10. Preventiematrix def
Tekst van het document
Gewenste situatie gezond gewicht conform ambities en doelstellingen
Universeel mensen zonder bekende risicofactoren/problemen
Selectief mensen met verhoogd risico
Mensen met (zorggerelateerde) problemen
inwoners van Assen worden
Belangrijk om je te richten op de vier pijlers
Gezond budget koken
Gecombineerde
gestimuleerd
van de integrale aanpak
om
tot
een
gezonde leefstijl te komen en zijn
(zie onderaan matrix)
zich bewust van het effect
Leefstijl PR - campagne
Interventie (GLI)
filmpjes en fysieke workshops
Pilot ‘B-Fit’ basisscholen Pittelo
Er wordt gewerkt aan een traject van 2 jaar
Eetteam Assen (kinderen)
voor sport- en beweging
GLI (plus) Zorg1.5
passende ondersteuning in het Fun Fit PIT (campagne)
Integrale netwerk aanpak overgewicht
Cool2B-Fit
sociale- en zorgdomein
volwassenen
inwoners
van
Assen
kunnen (gezondere leefstijl)
gebruik maken van optimale en
Vitaliteitschallenge onder Asser bedrijven
Ketenaanpak ‘Kind naar Gezond Gewicht’
Fun Fit Pit
inwoners van Assen hebben een
Gezond op de werkvloer (campagne)
Eetproblemen jongeren
gezonde, sociale, economische en
De gezonde bedrijfskantine
(baas over Obesitas) Accare
fysieke omgeving, die gezond
Lunch wandelen
leven stimuleert Sport- en beweegactiviteiten
Cool2beFit
GLI Obesitas (volwassenen poli WZA)
inwoners van Assen plukken de vruchten van de samenwerkende Gezonde school vignet
FunFit Pit (interventie)
Diabetisch challenge ((Huisartsen en
partners
Voel je goed
POH jeugd, POH-s
en
de
verbindingen JOGG
onderling
Voel je goed ( Kinderarts Poli WZA) Puur Gezond! (gezonde voeding- puur eten)
Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) 99gram (99 gram.nl)
(cursief = Vaart Welzijn)
Daily Mile basisonderwijs
Bewegen in openbare ruimte (via MBA)
Beweegspreekuur | fittest
Welzijnscoaches (actief bij huisartsen) verbinden voorliggende vraag en (beweeg)aanbod Kookgroepen | Workshops
Werkwijze positieve gezondheid in klantcontacten door: Bespreekbaar maken van een breed aantal thema’s, ook (overmatig) middelengebruik. Signalerende, adviserende, ondersteunende (en verbindende) rol met inzet op dit gezamenlijke akkoord in de individuele klantcontacten.
Gewenste situatie alcoholgebruik
Universeel mensen zonder bekende risicofactoren/problemen
Selectief mensen met verhoogd risico
Geïndiceerd mensen met (zorggerelateerde) problemen
Geen alcoholgebruik tijdens de
Verspreiding van informatie door
Deskundigheidsbevordering voor
Coaching/gesprekken voor zwangeren,
zwangerschap
zorgprofessionals, waaronder
professionals, waaronder huisartsen,
die willen stoppen met alcoholgebruik
In 2025 is het aantal zwangere
verloskundigen over alcohol vóór,
verloskundigen en kraamzorg in het
vrouwen dat alcohol drinkt, gedaald
tijdens en na de zwangerschap
signaleren en bespreekbaar maken van
Online cursus voor zwangeren
middelengebruik
www.alcoholvrijzwanger.nl
(incl. vrouwen die nog niet weten dat ze zwanger zijn).
Geen alcoholgebruik onder de 18 jaar
Campagne NIX18 voor ouders en
Adviesgesprek voor ouders t.a.v. het
In 2025 is het aantal scholieren (12-16
kinderen
alcoholgebruik van hun kind
Lesprogramma Helder op school:
Alcoholadviesgesprek voor jongeren
jaar) dat alcohol heeft gedronken, gedaald.
-educatie aan leerlingen -voorlichting aan ouders
App Wat Drink Jij? voor MBO studenten
-training onderwijspersoneel
tussen 16-24 jaar
Campagne Zien drinken, doet drinken
Instructie Verantwoord Alcoholgebruik
voor ouders en opvoeders
voor barvrijwilligers van sportkantines en buurthuizen
Interventies voor horeca -Inzetten van mystery guests en buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) -Beperking van alcoholverstrekking -Stimuleren naleving leeftijdsgrens
Minder overmatig en zwaar
Campagne IkPas voor volwassenen die
Adviesgesprek voor volwassenen t.a.v.
Adviesgesprek voor mensen met
alcoholgebruik
matig of bovenmatig alcohol drinken.
eigen alcoholgebruik of het gebruik van
alcoholproblematiek en mogelijke
een naaste, zoals partner/ouder/kind
doorverwijzing naar hulpverlening
Alcoholadviesgesprek voor jongeren
Gespreksgroepen voor naasten
1. In 2025 is het percentage Nederlanders van 18 jaar en ouder dat overmatig drinkt, gedaald. Met vooral aandacht voor overmatige drinkers van 50+. 2. In 2025 is het aantal Nederlanders van 18 jaar en ouder dat zwaar drinkt, gedaald. Met vooral aandacht voor het aandeel zware drinkers onder jongvolwassenen (18-30 jaar).
Toename van de bewustwording van
Campagne NIX18 voor ouders en
Telefonische dienst en Chatservice voor
het eigen drinkgedrag en de effecten
kinderen
iedereen, die vragen heeft over zijn eigen
daarvan
alcoholgebruik of het gebruik van een
1. In 2025 is de kennis van het advies
Campagne Zien drinken, doet drinken
van de Gezondheidsraad en
voor ouders/opvoeders
bewustwording van de effecten van het eigen drinkgedrag vergroot,
naaste, zoals partner/ouder/kind
Deskundigheidsbevordering voor Ouderavonden BO en VO
evenals kennis van maatschappelijke
professionals, waaronder verloskundigen, JGZ en kraamzorg in het signaleren en
effecten.
Campagne IkPas voor volwassenen die
bespreekbaar maken van
2. In 2025 is de kennis bij vrouwen die
matig of bovenmatig alcohol drinken.
middelengebruik en de effecten daarvan
zwanger willen worden vergroot t.a.v. de invloed van alcohol op de foetus en verhoging van bewustwording bij mannen van de mogelijke impact van hun drinkgedrag op hun vruchtbaarheid.
Webinars over alcohol
Gewenste situatie roken
Universeel mensen zonder bekende risicofactoren/problemen
Selectief mensen met verhoogd risico
Geïndiceerd mensen met (zorggerelateerde) problemen
In 2025 is het aantal volwassen rokers
Campagne Rookvrije generatie
Campagne Stoptober voor mensen die
Coaching/gesprekken voor mensen die
willen stoppen met roken
veel moeite hebben met het stoppen met
(>18 jaar) gedaald.
roken Campagne Puur Rookvrij voor mensen die roken en die willen nadenken over hoe
Pop up poli, gesprekgroep voor mensen
hun leven er uit ziet als niet-roker.
die veel moeite hebben met het stoppen met roken
In 2025 is het aantal jongeren dat
Campagne NIX18 voor ouders en
Alcoholadviesgesprek jongeren t.a.v.
begint met roken gedaald.
kinderen
roken
Campagne Rookvrije generatie
App Stopstone voor jongeren die willen stoppen met roken
Lesprogramma Helder op school: -educatie aan leerlingen -voorlichting aan ouders -training onderwijspersoneel
Klassikale SmokeFree Challenge, interventie voor leerlingen VO
In 2025 is het aantal zwangere
Campagne Rookvrije Start
vrouwen dat rookt en het aantal dat
Deskundigheidsbevordering voor
Coaching/gesprekken voor zwangeren
professionals, waaronder verloskundigen,
en ouders van kinderen van 0-18 jaar, die willen stoppen met roken
gestopt is en na de bevalling weer
Verspreiding van informatie door
JGZ en kraamzorg in het signaleren en
begint met roken, gedaald.
verloskundigen, huisartsen, JGZ en
bespreekbaar maken van
Daarvoor krijgen alle zwangere
andere zorgprofessionals over roken
middelengebruik
vrouwen die roken een stopadvies van
vóór, tijdens en na de zwangerschap
de verloskundig zorgverlener.
In 2025 zijn er een groot aantal
Campagne Rookvrije Generatie
rookvrije omgevingen voor kinderen gerealiseerd, zoals
Campagne NIX18 voor professionals
kinderopvanglocaties, speeltuinen en kinderboerderijen.
In 2025 zijn (nagenoeg) alle
Campagne Rookvrije Generatie
sportverenigingen rookvrij. Campagne NIX18 voor professionals
In 2025 zijn meer zorgverleners
Campagne Rookvrije generatie
Deskundigheidsbevordering voor
toegerust om motiverende gesprekken
zorgprofessionals, in het signaleren en
te voeren, vaker een stopadvies te
bespreekbaar maken van
geven en iemand door te verwijzen
middelengebruik
naar gespecialiseerde zorg en/of passende zorg en begeleiding in de buurt.
In 2025 zijn alle zorginstellingen
Campagne Rookvrije generatie
rookvrij.
In 2025 zijn ten minste 5 van de
Campagne Rookvrije generatie
grootste bedrijven in de gemeente Assen op weg naar een Rookvrije Generatie en hebben meer bedrijven een rookvrij beleid voor werknemers, gebouwen en terreinen
Campagne NIX18 voor professionals
Voorlichting en educatie De pijler voorlichting en educatie heeft verschillende functies, zoals het bekendmaken van wet- en regelgeving en het verspreiden van kennis. Bijvoorbeeld over de risico’s van middelengebruik, gedragsalternatieven en mogelijkheden voor hulp bij problemen. Ook lesprogramma’s, campagnes en e-health gericht op bewustwording vallen onder deze pijler. Scholing of training (educatie) is intensiever dan voorlichting. Dit wordt ingezet om vaardigheden van burgers of lokale professionals te versterken. Signalering, advies en ondersteuning Problemen rondom middelengebruik ontstaan vaak sluipend. Problemen vroeg signaleren en daarna adequaat reageren voorkomt dat het verergert en dat zwaardere zorg nodig is. Fysieke en sociale omgeving De inrichting van de fysieke omgeving en de sociale norm die een omgeving impliciet uitdraagt, zijn van invloed op hoe mensen zich gedragen. Dat geldt voor de openbare ruimte, maar ook voor bijvoorbeeld de thuisomgeving, school, sportverenigingen en uitgaansgebieden. Ook de sociale omgeving van de drinker kan het gewenste gedrag impliciet of expliciet ondersteunen. Denk aan sportkantines die de tap sluiten tijdens jeugdwedstrijden en ouders die niet drinken op een kinderfeestje.
Regelgeving en handhaving De belangrijkste wet voor het lokale alcoholbeleid is de Drank- en Horecawet. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om elke vier jaar een Preventieen Handhavingsplan alcohol op te stellen. Hierin staan de hoofdzaken van het beleid voor de preventie van alcoholgebruik, met name onder jongeren. En hoe de wet gehandhaafd wordt. Binnen de landelijke kaders heeft de gemeente de mogelijkheid om lokale regels te bepalen voor horeca, paracommerciële inrichtingen, detailhandel, openbare ruimte, evenementen en drankketen. Kijk hier voor meer informatie. Voor meer informatie over het gemeentelijk tabaksbeleid zie rapport Trimbos-Instituut De Rookvrije Generatie en gemeentelijk tabaksbeleid, januari 2020.