CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief

Raadsvergadering 18 juni 2026, gemeente AssenBij agendapunt: Drents Archief - Jaarstukken 2025 en conceptbegroting 2027 gemeenschappelijke regeling (46564-2026)8.589 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 1 Regionaal Historisch Centrum Drents Archief - Boekjaar 2025 Accountantsverslag

Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 2 Inhoudsopgave Drents Archief Accountantsverslag 2025 3 Inleiding 3 Samenvatting 4 1 Accountantsopinie 5 2 Evaluatie van de vier niveaus van interne beheersin g 7 2.1 Aanpak interim-controle 7 2.2 A. Soft controls 8 2.3 B. Bedrijfsprocessen incl. IT 10 2.4 C. Planning & Control 1 1 2.5 D. Governance 12 3 T oekomstgericht ondernemen 14 4 Digitale dreiging 16 5 Financiële positie 17 6 Jaarrekeningcontrole 18 6.1 Materialiteit en risico's 18 6.2 Bevindingen uit de controle 19 6.3 Uitkomsten van de controle 20 7 V ereisten accountantscontrole 21 8 Afsluitend 23 9 Bijlagen 24 9.1 Fasering ten aanzien van control 25 9.2 Actualiteiten en aandachtspunten jaarrekening 26 9.3 Algemene fiscale aandachtspunten en actuele ontwikkelingen (non-profit) 28 Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V .

3 Drents Archief Accountantsverslag 2025 Inleiding Aan het bestuur van Regionaal Historisch Centrum Drents Archief Regionaal Historisch Centrum Drents Archief Brink 4 9401 HS, Assen T ynaarlo, 23 maart 2026 Uitkomsten controle en overige informatie Geacht bestuur , Hierbij brengen wij verslag uit van onze bevindingen met betrekking tot de interim- en jaarrekeningcontrole over het jaar 2025.Bij de uitkomsten van de interim-controle staan we stil bij de vier niveaus van interne beheersing, waaronder , de relevante bedrijfsprocessen en de geautomatiseerde omgeving die raakvlakken hebben met de jaarrekeningcontrole. Wij hebben hierbij de risico’s in kaart gebracht en vervolgens vastgesteld of de organisatie middels planning & control en administratieve organisatie inclusief interne controles haar interne beheersing goed op orde heeft. Ook hebben wij aandacht besteed aan de zichtbare elementen van soft controls en governance binnen de organisatie. In dit verslag brengen wij tevens verslag uit van de bevindingen met betrekking tot de jaarrekeningcontrole. Wij staan hierbij stil bij de reikwijdte en de belangrijkste uitkomsten van de accountantscontrole. Hierin zijn de belangrijkste aandachtsgebieden en bevindingen vanuit de jaarrekeningcontrole, alsmede materiële gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in de jaarrekening opgenomen.

T evens staan wij in dit verslag stil bij de realisatie van de cijfers over het boekjaar en het bestuursverslag. Wij hebben onze bevindingen middels een conceptverslag afgestemd met de directie en manager bedrijsvoering op d.d. 19 maart 2026 Op grond van de wet en de gedrags- en beroepsregels van de NBA rapporteren wij ook formele aspecten van de accountantscontrole. Hierbij moet u denken aan zaken zoals onafhankelijkheid en fraude. T ot slot hebben wij in dit verslag enkele aandachtspunten en actuele ontwikkelingen met betrekking tot fiscaliteit en verslaggeving opgenomen in de bijlagen. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mochten er nog vragen zijn, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Wij geven graag een toelichting op onze bevindingen en daarmee verbonden aanbevelingen. Met vriendelijke groet, Namens T eam Afier , Afier Auditors B.V . Drs. P . Klein RA Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 4 Samenvatting Planning & control en governance De werkzaamheden rondom rechtmatigheid zijn verbeterd door dit eerder en met meer personen uit te voeren, waardoor niet de last aan het einde van het jaar ligt bij met name één persoon. Dit is een sterke verbtering ten opzichte van vorig jaar .

Wel kan nog een aantal verdere verbeteringen worden doorgevoerd, zoals het toetsen op de gids proportionaliteit, maar ook door de kaders ervan op te nemen in de financiële verantwoording. Het proces van risico-inschatten kan nog worden verbeterd, met name om de kans en impact beter (inherent) af te wegen. Dit geldt ook voor de afweging van frauderisico's. Bevindingen bedrijfsprocessen incl. IT Aandachtspunt blijft, zeker ook in de huidige tijd met ransomware e.d., om individuele betaallimieten te verlagen en daarmee meer een vierogenprincipe af te dwingen bij de bank(betalingen). De aangepaste grens is gekozen voor werkbaarheid, bijvoorbeeld in geval van betaalbaar stellen van salarisbatches en overige kosten. De opbouw van de voorziening groot onderhoud wordt jaarlijks kritisch geëvalueerd, met name richting indexatie. V oor de herziene begroting 2026 wordt waarschijnlijk een correctie gedaan op de dotatie. Uitkomsten jaarrekeningcontrole Er is een aantal cijfermatige afwijkingen geconstateerd, welke zijn gecorrigeerd in de jaarrekening. De impact hiervan is ca. 7,8k. De ongecorrigeerde afwijking is 7,7k, exclusief de vrijval van de bestemmingsreserve. De aangehouden grens voor rechtmatigheid is lager aangehouden met € 73.866, terwijl dit € 78.000 had mogen zijn.

Achtergronden accountantscontrole De planningsmaterialiteit voor de jaarrekening als geheel is bepaald op € 78.000. De uitvoeringsmaterialiteit en drempel voor afwijkingen is bepaald op respectievelijk € 58.500 en € 3.750. V oor de WNT is een materialiteit gehanteerd van € 5.000. Er zijn geen gebeurtenissen bekend met impact op de situatie per balansdatum. Fraude is niet geconstateerd. Financiële positie De staat van baten en lasten wordt afgesloten met een positief resultaat van 51k, waar begroot was op -30k. Dit komt voornamelijk door een hogere incidentele bijdrage van het Rijk en door de gestegen baten van publieksactiviteiten. Er is een gezonde financiële positie, waarbij voldoende reserves en voorzieningen zijn opgebouwd. Dit is o.a. ook nodig voor de investeringen in de archieffunctie. Samenwerking De doorlooptijd is kort geweest met ca. twee weken. Planning van de controle lag in lijn met voorgaand jaar . Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 5 1 Accountantsopinie Belangrijkste ontwikkelingen W aar de laatste jaren druk gezocht werd naar nieuwe partners voor de GR, zijn in 2025 daarin grote stappen gezet. Een aantal gemeentes had al toegezegd, maar inmiddels is bekend dat veel gemeentes hebben toegezegd. Daardoor heeft de GR nu een stevige basis met partners voor de toekomst.

Er wordt nog nagedacht over de exacte invulling van het bestuur . Het onafhankelijke bestuurslid stopt per 1 januari. Daarnaast loopt momenteel het verder uitrollen van de strategische visie. In deze visie komt de focus meer te liggen op de archieffunctie. Daardoor wordt momenteel onderzocht hoe de organisatie-inrichting het beste aansluit bij deze kerntaak. Er zal minder focus komen te liggen op projecten en publieksactiviteiten/evenementen. Interne beheersing en tekortkomingen In de interne beheersing liggen de aandachtspunten in lijn met voorgaand boekjaar . Er zijn zelfstandige betaalrechten (limiet is wel verlaagd), wat, zeker met de huidige cyberrisico's, een risico op bewuste en onbewuste fouten kan geven. De grens wordt echter bewust op deze limiet aangehouden, omdat dan bijvoorbeeld de salarisbatch in combinatie met de huurovereenkomst betaald kan worden. Daarnaast kan Afas nog verder ontwikkeld worden voor de projectinrichting. Humble wordt tweeledig gebruikt; zowel als onderhoudssysteem als voor de bepaling van de voorziening groot onderhoud. Omdat de invoer voor het onderhoud frequent wordt aangepast om dit actueel te houden, hebben wij hierom extra aandacht gehad voor deze voorziening. Met name voor de bepaling van onderhoudswerkzaamheden, bedragen en indexatie.

V oor de jaarrekening is de voorziening gebruikt ten tijde van het opstellen van de begroting 2025 en is deze als uitgangspunt gehanteerd voor de dotatie. V oor 2026 wordt waarschijnlijk nog een aangepaste berekening doorgevoerd vanwege verlaagde indexatie, als de begroting wordt herzien. Rechtmatigheid Het normenkader is ten opzichte van vorig jaar beter geoperationaliseerd. In het controleplan is duidelijk gemaakt welke onderdelen worden gecontroleerd per norm en hoe hier invulling aan is gegeven. Hierdoor is duidelijker welke overwegingen aan het controleplan ten grondslag liggen en daarmee is het proces sterk verbeterd. Een verdere verbetering kan nog worden gemaakt door bijvoorbeeld ook duidelijker te toetsen op de gids proportionaliteit. De meest praktische methode hierbij is om in de financiële verantwoording de kaders aan te geven, omdat de gids proportionaliteit geen harde wet is. Daarbij kan intern afgesproken worden dat bijvoorbeeld bij (verwachte) uitgaven van 50k ten minste drie offertes worden opgevraagd. De gids hoeft niet opgenomen te worden in het normenkader , omdat het geen wet is. Daarmee heeft het dan meer zijn waarde voor de internecontrolefunctie. Digitale dreiging: cyberrisico’ s in het vizier Cyberaanvallen zoals phishing, ransomware en hackpogingen zijn geen kwestie van of, maar wanneer .

Organisaties van elke omvang lopen risico, terwijl AI het voor criminelen mogelijk maakt om misleiding steeds realistischer te maken. Ook kritieke infrastructuur zoals stroom en internet wordt steeds vaker doelwit. In dit digitale tijdperk is effectieve informatiebeveiliging cruciaal: het beschermt vertrouwelijke gegevens, waarborgt bedrijfscontinuïteit en stelt organisaties in staat om de kansen van digitalisering optimaal te benutten. Een hogere volwassenheid op het gebied van cybersecurity en privacy betekent betere beheersing van risico’s, sneller ingrijpen bij incidenten en meer waarde uit ICT in het dagelijkse werk. Drents Archief geeft hier invulling aan door een verantwoordelijke voor IT aan te wijzen en ook deels samen op te trekken met Het Drentse Landschap. Aandachtspunt is om een bedrijfscontinuïteitsplan op te stellen en de back-upprocedure ook periodiek te testen. Risico's en aandachtspunten De organisatie maakt ieder jaar zelf een risicoanalyse. Dit is een goed moment om stil te staan bij de kwetsbaarheden. Daarbij wordt echter wel een beperkt aantal risico's benoemd, waarbij het erop lijkt dat risico's weggelaten worden in verband met de goede interne beheersing.

Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 6 Conclusie en algemene indruk Drents Archief heeft een hoop zaken goed ingericht, zeker naar omvang van de organisatie. Er is een stabiel financieel management en ontwikkelingen worden snel gesignaleerd in de turap's. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 7 2 Evaluatie van de vier niveaus van interne beheersing 2.1 Aanpak interim-controle Het vertrekpunt van iedere organisatie is de missie en visie: dit vormt het hoogste niveau van interne beheersing en geeft richting aan waar de organisatie naartoe wil. Hieruit volgen concrete doelstellingen en strategieën (tweede niveau), die kansen bieden maar ook risico’s meebrengen.Daarom start de accountantscontrole met een bedrijfsverkenning van missie, visie en strategie. Het risicomanagement (derde niveau) richt zich op het beheersen van deze risico’s en maakt prestaties meetbaar via bijvoorbeeld KPI’s. De feitelijke maatregelen binnen de bedrijfsprocessen vormen het vierde niveau van interne beheersing. In onze controle besteden wij aandacht aan zowel harde als zachte maatregelen. De zachte kant betreft de mens binnen de organisatie.V anuit ons motto mensen-voor-cijfers benoemen wij soft controls zoals ethisch handelen, gedragsrichtlijnen en heldere communicatie.

Op toezichthoudend niveau hanteren wij criteria voor good governance en bij de directie monitoren wij onder meer de planning- en controlcyclus met begrotingen, rapportages en KPI’s. V oor de harde kant hebben wij de opzet en het bestaan van interne beheersingsmaatregelen getoetst, zowel binnen de klassieke bedrijfsprocessen als de IT -omgeving. W aar mogelijk hebben wij ook de werking vastgesteld, wat kan leiden tot een efficiëntere controleaanpak.

Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 8 2.2 A. Soft controls V anuit interne beheersing dienen cultuur en gedrag bij te dragen aan betrouwbare financiële verslaggeving, het behalen van operationele doelen, naleving van wet- en regelgeving en bescherming van eigendommen. Een belangrijk onderdeel hiervan is het meegeven van gemeenschappelijke overtuigingen, zoals missie, visie, doelen, ethische standaarden en gedragsregels. Niet alle keuzes en handelingen zijn immers in regels en procedures vast te leggen. Het is daarom essentieel dat overtuigingen niet alleen worden vastgelegd in een code of mission statement, maar ook daadwerkelijk worden geïntegreerd in de organisatie en zo bijdragen aan risicobeheersing. Omdat deze aspecten lastig meetbaar zijn, richten wij ons op enkele zichtbare elementen van soft controls. Onze observaties zijn hieronder weergegeven, zonder totaaloordeel of inhoudelijke beoordeling van de genoemde maatregelen.

Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 9 Thema’ s Ja Nee In ontwikkeling T oelichting Beschikbaarheid en toegankelijkheid bedrijfscode / ethische gedragscode Ook opgenomen in meerjarenplan. Organisatie- of personeelsbeleid / handboek Handboek medewerker . Klachtenregeling Klokkenluidersregeling of vertrouwenspersoon V ertrouwenspersoon Personeelsvertegenwoordiging (OR* of vergelijkbaar) OR Periodiek medewerkerstevredenheidsonderzoek Aanwezig Niet aanwezig In ontwikkeling * Indien de onderneming meer dan 16 miljoen geplaatst kapitaal + reserves heeft, er een OR is (volgens wet ingesteld) en er ten minste 100 medewerkers werkzaam zijn in Nederland, dan is het structuurregime van toepassing en is het instellen van een RvC verplicht. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 10 2.3 B. Bedrijfsprocessen incl. IT Onder bedrijfsprocessen worden de operationele processen van de organisatie verstaan. In de organisatie zijn diverse processen die van belang zijn voor de interne beheersing van de organisatie in het kader van de jaarrekeningcontrole. Ook is hierbij aandacht voor de automatiseringsomgeving, omdat dit onlosmakelijk verbonden is met de bedrijfsprocessen. Er zijn bij de bedrijfsprocessen geen significante tekortkomingen geconstateerd.

Aandachtspunten en verbeterpunten zijn afgestemd met de directeur en hoofd bedrijfsvoering. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 1 1 Thema's Thema’ s Ja Nee In ontwikkeling T oelichting Visie en missie zijn vertaald in strategische doelen V anuit het strategisch plan. Doelen zijn vertaald naar plannen Plannen zijn financieel gemaakt Begroting is aanwezig Begroting is gekoppeld aan doelen en plannen Begroting is tijdig opgesteld (Meerjaren-)begroting is aanwezig Managementinformatie is aanwezig Managementinformatie is inclusief balans Niet opgenomen. Managementinformatie is inclusief KPI's Geen sprake van dashboarding. Managementinformatie is inclusief toelichtingen Managementinformatie is inclusief roll-forward Prognose voor kasstromen/liquiditeit is aanwezig Kan alleen een aandachtspunt zijn bij onvoorziene kosten. Zichtbare bespreking / notulering van tussentijdse cijfers Interne controle op maandafsluitingen, procedures, checklists op tussentijdse cijfers Opvolging bevindingen accountant 2.4 C. Planning & Control Het derde niveau van interne beheersing is de planning & control-cyclus. De organisatie formuleert (jaar)doelstellingen en meet gedurende het jaar of deze doelstellingen behaald gaan worden, of dat aanvullende actie nodig is. Dit kan zowel financieel als niet-financieel zijn.

In onderstaand model is een aantal criteria opgenomen waaraan deze rapportering van tussentijdse cijfers kan voldoen. Aanwezig Niet aanwezig In ontwikkeling Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 12 2.5 D. Governance Ontwikkeling 2025 In bijlage I Fasering van het ‘in control’ zijn is een nadere toelichting op de verschillende fases opgenomen. Het hoogste niveau binnen de interne beheersing is de uitoefening van het toezicht. V anuit accountantscontrole is governance, zeker op financiële aspecten, van groot belang. Op basis van de notulen van het toezichthoudende orgaan, besprekingen en waarnemingen, is een aantal criteria getoetst, welke zijn opgenomen in onderstaande tabel. 2024 Fasering van het ‘in control’ zijn Het risicomanagement is hieronder gepresenteerd in een groeimodel. Het in beeld hebben van de AO/IB is het startpunt en een randvoorwaarde voor de accountantscontrole. De fase van 'maximaal control' is bereikt wanneer er sprake is van voldoende fundament voor een ‘in control’ statement. Ons uiteindelijke doel is om de accountantscontrole aan te laten sluiten op de mate van het ‘in control’ zijn van uw organisatie.

Zou u op dit moment een ‘in control’-statement als toezichthouder of bestuurder durven tekenen? Op basis van onze interimcontrole en de interviews die wij hebben gehouden schatten wij uw positie zoals hieronder weergegeven in. Deze inschatting betreft een algeheel beeld van uw organisatie waarbij bepaalde criteria van de ‘hogere’ fases al wel deels aanwezig kunnen zijn. Wij hebben ook de vergelijking met voorgaand jaar weergeven. De belangrijkste ontwikkelingen ten opzichte van voorgaand zien toe op de start van de inrichting van interne controle. Uitwerken Uitbouwen Bewust toepassen Sturen Bijsturen AOIB in beeld ICF o.b.v . risicoanalyse Reactief Risk management Proactief Risk management Optimaal inzicht Maximaal control Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 13 Maatregelen voor Behoorlijk bestuur Ja Nee In ontwikkeling T oelichting Aanwezigheid auditcommissie Staat wel als onderwerp op agenda, maar gezien de omvang van de organisatie niet als apart orgaan. Aanwezigheid remuneratiecommissie Niet als zodanig benoemd, maar de voorzitter en een lid van het dagelijks bestuur houden een functioneringsgesprek met de directeur . Naleving governance code is opgenomen in (bestuurs-) verslag t-1 OR komt één keer per jaar in de bestuursvergadering.

RvT/RvC heeft, behalve met bestuur , ook contact met interne stakeholders (GMR/MR/OR/PVT) RvT/RvC heeft contact met externe stakeholders (leveranciers, afnemers, brancheorganisaties, subsidieverstrekkers, concurrenten, wetgevers) RvT/RvC voert risico-evaluatie uit Aandachtspunt blijft wel de risicoanalyse breder op te zetten. RvT/RvC voert samen met bestuur zelfevaluatie uit RvT/RvC heeft zichtbaar aandacht voor tussentijdse cijfers RvT/RvC heeft betrokkenheid bij significante schattingselementen (in de jaarrekening) RvT/RvC heeft aandacht voor de opvolging van de bevindingen van de accountant Wordt actief besproken bij het accountantsverslag. Aanwezig Niet aanwezig In ontwikkeling Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 14 3 T oekomstgericht ondernemen Met de komst van de CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive)en de naderende deadline van het Klimaatakkoord van Parijs, wordt duurzaamheid een steeds belangrijker thema voor organisaties. T ot nu toe geldt dit met name voor grote organisaties, maar de verwachting is dat ook het MKB steeds vaker met duurzaamheid te maken gaat krijgen. Om de organisatie voor te bereiden op toekomstige wet- en regelgeving, is het belangrijk om proactief te handelen.Dit begint met het bepalen van risico’s, kansen en impact door middel van een ESG-analyse.

Een ESG-analyse kijkt niet alleen naar milieu (Environment), maar ook naar maatschappelijke (Social) en bestuurlijke (Governance) onderwerpen. De onderwerpen in deze ESG-analyse zijn gebaseerd op bestaande wetgeving en de Europese ambities zoals onder andere vastgelegd in het Klimaatplan 2025-2035. Environment Broeikasgassen De verwachting is dat de wet- en regelgeving omtrent broeikasgassen in de aankomende jaren strenger wordt met als doelstelling een klimaatneutraal Nederland in 2050.V andaar dat broeikasgasemissies als materieel thema wordt gezien voor iedere organisatie. Daarnaast  kan klimaatneutraal ondernemen kosten besparen op energie en zijn er verschillende mogelijkheden op gebied van financiering. Circulaire economie De Nederlandse economie moet in 2050 volledig circulair zijn (Nationaal Programma Circulaire Economie). Het doel is een economie zonder afval. Door circulaire principes te implementeren wordt de organisatie ook minder afhankelijk van de beschikbaarheid van grondstoffen. Circulaire principes zijn bijvoorbeeld  het verminderen, hergebruiken, recyclen en repareren van grondstoffen en producten. Klimaatverandering De gevolgen van klimaatverandering worden steeds duidelijker . In en buiten Nederland komen weersextremen zoals hittegolven, zware regenbuien en langdurige droogte vaker voor .

Dit brengt risico's voor infrastructuur , grondstoftekorten en gezondheid met zich mee. Dat kan gevolgen hebben voor de dagelijkse bedrijfsvoering. Social V eiligheid en gezondheid V eiligheid en gezondheid zijn niet alleen belangrijk voor eigen personeel, maar ook voor personeel van ketenpartners en voor mensen in de omgeving. Denk hierbij ook aan onderwerpen zoals kinderarbeid, gedwongen arbeid, mensenhandel en discriminatie.Onderwerpen die te maken hebben met mensenrechten. Het risico is groot aangezien bij overtreding de juridische gevolgen en reputatieschade groot zijn, maar het biedt ook kansen voor het versterken van je reputatie Governance Duurzaamheidsclaims(greenwashing) Een duurzaamheidsclaim of keurmerk kan leiden tot concurrentievoordeel en zakelijke kansen. Het is van belang om hier zorgvuldig mee om te gaan. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) controleert duurzaamheidsclaims van diensten en producten. Een onduidelijke of onjuiste duurzaamheidsclaim valt onder greenwashing en is strafbaar . Het kan leiden tot hoge boetes en reputatieschade. Het is daarom belangrijk om een duurzaamheidsclaim volgens de richtlijnen van de ACM op te schrijven. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V .

15 ESG-quickscan Ja Nee T oelichting Is er vraag vanuit de keten (leveranciers/klanten) naar ESG data? Wordt er rekening gehouden met duurzaamheid bij strategische beslissingen? Opgenomen in strategische visie. Broeikasgassen Zijn er energiebesparende maatregelen getroffen? Dit wordt wel steeds onderzocht, maar met name in het historische pand is dit lastig te realiseren. Is de CO2-uitstoot gemeten (scope 1, 2 en 3)? Scope 1 en 2 zijn inzichtelijk gemaakt. Zijn er doelstellingen en maatregelen geformuleerd voor het reduceren van broeikasgassen? Circulaire economie Wordt de hoeveelheid afval gemeten? Worden er circulaire principes toegepast? Er worden geen grote hoeveelheden (eindige) grondstoffen ingekocht? Klimaatverandering Is er een klimaatrisicoanalyse uitgevoerd (verzekerbare en onverzekerbare risico's)? Zijn er doelen gesteld voor het beperken van klimaatrisico’s? Is er een klimaattransitieplan? V eiligheid en gezondheid Zijn er werkgerelateerde ongevallen geregistreerd? Is het percentage ziekteverzuim lager dan 5%*? 3,12%. Duurzaamheidsclaims Staan er geen duurzaamheidsclaims op de website of op het product? *5% is gebaseerd op het gemiddelde ziekteverzuim in Nederland volgens het CBS. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 16 4 Digitale dreiging Eén klik kan genoeg zijn.

Een ogenschijnlijk onschuldige e-mail, een bijlage of inlogverzoek en binnen enkele seconden kan een organisatie worden lamgelegd door ransomware of dataverlies. Digitale dreigingen zijn al lang geen ver-van-je-bed-show meer , maar dagelijkse realiteit voor organisaties van elke omvang. Steeds vaker worden juist middelgrote en kleinere organisaties doelwit. Met de inzet van kunstmatige intelligentie creëren cybercriminelen razend overtuigende phishingmails en realistische nepmeldingen. T egelijk groeit het risico op aanvallen op kritieke infrastructuur , zoals energie- en internetvoorzieningen. Het IT -domein is de ruggengraat van elke moderne organisatie. V eilige systemen en goed ingerichte processen zijn onmisbaar om bedrijfscontinuïteit te waarborgen en vertrouwelijke gegevens te beschermen. Organisaties die cybersecurity structureel meenemen in hun bedrijfsvoering verkleinen niet alleen hun risico’s, maar benutten ook beter de kansen die digitalisering biedt. In een tijdperk waarin digitale transformatie en inzet van technologie standaard zijn geworden, is IB-volwassenheid  een essentieel onderwerp voor het beheersen van de belangrijkste risico's. 1 Informatiebeveiligingsvolwassenheid 1 De mate waarin digitale systemen en processen goed worden beheerd, beveiligd en continu verbeterd, noemen we de IBP-volwassenheid (informatiebeveiliging en privacy).

Hoe hoger die volwassenheid, hoe kleiner de kans op datalekken, hacks of systeemstoringen en hoe beter ICT bijdraagt aan efficiënt werken en betrouwbare dienstverlening. Het NBA-LIO volwassenheidsmodel biedt een gestructureerde methode om het beveiligingsniveau van een organisatie in kaart te brengen, verbeterpunten te signaleren en strategieën te ontwikkelen voor een blijvend sterke digitale weerbaarheid. Daarmee ontstaat niet alleen inzicht voor de accountantscontrole, maar ook een breder beeld van de privacy- en cybersecuritycultuur binnen de organisatie, inclusief concrete handvatten om die verder te versterken.

Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief 5 | Financiële positie In dit hoofdstuk is een analyse opgenomen van het resultaat over het boekjaar en de Jaarcijfers vergelijking opgenomen met voorgaand jaar. Ook zijn de ontwikkelingen in de belangrijkste Balans kengetallen en bankconvenanten toegelicht. In de balans valt de verbeterde liquiditeit op, wat met name voortkomt uit reserveringen voor groot onderhoud en spaarverlof. Dit geld wordt aangehouden voor toekomstige uitgaven. Balans Hierbij valt wel op dat de onttrekking de afgelopen jaren zeer beperkt is geweest. De gevormde Balans | 2025 | 2024 | 2025 | 2024 reserves zijn ook nodig voor het nieuwe strategische plan van de achieffunctie. Materiële vaste activa | 143.549 | 183.742 | Eigen vermogen | 370.276 | 319.181 Vorderingen | 1.152.278 | 813.314 | Voorzieningen | 973.219 | 842.887 Liquide middelen | 332.307 | 587.104 De overlopende passiva zijn gedaald ten opzichte van vorig jaar, wat voornamelijk te maken Overlopende activa | 81.227 | 57.685 | Vlottende passiva | 365.866 | 479.777 Totaal activa | 1.709.361 | 1.641.845 | Totaal passiva | 1.709.361 | 1.641.845 heeft met transitiegelden van het Rijk, die in 2025 zijn vrijgevallen. Verder is de balans relatief Op basis van de concept jaarrekening Regionaal Hist | orisch Centrum Drents Archief stabiel ten opzichte van voorgaand jaar.

Analyse resultaat Staat van baten en lasten Het hogere resultaat dan begroot komt met name door een hogere indexatie dan begroot was Resultaat | 2025 | Begroting 2025 | 2024 Structurele baten | 3.728.037 | 3.674.316 | 3.069.988 en doordat de publieksactiviteiten hoger zijn dan begroot. Deze laatste wordt altijd, net als de Overige baten | 237.055 | 149.000 | 257.995 projectopbrengsten, voorzichtig begroot. De lasten liggen sterk in lijn met de begroting, waarbij Totale baten | 3.965.092 | 3.823.316 | 3.327.983 Personeelskosten | 2.747.751 | 2.746.404 | 2.242.631 alleen projectkosten (voorzichtig begroot) afwijken en organisatiekosten hoger zijn dan begroot Directe kosten | 391.449 | 315.611 | 377.316 Indirecte kosten | 833.645 | 831.301 | 753.236 | (+60k), terwijl huisvestingskosten juist weer lager zijn dan begroot (-60k). De hogere Diverse baten en lasten | -58.848 | -40.000 | -48.190 organisatiekosten komen met name door extra inhuur van Afas en voor het HR-traject. Totaal lasten | 3.913.997 | 3.853.316 | 3.324.993 Onttrekkingen bestemmingsreserves | 11.461 |  30.000  | 4.275 Resultaat | 62.556 | 0 | 7.265 Dankzij de hogere opbrengsten ontstaat er een klein positief resultaat van ruim 60k.

Op basis van de concept jaarrekening Regionaal Hist | orisch Centrum Drents Archief Kengetallen Omschrijving | 2025 | 2024 Liquiditeit (VA + LM / KVV) |  4,28  |  3,04 Solvabiliteit (EV / TV) | 0,22 | 0,19 Absolute omvang liquide middelen |  1.450.503  |  1.283.181 Op basis van de concept jaarrekening Regionaal Hist | orisch Centrum Drents Archief 17 Vertrouwelijk - Afier Auditors B.V. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 18 6 Jaarrekeningcontrole Onderwerp Materialiteit Planningsmaterialiteit € 78.000 Uitvoeringsmaterialiteit € 58.500 Drempel voor afwijkingen € 3.750 WNT € 5.000 In onderstaande tabel zijn de door ons onderkende significante - en fraude - en continuïteitsrisico's opgenomen met betrekking tot de controle van de jaarrekening. T evens hebben wij de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden ten aanzien van deze risico's beschreven. T en aanzien van de fraude- en continuïteitsrisico's hebben wij de door ons uitgevoerde werkzaamheden en uitkomsten hiervan tevens toegelicht in onze controleverklaring bij de jaarstukken. Risico Omschrijving risico Controleaanpak Doorbreking internebeheersingsmaatregelen door de directie Het risico bestaat dat directeur haar invloed gebruikt om de AO/IB te doorbreken. Dit risico zal zich het snelst voordoen in de projectadministratie en in de verantwoording van kosten.

- Controle memoriaalboekingen - Controle schattingsposten (voorzieningen) - Controle op (afgrenzing) baten - Dagboek-grootboekanalyse met focus op handmatige journaalposten Afgrenzing baten Er zijn diverse projecten over verschillende jaren. Er bestaat een risico dat subsidies aan het verkeerde boekjaar worden toegerekend. Door de vele projecten en projectsubsidies is dit het grootste risico aangaande de verantwoorde subsidiebaten. - Aansluiting met beschikking - Steekproef op projectkosten - Controle a.d.h.v . projectdocumentatie - V oortgezette controle in het nieuwe boekjaar Betaalrisico Bij het betaalproces bestaat het risico dat bankrekeningnummers worden aangepast of fictieve inkoopfacturen worden aangemaakt. Hierdoor zijn de kosten onjuist. - Steekproef op gedane betalingen - Data-analyse a.d.h.v bankexport - Controle op ongebruikelijke journaalposten T oelichting rechtmatigheidsverantwoording De Wet versterking decentrale rekenkamers is per 1 januari 2023 in werking getreden. Hierin is ook de introductie van de rechtmatigheidsverantwoording voor gemeenten, provincies en waterschappen opgenomen. V anwege de nieuwe regelgeving bestaat het risico dat de rechtmatigheidsverantwoording niet in lijn is met de nieuwe regelgeving en daarmee een onjuist beeld geeft.

- Normenkader gecontroleerd - T oetsingskader gecontroleerd - Interncontroleplan gecontroleerd - Spendanalyse gecontroleerd - Steekproef gedaan op gemaakte kosten. 6.1 Materialiteit en risico's V oor onze controle hebben wij onderstaande materialiteitsbedragen gehanteerd. De materialiteit ten aanzien van de getrouwheid van de jaarrekening is gebaseerd op basis van onze professionele oordeelsvorming rekening houdend met de organisatie en de belangrijkste stakeholders. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 19 6.2 Bevindingen uit de controle In onderstaande tabel zijn de belangrijkste uitkomsten van de controle opgenomen. Hierbij is aangegeven wat de impact van de bevinding is op de jaarrekening. Onderaan de tabel is een overzicht met gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen opgenomen V oorts worden de volgende kwalitatieve factoren in ogenschouw genomen om te bepalen of sprake is van een mogelijke materiële impact: Er zijn geen materiële afwijkingen geconstateerd. het effect op het resultaat. het effect op de balansposten, inclusief het eigen vermogen. het effect op significante toelichtingen. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V .

20 Oordeel over de jaarrekening 6.3 Uitkomsten van de controle Bij de jaarrekening 2025 van Regionaal Historisch Centrum Drents Archief zal een verklaring worden verstrekt. Deze verklaring is erop gericht of de jaarrekening van 2025 naar ons oordeel een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen van Regionaal Historisch Centrum Drents Archief op 31 december 2025 en van het resultaat over 2025 in overeenstemming met het BBV geeft. Bestuursverslag en overige gegevens De jaarstukken van de organisatie bestaan uit: Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het bestuursverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: Het bestuursverslag; De jaarrekening; De overige gegevens. Wij zijn nagegaan of het bestuursverslag alle informatie bevat die op grond van de het BBV is vereist. Wij zijn, voor zover wij kunnen beoordelen, nagegaan of de verklaringen van 23 maart 2026 in het bestuursverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.

Wij zijn nagegaan of de verklaringen in het bestuursverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden. V erbonden partijen Wij hebben geen significante bevindingen ten aanzien van transacties met verbonden partijen. Significante schattingen De significante schattingen in de jaarstukken van de organisatie hebben betrekking op de voorzieningen en zijn gebaseerd op veronderstellingen van het bestuur en het management. Zij maken een 'beste inschatting' op basis van hun kennis van de organisatie en haar omgeving in overeenstemming met het BBV . Wij hebben voor deze gebieden het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel en niet bedoeld om ons een oordeel te vormen over individuele schattingsposten. V oor detailbevindingen omtrent onze uitgevoerde werkzaamheden verwijzen we naar detailbevindingen ten aanzien van de getrouwheid van de jaarrekening. Significante uitdagingen/moeilijkheden tijdens de controle Er zijn geen significante uitdagingen/moeilijkheden geweest tijdens de controle.

Geautomatiseerde gegevensverwerking Op grond van artikel 393 lid 4 van boek 2 Burgerlijk Wetboek dient de accountant in zijn verslag aandacht te besteden aan de bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij bevestigen u dat onze jaarrekeningcontrole geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht heeft gebraccht, behalve de door ons gerapporteerde IT -bevindingen ten aanzien van de interne beheersing. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief 7 | Vereisten accountantscontrole een verwerkingswijze in het assurance-object ten gevolge heeft waarvan het assurance- Onafhankelijkheid team twijfelt of deze verwerkingswijze passend is of; De onafhankelijkheid van de accountant behoort tot het fundament van zijn beroep. In de leidt tot een bedreiging uit hoofde van belangenbehartiging. maatschappelijke discussie over kwaliteitsverbetering van de controle speelt de onafhankelijkheid van accountants een belangrijke rol. Vanaf 1 januari 2014 is op alle | Wij voldoen aan de onafhankelijkheidsvoorschriften met betrekking tot samenloop van assurance-opdrachten onder Nederlands recht de Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO) dienstverlening. van toepassing.

Een aantal belangrijke punten uit de ViO, die wij hieronder hebben opgenomen Geschenken en giften betreffen: langdurige betrokkenheid, samenloop van dienstverlening en geschenken en giften. Zoals overeengekomen, informeren wij u hierbij over de door ons ontvangen respectievelijk Langdurige betrokkenheid verstrekte geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid voor zover die de wettelijke Om alle schijn van afhankelijkheid te vermijden, kunnen de externe accountant en (senior) | grens te boven gaan. Wij bevestigen hierbij dat geen sprake was van verstrekte- of ontvangen managers in het team maximaal zeven achtereenvolgende jaren in het team actief zijn. Daarna giften of geschenken die het wettelijke grensbedrag te boven gaan. zullen zij intern roteren. Onze betrokkenheid in jaren laat het volgende beeld zien: Urenbesteding • | Extern accountant, betrokken vanaf boekjaar: | 2021 Wij communiceren over de in het kader van de controle bestede uren. In onderstaande tabel is • | Manager, betrokken vanaf boekjaar: | 2017 de urenbesteding over het boekjaar 2025 weergeven onderverdeeld naar de jaarrekeningcontrole en overige opdrachten: Dit betekent dat het team voldoet aan de onafhankelijkheidsvoorschriften. Wij brengen u tijdig op de hoogte van eventuele belangrijke teamwisselingen.

Intern beschikken wij over Rol | Planning | Realisatie overdrachtsprocedures, zodat u geen hinder ondervindt indien een teamwisseling zich Eindverantwoordelijke accountant | 13 | 19 voordoet. Manager | 35 | 44 Controleleider | 44 | 36 Samenloop van dienstverlening Assistenten | 131 | 168 Totaal | 223 | 267 Voor organisaties die niet kwalificeren als organisatie van openbaar belang (OOB) is bepaald dat samenloop geoorloofd is als de non-assurance-dienst niet van materiële invloed is op het assuranceobject. Als er wel materiële invloed is geldt in beginsel een verbod, behalve wanneer de non-assurance-dienst niet: subjectief of niet-routinematig is of; 21 Vertrouwelijk - Afier Auditors B.V. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 22 V erantwoordelijkheid Wij hebben de jaarrekening voor 2025 van Regionaal Historisch Centrum Drents Archief gecontroleerd. Het is de verantwoordelijkheid van het bestuur om de jaarrekening op te maken in overeenstemming met het BBV . Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring bij de jaarrekening te verstrekken. Onze controle is verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden. Dit vereist dat wij voldoen aan de door voor ons geldende ethische voorschriften.

Dienovereenkomstig zijn wij verplicht te voldoen aan de voor ons geldende gedragsnormen en zijn wij gehouden onze controle zodanig te plannen en uit te voeren dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat. Fraude en naleving wet- en regelgeving De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en het ontdekken van fraude en het naleven van wet- en regelgeving (hierna: onregelmatigheden) berust zowel bij directie als het bestuur . Het is van belang dat de directie, onder toezicht van het bestuur , sterk de nadruk legt op het voorkomen van fraude en onregelmatigheden, waardoor de gelegenheden tot het plegen van fraude en onregelmatigheden kunnen afnemen, alsmede op het ontmoedigen daarvan, waardoor personen ervan kunnen worden weerhouden om fraude en onregelmatigheden te plegen omwille van de waarschijnlijkheid dat die wordt ontdekt en bestraft. Onze controle dient zodanig te worden gepland en uitgevoerd dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekening geen onjuistheden van materieel belang als gevolg van fouten of fraude bevat.

Door de beperkingen die inherent zijn aan een controle, bestaat er een onvermijdbaar risico dat sommige afwijkingen in de financiële overzichten niet zullen worden ontdekt, zelfs wanneer de controle naar behoren is gepland en uitgevoerd overeenkomstig de Standaarden. Onze controlewerkzaamheden omvatten mede de volgens Standaard 240 en 250 vereiste werkzaamheden, zoals brainstorming, het verzamelen van informatie met het oog op het vaststellen van en reageren op het risico van fraude en het uitvoeren van bepaalde werkzaamheden gericht op het risico van het doorbreken van interne beheersmaatregelen door het management, met inbegrip van inzage in journaalboekingen, beoordeling van schattingen en evaluatie van zakelijke redenen voor significante ongebruikelijke transacties. Bevestiging bij de jaarrekening Wij vragen het bestuur om een bevestiging bij de jaarrekening (gedateerd op de datum van afgifte van onze controleverklaring). Wij hebben geen specifieke paragrafen toegevoegd aan onze standaard bevestiging bij de jaarrekening als gevolg van de specifieke situatie en/of specifieke omstandigheden van uw organisatie. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 23 8 Afsluitend Drs. P .

Klein RA Ben Dröge Niels Kamps Junior van den Berg Ine Stevelmans Fatemeh Sabbaghilemraski Namens Afier Auditors zijn onze werkzaamheden uitgevoerd door een vast team van auditors. Afier Auditors is onderdeel van de Afier Groep en richt zich op bedrijfsmatige instellingen, verenigingen en stichtingen waar de mens centraal staat. Afier Auditors controleert om transparantie van de verantwoording van uw resultaten te versterken. Afier Groep bestaat uit: Er staan ruim tachtig professionals klaar om bij te dragen aan uw missie en visie en aan het ‘in control’ zijn van uw organisatie. Wij stellen feedback over onze aanpak, planning, werkwijze, communicatie en rapportage op prijs. Wij zijn u in de toekomst op een betrokken kritische wijze weer graag van dienst. Namens team Afier , Afier Accountants B.V . Afier Belastingadviseurs B.V . Afier Auditors B.V . Afier Interim Controllers B.V . Afier IT -auditors B.V . Afier Salaris en Personeelsadviseurs B.V . Hamelwerth Belastingadviseurs B.V . Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 24 9 Bijlagen

Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 25 Fases Fase-omschrijving Omschrijving fase Risicomanagement Interne organisatie 0 Geen interne beheersing Geen of onvoldoende interne beheersing, accountantscontrole zou vastlopen en/of mogelijk tot oordeelonthouding komen. - - 1 AOIB in beeld Opzet AOIB is goed. Bedrijfsprocessen zijn beschreven en gedefinieerd in systemen. Governance gedefinieerd en functioneert. Beschreven proces van risicomanagement met functiescheiding. Rol risicomanager is belegd. AOIB van een proces is (technisch) ontworpen en vastgelegd in handmatige of geautomatiseerde handelingen. Proces kent toezicht. 2 Geanalyseerd Risico’s zijn geïnventariseerd en geanalyseerd. Een ICF is opgesteld en vertaald naar interne controles. Het in fase 1 beschreven proces functioneert zichtbaar . ICF geeft sturing over processen en op basis daarvan zijn interne controles benoemd. Proces is geanalyseerd. Om risico’s te bewaken zijn KPI’s gedefinieerd. Kwaliteit wordt echter nog niet gemeten of gemonitord. 3 Reactief Risk Management Op risico’s wordt gereageerd en dan worden verbeteringen doorgevoerd. Interne controles functioneren en zorgen voor nieuwe inzichten. Die leiden tot aanpassingen in organisatie en werkwijzen. Rapporteren over functioneren van een proces vindt ad hoc plaats en verschilt per proces.

4 Proactief Risk Management V erbetering vindt proactief plaats en volgt uit actieve houding en onderzoek. Risicobewuste cultuur is aantoonbaar aanwezig. Integraal onderzoek naar risico’s vindt proactief en periodiek plaats. Rapporteren over functioneren van een proces vindt gestructureerd en periodiek plaats. Dit vindt uniform/ gestandaardiseerd plaats. 5 Optimaal inzicht Per proces zijn de juiste KPI’s (strategisch, operationeel, financieel) gedefinieerd. Deze zijn tijdig beschikbaar en opgenomen in management rapportages. V anuit integraal risicomanagement proactief sturen op verbetering van controls als onderdeel van de P&C-cyclus. Proactief sturen op kwaliteit van AC’s (hier vooral financiële administratie) middels (digitale) dashboards. 6 Maximaal control Proactief en integrale bewaking van alle interne controles op 3 niveaus (strategie, operationeel en financieel) Proactief sturen op het voorkomen van risico’s in alle aandachtsgebieden. Actieve (real time) bewaking van interne controles (AC) in financiële administratie of in (ITGC’s) IT - systemen. 9.1 Fasering ten aanzien van control

Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 26 9.2 Actualiteiten en aandachtspunten jaarrekening In 2025 zijn diverse wijzigingen doorgevoerd in de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste aanpassingen die relevant zijn voor het opstellen van de jaarrekening. Het bestuursverslag van fondsenwervende organisaties V oor organisaties zonder winststreven waaronder fondsenwervende organisaties is het in het algemeen van belang een goed inzicht in de activiteiten en de uitkomsten daarvan te geven aan gebruikers van de jaarrekening. Aangezien dit inzicht niet altijd af is te leiden uit de jaarrekening is ook het bestuursverslag van deze organisaties van belang. De raad voor de jaarverslaggeving heeft enkele bepalingen toegevoegd aan de vereisten in het bestuursverslag die door maatschappelijke ontwikkelingen relevant zijn geworden voor fondsenwervende organisaties. In het bestuursverslag dient middels deze bepalingen aandacht te worden besteed aan de daadwerkelijke ontwikkeling in het verslagjaar van belangrijke aangelegenheden waarover in het voorgaande bestuursverslag verwachtingen werden uitgesproken dan wel een belangrijke mate van onzekerheid werd vermeld.

T evens kunnen afhankelijk van de relevantie voor de gebruikers van de jaarlijkse verslaggeving de volgende onderwerpen in het bestuursverslag van belang zijn: Er dient tevens een vermelding te worden gemaakt van de gedragscodes en richtlijnen die de organisatie onderschrijft en naleeft, alsmede welke maatregelen de organisatie heeft genomen (‘soft controls’) ter beïnvloeding van de cultuur , het gedrag en de motivatie van haar werknemers en vrijwilligers. Hierbij wordt onder meer aandacht geschonken aan het integriteitsbeleid van de organisatie. T ot slot bevat het bestuursverslag verwijzingen naar en aanvullende uitleg over posten in de jaarrekening indien dit noodzakelijk is voor een getrouw beeld in het bestuursverslag. Deze bepalingen gaan in op 1 januari 2025 waarbij eerdere toepassing is toegestaan. marketing en distributie; interne beheersing van processen en procedures; kwaliteitsbeheersing; informatievoorziening in- en extern; en automatisering. De verwerking van (subsidie)baten door organisaties-zonder- winststreven en fondsenwervende organisaties Baten van organisaties-zonder-winststreven en fondsenwervende organisaties kunnen afkomstig zijn van de overheid, bedrijven en andere organisaties of van particulieren.

V oor de verwerking van deze baten is bepalend of sprake is van: Deze organisaties ontvangen soms bijdragen van verstrekkers anders dan de overheid, zoals bedrijven, andere organisaties en particulieren, die in wezen in de vorm van een subsidie zijn verstrekt. Subsidies zijn geldelijke bijdragen of andere op geld waardeerbare voordelen aan deze organisaties indien deze organisaties voldoen of hebben voldaan aan bepaalde voorwaarden ten aanzien van haar operationele activiteiten. Deze organisaties beoordelen of ontvangen bijdragen classificeren als subsidie. Indicatoren voor de classificatie als subsidie zijn: baten in natura; baten uit nalatenschappen; baten uit loterijen; of overige baten.

er geldt een bestedingsverplichting en indien de bijdrage niet volledig of niet juist is besteed, geldt een terugbetalingsverplichting; om recht te hebben op de bijdrage dient de ontvanger aan bepaalde voorwaarden te voldoen die zijn geformaliseerd in een beschikking, overeenkomst of protocol; er geldt een rapportage- en verantwoordingsverplichting als formeel vereiste om tot vaststelling van de (hoogte van de) bijdrage te komen; de omvang van de bijdrage is gebaseerd op een onderliggende (kosten)begroting, waarbij formele vaststelling van de hoogte achteraf plaatsvindt; de verstrekker doet de bijdrage om een eigen beleidsdoelstelling te realiseren; Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief de bijdrage moet specifiek aangevraagd worden. Het initiatief ligt dus voornamelijk bij de Rubricering en toelichting bij langlopende leningsovereenkomsten met ontvanger. | leningsvoorwaarden Geen enkel kenmerk is op zichzelf beslissend. Het aanmerken van een bijdrage als een | Indien op balansdatum wordt voldaan aan de leningsvoorwaarden van een langlopende leningsovereenkomst, maar verwacht wordt dat binnen 12 maanden na balansdatum niet meer subsidie kan een hogere mate van oordeelsvorming van de leiding van deze organisaties zal worden voldaan aan de leningsvoorwaarden van de leningsovereenkomst wordt de schuld vereisen.

Het geheel van de feiten en omstandigheden bepaalt of de bijdrage classificeert als een subsidie en derhalve als subsidiebate wordt verwerkt. Deze bepalingen gaan in op 1 | gerubriceerd als langlopend. Als alternatief is het toegestaan de schuld te rubriceren als kortlopend. Toepassing van dit alternatief dient dan te worden toegelicht in de jaarrekening. januari 2025 waarbij eerdere toepassing is toegestaan. Rubricering als langlopende schuld doet recht aan het feit dat op balansdatum wordt voldaan aan de leningsvoorwaarden. Rubricering als kortlopende schuld kan het inzicht in de liquiditeit Toelichting opbrengsten uit onderhanden projecten van de rechtspersoon vergroten. Deze bepalingen gaan in op 1 januari 2025 waarbij eerdere De toelichting in de jaarrekening inzake opbrengsten uit onderhanden projecten is in lijn toepassing is toegestaan. gebracht met de toelichtingsbepalingen van de winst-en-verliesrekening. In de jaarrekening dient ten aanzien van de opbrengsten het volgende te worden toegelicht: Verhoging grensbedragen jaarrekeningenrecht de opbrengsten uit onderhanden projecten die in de periode in de winst-en-verliesrekening De grensbedragen (balanstotaal en netto-omzet) van de groottecriteria genoemd in Titel 9 Boek zijn verantwoord; de aard van belangrijke prestatieverplichtingen; | 2 BW zijn met circa 25% verhoogd.

Deze verhoogde grensbedragen zijn van toepassing op verslagjaren aangevangen op of na 1 januari 2024. De verhoogde grensbedragen kunnen ook per belangrijke type prestatieverplichting de gebruikte methode voor de verantwoording worden toegepast voor verslagjaren aangevangen op of na 1 januari 2023. Daarbij kunnen de van projectopbrengsten in de winst-en-verliesrekening; en per belangrijke type prestatieverplichting de methode van toerekening van opbrengsten | gewijzigde grensbedragen ook worden gehanteerd voor de vergelijkende cijfers ten behoeve van het bepalen van het grootteregime van het huidige verslagjaar. De nieuwe criteria zijn als aan verslagperioden, waaronder de wijze van vaststelling van de mate van voltooiing van opdrachten. | volgt: Middelgrote rechtspersonen die posten in de winst-en-verliesrekening samentrekken tot de | Micro | Klein | Middelgroot | Groot post ‘bruto-bedrijfsresultaat’ zijn vrijgesteld van het toelichten van de opbrengsten uit Balanstotaal (in €) | ≤ 450.000 | ≤ 7,5 miljoen | ≤ 25 miljoen | > 25 miljoen onderhanden projecten die in de periode in de winst-en-verliesrekening zijn verantwoord. Deze Netto-omzet (in €) | ≤ 900.000 | ≤ 15 miljoen | ≤ 50 miljoen | > 50 miljoen bepalingen gaan in op 1 januari 2025 waarbij eerdere toepassing is toegestaan. Werknemers | < 10 | < 50 | < 250 | ≥ 250 27 Vertrouwelijk - Afier Auditors B.V.

Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 28 9.3 Algemene fiscale aandachtspunten en actuele ontwikkelingen (non-profit) In 2025 zijn verschillende fiscale maatregelen en actualiteiten relevant voor de jaarrekening. Hieronder worden de belangrijkste fiscale ontwikkelingen samengevat. BTW BTW-plicht We zien in de praktijk dat non-profitorganisaties beperkt aandacht schenken aan de btw- aspecten binnen de organisatie. V eelal is dat ingegeven door het feit dat op de belangrijkste activiteiten van de organisatie een btw-vrijstelling van toepassing is. De vraag is echter of dit voor alle (ondersteunende) activiteiten van de organisatie geldt. Of er btw verschuldigd is dient te worden beoordeeld per prestatie (levering van goed of dienst). Een btw-vrijstelling geldt bijvoorbeeld niet bij de uitleen van personeel aan groepsentiteiten of derden. Ook kluisjesverhuur , betaalde parkeergelegenheid en (bedrijfs-)restaurants leiden vaak tot btw- vraagstukken. In dergelijke gevallen zijn er vaak oplossingen denkbaar om niet-verrekenbare btw te voorkomen. Bij de Belastingdienst zien wij dat in toenemende mate aandacht is voor btw-aspecten bij non- profit organisaties.

W anneer de Belastingdienst van mening is dat activiteiten onterecht zonder btw in rekening zijn gebracht, heeft de Belastingdienst in beginsel de mogelijkheid om tot 5 jaar de btw na te heffen. Wij adviseren u daarom om na te gaan in hoeverre uw activiteiten (gedeeltelijk) belastingplichtig zijn voor de btw om naheffing en boetes te voorkomen. V ooraftrek btw Indien sprake is van (gedeeltelijke) btw-plicht, kan in beginsel ook een deel van de btw op de algemene en de daaraan toe te rekenen kosten worden verrekend. Een eventuele btw-plicht kan daarom ook tot een belastingvoordeel leiden. Subsidies De btw-aspecten bij subsidies kunnen complex zijn. W anneer uw organisatie subsidies ontvangt, is aandacht voor de btw-aspecten van groot belang. Ook subsidies kunnen belast zijn met btw . Dit kan vragen oproepen in hoeverre de btw op de te maken (subsidiabele) kosten in aftrek kunnen worden gebracht. Het ontvangen van subsidies kan ook van invloed zijn op de pro-rata berekening. In de praktijk constateren wij dat subsidies ook regelmatig namens andere (samenwerkende) partijen wordt aangevraagd. T er voorkoming van onnodige btw-druk is het van belang om in beginsel bij de subsidieaanvraag alle deelnemende partijen te benoemen. V erleggingsregeling In bepaalde gevallen brengt de afnemer uw organisatie geen btw in rekening, maar dient u deze btw zelf af te dragen.

Bij organisaties die doorgaans geen belaste prestaties verrichten, kan dit tot verrassingen leiden, omdat zij per saldo een btw-afdracht moeten doen, terwijl de diensten van de organisatie zelf zonder btw zijn. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als u diensten of goederen afneemt van buiten Nederland gevestigde ondernemingen (denk ook bijvoorbeeld aan Google, Facebook e.d.). De verleggingsregeling kan ook spelen wanneer uw organisatie mobiele telefoons, chips, spelcomputers, laptops en tablets koopt in Nederland. Zonnepanelen Indien uw organisatie zelf in zonnepanelen investeert is in beginsel sprake van btw-plicht voor het leveren van energie aan het stroomnet. Dit betekent in beginsel ook dat de btw op de aanschaffingskosten (deels) in aftrek kan worden gebracht. Over de exacte berekening is nog discussie. Per saldo kan dit echter voordelig uitwerken. Als de organisatie in zonnepanelen investeert, adviseren wij om na te gaan welke btw-gevolgen dit heeft. Loonheffingen/personeel Inhuur zelfstandigen Jarenlang is beperkt door de Belastingdienst gehandhaafd op het gebied van schijnzelfstandigheid. V anaf 1 januari 2026 komt de overgangsregeling, de zogenoemde "zachte landing" waarbij geen boetes worden opgelegd, te vervallen.

Dit betekent dat het voor u zeer belangrijk is om de opdrachten met zelfstandigen te evalueren en voor zover mogelijk Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V . 29 hierop actie te ondernemen. Op dit moment is dit onderwerp erg actueel en wetswijzigingen kunnen dus nog worden gemaakt. De Belastingdienst heeft aangegeven dat de modelovereenkomsten niet langer worden goedgekeurd. (vaste) onbelaste kostenvergoedingen en de werkkostenregeling (WKR) Wij zien in de praktijk steeds vaker dat de Belastingdienst overgaat op controles gebaseerd op data-analyse. Hierbij wordt onder andere gecontroleerd op de toepassing van de WKR- regeling. Om naheffingen te voorkomen verdient het aanbeveling om de onderbouwing van vaste (onbelaste) kostenvergoedingen periodiek te onderzoeken. Als bijkomend voordeel kan hiermee voorkomen worden dat de WKR niet optimaal benut wordt. In beginsel kan sinds medio 2021 ook een onbelaste vergoeding worden betaald aan het personeel voor een internetvergoeding thuis. De wijzigingen in de regels rondom de onkostenvergoedingen kan een reden zijn om de (secundaire) arbeidsvoorwaarden tegen het licht te houden. T en aanzien van thuiswerken is het sinds 1 januari 2024 mogelijk om een onbelaste thuiswerkvergoeding te vergoeden aan werknemers. In 2025 kan maximaal € 2,40 per dag (2024: € 2,35) onbelast worden vergoed.

De vergoeding voor thuiswerken gaat niet ten koste van de vrije ruimte van de WKR. Als een werknemer op dezelfde dag zowel thuis als op kantoor werkt, dient een keuze te worden gemaakt tussen de onbelaste thuiswerkvergoeding en de onbelaste reiskostenvergoeding. De onbelaste reiskostenvergoeding is sinds 1 januari 2024 € 0,23 per kilometer . Hoogte WW-premie De hoogte van de door u te betalen WW-premie is sinds 1 januari 2020 afhankelijk van het type arbeidscontract. Er is in principe een lagere premie verschuldigd indien uw personeel een vast contract heeft. In uw overweging om tijdelijke contracten om te zetten naar vaste contracten kan dit aspect meespelen. V ennootschapsbelasting V ennootschapsbelastingplicht De heffing van vennootschapsbelasting kan aan de orde zijn bij uw organisatie, indien commerciële activiteiten worden verricht en/of in concurrentie wordt getreden met ondernemers die aan de inkomsten- of vennootschapsbelasting zijn onderworpen. Indien deze activiteiten tot beperkte winsten leiden (maximaal € 15.000 per jaar en € 75.000 over 5 jaren) kan een vrijstelling gelden. De uiteindelijke beoordeling of een organisatie belastingplichtig is ligt bij de bevoegde inspecteur van de Belastingdienst. Bij een onvolledige of onjuiste inschatting van de vennootschapsbelasting kunt u geconfronteerd worden met navordering en boetes.

V erliesverrekening Het kan zijn dat uw organisatie op termijn verwacht vennootschapsbelastingplichtig te worden, terwijl op dit moment nog verliezen worden gerealiseerd. In dat geval kan het voordelig zijn om de Belastingdienst te verzoeken om uw organisatie vennootschapsbelastingplichtig te maken. In dat geval worden uw verliezen vastgesteld door de Belastingdienst en kunnen deze in de toekomst verrekend worden met de te verwachten winsten. Dit kan niet zolang uw organisatie niet vennootschapsbelastingplichtig is. Ingaan vrijstelling Indien u op dit moment jaarlijks aangifte vennootschapsbelasting doet, kan de aangifteplicht komen te vervallen indien een subjectieve vrijstelling van toepassing wordt. Als de belastingplicht van de organisatie eindigt, krijgt u te maken met zogenaamde ‘eindafrekeningswinst’. Dit betekent dat er vennootschapsbelasting moet worden betaald over de aanwezige goodwill en stille reserves. De gevolgen en verplichtingen bij het eindigen van de belastingplicht zijn afhankelijk van de specifieke omstandigheden van uw organisatie. Indien u op dit moment aangifteplichtig bent voor de vennootschapsbelasting, is het raadzaam om te beoordelen in hoeverre deze aangifteplicht nog up to date is. Accountantsverslag - 2025 - Drents Archief V ertrouwelijk - Afier Auditors B.V .

30 Data-analyse boekenonderzoek Steeds vaker gaan organisaties over op het preventief laten uitvoeren van een eigen data- analyse op belastingsoorten. Uit een eigen onderzoek kan blijken of de organisatie fiscaal in control is. De uitkomsten van het eigen onderzoek kunnen bij eventueel een boekenonderzoek van de Belastingdienst ook in het voordeel van de organisatie worden gebruiken. ANBI-status Organisaties die het algemeen belang dienen kunnen onder voorwaarden in aanmerking komen voor de ANBI-status. Dit is een fiscale status die verschillende voordelen biedt zoals vrijstellingen in de schenk- en erfbelasting, de giftenaftrek, de vrijwilligersaftrek, teruggaaf energiebelasting en de vrijwilligersregeling. Een afgegeven ANBI-beschikking is geen garantie voor de toekomst. Het is belangrijk om continue te blijven monitoren in hoeverre uw organisatie voldoet aan de materiële en formele voorwaarden. Het is niet ongebruikelijk dat een reeds afgegeven ANBI-status (met terugwerkende kracht) wordt ingetrokken door de Belastingdienst, als niet aan de voorwaarden wordt voldaan. Dit kan fiscaal en financieel behoorlijk impact maken wanneer veel gebruik wordt gemaakt van de ANBI-voordelen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://assen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/73110597-6675-4d35-a57e-0ba2ecebff19?agendaItemId=85930914-bcc1-41e0-af23-620c7db89706