CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

10b. AANGEPAST Woonvisie Assen 2021-2025 - bijlage

Raadsvergadering 15 april 2021, gemeente AssenBij agendapunt: Woonvisie17.973 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

in de veel woningen nog stappen gezet worden die

overbruggen, verkennen we een sociaal krediet: een zachte

Zij hebben een rol in het ontzorgen bij leningen of inzet van

uitstootbeperkend zijn, uitvoerbaar en renderend: isolatie en

lening waarmee voor iedereen eerste stappen mogelijk zijn.

eigen middelen voor verduurzaming van de woning.

Het houdt de woningen courant: de energetische kwaliteit

Momentum benutten en ontzorgen

3-7> We werken aan nog betere informatie en in sommige

neemt in belang toe, ook makelaars en

Rondom het verhuizen maken mensen vaak plannen. Daarom

buurten een persoonlijke benadering. Dit leidt tot concrete

hypotheekverstrekkers merken dit. Investeren helpt ook om

zorgen we er voor dat bij elke woning die verkocht wordt,

oplossingen bij die huishoudens, maar ook tot meer

woningen courant te houden, waardoor ook doorstromen

verbouwd wordt of van hypotheek verandert, de eigenaar bekend

praktijkkennis over wat mensen weerhoudt om stappen te zetten.

gemakkelijker lukt. Als gemeente willen we de doorstroming

is met de mogelijkheden om het huis te verbeteren en dat te

Dit brengen we onder in ons Energieloket.

bevorderen omdat dat de meest duurzame manier is om in

financieren. Vaak is dit toegankelijker dan wordt gedacht.

komt, om meerdere redenen: -

installaties als zonnepanelen of voor warmteopwekking. -

woonwensen te voorzien. Assen is deelnemer aan het Drents Energieloket. We willen dat Financiering is met het landelijke warmtefonds voor

het loket meer kracht krijgt. Naast actuele, complete en

kredietwaardige inwoners technisch geen obstakel meer. Wetend

duidelijke informatie gaat het ook om activeren met gerichte en

dat gangbare maatregelen zichzelf direct terugverdienen, is

prikkelende acties, collectief of individueel gericht, aanbiedingen

subsidie overbodig voor deze groep. Omdat er geen landelijke

in stad, wijken of buurten, en het verbinden van aanbieder en

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

31

‘BLOEMKOOLBOOST’ – FOCUS OP DE JAREN ‘70 EN ‘80 WIJKEN De markt uitnodigen

In de ‘bloemkoolwijken’ Pittelo, Peelo en Baggelhuizen (tussen

3-8 > We concentreren in de westelijke wijken de hiervoor

Er liggen nog grote kansen in het verbinden van huiseigenaren

Europaweg en A28) zijn er meerdere aanleidingen deze wijken

beschreven voornemens, instrumenten en communicatiemiddelen

aan aanbieders van duurzame producten. Huiseigenaren willen

een impuls te geven. Dit leggen we uit in hoofdstuk 5, waarbij

tot een stevige campagne om particulieren te verleiden tot

gemakkelijker te weten komen welke oplossingen slim zijn, waar

woningkwaliteit en –uitstraling, betere openbare ruimte, behoud

verduurzamen. Gelijktijdig maken we afspraken met de

te beginnen, wat een goede prijs is, waar nog meer op te letten.

van voorzieningen, en versnellen van de doorstroming de

corporaties. Geen woning mag onverbeterd blijven!

hoofdelementen zijn. Verduurzamen van woningen vormt een

3-7> aanvullend: We nodigen het Assense en regionale

belangrijke schakel in deze bredere verbeteraanpak voor deze

bedrijfsleven uit om te komen met aanbod dat laagdrempelig en

wijken. Er staan veel ruime woningen waar nog grote winst te

verleidelijk is voor huiseigenaren. Een geüpgraded Assen

behalen valt in energiebesparing. De woningen lenen zich

Energieloket is dan nodig. We richten ons eerst op partijen die

technisch goed voor beproefde vormen van verduurzaming die

als koploper willen en kunnen optreden.

direct tot lagere lasten leiden. Gelijktijdig wonen in deze wijken relatief veel huishoudens die beperkte investeringsruimte hebben

Een campagne in de westelijke wijken

en niet weten hoe ze verduurzaming moeten organiseren of

In de hele stad Assen stimuleren we als gemeente dat

financieren.

corporaties en particulieren hun woning ‘aardgasvrij-ready’ maken. Behalve De Lariks en Kloosterveen staat het grootschalig

Specifiek voor Pittelo geldt dat woningen mogelijk op een hoge

aardgasvrij maken pas na 2030 op de planning vanwege het op

temperatuur warmtenet worden aangesloten. Deze onzekerheid

dit moment ontbreken van haalbare alternatieven voor aardgas,

is echter geen reden om stil te zitten: basismaatregelen als

op mogelijkheden in kleinere buurten en kleinschaliger inzetbare

schilisolatie en zonnepanelen zijn ook dan van meerwaarde. De

oplossingen na.

advisering van huiseigenaren in Pittelo moet wel rekening houden met een warmtenet.

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

32

‘BLOEMKOOLBOOST’ – FOCUS OP DE JAREN ‘70 EN ‘80 WIJKEN Deze kaart toont het relatieve gasverbruik in woningen in Assen, uitgedrukt in m3 gas per m3 woning. Hoe groener de kleur, hoe beter geïsoleerd.

De investeringen in De Lariks, Oost, Noorderpark zijn van groot belang, gelet op de energielasten van huishoudens. Deze wijken zijn zichtbaar op de kaart. Het wordt ook duidelijk dat in met name Baggelhuizen en delen van Pittelo

woningen relatief slecht geïsoleerd zijn. Bovendien zijn de woningvolumes hier gemiddeld groter, wat leidt tot hoge totale energierekeningen. Een aanpak gericht op de ‘bloemkoolwijken’ zal in deze wijken dus een extra accent op isolatie moeten krijgen, terwijl dat in bijvoorbeeld Peelo ook goed op opwekking kan liggen.

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

33

DUURZAME CORPORATIEWONINGEN Meerjarige prestatieafspraken als basis

Lariks en Pittelo in elk geval extra aandacht

investeringen van de corporaties aansluiten bij de richting van

Met de corporaties en huurdersorganisaties maken we als

Afgaand op de gemiddelde energielast in de wijken in Assen,

onze transitievisie warmte en bij de campagne voor de westelijke

uitwerking op de woonvisie nieuwe meerjarige

verwachten we dat:

wijken.

prestatieafspraken. We maken daarbinnen afspraken over

-

In De Lariks de gemiddelde energielast zal dalen door

betaalbaarheid en verduurzamen binnen haalbare financiële

nieuwbouw, maar dat parallel daaraan blijven investeren in

kaders. Voor corporaties geldt dat al langer afspraken bestaan

bestaande woningen nodig is. Op dit moment ligt de

om woningen in elk geval naar een gemiddeld label B te brengen.

energielast door gasverbruik namelijk het hoogste in deze

Dit halen de corporaties, mede door vervanging van woningen.

wijk, terwijl de woningen relatief klein zijn. -

Pittelo deelt met De Lariks de hoogste gemiddelde

Bij het opstellen van een nieuwe raamwerkovereenkomst leggen

energielast door gasverbruik. Als onderdeel van onze aanpak

we ook de doelen op verduurzaming vast voor de komende jaren.

voor de westelijke wijken (Bloemkoolboost, zie hierna en de

Daarbij bouwen we voort op reeds ingezette ontwikkelingen.

gebiedsuitwerkingen) verwachten we dat juist in deze wijk

Actium bijvoorbeeld zet voor de komende jaren via geen-spijt-

veel maatregelen gepland worden. Voor die tijd brengen we

maatregelen in elk geval in op 25% CO2-beperking ten opzichte

het werkelijke absolute en relatieve verbruik beter in beeld,

van 2017 in 2030 en in 2050 volledig circulair te bouwen en

als basis voor keuzes en afspraken met de corporaties.

onderhouden. 3-8 > De komende jaren bereiden we vervolgstappen voor, in welke wijken welke investeringen van corporaties prioriteit hebben. Dit krijgt een plek in de raamwerkovereenkomst die we in 2021 maken met alle corporaties en huurdersorganisaties die in Assen actief zijn. Als gemeente willen we graag dat

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

34

4 GOED WONEN VOOR ELKE PORTEMONNEE In dit hoofdstuk gaan we in op: -

De speciale aandacht die nodig is voor betaalbaar wonen

-

De opgaven en oplossingen bij koopwoningen

-

Sociale huurwoningen en de samenwerking met onze

corporaties -

Huishoudboekjes

-

Starters op de woningmarkt

SPECIALE AANDACHT NODIG Op verschillende manieren staat de betaalbaarheid van het

Logischerwijs hebben vooral huishoudens met een laag inkomen

wonen onder druk. Dit is het gevolg van ontwikkelingen die niet

en weinig vermogen het meeste last van hogere prijzen voor het

alleen voor Assen gelden maar voor heel Nederland:

wonen. Hieronder vallen kleine huishoudens in het algemeen,

-

Een grote vraag naar woningen en obstakels bij het

veel van onze jongeren en starters in huur en koop, maar ook

ontwikkelen daarvan leidt tot schaarste, wat koopprijzen

gezinnen en ouderen.

opdrijft en wachttijden in de huursector doet oplopen;

-

Lage hypotheekrente, wat tot verdere prijsstijging leidt. Met name bij stijgende rentes leidt dat tot risico’s voor onze inwoners;

-

Toenemende bouwkosten, deels door schaarste aan materiaal en personeel, maar ook door strengere eisen bij nieuwbouw;

-

Oplopende kosten per eenheid gas, wat in slecht geïsoleerde

huizen kan leiden tot hoge energierekeningen; -

Steeds meer kleine huishoudens (alleenstaand, eenoudergezinnen) die op één inkomen leven en daarmee minder woonbudget overhouden.

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

36

KOOPWONINGEN Ook in Assen hebben lagere en middeninkomens steeds minder

Doorstroming leidt tot meer aanbod aan woningen die in meer of

Ruimte voor collectieven

keuzemogelijkheden op de koopmarkt. In de wijken Oost, Lariks,

minder mate verouderd zijn. Vooral bij ruime woningen waar nog

Als gemeente bieden we ruimte voor collectieven die zelf –

Noorderpark, Baggelhuizen, Pittelo en Peelo is nog relatief veel

weinig aan vernieuwd is, leidt toepassing van gangbare

zonder tussenkomst van andere partijen – willen ontwikkelen. Zie

aanbod voor inkomens tot €40.000 bruto per jaar. Maar in grote

verduurzamingsmaatregelen (isolatie, zonnepanelen en

ook hoofdstuk 1. Er zijn vele motieven denkbaar om dat te

delen van Marsdijk en vrijwel geheel Kloosterveen is alleen met

efficiëntere installaties) tot een besparingen die ruimschoots

willen, maar kostenbesparing is één van de mogelijkheden.

een inkomen vanaf €50.000 nog keuzevrijheid. De verwachting is

opwegen tegen de benodigde financieringslasten. Banken mogen

dat de positie van lagere en middeninkomens op de koopmarkt

huishoudens om die reden meer financieren voor zulke

de komende jaren verslechtert, ofwel door verder stijgende

verbeteringen en we vragen de markt om met meer pasklaar

huizenprijzen, ofwel door oplopende rente. We hebben als

aanbod te komen voor deze woningen. Zie hoofdstuk 3

gemeente direct en indirect invloed op de betaalbaarheid van

duurzaamheid voor meer uitwerking hiervan.

wonen in de koopsector, maar de invloed is wel beperkt. Starterslening: voorwaarden heroverwegen Bouwen voor doorstroming, betaalbaar aanbod komt vrij

We behouden onze starterslening. Er is voorlopig voldoende

Het belangrijkste instrument is om op tijd voldoende woningen te

budget om starters een aanvullende lening te kunnen geven. De

bouwen, gericht op doorstroming uit bestaande woningen. Juist

starterslening is een ‘revolverend fonds’ dat zich op langere

bestaande koopwoningen zijn relatief betaalbaar. Vaak moet er

termijn weer vult.

wel geïnvesteerd worden om ze qua comfort, energie en uitstraling aan te laten sluiten bij de wensen.

4-1 > We verhogen de maximale prijsgrens naar €250.000, gelet op de gestegen prijzen op de koopmarkt. Ook heroverwegen we voor welke woningcategorieën we de starterslening toepassen.

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

37

SOCIALE HUUR Passende prijsniveaus

Een sprint maken in de toevoeging

De voorraad sociale huurwoningen is primair bedoeld voor

In Assen bestaat ongeveer 28% uit corporatiewoningen, in lijn

huishoudens met een inkomen tot €40.024 bruto per jaar

met het provinciale en landelijke gemiddelde. Het aantal sociale

(prijspeil 2021). Voor hen zijn woningen met een huurprijs tot

huurwoningen nam de afgelopen jaren af: van ca. 9.200 in 2015

€752 bedoeld. Hierbinnen geldt bovendien:

naar ruim 9.000 in 2020. Reden: sloop van woningen als

-

10% van de woningen mogen toegewezen worden aan

onderdeel van vernieuwing, maar vertraging in het vinden van

huishoudens met een hoger inkomen (tot €44.655);

locaties voor tijdige herbouw. Daarin heeft de gemeente een

Huishoudens met een inkomen tot de huurtoeslaggrens

belangrijke rol. Inmiddels groeit de voorraad weer. De wachttijd

moeten in minstens 95% van de gevallen een woning

liep op sinds 2017 (van ca. 3 jaar naar ca. 5 jaar, evenals de

uit’ te bouwen, waarbij wij als gemeente een belangrijke rol

toegewezen krijgen tot de ‘aftoppingsgrens’. Voor kleine

‘spanningsindicator’ in de woningmarktmonitor. Deze waarden

spelen bij het vinden van locaties.

huishoudens geldt als inkomensgrens €23.650 en als

vertekenen echter het beeld. Veel mensen schrijven zich

huurprijsgrens €633. Voor meerpersoonshuishoudens geldt

preventief in, en de ‘zoektijd’* is gemiddeld minder dan een jaar.

-

als inkomensgrens ruim €32.000 en bij meer dan drie

daar van af. -

Gemeten over de periode 2020-2023 voegen corporaties en andere partijen netto 540 sociale huurwoningen woningen toe. Dit is 30% of méér;

-

Op basis van monitoring van wachttijden en zoektijden besluiten we met de corporaties of en wanneer de ‘sprint’ voltooid is.

-

We helpen de corporaties om zo veel mogelijk ‘voor de sloop

4-2 > Corporaties maken een inhaalslag in de netto toevoeging van passende sociale huurwoningen.

personen mogen woningen een huurprijsgrens van €679

In hoofdstuk 1 schetsten we de volgende opgave in aantallen:

hebben.

-

Binnen het totale bouwprogramma moet 21-22% sociale

4-3 > Met de corporaties werken we aan een locatie atlas en een

De corporaties hebben de afgelopen jaren hun aanbod steeds

huur gerealiseerd worden als antwoord op de groei van

taskforce om doorlopend snel tot concrete plannen te komen.

preciezer afgestemd op deze regels, zoals wettelijk verplicht.

Assen**, met daarbij de eerstkomende jaren een ‘sprint’ om

achterstand in te lopen. -

Bij bouwplannen vragen we om 30% sociale woningbouw, ook bij particulier eigendom. Alleen gemotiveerd wijken we

* Zoektijd houdt in: de tijdsduur tussen actief zoeken en reageren en het vinden van een woning ** Dit is inclusief de opgave voor meer uitstroom vanuit beschermd wonen en maatschappelijke opvang. 17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

38

SOCIALE HUUR Ongedeelde stad: op meer plekken sociale huur

Hoofdrol voor corporaties, bijrol voor marktpartijen

4-5 > Pas wanneer corporaties niet in de middenhuur kunnen of

We streven naar meer menging in eigendom en prijs in wijken

Naast toevoeging door corporaties constateren we dat

willen bouwen, wenden we ons tot particuliere investeerders.

waar het aandeel sociale huurwoningen ver boven het

particuliere investeerders een deel van de vraag bedienen. Soms

gemiddelde ligt: Oost, De Lariks en Noorderpark. Met een meer

gaat het om nieuwbouw, soms om herbestemming van bestaand

Inspelen op veranderende doelgroepen

gevarieerd programma voor nieuwbouw dragen we ook bij aan

vastgoed. Het gaat vaak om compacte woningen die in Assen

De populatie huurders van corporaties bestaat in toenemende

doorstroming in andere wijken. Het aantal sociale huurwoningen

tegen huurprijzen onder de liberalisatiegrens worden aangeboden

mate uit jongeren, ouderen en in het algemeen alleenstaanden of

mag gelijk blijven, maar groei van de voorraad bestaat uit

en daarmee een rol spelen voor lagere inkomensgroepen. We

stellen zonder kinderen. De woningvoorraad is daar niet op

middenhuur en koop. Binnen deze wijken willen we bij

zien hierin een aanvulling op de markt, maar met minder

afgestemd. We willen dat woningtoevoeging standaard bijdraagt

voorzieningen verdichten. Om tegelijk meer differentiatie in de

garanties voor de langere termijn, en niet in alle smaken

aan meer levensloopbestendigheid van de woningvoorraad.

wijken te creëren, zoeken we buiten deze wijken plekken voor

voorziend. Bij toevoeging in bijvoorbeeld de binnenstad en

Levensloopbestendig bouwen door corporaties zien we als

sociale huurwoningen. Binnen de sociale huur zoeken we in

omgeving zijn we extra alert op voldoende variatie en kwaliteit.

‘standaard’. Afwijking is uitlegbaar, bijvoorbeeld bij bijzonder

afstemming met de corporaties, voor zover beïnvloedbaar, naar

We nodigen corporaties uit om, binnen wettelijke

vastgoed of specifieke groepen als jongeren waarbij een lage

een goede balans tussen doelgroepen en prijsklassen.

mogelijkheden*, een rol te spelen in het bieden van woningen in

huur het meest urgent is. We gaan uit van maximaal 100

het segment ‘middenhuur’ (liberalisatiegrens tot ca. €900 per

eengezins sociale huurwoningen als resultaat van toevoeging in

> Een deel van de opgave in sociale huur realiseren we op

maand. Er is behoefte aan 200 tot 250 van zulke woningen.

nieuwe wijken en afname in bestaande wijken.

andere plekken in de stad, met 30% sociale huur als voorwaarde

Voorwaarde is wel dat er ook voldoende sociale huurwoningen bij

voor ontwikkeling. We wijken daar alleen beargumenteerd

komen.

van af.

4-6 > We vragen van de corporaties om als ‘basisproduct’ levensloopbestendig te bouwen: geheel toegankelijk per rollator

4-4 > Bij plannen van particulieren voor toevoeging van

of anders tegen beperkte kosten aanpasbaar. Binnen deze

huurwoningen zijn we extra kritisch op kwaliteit en toetsen we of

definitie kunnen ook nieuwe woningen voor gezinnen met

de woonvraag niet door corporaties al wordt ingevuld.

kinderen bijdragen aan een meer levensloopbestendige woningvoorraad.

* Alleen na een markttoets, waaruit blijkt dat de marktpartijen onvoldoende in staat of bereid zijn deze vraag te bedienen, kunnen corporaties deze rol op zich nemen. Mede vanwege de oplopende druk op de markt voor middenhuur, heeft de minister van BZK heeft op 8 december 2020 aangekondigd dat de markttoets drie jaar wordt opgeschort. Daarmee ontstaat ruimte voor woningcorporaties om huurwoningen in het middensegment te realiseren. 17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

39

SOCIALE HUUR Betaalbare huurwoningen: verduurzaming als middel

juist voor de laagste inkomens een groeiende factor is. Dit geldt

Spoedzoekers: op twee plekken flexwonen creëren

Onderzoek naar de betaalbaarheid van het wonen (Companen,

in het bijzonder voor De Lariks en Pittelo. De woningen zijn hier

De cijfers over hoeveel mensen urgent een woning zoeken, lopen

2014, 2018) laat zien dat een kwart van de huishoudens een

verouderd en zeker in Pittelo ruim. Hierdoor is de energielast in

sterk uiteen. Er is ook een duidelijk verschil tussen het

betaalbaarheidsprobleem heeft. Hun inkomsten zijn lager dan

euro’s vaak hoog. Verduurzaming in deze wijken helpt direct bij

huisvesten van dak- en thuislozen, andere dringende redenen en

hun onvermijdelijke uitgaven, kijkend naar de normen van

het betaalbaar houden van de woningen.

mensen die graag om kwaliteitsredenen een stap op de

NIBUD. In 2014 gold dit nog voor een derde van de sociale

woningmarkt zetten. Voor mensen met een echt urgente situatie

huurders. Deze verbetering komt voort uit verhoging van het

Het schema in de bijlage laat voor 16 cases zien hoe huur,

werken we aan specifieke oplossingen. Het is bekend dat er

kindgebonden budget bij eenoudergezinnen, passend toewijzen

energielast, toeslag en resterend leefbudget samen komen in

onvoldoende doorstroming is binnen ‘beschermd wonen’ (zie

en gematigd huurbeleid.

huishoudboekjes.

hoofdstuk 2 over wonen en zorg).

Bij veel huurwoningen neemt de huurprijs toe: bij verhuizing

4-7 > In 2021 maken we nieuwe meerjarige prestatieafspraken

4-8 > We brengen beter in beeld hoeveel extra woonplekken

worden huren aangepast naar de streefhuur, en bij nieuwbouw

met de corporaties. Daarin leggen we in elk geval vast:

moeten worden gerealiseerd in het kader van de landelijke

liggen huurprijzen doorgaans op het maximale niveau, vlak onder

-

Hoe we onze ambitie om versneld te verduurzamen in Pittelo

aanpak dak- en thuislozen, waarbij doelgericht actie ondernemen

kunnen matchen met het voorraadbeleid van corporaties;

belangrijker is dan een exacte uitkomst in cijfers. We brengen in

Hoe we met corporaties samen optrekken bij integrale

beeld wat dat betekent voor begeleiding.

‘aftoppingsgrens’ van €633 (prijspeil 2021). Dit in onvermijdelijk gelet op kosten, en past binnen regels over passend toewijzen.

-

Huurtoeslag is het geëigende middel om de betaalbaarheid voor

vernieuwing, in de huidige vernieuwingswijken en in de

lage inkomens te waarborgen.

‘bloemkoolwijken’ langs de A28;

4-9 > We zoeken naar minstens twee plekken voor Flexwonen,

Hoe we ook voldoende woningen met huur onder de

(10-15 eenheden) al dan niet van tijdelijke aard, waarbij we ook

Vooral de energielast van woningen is een groeiende en onzekere

kwaliteitskortingsgrens weten te behouden voor de groep

denken aan het Havenkwartier.

factor. Op energielast rust bovendien geen huurtoeslag, zodat die

onder 23 jaar.

-

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

40

SOCIALE HUUR Statushouders

ongedeelde stad, verdichten en verdunnen, in de zin van locaties

Assen heeft een taakstelling voor de huisvesting van

en procedures.

statushouders. De provincie ziet toe, de corporaties reserveren

wonen binnen de toevoeging; -

Behalen van doelen rondom het thema ongedeelde stad en differentiatie binnen de sociale huur.

een deel van hun totale vrijkomende woningvoorraad. Dit is ook

4-10 > We besluiten in 2021 of er – naast grondprijzen –

Naast monitoring op basis van data is er altijd het gesprek over

vastgelegd in het Drentse toewijzingsbeleid Thuiskompas. Het

aanvullende ondersteuning mogelijk is.

individuele situaties mogelijk, bijvoorbeeld bij situaties van

aandeel in de totale toewijzingen schommelt van 1% tot 9%

onveiligheid of voor behoud van een bekende (gezins-)

(2015-2021). Om te voorkomen dat mensen met een minder

Monitoring en bijstellen van plannen

urgente situatie te weinig kansen krijgen, ligt onze focus primair

Monitoring is belangrijk om afspraken te maken en te

omgeving***

bij voldoende aanbod. Daarnaast wijst Actium maximaal 20%

heroverwegen. Daarmee kunnen we met de corporaties het

4-7 > We maken in 2021 werk van definities bij monitoring, als

woningen toe aan urgenten (waaronder bij sloop, mensen met

gesprek voeren over in elk geval:

onderdeel van het maken van meerjarige prestatieafspraken: wat

een medische achtergrond, bijzondere doelgroepen).

-

Een acceptabele zoektijd per doelgroep;

meten we, met welke data en wanneer is er reden tot andere

-

Voorraadontwikkeling;

keuzes? Daarbij is het gesprek over de monitoruitkomsten

We ondersteunen de corporaties

-

Ruimte voor nieuwbouw of andere vormen van toevoeging;

blijvend het middel om te komen tot eventuele heroverwegingen

We ondersteunen de corporaties blijvend met financiële bijdragen

-

De omgang met eventuele ongewenste bijeffecten van het

en aanpassing van afspraken.

(in elk geval: sociale grondprijzen), we besluiten in 2021 welke

toewijzingsbeleid (Thuiskompas), waaronder de effecten van

aanvullingen mogelijk zijn en wij spannen ons via lobbywerk in

urgentie, zoals beschikbaarheid onder specifieke groepen of

4-11 > Met behulp van monitoring bepalen we met de

sociale effecten in wijken en buurten;

corporaties in welk tempo verdere groei in de huurvoorraad na

De gewenste stappen in verduurzaming, waaronder

2023 nodig is. Monitoring is al onderdeel van de meerjarige

prioritering in de voorraad en per wijk;

prestatieafspraken.

voor het afschaffen van de verhuurdersheffing en/of andere financiële obstakels die het de corporaties belemmeren om

-

voldoende te kunnen bouwen. Dit als aanvulling op onze rol om de mogelijkheden te creëren voor de gestelde doelen van een

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

-

Het gewenste en gerealiseerde aandeel levensloopbestendig

41

HUISHOUDBOEKJES OP ORDE Woonlasten zijn vaak de grootste kostenpost in een

hebben. De drempels die mensen ervaren zijn divers: soms is er

huishoudboekje. Daarvoor is aandacht, maar uiteindelijk gaat het

sprake van gebrek aan kennis, soms komen mensen niet toe aan

om wat je overhoudt om van te leven, na aftrek van alle kosten.

stappen omdat andere zaken in het leven voorrang vragen, soms

Als onderdeel van ons sociale en economische beleid werken we

is er onzekerheid over regelingen en angst voor naheffingen.

doorlopend aan meer aanbod van werk en meer kansen om werk

Werk!

beperken tot nul.

te vinden.

Uit onderzoek wordt steevast duidelijk wat hét middel is om

Schulden voorkomen

voldoende geld over te houden om sociaal en maatschappelijk

Wanneer huishoudens eenmaal in de schulden raken, is het vaak

4-7 > In 2021 maken we nieuwe meerjarige prestatieafspraken

mee te kunnen doen: het hebben van betaald werk. Assen werkt

moeilijk om er uit te komen. Het moment waarop dit tot

met de corporaties. Daarin besteden we ook aandacht aan:

op vele manieren aan de kansen voor mensen om betaald werk

problemen leidt, zoals huurachterstanden, willen we zoveel

-

te vinden. Enerzijds op economisch gebied, door ruimte te geven

mogelijk voorkomen. Dit is enerzijds belangrijk voor deze

aan ondernemerschap en een groeiende werkgelegenheid in

huishoudens zelf, maar ook omdat het oplossen van zulke

Assen. Anderzijds op sociaal gebied, door mensen te helpen met

problemen vaak ingewikkeld, belastend en duur is voor alle

het vinden van werk. De manier waarop wij dat doen, is

betrokkenen. Het is niet eenvoudig om problemen vroeg te

vastgelegd in ons economische en sociale beleid.

herkennen. Door goed gebruik te maken van de signalen die er

Manieren om eerder te ontdekken waar huishoudens kansen laten liggen op een gezonder huishoudboekje – dit ook in relatie tot verduurzaming en energielastenbeperking

-

Preventieve werkwijzen, waarbij ook andere organisaties een rol hebben, om schulden te voorkomen.

zijn – bijvoorbeeld bij woonconsulenten van corporaties, Benutten waar mensen recht op hebben

wijkteams van de gemeente, zorgverleners en anderen –

Ook blijkt dat veel inwoners niet maximaal gebruik maken van de

proberen we vaker vroegtijdig met mensen tot oplossingen te

hulpmiddelen en regelingen die er voor hen zijn. We helpen

komen. De nieuwe Wet Gemeente Schuldhulpverlening biedt

daarom inwoners met het wegwijs raken hierin, en bij het

hierin meer mogelijkheden dan voorheen. We streven er met de

wegnemen van obstakels bij het aanvragen van waar zij recht op

corporaties naar om het aantal huisuitzettingen door schuld te

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

42

DE ROL VAN BELEGGERS OP DE WONINGMARKT Woningen blijvend beschikbaar en betaalbaar

-

In koopcontracten van nieuwbouwwoningen van

Steeds meer beleggers richten zich op de particuliere huurmarkt.

projectontwikkelaars en kavels die gemeente zelf uitgeeft

Ook in Assen zien we groeiend interesse van beleggers voor

een zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding opnemen;

appartementencomplexen en individuele grondgebonden

-

woningen. Vergroting van het aanbod van particuliere

zelfbewoningsplicht voor kopers van woningen die zij

huurwoningen in zowel sociale huur als in het midden- en hoge

segment voorziet in een behoefte. Maar er zijn ook negatieve

Met de corporaties afspraken maken over verkopen;

-

Met ontwikkelaars/beleggers van nieuwe particuliere

effecten, zoals speculatie met (nieuwbouw)woningen. Daardoor

huurwoningen afspraken maken over de maximale

worden huur- en koopwoningen nu of in de toekomst minder

huurprijs/prijsstijging.

betaalbaar voor de volgende huurders of kopers. Ook worden

Bij deze overweging zullen we met corporaties, ontwikkelaars en

soms woningen aangeboden voor speciale doelgroepen, zonder

verhuurders overleggen voor welk type woningen de regels van

dat goed is afgewogen of dit passend is in de buurt.

toepassing zullen zijn en welke termijnen en voorwaarden er aan worden verbonden.

Er is landelijk discussie hoe woningspeculatie kan worden voorkomen. Het Rijk biedt gemeenten nog geen specifieke

> 4-12. Assen onderzoekt in 2021 welke instrumenten lokaal in

instrumenten om speculatie met bestaande en

te zetten zijn, zoals zelfbewoningsplicht en anti-

nieuwbouwwoningen tegen te gaan. Assen wil landelijke

speculatiebedingen, inzet van inhoudelijke en juridische kaders in

besluitvorming hierover niet afwachten en onderzoekt dit jaar

bestemmingsplannen.

welke instrumenten we lokaal kunnen inzetten. Daarbij overwegen we in elk geval:

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

43

STARTERS IN DE KNEL? In de huidige woningmarktsituatie dreigen starters moeilijk aan bod te komen. Dit is een landelijk beeld, dat ook in Assen aandacht vraagt, zij het dat de situatie minder nijpend is dan in bijvoorbeeld steden in het westen van het land of in een stad als Groningen. Verspreid in deze woonvisie zijn keuzes en maatregelen te vinden die bijdragen aan de mogelijkheden voor

starters om een eerste stap op de huur- en koopmarkt te zetten. We brengen ze samen: -

Voldoende bouwen in de koop wat prijsstijging beperkt, deels ook in prijsklassen die voor starters bereikbaar zijn;

-

Voldoende sociale huur bouwen, voor kortere wachttijden;

-

Bouwen voor doorstroming in de koopsector zodat de vele, relatief betaalbare koopwoningen in de oudere wijken

versneld vrijkomen; -

Stimuleren van verduurzaming van verouderde koopwoningen, waarmee starters méér kunnen financieren en minder energielasten hebben;

-

Behoud en verhoging van het maximale bedrag van de starterslening.

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

44

5 ELKE WIJK EEN EIGEN AANPAK In dit hoofdstuk gaan we in op:

-

Wijkuitvoeringsplannen in heel Assen

-

De Binnenstad (en het Havenkwartier)

-

Kloosterveen

-

Verdichten en verdunnen in vernieuwingswijken

-

Verdere uitvoering van Mijn Buurt Assen

-

De bloemkoolboost in Pittelo, Baggelhuizen en Peelo

-

Marsdijk en Kloosterveen: anticiperen op vergrijzing

-

De samenhang tussen wijkaanpakken in één oogopslag

HEEL ASSEN Wijkuitvoeringsplannen

Aantrekken van mensen van buiten

We zijn van plan om voor elke wijk waar een behoefte is, een

Opvallend is dat veel instroom vanuit omliggend gebied bestaat

wijkuitvoeringsplan op te stellen in de komende jaren. Voor de

uit suburbaan wonen in Assen. In zowel de bestaande voorraad

binnenstad wordt nu gewerkt aan de Binnenstadsvisie, en voor

als bij nieuwbouw voorziet Assen in een vraag. Dit terwijl Assen

De Lariks is de ontwikkeling ook in gang gezet. De andere wijken

één van de twee steden is in de regio Groningen-Assen en naast

volgen. Deze uitvoeringsplannen zijn te zien als

suburbaan wonen ook meer stedelijk wonen biedt. Assen heeft

concretiseringsslag binnen de Omgevingsvisie, waarin de

zich tot op heden weinig gericht op het opvangen van de

woonvisie samen komt met andere thema’s, lokale vraagstukken

overspannen regionale vraag naar centrum-stedelijk wonen. Dat

en inbreng van inwoners en organisaties in de wijken. Op de

verandert met deze woonvisie: we richten ons op het aantrekken

pagina’s hierna staan per wijk accenten die volgen uit deze

van mensen met het totale ontspannen stedelijk wonen:

woonvisie. Deze zijn relevant bij het maken van

centrum, wijken en stadsrand.

wijkuitvoeringsplannen. 5-2 > Voor het interesseren van groepen van buiten Assen

5-1 > We maken de komende jaren wijkuitvoeringsplannen,

zorgen we voor een actievere communicatie in de regio en in

samen met betrokken inwoners en organisaties, volgend op de

Drenthe over ons ontspannen stedelijke aanbod: centrum,

Binnenstadsvisie en De Lariks. Daarna volgen in elk geval Pittelo,

wijken, stadsrand.

Peelo en Marsdijk (bloemkoolboost), en Marsdijk (i.r.t. vergrijzing).

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

46

DE BINNENSTAD, PLEK VAN IEDEREEN Binnenstadsvisie uitvoeren

marktonderzoek mogen we uitgaan van een behoefte aan

De binnenstad van Assen kent vele functies: winkelen, werken,

ongeveer 700-750 woningen in de binnenstad. Aanvullend

recreëren en wonen. Een aantrekkelijke en levendige binnenstad

verwachten we met gerichte woningbouw en goede

is van groot belang voor inwoners van een gebied dat veel groter

communicatie daarover in en rond de binnenstad ook een deel

is dan Assen. Zo’n binnenstad heeft ook voldoende inwoners in

van de regionale vraag te kunnen bedienen – dat leidt dan tot

de nabijheid nodig.

een groter programma.

De Binnenstadsvisie legt de basis om de kwaliteit van de

Een concreet plan voor het Havenkwartier

binnenstad fors te verhogen, met betere openbare ruimte, meer

Er zijn al lang ideeën over herontwikkelingen in het

wonen van hoge kwaliteit, ook plekken voor groen, ontmoeting

Havenkwartier, met daarbij ook wonen in het programma. Al in

en verblijf, op een manier die past bij de aard van Assen. Daarbij

2012 verscheen een Masterplan. Als gemeente maken we nu de

kiest Assen voor een compacter kernwinkelgebied met ruimte

keuze om in het Havenkwartier te beginnen met de

voor hoogbouw, en meer ontspannen vormen van wonen daar

herontwikkeling. De ontwikkeling past uitstekend binnen de

om heen.

regionale verstedelijkingafspraken. Daarbij vragen we

-

Het Havenkwartier biedt ruimte om in een deel van de grote vraag naar wonen in de bestaande stad te voorzien;

Wonen boven winkels in de binnenstad

ondersteuning bij Rijk en provincie. Er is de laatste jaren al veel gebouwd in de binnenstad: nieuwe winkelgebieden met woningen, De Nieuwe Kolk, een nieuw

Argumenten:

station, appartementen maar ook grondgebonden stadswoningen

-

Wonen op deze locatie voegt een voor Assen uniek

op bijvoorbeeld de locatie Asselyn. Tot 2040 is er behoefte aan

woonmilieu toe aan de binnenstad, waarmee we meer

nog meer wonen in de binnenstad of vlak daar buiten. Volgens

woonsmaken kunnen bedienen voor stad én regio;

Een uitdagende plek om te wonen 17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

47

DE BINNENSTAD, PLEK VAN IEDEREEN -

-

De locatie past bij de ontwikkeling van de Florijnas en

5-3 > Assen werkt aan meer wonen in de binnenstad. De

versterkt de verbinding met Marsdijk;

Binnenstadsvisie is de leidraad waarmee ook meer plekken voor

De locatie biedt kansen om in de binnenstad de gewenste

ontmoeting en groen ontstaan, woningbouw een positieve impuls

variatie aan woonvormen te bieden, aanvullend op het oude

geeft aan een plek. Bij bouwplannen vragen we om 30% sociale

centrum waar we kiezen voor extra ruimte en kwaliteit (zie

woningbouw, als bijdrage aan de stedelijke vraag. Hiervan

daarvoor ook de Binnenstadsvisie);

kunnen we gemotiveerd afwijken. Verdere splitsing van woningen

Realisatie van een stedelijk woonmilieu in het Havenkwartier

gebeurt bewust, alleen nadat onderbouwd is wat de meerwaarde

creëert de mogelijkheid om bij wijkvernieuwing op een

er van is voor die plek, voor de doelgroep, voor de binnenstad en

aantal plekken tot lagere dichtheden te komen. Daarmee

voor Assen.

kunnen we inspelen op de vraag naar een ‘tussenstap’ voor -

senioren.

5-4 Assen maakt een ontwikkelplan voor het onderdeel

Verandering van het Havenkwartier tot een gebied waarin

Havenkwartier. Assen dient een verzoek in voor ondersteuning

het wonen langzaam de overhand krijgt, kost tijd. Wetende

vanuit de verstedelijkingsimpuls van het ministerie van BZK. We

dat de huishoudensgroei zal teruglopen na 2030, betekent

gaan voor het Havenkwartier uit van 250-500 woningen na 2025,

dat we nu een begin maken.

voor 2030. We leggen prioriteit op het gebied rondom Haven en Sluis: de ‘Sluiskade’. We gaan uit van minstens 30% sociale huurwoningen in het plan. Bij verdere ontwikkeling naar het achterliggende gebied ligt meer grondgebonden wonen voor de hand, aan centrumzijde meer gestapeld. Binnen het Havenkwartier zoeken we ook naar ruimte voor bijzondere doelgroepen.

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

48

KLOOSTERVEEN: NU NODIG Voor veel Assenaren en ook mensen van buiten de gemeente is

inspelen op de groeiende doelgroep senioren in deze wijk,

dit momenteel de plek waar nieuw, ruim en groen

vernieuwende woonvormen.

grondgebonden wonen mogelijk is. De afgelopen tien jaren vertraagde de ontwikkeling van Kloosterveen. Eerst als gevolg

5-5 > We gaan uit van 800-975 woningen in een buitenwijk aan

van de marktcrisis, de laatste jaren door de stikstofcrisis en

de stadsrand, conform de woonwensen. Daarbinnen vallen de ca.

bezwaren.

500 woningen in Kloosterakker. Waar mogelijk is nog grotere

variatie in productaanbod wenselijk. Actueel marktonderzoek geeft aan dat er behoefte is aan 850975 woningen in een buitenwijk. Daarbinnen is tijdige ontwikkeling van Kloosterakker een belangrijke factor. Richting 2030 verwachten we toenemend kleinschalige mogelijkheden in

Veel variatie in wonen in Kloosterveen – hier beschermd wonen

bestaande wijken te kunnen aanbieden, zodat verdere uitbreiding aan de stadsrand niet nodig is. Assen werkt ondertussen aan mogelijkheden voor ruim en groen wonen in de bestaande stad. Daarmee dienen we de doelen zoals we die in de inleiding van deze woonvisie beschreven. Binnen Kloosterakker is er variatie in het programma. Waar mogelijk is nog grotere variatie wenselijk: deelprojecten die inspelen op de behoefte aan ‘excellent wonen’, producten die Een wijk met veel voorzieningen

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

49

VERDICHTEN ÉN VERDUNNEN IN VERNIEUWINGSWIJKEN In een aantal bestaande wijken worden ook de komende jaren

Vooral bij de vernieuwing in De Lariks is er nog de mogelijkheid

aanbod. Denk aan grondgebonden gelijkvloerse huur- of

nog veel woningen vervangen. Wanneer we kijken naar de

om (deels) andere producten terug te bouwen, op plekken waar

koopwoningen, of het ruimte bieden aan groepsgewijze

woningbehoeften in Assen, dan zien we kansen om een aantal

gesloopt wordt en op plekken waar verdichting mogelijk is: bij

ontwikkelingen en experimenten.

wensen beter te vervullen door op de vrijkomende plekken met

voorzieningen, aan randen, binnen bouwblokken, door optoppen.

een ander aanbod te komen, en op andere plekken in de stad dit te compenseren.

Qua prijsklasse moet het goed aansluiten op de niveaus in de Het gaat zowel om verdichten als verdunnen. Als leidraad:

wijken Pittelo, Baggelhuizen en Peelo. Deze strategie leidt

-

Verdichten: bij voorzieningen. Een groeiende groep mensen

vermoedelijk tot verdunning van het aantal woningen op deze

Eén van de redenen is: meer variatie in het woningaanbod

heeft baat bij een woonplek nabij voorzieningen. In het

plekken.

binnen de vernieuwingswijken bieden, zowel naar woningtype als

bijzonder gaat dat om ouderen en zorgvragers, maar ook om

in de verhouding huur en koop. Daarmee ontstaat er meer

jongere groepen. Wonen nabij (wijk)voorzieningen maakt

mogelijkheid voor wijkbewoners om een stap binnen hun wijk te

het gemakkelijker om zelfredzaam te blijven, naar

zetten. Ook willen we mensen uit omliggende gezinswijken

voorzieningen toe te gaan, mensen te ontmoeten, in een

verleiden tot een stap op de woningmarkt. We streven naar een

woonomgeving die daar ook goed voor is ingericht. Het

toename van de voorraad levensloopbestendige woningen en

toevoegen van woningen moet samen gaan met een beter

naar toename in andere segmenten dan sociale huur, ten opzichte van de voorraad begin 2020. Dat sluit aan op de

ingerichte openbare (groene) ruimte of ontmoetingsplekken. -

Verdunnen: meer grondgebonden wonen aan de randen. Er

uitkomsten van het marktonderzoek en op een ambitie tot meer

is weinig doorstroming onder de groep mensen die de

variatie in de wijken en meer doorstroming.

gezinsfase voorbij zijn. Onder een deel van deze huishoudens is de wens er, maar onvoldoende gevarieerd

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

50

VERDICHTEN ÉN VERDUNNEN IN VERNIEUWINGSWIJKEN Op dit moment gaan de plannen uit naar sloop van bijna 1.000

-

woningen in de komende tien jaar, en herbouw van ruim 1.500 huurwoningen. Met die plannen leveren de corporaties een grote bijdrage aan het voorzien in de vraag naar betaalbaar wonen en

Binnen de vernieuwingswijken beginnen met extra woningen bij voorzieningen - ‘voor de sloop uit’ bouwen;

-

Actief zoeken naar mogelijkheden voor het herbestemmen; van bestaand vastgoed.

het verkorten van de wachttijden in de sociale huur. Assen rondt de vernieuwing van Oost en Noorderpark af conform

We vragen de corporaties om op tijd voldoende sociale

de plannen.

huurwoningen te vernieuwen én woningen toe te voegen in Assen. De wens om op de ene plek te verdichten én op de

5-6> We maken een plan voor De Lariks met als doelen: (1)

andere te verdunnen, vraagt om een preciezere uitwerking.

meer andere segmenten dan sociale huur, (2) meer woningen in

Oplossingsrichtingen die wij met de corporaties zullen verkennen

de wijk dan nu, (3) meer woningen nabij voorzieningen, (4) bij

en uitwerken:

verdichting speciale aandacht voor behoud van een groene

-

Het maken van een locatie-atlas samen met Actium en

leefomgeving (5) meer grondgebonden huur- en koopwoningen

Woonservice voor het vinden van aanvullende locaties voor

voor senioren.

Vernieuwing in De Lariks

sociale huur, zowel in deze vernieuwingswijken als (juist) elders in de stad – hierin heeft ook het Havenkwartier een potentie. -

Het zo snel mogelijk ontwikkelbaar maken van locaties in de stad in het algemeen, waarbinnen dan een aandeel sociale huur kan worden gevraagd aan ontwikkelaars

Vernieuwing kan ook laagbouw zijn (voorbeeld van buiten Assen) 17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

51

MIJN BUURT ASSEN – IN VOLLE GANG Onder de noemer Mijn Buurt Assen werken we sinds 2012,

Assen Oost

samen met woningcorporatie Actium, Vaart Welzijn en vele

De vernieuwing in Assen Oost is al langer gaande. In 2014 werd

andere organisaties, ook de komende jaren aan verbetering in

het projectplan vastgesteld. Sindsdien is al veel bereikt:

bestaande wijken:

-

-

Vernieuwing van huurwoningen door de corporaties

Ruimtelijk: een betere stedenbouwkundige structuur (verbinding met enerzijds het station en anderzijds de

(renovatie, vervanging);

natuur), betere openbare ruimte, beter voorzieningen);

-

Vernieuwing van de openbare ruimte door de gemeente;

-

-

Met bewoners en Vaart Welzijn organiseren van activiteiten

werk, schuldhulpverlening, dagbesteding, regie in straten

en sociale projecten die de leefbaarheid vergroten.

waar veel mensen wonen met sociale problemen, met een

Mijn Buurt Assen is de ingang om in alle wijken te komen met sociale of fysieke plannen voor verbetering van de leefbaarheid.

Sociaal: contact tussen bewoners, hulp bij het vinden van

grote rol voor het buurtteam; -

Inmiddels zijn er ruim 400 initiatieven binnengekomen. Mijn

toevoeging van zowel huur- als koopwoningen, meer

Buurt Assen kan mensen, middelen en geld beschikbaar stellen.

levensloopbestendige woningen.

Op dit moment is dit Mijn Buurt Assen meest zichtbaar in de

Binnen Assen Oost zijn nog enkele locaties waar woningen

wijken Assen Oost, Noorderpark en De Lariks – de drie

mogelijk zijn. Specifiek hier geven mensen aan zich zorgen te

zogenoemde ‘robuuste gebieden’. In Oost en Noorderpark is

maken over verdere verdichting. Bij woningbouw vraag groen en

grootschalige renovatie en vervanging van woningen en

ruimte dus speciale aandacht. De nieuwe buurt Diepstroeten

omgeving al in een vergevorderd stadium. In De Lariks wordt dat

hoort geografisch gezien ook bij Assen Oost – deze buurt is bijna

in de komende jaren steeds beter zichtbaar.

afgerond.

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

Nieuwbouw aan de Roerdompstraat en samenwerkende bewoners

Renovatie van huurwoning, sloop van verouderde woningen,

Herbestemming van bestaand vastgoed tot studio’s

52

MIJN BUURT ASSEN – IN VOLLE GANG Noorderpark

De Lariks

De Dichtershof (2000) is te zien als een eerste vernieuwing van

De Wijk De Lariks gaat de komende jaren flik op de schop. De

deze wijk. Voor de Oude Molenbuurt (deelgebied Noorderpark) is

Lariks wordt komende jaren in fases opgeknapt. Flats ten

in 2015 een wijkvisie opgesteld. De afgelopen jaren is al op

noorden van het winkelcentrum zijn inmiddels gesloopt. Hiervoor

vijftien locaties vernieuwd (renovatie, vervanging). Het gaat om

komen nieuwe sociale huurwoningen terug. Alle huizen worden

een gevarieerd programma met ruim 200 gerenoveerde

aardgasvrij en energiezuinig. Naast de bouw van nieuwe

huurwoningen, bijna 300 nieuwe rijhuurwoningen, 13

huurwoningen is er een grote verbeteroperatie in de Molukse

levensloopbestendige huurwoningen en circa 225 huur

Wijk. We pakken tegelijkertijd de openbare ruimte in de

appartementen in diverse maten. Eerder al was er het

woonstraten aan, met meer speelplekken en betere verlichting,

Mercuriushof met huur en koop, grondgebonden en

samen met nieuwe riolering. De Lariks is ook deel van de

appartementen, en De Gaarde met grondgebonden

landelijke Proeftuinen Aardgasvrije Wijken. Zie hiervoor het

koopwoningen.

hoofdstuk 4 Aan de slag met energie.

De vernieuwing van woningen en openbare ruimte verschuift de

In De Lariks heroverwegen we of we sloop en vervanging kunnen

komende jaren naar het noordelijke deel van Noorderpark.

benutten om te werken aan meer variatie in het woningaanbod in

Verspreid over de wijk wordt kleinschalig herontwikkeld naast

deze wijk.

Vernieuwing in de Oude Molenbuurt

planmatig onderhoud. Het gaat om meerdere tientallen appartementen en tientallen rijwoningen in sociale huur. Daarna is de fysieke vernieuwing van deze wijk afgerond. In 2019 is budget beschikbaar gesteld voor de herinrichting van de Oude Molenbuurt. Deze vernieuwing loopt tot en met 2022. Dichtershof

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

53

DE BLOEMKOOLBOOST IN PITTELO, BAGGELHUIZEN EN PEELO Binnen de A28 en buiten de Europaweg liggen de wijken

geraakt om toenemend autobezit ruimte te geven. Dat past

Baggelhuizen, Pittelo, Peelo. Deze drie wijken zijn in de jaren ‘60

niet meer bij een beweging naar meer groene ruimte, routes

tot en met ‘90 gerealiseerd als gezinswijken. Waar Pittelo nog

en verblijfskwaliteit in buurten;

een hoog aandeel sociale huurwoningen kent, staan in de andere

-

wijken – hoe nieuwer hoe meer – koopwoningen. Voor deze wijken komen we – als vervolg binnen Mijn Buurt Assen – met

een plan voor een tweede jeugd.

De woningen zijn op leeftijd en de uitstraling sluit niet altijd aan bij de wens van kopers;

-

De veranderende samenstelling in de wijken en

schaalvergroting in het algemeen zet ook sommige wijkvoorzieningen onder druk.

Er liggen opgaven in deze wijken voor het komende decennium:

Dit alles is te merken in populariteitscijfers die beneden het

-

Assense gemiddelde liggen.

De wijken vergrijzen, Baggelhuizen en Pittelo in het

De Wouden: een schoolvoorbeeld van een ‘bloemkoolbuurt’

bijzonder. Een deel van de inwoners zal zoeken naar een

-

-

andere vorm van wonen en er zullen vaker woningen vrij

We zien grote kansen voor deze wijken. Bij uitstek in deze wijken

komen;

kunnen koopstarters of anderen met een beperkt budget een

De woningen zelf zijn relatief ruim en hebben relatief hoge

woning met volume en buitenruimte kopen, in een woonmilieu

energielasten. Dit type woningen leent zich bij uitstek voor

waaraan behoefte is. En juist bij verandering van eigenaar is er

individuele of collectieve verduurzaming door isolatie en

het moment om een woning een kwaliteitsimpuls te geven, qua

eventueel installaties, maar tegelijk voelen juist in deze

uitstraling, comfort én energetische kwaliteit. We stimuleren

wijken inwoners de minste behoefte en mogelijkheid tot het

daarom de doorstroming onder de huidige bewoners en geven

zetten van die stappen;

daarmee ook hen de mogelijkheid tot het vervullen van

De woonomgeving is in een aantal gevallen sterk ingericht

woonwensen. MFA in Pittelo: ook in voorzieningen investeren in deze wijken

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

54

DE BLOEMKOOLBOOST IN PITTELO, BAGGELHUIZEN EN PEELO In deze wijken wonen relatief veel huiseigenaren en de

in naar mogelijkheden om de openbare ruimte van pleintjes,

vernieuwing zal uitgaan van behoud van bestaande woningen.

hofjes, straten stap voor stap te verbeteren. We willen dat deze ruimtes (weer) groener worden met meer

5-7 > We werken met corporaties, bedrijfsleven en bewoners

verblijfskwaliteit. Een plan draagt liefst ook bij aan betere

aan een samenhangend programma om investeringen in de

verbinding tussen lokaal en stedelijk groen. Dit krijgt mede

bloemkoolwijken gelijk op te laten lopen, zodat de hele wijk er

van opknapt. Het gaat om: -

-

Ondersteuning van wijkvoorzieningen. Stimuleren van

Intensiveren van particuliere verduurzaming: in hoofdstuk 4

doorstroming leidt tot instroom van meer jonge huishoudens

over Aan de slag met energie beschrijven we onze inzet om

en meer kinderen in de wijk. Hiervoor is een compleet

huiseigenaren veel meer dan nu te verleiden tot het kiezen

voorzieningenaanbod nodig. Zonder extra aandacht dreigen

van geen-spijt verduurzamingsmaatregelen. Speciaal voor

sommige voorzieningen alleen nog in grotere wijkcentra

deze wijken willen we komen met extra acties en aanbod.

beschikbaar te zijn. We spannen ons in om

Woningverbetering door corporaties: de komende jaren

steken de corporaties veel energie in de vervanging van

-

een plek in onze (nog op te stellen) groenvisie (2021-2022).

-

wijkvoorzieningen te behouden.

-

Communicatie en imago: de bloemkoolboost. Het is

woningen in De Lariks, Oost en de Oude Molenbuurt.

belangrijk om het imago van deze wijken te verbeteren.

Tegelijk vragen we hen om in woningen in Baggelhuizen,

Inwoners in en buiten Assen moeten zien dat zij in deze

Pittelo en Peelo te investeren. Vooral in Pittelo zijn de

wijken veel kwaliteit voor een redelijke prijs vinden. We

energierekeningen hoog en daar is ook vanuit het thema

denken dat er met goede communicatie en

betaalbaarheid een urgentie om te verduurzamen. Dit krijgt

marketingprincipes kansen liggen om het wonen in deze

een plek in nieuwe meerjarige prestatieafspraken.

ruime, groene Assense wijken gewilder te maken.

Verbetering van de woonomgeving en het groen: we zoeken

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

De wijken die sinds de jaren zeventig ontstonden, kennen vaak een hoofdinvalsweg die steeds verder uiteenloopt in kronkelende straatjes en doorlopende hofjes. De opbouw van deze wijken wordt vaak vergeleken met de structuur van bloemkool. En let wel: bloemkool is van alle tijden! 55

MARSDIJK EN KLOOSTERVEEN: NAAR EEN VOLGENDE FASE De wijken Marsdijk en Kloosterveen behoren tot de meest

instrumenten nodig waarmee huiseigenaren gemakkelijker

gewilde woonwijken van Assen, in het bijzonder onder gezinnen.

en laagdrempeliger deze stap kunnen zetten.

De wijk trekt huishoudens aan die voldoende investeringsbereid zijn om de wijk blijvend bij te tijd te houden. Tegelijk zullen de

2.

Woningbouw voor senioren: aanvullend zijn er meer

wijken de komende tien jaar snel vergrijzen, doordat veel huidige

zorggeschikte woningen nodig. Dit kunnen woningen zijn

bewoners, ingestroomd in de jaren ‘80 en ‘90, ouder worden. Het

die als ‘tussenstap’ dienen, gericht op vitale senioren,

aantal huishoudens met een mobiliteitsbeperking verdubbelt in

verspreid in de wijk. Urgent is het toevoegen van woningen

tien jaar: van ca. 350 naar ruim 700 in Marsdijk, van 240 naar

bij voorzieningen in Marsdijk, met een accent op gestapeld

520 in Kloosterveen. Dit leidt er toe dat beide wijken meer

bouwen, waarbij we ook zoeken naar ‘tussenvormen’:

worden dan alleen een populaire gezinswijk. Zowel de

zelfstandig wonen inclusief zorg. We onderzoeken of hier

woningvoorraad als de omgeving moeten meebewegen naar deze

ruimte voor te vinden is.

volgende levensfase: 3.

1.

Marsdijk, gewilde en tegelijk vergrijzende wijk

Een toegankelijke woonomgeving en routes: veilige,

Woningaanpassing bij huiseigenaren: driekwart van de

comfortabele verbindingen binnen Marsdijk, naar de

woningen in Marsdijk en Kloosterveen is een koopwoning.

binnenstad en het buitengebied. Het gaat om obstakelvrije

Woningaanpassing heeft de komende tien jaar bijzondere

wandelroutes, met goede stops en om veilige fietsroutes.

aandacht nodig. Het speelt in op een behoefte onder veel ouderen te kunnen blijven wonen en bovendien is niet voor

> In hoofdstuk 2 over wonen en zorg gaan we hier nader op in.

iedereen een nieuwe woning beschikbaar te maken. De woningvoorraad leent zich hier – door de relatief ruime plattegronden – goed voor aanpassing. Wel zijn er Nieuw aanbod voor senioren in Kloosterveen / Binnenveste

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

56

IN ÉÉN OOGOPSLAG Marsdijk Peelo

Keuzes samen: ontspannen verstedelijking De kaart hiernaast illustreert de samenhang in de ontwikkeling van Assen: ▪

Toevoeging van woningen. Met woningen in de binnenstad en Havenkwartier voor 2030, centrum stedelijke accenten bij de

voorzieningen in bestaande wijken (deel van keuze 3). Juist bij meer woningaantallen werken we aan hoogwaardige groene ruimte; ▪

Noorderpark

Pittelo

stationsomgeving (keuzes 2, 5). Maar ook toevoeging rondom

De Lariks Kloosterveen Havenkwartier

Verdunt. Op locaties in de bestaande stad ook

Binnenstad

grondgebonden producten, gericht op doorstroming in de wijken, bedoeld vooral voor kleinere huishoudens die de gezinsfase voorbij zijn. In Kloosterveen wordt gebouwd in

lage dichtheden. De overige stippen zijn geen concrete locaties maar illustraties van het soort plekken; ▪

Assen Oost Baggelhuizen

Beweegt: doorstroming stimuleren in bestaande woonwijken. Daarmee komen meer gezinswoningen vrij en ontstaat er in de wat oudere wijken stevige investeringsimpuls.

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

Diepstroeten

57

6. ONDERZOEKSUITKOMSTEN In dit hoofdstuk presenteren we enkele relevante uitkomsten uit het woningmarktonderzoek van Companen voor de gemeente Assen, uitgevoerd in 2019

DEMOGRAFIE De figuren en cijfers op deze pagina zijn afkomstig uit het gemeentelijke woningmarktonderzoek van Companen, 2019 1: Bevolking naar leeftijd, terugblik (CBS)

4: Samenstelling huishoudens per wijk, 2019 (Lokale Monitor Wonen)

6: Inwoners naar leeftijd, voorspelling (Provincie Drenthe)

5: Inkomensgroepen per wijk, 2017 (Lokale Monitor Wonen)

7: Huishoudens naar doelgroep, voorspelling (Provincie Drenthe)

2: Saldo in- en uitstroom bevolking naar leeftijd, terugblik (CBS)

3: Ontwikkeling aantal inwoners en huishoudens, terugblik (CBS)

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

59

ACHTERGRONDINFORMATIE DEMOGRAFIE EN WONINGMARKT: DEMOGRAFIE De figuren en cijfers op deze pagina zijn afkomstig uit het gemeentelijke woningmarktonderzoek van Companen, 2019 8: Aantal ouderen per wijk, voorspelling (ABF Research)

9: Aantal mensen met een mobiliteitsbeperking, voorspelling (ABF Research)

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

60

ACHTERGRONDINFORMATIE DEMOGRAFIE EN WONINGMARKT: WONINGMARKT De figuren en cijfers op deze pagina zijn afkomstig uit het gemeentelijke woningmarktonderzoek van Companen, 2019 1: Woningvoorraad 2019 (CBS)

4: Woningvoorraad per wijk 2019 (CBS)

5: Woningtype per wijk 2019 (Gemeente Assen)

2: Voorraad woningcorporaties 2019 (Corporaties)

6: Zoeken en huren, terugblik (Actium) 3: Ontwikkeling aantal woningen, terugblik (CBS)

7: Lasten sociale huurwoningen per wijk, 2019 (Corporaties, CBS, Coelo)

4: Samenstelling huishoudens per wijk, 2019 (Lokale Monitor Wonen)

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

61

ACHTERGRONDINFORMATIE DEMOGRAFIE EN WONINGMARKT: WONINGMARKT De figuren en cijfers op deze pagina zijn afkomstig uit het gemeentelijke woningmarktonderzoek van Companen, 2019 8: Bereidheid tot investeren in duurzaamheid 2019 (Companen)

10: Interesse in alternatieve woonvormen, 2019 (Companen)

12: Indicatie bouwprogramma, voorspelling (Companen)

* Deze voorspelling gaat uit van afgerond 250-300 woningen per jaar 11: Gewenste woningtypen, voorspelling (Companen) 13: Gewenst woningtype per gewenst woonmilieu, voorspelling (Companen) 9: Minst populaire wijken 2019 (Companen)

* Deze voorspelling gaat uit van afgerond 250-300 woningen per jaar * De woonmilieus ‘Rustig Stedelijk’ en ‘Buitenwijk Levendig’ vallen in deze woonvisie binnen de noemen ‘bestaande wijken en plekken’, tussen

binnenstad en uitbreidingslocaties in

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

62

ACHTERGRONDINFORMATIE DEMOGRAFIE EN WONINGMARKT: HUISHOUDBOEKJES SOCIALE HUUR

Er gelden meerdere inkomensniveaus: Bijstand (gezinnen 100% minimumloon, alleenstaand 70%) Minimumloon bij fulltime werk 30.000 Bij AOW: alleenstaand of stel Bij gezinnen gaat de berekening uit van twee minderjarige kinderen (10-12 jaar) Via de belastingdienst leidt dat tot opgave van huurtoeslag en overige toeslagen. Via SCP is een ‘benodigd leefbudget’ te herleiden waarmee een huishouden nét maatschappelijk mee kan doen. Deze grens ligt hoger dan de absolute armoedegrens. Vooral bij huishoudens in de bijstand blijft weinig inkomen over om maatschappelijk mee te blijven doen.

Alleenstaand Gezin met 2 kinderen

Er gelden steeds twee woonsituaties: Een niet geïsoleerde woning huurprijs €475, energielast €125 Een gerenoveerde woning huurprijs €625, energielast €75

Bijstand 475 125

625 75

30.000 475 125

625 75

Inkomen bruto per jaar Huurtoeslag Netto woonlast

12900 225 375

12900 325 375

21825 95 505

21825 195 505

30000 0 600

30000 0 700

Netto inkomen Overige toeslagen (zorg, kind) Resterend leefbudget na woonlasten Niet-veel-maar-toereikend norm excl. huur

935 105 665 600

935 105 665 600

1700 105 1300 600

1700 105 1300 600

2100 15 1515 600

2100 15 1415 600

Huurprijs Energielast

475 125

625 75

475 125

625 75

475 125

625 75

Inkomen bruto per jaar Huurtoeslag Netto woonlast

21825 225 375

21825 325 375

21825 225 375

21825 325 375

30000 60 540

30000 155 545

Netto inkomen Overige toeslagen (zorg, kind) Resterend leefbudget na woonlasten Niet-veel-maar-toereikend norm excl. huur

1700 390 1715 1650

1700 390 1715 1650

1700 390 1715 1650

1700 390 1715 1650

2100 300 1860 1650

2100 300 1855 1650

Huurprijs Energielast

475 125

625 75

475 125

625 75

Inkomen bruto per jaar (15.500 alleen / 20.000 stel) Huurtoeslag Netto woonlast

15500 225 375

15500 325 375

20000 225 375

20000 325 375

Netto inkomen Overige toeslagen (zorg, kind) Resterend leefbudget na woonlasten Niet-veel-maar-toereikend norm excl. huur

1220 165 1010 600

1220 165 1010 600

1665 205 1495 600

1665 205 1495 600

Huurprijs Energielast

Alleen / stel 70+ AOW

Het schema hiernaast presenteert voor 16 huishoudenswoonsituaties de netto woonlast en het resterend inkomen om het dagelijks leven van te betalen. Begrijpen van het schema vergt het doorlezen van elke situatie.

Minimumloon 475 625 125 75

Bronnen: belastingdienst, SVB, SCP, berekenhet.nl. Niet-veel-maar-toereikend: https://digitaal.scp.nl/armoedeinkaart2019/waar-ligt-de-armoedegrens/

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

63

PROJECTNAAM Woonvisie Assen OPDRACHTGEVER Gemeente Assen STATUS Concept na vaststelling college DATUM 17 maart 2021

KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN l Postbus 1527 9701 BM GRONINGEN Rotterdam Pelgrimsstraat 1 3029 BH ROTTERDAM Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN www.kaw.nl +31 88 529 0000 l info@kaw.nl

17 maart 2021 | Woonvisie Assen - bijlage concept

64

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=6117faad-f978-47ef-9fad-6f31fb903ec6