CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

2. A28 West-Balkendwarsweg Zonnepark verklaring van geen bedenkingen, ruimtelijke onderbouwing

Raadsvergadering 15 september 2022, gemeente AssenBij agendapunt: Start procedure Zonnepark Balkendwarsweg/A28 West14.493 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

RUIMTELIJKE ONDERBOUWING

Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West gemeente Assen

Datum Opdrachtgever Project Auteur Email Telefoonnummer Status

Juli 2022 Zon op Alle Zaken BV Assen, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West Danielle Reek danielle@mevrouwdeomgevingsspecialist.nl 0651709587 Ruimtelijke onderbouwing, herziene versie indiening, juli 2022

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

1.

INLEIDING ..................................................................................................................................................... 4 1.1 1.2

2.

AANLEIDING EN DOELSTELLING.............................................................................................................................. 4 LEESWIJZER ....................................................................................................................................................... 4

HET PLAN ...................................................................................................................................................... 5 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

LIGGING VAN HET PLANGEBIED.............................................................................................................................. 5 HUIDIGE SITUATIE .............................................................................................................................................. 5 BESCHRIJVING PLAN ........................................................................................................................................... 6 LANDSCHAPPELIJKE INPASSING EN ECOLOGIE ............................................................................................................ 6 TECHNIEK ......................................................................................................................................................... 8 BOUW ............................................................................................................................................................. 9 LOOPTIJD ......................................................................................................................................................... 9

3.

PLANOLOGISCHE SITUATIE .......................................................................................................................... 10

4.

BELEIDSKADER ............................................................................................................................................ 12 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

ONDERZOEK VAN DE LEEFOMGEVINGSASPECTEN ....................................................................................... 22 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15 5.16

6

ARCHEOLOGIE ................................................................................................................................................. 22 CULTUURHISTORIE ........................................................................................................................................... 23 GELUIDHINDER ................................................................................................................................................ 24 BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING ......................................................................................................................... 25 BODEMSITUATIE .............................................................................................................................................. 25 LUCHTKWALITEIT ............................................................................................................................................. 26 WATER .......................................................................................................................................................... 26 ECOLOGIE .......................................................................................................................................................

30 EXTERNE VEILIGHEID ......................................................................................................................................... 32 KABELS EN LEIDINGEN ....................................................................................................................................... 33 VORMVRIJE M.E.R. ......................................................................................................................................... 34 LICHTWEERKAATSING ........................................................................................................................................ 35 ELEKTROMAGNETISCHE STRALING ........................................................................................................................ 35 RADIOASTRONOMIE.......................................................................................................................................... 35 WERKEN LANGS DE SNELWEG ............................................................................................................................. 36 CONCLUSIE TOETS VAN DE OMGEVINGSASPECTEN ................................................................................................... 36

ECONOMISCHE EN MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ....................................................................... 37 6.1 6.2

1. 2. 3. 4. 5. 6.

RIJKS- EN EUROPEES BELEID ............................................................................................................................... 12 PROVINCIAAL BELEID ......................................................................................................................................... 14 REGIONAAL BELEID ........................................................................................................................................... 17 GEMEENTELIJK BELEID ....................................................................................................................................... 18 CONCLUSIES BELEIDSKADER ................................................................................................................................ 21

ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID....................................................................................................................... 37 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................ 37

Ontwerpvisie ‘Landschap en ecologie’ van mei 2022 van Zon op Alle Zaken Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek van RAAP van 6 januari 2022 E-mail bevestiging aanvraag Watertoets Participatieplan van 24 november 2021 van Zon op Alle Zaken Ontwerp zonneweide ‘helioscope’ Doorsnede en maatvoering rand zonneweide t.b.v. beheer

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

1.

INLEIDING

1.1

Aanleiding en doelstelling

Zon op alle Zaken (hierna: initiatiefnemer) wenst op een gedeelte van het perceel Balkendwarsweg 4 Assen West, kadastraal bekend als Assen, sectie A, nummer 7320 (hierna: Plangebied) een zonneweide te realiseren en coöperatief te laten exploiteren. Initiatiefnemer heeft samen met omwonenden en lokale partijen in de omgeving het ontwerp van de zonneweide uitgewerkt. Voorts geeft de coöperatieve opzet de omgeving 100% eigenaarschap en zeggenschap over de opbrengsten. Het plangebied heeft conform de verbeelding van het bestemmingsplan “Bedrijventerrein West” de bestemming “Groen” met dubbelbestemming “Waarde-Archeologische Verwachting 1”. Het realiseren van een zonnepark in het plangebied is strijdig met de regels van voornoemde bestemming, omdat de opwekking van elektriciteit door zonnepanelen in bermen en groenvoorzieningen niet is toegestaan. De strijdigheid kan worden opgeheven door een uitgebreide voorbereidingsprocedure ten behoeve van een aanvraag omgevingsvergunning op grond van artikel 2.12 lid 1 sub a onder 3 Wabo. Voor deze voorbereidingsprocedure is een ruimtelijke onderbouwing noodzakelijk. Ten behoeve van de te voeren procedure heeft initiatiefnemer Mevrouw de Omgevingsspecialist gevraagd deze ruimtelijke onderbouwing op te stellen. Deze ruimtelijke onderbouwing is opgesteld voor de inhoudelijke motivatie van de realisatie van “Zonneweide A28” in de gemeente Assen.

Zowel de gemeente als de provincie vinden de landschappelijke inpassing van zonneparken en de maatschappelijke meerwaarde c.q. participatie erg belangrijk. Extra aandacht in deze ruimtelijke onderbouwing wordt dan ook besteed aan de inpasbaarheid van het plan in zijn omgeving en de participatiemogelijkheden.

1.2

Leeswijzer

Onderhavige toelichting van de ruimtelijke onderbouwing bestaat naast deze inleiding uit een beschrijving van het beoogde plan en inpassing in het landschap in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 wordt het planologisch kader neergelegd. In hoofdstuk 4 wordt verantwoord waarom het plan past binnen het beleid van de gemeente, de provincie en het rijk. In hoofdstuk 5 wordt de milieutechnische uitvoerbaarheid en uitvoerbaarheid van het plan in kader van de leefomgeving toegelicht. Tot slot wordt in hoofdstuk 6 de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid toegelicht.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

2.

HET PLAN

2.1

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt op het bedrijventerrein Kloosterveen Tussengebied I. Het perceel waar het plangebied in is gelegen wordt begrensd door de oprit naar de snelweg A28, de Balkenweg en de Balkendwarsweg. De zuid- en westkant van het plangebied grenzen aan een ondiepe sloot c.q. greppel en de berm van genoemde wegen. De noordzijde van het plangebied grenst aan bomen en grasland. De oostzijde wordt begrensd door een met bomen begroeide wal door de verhoogde ligging van de snelweg A28.

N

Figuur 1. Uitsnede PDOK luchtfoto Assen met blauw omrand het plangebied

2.2

Huidige situatie

Het plangebied heeft een oppervlakte van 1,9ha. Het betreft een groenvoorzieningen tussen wegen dat nu dient als berm. Het perceel bestaat uit bomen en grasland. Aan de noordzijde van het perceel loopt een primaire watergang deels door de beboste zone. Aan de west-, zuid- en oostkant van het perceel is een greppel aanwezig. Het gebied kent een relatieve openheid, die op zijn beurt ook wel weer deels begrensd is door bosschages.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

2.3

Beschrijving Plan

De totale oppervlakte van het plangebied is 1,9ha. Op 1,6ha van het plangebied worden circa 3000 zonnepanelen aangebracht. Het exacte aantal is afhankelijk van de stand van techniek en verkrijgbaarheid in de markt. De detailengineering zal plaatsvinden binnen de marges die hier geschetst worden. De zonnepanelen worden ongeveer in een zuidopstelling opgesteld (uitgelijnd met de richting van het terrein) met een tussenruimte van minimaal 3 meter en indien mogelijk 3.40m. De boomrand ten noorden van het perceel wordt versterkt door planten en struiken die de hardheid van de bosrand verzachten. Aan de zuidoostzijde, bij de bestaande toegang tot het terrein, wordt de hoofdtoegang van de zonneweide met twee onverharde parkeerplaatsen en het gecombineerde trafo- en inkoopstation. Op het terrein zelf worden geen transformators geplaatst. Aan de noordwestzijde komt een tweede toegangshek. Aan de binnenzijde van de greppels wordt ruimte gereserveerd voor een onderhoudspad van ca. 4m. Ten aanzien van de oostzijde (bij de greppel langs het snelwegtalud) geldt dat dit onderhoudspad minimaal 5 meter is, zoals afgesproken met Rijkswaterstaat. 1.

2. 3. 4. 5. 6.

Toegang met afsluitbaar hek en locatie inkoopstation (netaansluiting) Groene afrastering met struweelhaag (3m) Kabelgoot ingraven t.b.v. AC-bekabeling Bosrand met startpunt excursies Tweede toegang met afsluitbaar hek Zonnepanelen

Figuur 2 Schematische weergave uitgangspunten ontwerp zonneweide

2.4

Landschappelijke inpassing en ecologie

In bijlage 1 is de ontwerpvisie ‘Landschap en ecologie’ opgenomen, waarin alle aspecten met betrekking tot het ontwerp en inrichting zijn beschreven. Hierover is overlegd met de Rijkswaterstaat, provincie, gemeente, Enexis en het waterschap. De Handreikingen van de provincie zijn hierbij als uitgangspunt gehanteerd, evenals het Beleidskader Zonneparken Assen. De suggesties uit de bijeenkomsten met omwonenden en belangstellenden en de Omgevingsraad zijn eveneens verwerkt. Globale kenmerken plangebied Het plangebied ligt ingeklemd tussen wegen in het stedelijk gebied. Het gebied kan gekenschetst worden als een in oorsprong Drents essenlandschap, dat gedurende de afgelopen twee eeuwen, na de aanleg van de Drentse Hoofdvaart, stap voor step is verkaveld en in cultuur gebracht. Het plangebied zelf is nooit bebouwd geweest. Ondanks de stedelijke ligging, kent het plangebied een relatief groene uitstraling door de aanwezigheid van veel bomen en het begroeide talud van de snelweg. In de bijlage ‘Landschap en ecologie’ is een historische analyse gemaakt, waarin dit verder wordt uitgewerkt.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Uitgangspunten landschappelijk ontwerp De ligging, de omvang en de huidige uitstraling van het terrein geven een duidelijke richting voor uitwerking in het ontwerp en de inrichting van het zonnepark. De opzet van het terrein blijft ongewijzigd. De zonnepanelen worden geplaatst op een onderconstructie in twaalf rijen van twee zonnepanelen boven elkaar, uitgelijnd op de huidige oriëntatie van de kavel. Dat levert een kleine afwijking op ten opzichte van een zuidgerichte oriëntatie, maar dit heeft vrijwel geen effect op de verwachte opbrengst. Het is de bedoeling om met beplanting de groene uitstraling te versterken, passend bij de huidige loop van de sloten en de bestaande bosrand. Door de hoogte van de zonnepanelen te beperken tot maximaal 2.20m en de lagere ligging van het terrein, kan vanaf de weg over de zonnepanelen heen gekeken worden. De rand van het perceel krijgt speciale aandacht, vanwege de uitstraling en eisen aan beheer. De maatvoering is afgestemd met de medewerkers beheer van de gemeente, en wordt nader toegelicht in het plan ‘Landschap en ecologie’, in de bijlage.

Figuur 2: Impressie zuid- en westrand zonneweide met maatvoering.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Ecologie In het ontwerp wordt ruimschoots aandacht besteed aan ecologie en biodiversiteit. Daarmee gaat het ontwerp verder dan de eisen die de gemeente hier aan stelt. Het terrein kent nu beperkte natuurwaarden en ecologische kwaliteit. In het ontwerp worden deze kwaliteiten versterkt door het inzaaien van struiken, heesters en verschillende planten en bloemen; allemaal lokale en inheemse soorten. De aanleg van de zonnestroominstallatie heeft zeer beperkte invloed op bezonning en beregening van de bodem doordat ruimte tussen de panelenrijen en zonnepanelen zelf wordt aangehouden. De beplanting groeit door onder de zonnepanelen. De panelenrijen worden voldoende hoog gemonteerd, zodat de begroeiing niet snel de zonnepanelen belemmert. Daarnaast worden kleine voorzieningen aangebracht voor insecten, reptielen en kleine zoogdieren, zoals kleine aarden wallen en takkenbossen. Er wordt voorafgaand aan de werkzaamheden nog een ecologische quickscan uitgevoerd om de eventuele aanwezigheid van kleine dieren, zoals bosmuizen, in beeld te brengen.

2.5

Techniek

2.5.1 Ontwerp panelenrijen De zonnepanelen worden onder een hoek van 15 graden gemonteerd op een onderconstructie van staal. Hiermee Ontwerp 23-dec-2021 4400

2280 500

2280 Omvormer

1850 890

19°

2130 15,0°

3400

3400

kunnen rijen van meerdere panelen boven elkaar worden geïnstalleerd. In het zonnepark wordt met rijen van twee panelen (portrait) gewerkt. Figuur 3 Ontwerp zonnepanelen

De constructie wordt met schroefpalen in de grond gezet met een maximale diepte van 0,8 meter. De maximale hoogte van de panelenrijen bedraagt op het hoogste punt 2,20m en laagste punt 0,85m boven maaiveld. Voorts wordt er meerdere omvormers aan de constructie bevestigd. 2.5.2 Elektrische infrastructuur Zonnepanelen produceren gelijkstroom, met een plus- en een min-zijde. De zonnepanelen worden in een serie of ‘string’ van 12-22 modules aan elkaar gekoppeld. De lengte van de string komt overeen met de lengte van één tafel of panelenrij. Verschillende strings worden gebundeld in een omvormer. Deze omvormer zorgt voor omzetting van de gelijkspanning (DC) naar wisselspanning (AC). Voor de uitvoering voorzien we het gebruik van meerdere omvormers met een vermogen. De omvormers kunnen eenvoudig onder de panelen - en daarmee uit het zicht - worden geplaatst. Er worden voorzieningen getroffen om de stralingshinder voor Astron tegen te gaan.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Een deel van de bekabeling zal worden ingegraven; dit betreft de AC-bekabeling tussen omvormers en het inkoopstation, op een diepte van minimaal 0.8m en maximaal 1,2m. De insteek van de sleuf (voor de kabelgoot) moet minimaal 1,5m uit de insteek van de sloot van Rijkswaterstaat liggen. De DC-bekabeling tussen zonnepanelen en omvormers wordt onder zonnepanelen in kabelgoten aangelegd, en wordt dus niet ingegraven. Ten tijde van de eind-engineering worden de precieze kabeltracés bekend en kan overlegd worden over eventueel aanvullend archeologisch onderzoek. 2.5.3 Inkoop- en transformatorstation Ten behoeve van efficiënt transport van de geproduceerde stroom wordt één (compacte) transformator op het perceel geplaatst. Dit is tegelijk ook het inkoopstation, waarvandaan de stroom wordt getransporteerd naar het openbare elektriciteitsnetwerk. Voor nu is gekozen voor de transformator type Compactstation DIABOLO 40H (zie afbeelding). Bij de aanleg van het zonnepark worden in overleg met de aannemer en netwerkbeheerder Enexis de transformator en het inkoopstation gerealiseerd, bij de toegang van het terrein, aan de Balkenweg. Het compactstation is onderdeel van de vergunningaanvraag.

2.6

Bouw

De start van de bouw is ten eerste afhankelijk van het moment dat de benodigde vergunningen worden verleend en de benodigde rijkssubsidie worden toegewezen. Daarnaast moet worden gewacht totdat Enexis de aansluiting op het net kan realiseren. De installatie van de zonneweide neemt minder dan één jaar in beslag.

2.7

Looptijd

De zonneweide zal maximaal 25 jaar in bedrijf zijn. Het zonneveld wordt na afloop van deze termijn ontmanteld. De restmaterialen (staal, kabels, technische installaties en panelen) worden volgens de dan geldende technieken hergebruikt en gerecycled. Het plangebied wordt in de huidige staat teruggebracht na de exploitatieperiode. Voor de behuizing van de transformatoren en de hoofdaansluiting wordt een lichte fundering toegepast. Deze wordt in zijn geheel verwijderd bij ontmanteling.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

3.

PLANOLOGISCHE SITUATIE

Volgens het bestemmingsplan “Bedrijventerrein West” heeft het gehele plangebied de bestemming “Groen” en de dubbelbestemming “Waarde-Archeologie Verwachtingswaarde 1”.

Figuur 4 Uitsnede verbeelding bestemmingsplan "bedrijventerrein West" van ruimtelijkeplannen.nl met in blauwe figuur en rode pijl plangebied

Volgens de regels van de bestemming “Groen” is het plangebied bestemd voor: a. b. c. d. e. f.

groenvoorzieningen; park; bermen en beplanting; speel- en trimvoorzieningen; waterlopen en waterpartijen; waterkeringen;

met daarbij behorende: g. h. i. j. k.

(woon)straten en pleinen; voet- en rijwielpaden; verhardingen; geluidwerende voorzieningen; andere bouwwerken.

Volgens de regels van de bestemming mogen de gronden met de bestemming “Groen” bebouwd worden met bouwwerken en bouwwerken geen gebouwen zijnde ten dienste van de bestemming. Onder bouwwerken geen gebouwen zijnde wordt verstaan een geluidsscherm of daarmee vergelijkbare geluidwerende voorzieningen en kunstwerken, licht- en vlaggenmasten. Tot slot moet volgens de regels van de dubbelbestemming Waarde-Archeologische verwachting bij een aanvraag omgevingsvergunning voor het oprichten van een bouwwerk groter dan 1.000m2 en de bodemingrepen dieper Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

dan 0,3m onder het maaiveld een archeologisch onderzoek worden overlegd. In dit onderzoek worden de archeologische waarden van het plangebied vastgesteld. Planspecifiek Het realiseren van zonnepanelen met bijbehorende kabels, leidingen, transformatiestation en parkeerplaatsen is strijdig met de regels van de bestemming “Groen” en “Waarde-Archeologie Verwachtingswaarde 1”. Om de ontwikkeling te realiseren is een afwijking van het huidig planologisch kader nodig. Voorliggende ruimtelijke onderbouwing voorziet in de motivatie om af te wijken van het huidig planologisch regime op grond van artikel 2.12 lid 3 WABO.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

4.

BELEIDSKADER

Door Europa, het rijk, de provincie, de regio en de gemeente zijn de afgelopen jaren diverse beleidsnota’s vastgesteld relevant voor het realiseren van hernieuwbare energie in de van zonneparken. In het navolgend hoofdstuk wordt het beleid beschreven dat van toepassing is op het plangebied.

4.1

Rijks- en Europees beleid

4.1.1. EU-richtlijn Hernieuwbare energie ((revised) Renewable Energy Directive (RES-directive II)) Op 11 december 2018 heeft het Europees parlement en de Raad van de Europese Unie de richtlijn Hernieuwbare energie vastgesteld. Vanuit Europa (EU) verplicht de EU-richtlijn Hernieuwbare energie lidstaten om meer duurzame energie op te wekken. De EU heeft als doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen in de EU-landen te verminderen en om andere landen te bewegen om hetzelfde te doen. In de herziene richtlijn is een van de doelstellingen van de EU om het aandeel van duurzame energie, waaronder zonne-energie, te verhogen tot 32 % van het totale energiegebruik. Nederland heeft het doel om het aandeel hernieuwbare energieopwekking te brengen naar 14 % in 2020 en 27 % in 2030. De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij het Europees beleid, omdat het bijdraagt aan de doelstelling om het aandeel van duurzame energie te verhogen. Planspecifiek De EU-richtlijn vormt hiermee geen belemmering voor de realisatie van het zonnepark nabij Balkendwarsweg A28 Assen West. Het project draagt bij aan de doelstelling van de EU-richtlijn Hernieuwbare energie. 4.1.2. Klimaatakkoord Op 28 juni 2019 is het Klimaatakkoord vastgesteld. Het Kabinet heeft met het nationale klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikassen in Nederland met 49% ten opzichte van 1990.

Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. Het centrale doel van het Klimaatakkoord, het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen, raakt aan het leven van alledag. Planspecifiek Het te realiseren zonnepark draagt bij aan de doelstellingen van het recentelijk vastgesteld Klimaatakkoord. 4.1.3 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. De NOVI biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio’s; 4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

2.

3.

Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.

Planspecifiek Het voornemen past binnen de nationale ambities om te komen tot een meer duurzame vorm van energievoorziening. 4.1.4 Barro en Bro Voor het juridisch borgen van de nationale belangen uit de SVIR heeft het Rijk, op basis van de Wet ruimtelijke ordening (Wro), twee besluiten waarmee dat mogelijk is. Deze twee besluiten zijn verschillend van aard (beleidsmatig versus procesmatig): • het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Dit besluit geeft de juridische kaders die nodig zijn om het vigerend ruimtelijk rijksbeleid te borgen; • het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het Bro staat vanuit de rijksverantwoordelijkheid voor een goed systeem van ruimtelijke ordening, juridische kaders aan de processen van ruimtelijke belangenafweging en besluitvorming bij de verschillende overheden. Het ruimtelijke beleid is hiermee in vergaande mate gedecentraliseerd. Ladder Duurzame verstedelijking Een van de belangen is dat er bij ruimtelijke besluiten een zorgvuldige afweging moet plaatsvinden. Dit is verankerd in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6).

Volgens dit artikel bevat een ruimtelijke onderbouwing, die een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en als deze ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied valt, dient gemotiveerd te worden waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Een stedelijke ontwikkeling is volgens artikel 1.1.1. Bro is een stedelijke ontwikkeling gedefinieerd als: ‘Ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocatie of andere stedelijke voorzieningen’. Een andere stedelijke ontwikkeling is volgens de toelichting van het artikel 3.1.6 gedefinieerd als accommodaties voor onderwijs, zorg, cultuur, bestuur en indoorsport en leisure. Het is afhankelijk van de aard en omvang van de voorgenomen stedelijke ontwikkeling in relatie tot de omgeving, of een ontwikkeling gezien moet worden als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In principe is het aan de desbetreffende overheid zelf, eventueel in regionaal verband, om te beoordelen en motiveren of een ontwikkeling al dan niet binnen de reikwijdte van de Ladder valt.

Ontwikkelingen en regelingen die geen extra verstedelijking mogelijk maken, maar bebouwing reduceren of verplaatsen, zoals de Ruimte voor ruimteregelingen, worden niet gezien als stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Planspecifiek De locatie voor het zonnepark bevindt zich binnen het bestaande stedelijk gebied. Volgend uit jurisprudentie wordt een zonnepark niet als een stedelijke ontwikkeling beschouwd. De ontwikkeling valt niet binnen de reikwijdte van de Ladder. 4.1.5 Energieakkoord voor duurzame groei 2013 en 2016 In het energieakkoord is de basis gelegd voor een breed gedragen, robuust en toekomstbestendig energie- en klimaatbeleid. Het energieakkoord biedt een perspectief met afspraken voor de korte en middellange termijn. Hiervoor zijn de volgende hoofddoelen geformuleerd: • een besparing van energieverbruik met gemiddeld 1,5%; • 100 PJ energiebesparing in 2020; • een toename van het aandeel duurzame energie naar 14% van het totale jaarverbruik in Nederland in 2020 met een doorgroei naar 16% in 2023; • het creëren van ten minste 15.000 voltijdsbanen binnen de duurzame energiesector. Deze doelen zijn uitgewerkt in verschillende pijlers. Voor de ontwikkeling van het zonnepark zijn vooral pijler 2 ‘Opschalen hernieuwbare energieopwekking’ en pijler 3 ‘Stimuleren van decentrale duurzame energie (DDE)’ van belang. In het energieakkoord wordt uitgegaan van een opwekking van 186 PJ energie uit hernieuwbare energiebronnen. Om te komen tot deze energieopwekking zijn verschillende vormen van energieopwekking nodig: wind, biomassa en zon.

Momenteel bedraagt het aandeel zonne-energie minder dan 1% van de totale energievraag. In het Energierapport 2016 zijn de energiedoelen na 2020 vastgelegd. In 2023 moet 16% duurzame energie worden opgewekt. De CO2-uitstoot moet in 2030 met 40% en in 2015 met 80-95% zijn gedaald op Europees niveau. Het kabinet wil een volledig duurzame energievoorziening in 2050. Planspecifiek Het onderhavige project levert een bijdrage aan de doelstelling van het Rijk om te komen tot een aandeel van 16% van duurzaam opgewekte energie in het totale Nederlandse energieverbruik in 2023. 4.1.6

Rijk investeert in duurzame energie

De afgelopen jaren heeft de overheid diverse doelstellingen geformuleerd over het opwekken van duurzame energie. Om deze doelstellingen te behalen worden initiatieven voor het opwekken van duurzame energie gesubsidieerd. Voor de realisatie van zonnevelden kan gebruik worden gemaakt van meerdere-subsidieregelingen, zoals de SDE++ en de SCE. Planspecifiek De subsidieregelingen vanuit het Rijk laten zien dat het Rijk dergelijke initiatieven voor het opwekken van duurzame energie stimuleert. De initiatiefnemer wil gebruik maken van de SCE-subsidie voor energiecoöperaties.

4.2

Provinciaal beleid

4.2.1. Omgevingsvisie Drenthe en provinciale omgevingsverordening De Omgevingsvisie Drenthe is een centraal visiedocument, waarin belangen, ambities, rollen en verantwoordelijkheden zijn geformuleerd. De visie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van de provincie Drenthe tot 2030. De algemene missie van de provincie luidt: ‘het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij deze kernkwaliteiten’. De relevante kernkwaliteiten zijn landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden archeologie, rust en natuur. Er wordt gestreefd naar ruimtelijke kwaliteit, door nieuwe ontwikkelingen en bestaande kwaliteiten in samenhang te bezien. Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Energietransitie Eén van de vijf belangrijke ontwikkelingen die de provincie ziet, is de transitie naar een duurzame energievoorziening. Het streven is een duurzame energiehuishouding in 2050, wat een overgang van het gebruik van fossiele energie naar hernieuwbare energie vraagt. De provincie ziet het benutten van de mogelijkheden voor duurzame energieopwekking en -distributie als provinciaal belang. Hier kan aan worden bijgedragen door voldoende mogelijkheden voor initiatieven voor energieopwekking te bieden. Het besparen van energie, het zorgvuldige gebruik van de ondergrond voor de energiewinning, de opslag van CO2, groen gas of aardgas en de energie-infrastructuur zijn eveneens van provinciaal belang. Zonne-energie Voor zonne-energie streeft de provincie ernaar dat al het in Drenthe beschikbare en geschikte dakoppervlak zo veel mogelijk wordt benut voor de productie van zonne-energie. Voor opstellingen van zonnepanelen op de grond hanteert de provincie in het buitengebied een ‘Ja, mits’- benadering. Voor grondgebonden opstellingen worden de voorwaarden gehanteerd dat er sprake moet zijn van een combinatie met andere functies en/of dat het op gebiedsniveau tot integrale meerwaarde leidt. Het behoud van biodiversiteit en bodemkwaliteit zijn aspecten die ook meewegen.

De provincie is ervan overtuigd dat er met deze voorwaarden voldoende ruimte in Drenthe gevonden kan worden om met zonne-energie wezenlijk bij te dragen aan onze energiedoelstelling. Bij de realisatie van zonneakkers wil de provincie een balans tussen zonneakkers en landschap, omdat de afwisseling van het landschap en de herkenbaarheid van de landschapstypen behouden dient te blijven, inclusief de natuurlijke en cultuurhistorische aspecten. Daarom moet er voldoende afstand tussen de individuele zonneakkers (of clusters van zonneakkers) liggen. De benodigde afstand is afhankelijk van schaal van het landschap. Daarnaast moet de maat van het individuele zonneveld passen bij het landschap. Aan initiatiefnemers wordt gevraagd een plan op te stellen waarin aandacht is voor de ruimtelijke, fysieke context. Aandacht voor een samenhangend ontwerp, meerwaarde voor het gebied en inrichting van de randen zijn hierbij belangrijke aspecten. Juist aan de randen is het van belang dat wordt ingespeeld op de omgeving en de kernkwaliteiten in het gebied. Bij het ontwikkelen van een project hernieuwbare energie is een voorwaarde dat de initiatiefnemende partij in overleg én in samenwerking met om- en aanwonenden (niet zijnde grondeigenaren alleen) een participatieplan opstelt waarin de verschillende maatregelen die bijdragen aan participatie worden opgenomen.

Om- en aanwonenden worden daadwerkelijk uitgenodigd en mogelijkheden geboden om deel te nemen aan het project, te denken valt aan financiële participatie. Om- en aanwonenden hebben daarbij ook zelf de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op het uiteindelijke participatieplan. Planspecifiek Landschap Het plangebied ligt op grond van de kernkwaliteit ‘Landschap’ in het landschapstype ‘Esdorpenlandschap’. Van provinciaal belang zijn: • de essen: deze voor het esdorpenlandschap kenmerkende open ruimtes zijn veelal omgeven met esrandbeplanting; de beekdalen: • onbebouwd gebied met kleinschalige beplantingstructuren en beekdal(rand)beplanting. Het provinciaal beleid is gericht op het behoud van de open ruimte en het versterken van esrandbeplanting en op het behoud van het onbebouwde karakter en het versterken van karakteristieke beekdal(rand)beplanting. Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Het plangebied ligt in het bestaand stedelijk gebied. In dit gebied is de gemeente verantwoordelijk om de landschappelijke waarden van die de provincie belangrijk vinden te borgen. Voor het realiseren van zonneparken is door de gemeente het beleidskader “Zonneparken in Assen ” opgesteld. In dit beleidskader zijn kaders opgesteld voor een goede landschappelijke inpassing. Bij het ontwerp is rekening gehouden met de kenmerken van het landschap. In paragraaf 2.4 wordt hier nader op ingegaan. Natuur Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) vormt de ruggengraat van het Drentse natuurnetwerk en waarborgt biodiversiteit en duurzame natuur. De provincie is verantwoordelijk voor de kwaliteit en kwantiteit binnen het NNN in de provincie Drenthe. Het plangebied wordt niet binnen de NNN gerealiseerd. Er is dus geen ruimtebeslag op de NNN. Aardkundige waarde Ter plaatse van het plangebied is ten aanzien van de kernkwaliteit ‘Aardkundige waarden’ sprake van een generiek beschermingsniveau. In deze gebieden wil de provincie de lokale aardkundige kenmerken voor de toekomst bewaren. Van gemeenten wordt verwacht dat zij in deze gebieden nagaan welke kenmerkende aardkundige waarden aanwezig zijn en dat zij hieraan bescherming geven via het gemeentelijk bestemmingsplannen plannen en initiatieven daarop beoordelen.

Uit raadpleging van de Bodematlas Drenthe en het bestemmingsplan komt naar voren dat ter plaatse van het plangebied geen kenmerkende aardkundige waarden aanwezig zijn. Cultuurhistorie Het provinciaal belang Cultuurhistorie is vastgelegd in de Cultuurhistorische Hoofdstructuur. Het veiligstellen van cultuurhistorische waarden en tegelijkertijd het bieden van ruimte voor ontwikkelingen, vraagt om een heldere wijze van sturing. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie sturingsniveaus: respecteren, voorwaarden stellen en eisen stellen. Voor het projectgebied geldt ‘respecteren’ als sturingsniveau. Bij ontwikkelingen ligt de provinciale inzet bij het waarborgen van de cultuurhistorische samenhang voor de toekomst. Initiatiefnemers hebben de verantwoordelijkheid om de cultuurhistorische hoofdstructuur als inspiratiebron te benutten voor ontwikkelingen. Volgens het cultuurhistorisch kompas Drenthe ligt het plangebied in het deelgebied Drentsche AA-bakens in het Beekdal. Het plangebied ligt in het westelijk deel van Assen. Assen heeft zich ontwikkeld van esgehucht met een klooster tot bestuursstad. De Vaart, de Hoofdlaan (en het Asserbos) vormen daarbij structurerende assen, gericht op het historische centrum, dat met zijn bebouwing de ontwikkeling van geestelijk centrum naar bestuurscentrum weerspiegelt.

De Vaart en de Hoofdlaan zijn georiënteerd op het oude bestuurscomplex aan De Brink. Voorts zijn de historische bebouwingstructuren langs de hoofdassen en het Asserbos met zijn stervormige padenstructuur kenmerkend. Tot slot geeft de villabebouwing (Hertenkamp, Oud Zuid) uiting aan het bestuurs- en voorzieningencentrum. De provincie streeft ernaar om vorenstaande kenmerken herkenbaar te houden. Het plangebied ligt hemelsbreed op circa 290m van de Drentse Hoofdvaart. De ontwikkeling tast de structurerende as niet aan. Archeologie Ter plaatse van het plangebied is ten aanzien van de kernkwaliteit ‘Archeologie” sprake van een generiek beschermingsniveau. In deze gebieden wil de provincie de lokale archeologische waarden voor de toekomst bewaren. Van gemeenten wordt verwacht dat zij in deze gebieden nagaan welke kenmerkende archeologische waarden aanwezig zijn en dat zij hieraan bescherming geven via het gemeentelijk bestemmingsplannen en initiatieven daarop beoordelen. Uit raadpleging van het bestemmingsplan komt naar voren dat ter plaatse van het plangebied de dubbelbestemming “Archeologische Verwachtingswaarde 1”geldt. Op grond van de regels van deze bestemming is een archeologisch bureau onderzoek uitgevoerd. In paragraaf 5.1 wordt ingegaan op de consequenties van de aanleg van de zonneweide op de kernwaarde Archeologie.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Zonne-energie Het plangebied ligt binnen stedelijk gebied. De gemeente is binnen het stedelijk gebied verantwoordelijk voor het opstellen van beleid voor zonneparken. Het gemeentelijke beleidskader “Zonneparken in Assen” voldoet aan het provinciale beleid. De ontwikkeling is een van de 11 pilotlocaties die in voornoemd beleidskader aangewezen zijn voor zonneweides. De ontwikkeling voldoet aan de kaders die zijn gesteld in het beleidskader. Op grond van bovenstaande is de conclusie dat de ontwikkeling aansluit op de provinciale omgevingsvisie. 4.2.2 Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018 De Provinciale omgevingsverordening Drenthe (in 2018 samen met de Omgevingsvisie vastgesteld) geeft de randvoorwaarden voor het opstellen van ruimtelijke plannen. De verordening heeft onder meer als doel om de kernkwaliteiten van Drenthe te behouden en te versterken. Als bij een ruimtelijk project kernkwaliteiten betrokken zijn, moet in het ruimtelijk project uiteengezet worden dat met het desbetreffende project wordt bijgedragen aan behoud en ontwikkeling van de bij het project betrokken kernkwaliteiten conform de provinciale ontwikkelingsvisie. Een ruimtelijk project mag geen nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten mogelijk maken die de kernkwaliteiten significant aantasten.

Artikel 2.24 van de verordening gaat specifiek in op zonne-energie: Een ruimtelijk plan kan voorzien in de realisatie van zonne-akkers indien uit het desbetreffende ruimtelijk plan blijkt dat: • dit gebeurt op een wijze die passend is binnen het landschap, en; • er sprake is van een combinatie met andere functies, en/of er sprake is van een meerwaarde voor andere provinciale doelen en belangen. • geborgd is dat op de gebruikte locatie de installatie(s) na uit gebruik name worden verwijderd. Ten behoeve van de inpassing in het landschap heeft de provincie de beleidsregels “Zon”, “Zonneakkers in Drenthe - handreiking landschappelijke inpassing”, “Handreiking “Zonnewijzer biodiversiteit” en “Handreiking participatie bij zon- en windparken Drenthe” in 2020 vastgesteld. De beleidsregel Zon met bijbehorende handreikingen zijn van toepassing op zonneparken als bedoeld in artikel 2.24 van de omgevingsverordening. Ze zijn een verfijning van het beleid Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018 en geven concrete handvaten met betrekking tot het ontwerpen en inpassen van zonneakkers binnen de Provincie Drenthe. Planspecifiek Het plangebied ligt in bestaand stedelijk gebied. Dit betekent dat de gemeente verantwoordelijk is voor de inpassing van dit zonnepark.

In het beleidskader Ambitie 2020 “Zonneparken in Assen” zijn de kaders van de gemeente voor het ontwikkelen van zonneparken neergelegd. De kaders voor participatie en landschappelijke inpassing voldoen aan provinciaal beleid. In paragraaf 2.2.4 wordt ingegaan op de landschappelijke inpassing. In paragraaf 6.2.2 wordt ingegaan op de planparticipatie.

4.3

Regionaal beleid

4.3.1 Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Op 17 juni 2021 heeft de gemeente Assen de RES 1.0 vastgesteld. De RES biedt duidelijkheid over de hoeveelheid grootschalig op te wekken hernieuwbare elektriciteit, de aanwezigheid van warmtebronnen en de hiervoor benodigde infrastructuur voor elektriciteit.

De landelijke doelstelling is een gezamenlijke opgave van 35TWh aan hernieuwbare elektriciteit (windenergie en grootschalige zonne-energie) op land in 2030 met een zorgvuldige afweging tussen ruimtelijke inpassing, Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

draagvlak en systeemefficiëntie. De 30 RES-regio’s hebben de nationale opgave vanuit het Klimaatakkoord vertaald naar hun regionale ambitie met een eigen context en karakter. In Drenthe staat de eigen regie op de energietransitie centraal. Hierdoor is de regio in staat de balans te vinden tussen de kwaliteit van het landschap en de ambities met betrekking tot de energietransitie. In Drenthe hebben overheden en maatschappelijke organisaties afgesproken om in 2030 in totaal 3,45TWh aan elektriciteit op te wekken. De bijdrage wordt gerealiseerd door het combineren van bestaande en geplande initiatieven en ambities voor de opwek van grootschalige energie van alle Drentse gemeenten. De gemeente Assen heeft een relatief klein grondoppervlak en zal 0,2TWh bijdragen aan de Drentse plannen. De bijdrage bestaat uit: ‘zon op land’ en ‘zon op dak’. Het plangebied is een ontwikkeling van een zonneweide in het kader van ‘zon op land’.

4.4

Gemeentelijk beleid

4.4.1 Omgevingsvisie In 2021 heeft de raad van de gemeente Assen de Omgevingsvisie vastgesteld. De visie schetst hoe Assen er in 2040 uit moet komen te zien en beschrijft de eigenschappen die Assen zo aantrekkelijk maken. Het groene karakter, de onderlinge betrokkenheid en de dynamiek als regionaal centrum. Deze kernkwaliteiten zijn in deze omgevingsvisie samengevat met de term ‘ontspannen stedelijkheid’. Ontspannen stedelijkheid verenigt het beste van twee werelden – het is de perfecte tussenmaat. Een bruisende stad met alle voorzieningen die je mag verwachten, zonder de nadelen die zich voordoen als het te groot, te druk en te veel wordt. Een ontspannen stad bezit de groene kwaliteiten en de ruimte om te wonen, te bewegen en te ontmoeten. Een plek om fijn te wonen, te werken en te verblijven. Om invulling te geven aan de ambitie van Ontspannen stedelijkheid, zijn drie richtinggevende principes geformuleerd: Groene stad van het Noorden, Dynamische hoofdstad en Verbonden stad. In het kader van de groene stad wil Assen dat in 2040 Duurzame energie op de juiste plek is aangebracht. De visie meldt daarover: Op weg naar 2040 nemen we verschillende maatregelen die Assen duurzamer maken. Maatregelen landen zoveel mogelijk binnen de bestaande stad.

In 2050 is Assen aardgasvrij door besparende en isolerende maatregelen aan de bestaande gebouwen en door benutting van nieuwe duurzame energiebronnen. Nieuwe woningen en bedrijven zijn minimaal energieneutraal. Ook kijken we binnen de bestaande stad naar plekken voor duurzame opwekking. We zetten in op zoveel mogelijk zon op daken voordat locaties voor zonneparken worden ontwikkeld. We verkennen de mogelijkheden voor grootschalige energieopwekking voor de langere termijn en kijken daarbij ook naar windenergie. We zoeken daarbij koppelkansen met andere opgaven in zowel landelijk als stedelijk gebied en dragen zorg voor een goede landschappelijke inpassing. Ten slotte dragen ook duurzame vormen van mobiliteit bij aan een groener Assen. Planspecifiek Het beleid uit het gemeentelijke beleidskader “Zonneparken in Assen” wordt voortgezet in de omgevingsvisie. Als voorbereiding op voornoemd beleidskader is een tweetal onderzoeken uitgevoerd. Te weten een studie naar de mogelijkheid van het opwekken van duurzame energie “De energiepotentiekaart van de gemeente Assen” en een landschappelijke verkenning “Ruimtelijke verkenning energietransitie ”Assen”. Op basis van de landschappelijke verkenning zijn in het beleidskader de eerste locaties voor grootschalige zonneparken aangewezen die nodig zijn voor de doelstellingen van 2020.

De Zonneweide A28 West is een van deze locaties, genoemd als ‘7. Oksel A28 West’ op onderstaande figuur 5. De omgevingsvisie vormt geen belemmering voor de ontwikkeling.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Figuur 5 kaart zoekgebieden behorend bij beleidskader “zonneparken Assen”

4.4.2 Visie Energietransitie In de Visie energietransitie is beschreven welke rol de gemeente Assen als lokale overheid kan en wil nemen, zodat samen met de bewoners en de bedrijven in de gemeente Assen de energietransitie gestalte gegeven kan worden. Op basis van de visie is door het college een flexibel actieplan vastgesteld en gericht op kansen zoals nodig in het snel veranderende domein. Het stellen van heldere doelen geeft duidelijkheid in afweging van mogelijkheden in bijvoorbeeld gebiedsontwikkeling, handhaving, vergunningverlening en stimuleringsregelingen. Assen wordt al herkend als een groene, duurzame stad. De duurzame ambities bekrachtigen dit beeld en geven duidelijkheid. De ambitie van de gemeente Assen is om lokale verantwoordelijkheid te nemen voor het mondiaal klimaatvraagstuk en zet in op verlaging van de CO2 uitstoot.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Voor de gemeente worden twee doelstellingen onderscheiden: 1. voor de gemeentelijke organisatie: • in 2030 klimaatneutraal (Parijsverklaring 2015); 2. voor de stad Assen: • 10% energiebesparing in 2020; • 14% duurzame energie in 2020; • gebouwde omgeving klimaatneutraal in 2040; • gehele gemeente klimaatneutraal in 2050. Planspecifiek De ontwikkeling draagt bij aan het realiseren van duurzame energie in 2020. 4.4.3 Beleidskader Ambitie 2020 “Zonneparken in Assen” Op 18 oktober 2018 heeft de raad het beleidskader vastgesteld. Het beleidskader is erop gericht om 14% duurzame energie op te wekken in 2020. De gemeente maakt gebruik van de Zonnelader. De zonnelader brengt hiërarchie in het beoordelen van de geschiktheid van de locaties voor zonneparken. Pas wanneer locaties op een lagere trede van de ladder niet voldoende beschikbaar of geschikt zijn, koen locaties op een hogere ladder in beeld. In 2017 bleek dat met alleen het stimuleren van zonop-daken (trede 1) de doelstelling van 2020 niet voldoende snel gehaald zouden worden. Het beleidskader is dan ook ontwikkeld om locaties bij treden 2 en 3 te ontwikkelen. Op basis van de landschappelijke verkenning en de energiepotentiekaart Figuur 3 Uitsnede zonneladder uit beleidskazijn elf zoeklocaties gekozen als pilotlocaties om trede 2 en 3 mee te vulder "zonneparken in Assen" len.

Voor het aanleggen van zonneparken in trede 2 en 3 zijn kaders neergelegd in het beleidsdocument. Voor het zorgvuldig aanleggen van de zonneparken in trede 2 en 3 dient Planparticipatie plaats te vinden en is een goede Landschappelijke inpassing noodzakelijk. In het kader van planparticipatie geeft het beleidskader kaders aan initiatiefnemers mee hoe zij omwonenden moet betrekken zowel op gebied van communicatie en participatie als economisch en financieel. De mate van participatie zal per project verschillen. Dit kan als voorspreker, inspreker, afnemer, deelnemer of initiatiefnemer zijn. Assen wil zoveel mogelijk inzetten op lokaal rendement. Om de participatie te bevorderen is een omgevingsraad ingesteld. Dit onafhankelijke adviesorgaan adviseert de gemeente met betrekking tot grootschalige opwerk van duurzame energie. De omgevingsraad adviseert de gemeente over inrichting, ontwerp en lokaal rendement en betrekt per locatie vertegenwoordigers van direct omwonenden in hun advisering. Voor de inrichting en het ontwerp toetst de omgevingsraad aan de kaders voor: 2. maatwerk 3. de type opstelling 4. vormgeving en inpassing en 5. functiemening en meerwaarde voor mensen en ecologie Om de zonneparken in te passen in de omgeving, stelt de gemeente de volgende randvoorwaarden: • • • •

De opstelling is zo min mogelijk zichtbaar vanuit de omgeving. De afstand van de opstellingen met zonnepanelen tot de randen van het perceel is minimaal 10 meter. Besteed extra aandacht aan de inpassing langs de openbare weg en rond erven. Houd belangrijke doorzichten vanaf de weg naar het landschap vrij.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

• •

• • •

Behoud zoveel mogelijk bestaande, gebiedseigen landschappelijke beplanting. De aansluiting van een zonnepark op de omgeving is afhankelijk van het karakter en de functie van de omgeving. De bestaande verkavelingsstructuur en beplantingsstructuur zijn leidend voor de inpassing. De rand van een zonnepark kan verschillende vormen aannemen, zoals een haag of struweel, een bloemrijke brede berm, of een sloot met oeverbeplanting. Concentraties van zonneparken worden als één samenhangend ensemble behandeld. Zichtlijnen en randen van zonneparken worden vormgegeven met dezelfde (mix van) middelen. Panelen hebben een donkere kleurstelling met coating om schittering te voorkomen.

Planspecifiek Het gebied Zonneweide A28 is een van de 11 pilotlocaties. Het plan voldoet aan de kaders die gesteld zijn voor de ontwikkeling van de pilotlocaties in het beleidskader Zonneparken 2020. In paragraaf 2.2.4 wordt ingegaan op de landschappelijke inpassing en in paragraaf 6.2.2 op de projectparticipatie.

4.5

Conclusies beleidskader

Het rijks-, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid geven geen belemmering voor de ontwikkeling van Zonneweide A28.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

5

ONDERZOEK VAN DE LEEFOMGEVINGSASPECTEN

Op basis van de wetgeving worden wijzigingen van bestemmingen getoetst aan de omgevingsaspecten. Onder de omgevingsaspecten wordt onder meer verstaan: archeologie, geluid, milieuhinder, luchtkwaliteit, flora en fauna, externe veiligheid, elektromagnetische straling, warmteontwikkeling en water. Uit de onderstaande toets van de omgevingsaspecten komt naar voren of het project daadwerkelijk uitvoerbaar is.

5.1

Archeologie

Ter bescherming van eventuele archeologische waarden in de bodem is de Erfgoedwet van toepassing. Het deel dat betrekking heeft op de besluitvorming in de fysieke leefomgeving gaat over naar de toekomstige Omgevingswet. Volgens het overgangsrecht van de Erfgoedwet artikel 9.1 gelden de bepalingen uit de Monumentenwet totdat de Omgevingswet in werking treedt. Op grond van deze bepalingen moeten archeologische verwachtingswaarden gewaarborgd zijn in het bestemmingsplan. In het huidige bestemmingsplan heeft het plangebied de aanduiding “Waarde- Archeologische verwachting 1 ”. Op basis van de voorschriften van het huidige bestemmingsplan mogen er geen bouwwerken groter dan 1000m2 met bodemingrepen dieper dan 0,3m onder het maaiveld worden gerealiseerd, zonder een onderzoek te overleggen waarin de archeologische waarde van de gronden voldoende is vastgesteld. Planspecifiek Door Raap Archeologisch Adviesbureau B.V. is begin 2022 een bureauonderzoek uitgevoerd. Uit het rapport, dat als bijlage 2 is toegevoegd, wordt geconcludeerd: Binnen het plangebied worden archeologisch resten uit de steentijd en late prehistorie verwacht. Ook kunnen resten van loopgraven uit de tweede wereldoorlog aanwezig zijn. De bodemverstoring door het plaatsen van de schroefpalen is gering. Eventueel aanwezige archeologische resten zullen daardoor nauwelijks worden aangetast.

Ook de aanleg van het compactstation vormt vanwege de beperkte omvang en diepte ervan geen bedreiging. Bovendien komt dit compactstation vlak naast een gastransportleiding te liggen, waar de bodem vermoedelijk diep is gewoeld. Bij het ingraven van kabels binnen het plangebied kunnen wel archeologische resten worden verstoord. Op het moment is nog onduidelijk in hoeverre de verdere inrichting van het terrein een bedreiging vormt voor het archeologisch bodemarchief. Indien niet kan worden voorkomen dat de eventueel aanwezige archeologische resten binnen het plangebied worden aangetast, wordt vervolgonderzoek aanbevolen. Conform het beleid van de gemeente Assen wordt in eerste instantie voor het gehele plangebied een verkennend booronderzoek geadviseerd, dat tot doel heeft om bodemopbouw en de mate van verstoring daarvan in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst. Op basis van de bevindingen van dit verkennende onderzoek zal dan een nader advies over eventueel vervolgonderzoek worden gegeven. In het rapport behorende bij de landschaps- en archeologische verwachtingskaart van de gemeente Assen (Van der Veen & Ten Anscher, 2020) is alleen voor loopgraven die nu nog zichtbaar zijn planologische bescherming geadviseerd. Dit geldt dus niet voor de loopgraven binnen het plangebied.

Bij eventueel gravend archeologisch onderzoek (proefsleuvenonderzoek, opgraving) kunnen wel resten ervan worden aangetroffen, die dan dienen te worden gedocumenteerd. Op de Kaart Risico Niet Gesprongen Explosieven Assen (https://www.assen.nl/producten/explosieven) is de loopgraaf binnen het plangebied aangemerkt als niet meer verdacht op basis van nadere analyse. Bij archeologisch onderzoek hoeft dus geen rekening gehouden te worden met Ontplofbare Oorlogsresten. Volgens het milieuhygiënisch verkennend bodemonderzoek (Zijlstra, 2020) is er binnen het plangebied geen bodemverontreiniging van betekenis aangetroffen. Dit vormt dus ook geen belemmering voor archeologisch onderzoek. Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Assen, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit. De gemeente heeft het advies overgenomen. Er zal een verkennend booronderzoek worden uitgevoerd gelijktijdig met de uitvoering van de graafwerkzaamheden. Het doen van het verkennend booronderzoek wordt als voorwaarde opgenomen in de omgevingsvergunning.

5.2

Cultuurhistorie

Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting van een ruimtelijk plan worden beschreven op welke manier rekening wordt gehouden met de cultuurhistorische waarden in het plangebied. De rijksmonumenten worden beschermd door de Monumentenwet (1988). Met monumenten worden alle 'onroerende zaken' bedoeld. Tot die onroerende zaken horen gebouwen en objecten, zoals vaarten, bruggen, wegen, bomen en pleinen, die ten minste vijftig jaar oud zijn. Zij moeten van belang zijn door hun schoonheid, de wetenschappelijke en/of hun cultuurhistorische betekenis. Een monument kan worden aangewezen als rijksmonument wanneer het aan deze regels voldoet en als het een nationale, unieke waarde heeft. Naast rijksmonumenten worden op provinciaal niveau en gemeentelijk niveau monumenten aangewezen op grond van de respectievelijk provinciale- en gemeentelijke monumentenverordening. In december 2015 heeft de gemeente Assen de cultuurhistorische waardenkaart vastgesteld. Met de Beleidsregels cultuurhistorie zorgt de gemeente voor verder behoud en versterking van de cultuurhistorie en daarmee versterking van de aantrekkelijkheid van de gemeente Assen. Daarnaast is één van de pijlers uit de Modernisering Monumentenzorg van het Rijk het opnemen van cultuurhistorische waarden in de ruimtelijke ordening.

Met het opstellen van deze beleidsregels cultuurhistorie, de cultuurhistorische waardenkaart en de doorvertaling hiervan in bestemmingsplannen en ruimtelijke onderbouwingen voldoet de gemeente aan die wettelijke verplichting. De cultuurhistorische waardenkaart dient als toetsingsinstrument voor aanvragen of nieuwe plannen, maar vooral ook om al in een voorstadium ter inspiratie in te zetten. Met het opstellen van de cultuurhistorische waardenkaart heeft de gemeente de randvoorwaarden gecreëerd om cultuurhistorische waarden op een goede manier mee te nemen bij ontwikkelingen en andere beleidsterreinen Planspecifiek Conform de cultuurhistorische waardenkaart gemeente Assen kent het plangebied een lage cultuurlandschappelijke waardering Landschap en cultuurhistorische waardering Stedenbouw.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

Het plangebied wordt Cultuurhistorisch Stedenbouwkundig gekenmerkt als bedrijventerrein en Cultuurhistorisch landschappelijk als Jonge heide en broekontginning. In het plangebied zijn geen cultuurhistorisch waardevolle objecten, en dus ook geen monumentale objecten, aanwezig. Aangezien het plangebied een lage stedenbouwkundige en cultuurlandschappelijke waardering heeft gekregen zijn er vanuit de beleidsregels geen belemmeringen voor de realisatie van een zonneweide.

5.3

Geluidhinder

Voor geluidhinder van de meeste inrichtingen zijn de algemene regels van het Activiteitenbesluit van toepassing. Op grond van de Wet geluidhinder geldt rond wegen met een maximumsnelheid hoger dan 30 km/uur, spoorwegen en inrichtingen die “in belangrijke mate geluidhinder veroorzaken’’, een geluidzone. Bij ontwikkeling van nieuwe geluidsgevoelige objecten binnen deze geluidzones moet akoestisch onderzoek worden uitgevoerd om aan te tonen dat de ontwikkeling voldoet aan de voorkeursgrenswaarden die in de wet zijn vastgelegd. Planspecifiek De zonneweide is geen geluidgevoelig object in de zin van de Wet geluidhinder, waardoor onderzoek in het kader van de Wet geluidhinder achterwege blijft. Andersom geredeneerd is de zonneweide een type A-inrichting volgens het Activiteitenbesluit. De inrichting zal daarom moeten voldoen aan de maximale geluidsniveaus en langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus als genoemd in artikel 2.17 van het Activiteitenbesluit. Daarbij geldt dat daarbij de best beschikbare technieken moeten worden toegepast.

Ruimtelijke Onderbouwing, Zonneweide A28 nabij Balkendwarsweg Assen-West, gemeente Assen

De panelen produceren geen geluid. Het bijbehorende transformatiestation, voor de omzetting naar elektriciteit, echter wel. Bij de zonneweide wordt een transformator gebouwd. De transformator wordt buiten 30m van woningen gerealiseerd. De transformator is alleen actief als er zon is. ’s Nachts zal er daarom geen geluidproductie plaatsvinden. Daarnaast wordt de transformator in een techniekgebouw geplaatst waardoor het geluid voor het grootst gedeelte wordt gedempt. Van geluidsoverlast zal daarom geen sprake zijn. Gelet op vorenstaande is er geen belemmering betreffende geluid om dit project te realiseren. Er wordt geen inbreuk op het woon- en leefklimaat van woningen gemaakt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=37f6acf7-6833-4224-b7dd-22adf7e3f234