijfers geven een prognose weer van het verwachte eigen en vreemd vermogen per balansdatum. Deze gegevens zijn in de begroting opgenomen ten behoeve van de verbonden partijen.

Meerjarenoverzicht

33

2024

2025

2026

2027

Structurele baten

2.588.500

2.692.040

2.799.722

2.911.710

Bijdrage e-depot

219.500

245.000

260.000

306.000

Overige opbrengsten

208.500

210.000

220.000

230.000

3.016.500

3.147.040

3.279.722

3.447.710

Personele lasten

2.014.400

2.094.976

2.178.775

2.265.926

Directe lasten

293.200

304.928

317.125

329.810

Indirecte lasten

738.900

768.456

799.194

831.162

Totaal lasten

3.046.500

3.168.360

3.295.094

3.426.898

Diverse baten en lasten

15.000

10.000

10.000

10.000

Saldo van baten en lasten

-15.000

-11.320

-5.373

30.812

Onttrekking en toevoeging reserves

15.000

25.000

10.000

10.000

0

13.680

4.627

40.812

Baten

Totaal baten Lasten

Resultaat

Bovenstaande cijfers geven een financiële prognose aan met betrekking tot de periode 2024-2027. In de prognose is rekening gehouden met loon- en prijsontwikkelingen. Hiervoor is gerekend met 4% voor personeelskosten en 4% voor de overige kosten. Voor de bijdragen van de partners (structurele baten) is tevens rekening gehouden met 4% indexering. Daarnaast is rekening gehouden met de aansluiting van gemeenten en provincie op het e-depot. Hier staan personele en directe materiële kosten tegenover. De prognose laat zien dat het resultaat bij ongewijzigd beleid redelijk neutraal blijft, maar wel een licht stijgende trend kent. Drents Archief begroting 2024

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=2f1c9f79-0f28-407f-8292-f265c79090bf