Vast te stellen TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Tekst van het document
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Inhoudsopgave Hoofdstuk1
Inleiding
11
1.1
Wat is een omgevingsplan?
11
1.2
Waarom een wijziging van het omgevingsplan?
11
1.3
Waar geldt deze wijziging van het omgevingsplan?
11
1.4
Wat wijzigt dit besluit?
12
1.4.1
Vervallen onderdelen
12
1.4.2
Toegevoegde onderdelen
12
Hoofdstuk2
Beschrijving bestaande situatie
15
2.1
Inleiding
15
2.2
Historische ontwikkeling en wijkstructuur
15
2.2.1 Wijkbeschrijving Spijkerkwartier en Spoorhoek 2.2.1.1 Ontstaansgeschiedenis 2.2.1.2 Stedenbouwkundige opzet 2.2.1.3 Functionele opzet
15
2.2.2 Wijkbeschrijving Arnhemse broek en Statenkwartier 2.2.2.1 Ontstaansgeschiedenis 2.2.2.2 Stedenbouwkundige opzet 2.2.2.3 Functionele opzet
17
2.2.3 Wijkbeschrijving Van Verschuerwijk 2.2.3.1 Ontstaansgeschiedenis 2.2.3.2 Stedenbouwkundige opzet 2.2.3.3 Functionle opzet
19
Hoofdstuk3
Beschrijving van de ontwikkeling
21
3.1
Inleiding
21
3.2
Ruimtelijke opzet en structuur
21
3.2.1
Ruimtelijke aspecten
21
3.2.2
Thema gemeentelijke monumenten
21
3.2.3
Thema splitsen en verkameren
21
3.2.4
Thema Steenstraat
22
3.2.5
Thema beperken horeca Johan de Wittlaan
23
3.2.6
Wonen bijbehorend
23
3.2.7
Thema milieuzonering nieuwe stijl
24
3.2.8
Thema bijbehorende bouwwerken (aankondiging)
24
Hoofdstuk4
Visie en beleid op locatie
27
4.1
Rijksbeleid
27
4.1.1
Nationale omgevingsvisie (NOVI)
27
4.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
27
Provinciaal beleid
27
Omgevingsvisie en -verordering Gelderland
27
Gemeentelijk beleid
28
Omgevingsvisie
28
4.2 4.2.1 4.3 4.3.1
Hoofdstuk5 Omgevingsaspecten 2 oek" (vastgesteld)
33 "TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
5.1
Inleiding
33
Stedenbouwkundige aspecten
33
Verhouding tot de omgeving
33
Mobiliteit
33
Verkeer
33
Milieu
34
5.4.1
Geluid
34
5.4.2
Lucht
34
5.4.3
Omgevingsveiligheid
35
5.4.4
Bodem
36
5.4.5
Water
36
5.4.6
Geur
36
5.4.7
Licht
36
5.4.8
Trillingen
37
Natuur, groen en bomen
37
5.5.1
Soorten- en gebiedsbescherming
37
5.5.2
Groen
38
5.5.3
Bomen
38
5.2 5.2.1 5.3 5.3.1 5.4
5.5
5.6
Archeologie, cultuurhistorie en landschap
39
5.6.1
Cultureel erfgoed
39
5.6.2
Archeologie
40
Hoofdstuk6
Uitleg van de regels
41
6.1
Wat regelt dit omgevingsplan?
41
6.1.1
Algemeen
41
6.1.2
Focus van dit omgevingsplan
41
6.1.3
Functies en activiteiten
41
6.1.4
Opzet van het omgevingsplan
41
6.2
Opbouw van het omgevingsplan
42
6.3
Opzet van de regels
42
Inleidende regels
43
6.3.1
6.3.2 Functies 6.3.2.1 Waarden
43
6.3.3
Activiteiten
43
6.3.4
Bouwen, werken en werkzaamheden
43
6.3.5
Algemene regels
43
6.3.6
Overgangs- en slotbepalingen
43
Functies
44
6.4.1
Bedrijfsgebied
44
6.4.2
Centrumgebied
44
6.4.3
Gemengd gebied
44
6.4.4
Groengebied
44
6.4.5
Kernwinkelgebied
45
6.4.6
Maatschappelijk
45
6.4.7
Recreatiegebied
46
6.4
6.4.8 Spoorgebied "TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 3
46
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
6.4.9
Tuin
46
6.4.10
Woongebied
46
Waarden
47
6.5.1
Waarde - Archeologie
47
6.5.2
Waarde - Bomenrij
47
6.5.3
Waarde - Boom
47
6.5.4
Waarde - Rijksbeschermd stadsgezicht Spijkerkwartier - Boulevardkwartier
48
6.5.5
Waarde - Rijksbeschermd stadsgezicht Van Verschuerwijk
49
6.5.6
Waarde - Gemeentelijk beschermd stadsgezicht Binnenstad en Singels
50
6.5.7
Waarde - Rijksmonument
51
6.5.8
Waarde - Gemeentelijke monument
51
6.5.9
Waarde - Rioolleiding
52
6.5.10
6.5
Waarde - Tuin
52
6.6
Handhaving
52
Hoofdstuk7
Financiële haalbaarheid
53
7.1
Financieel economische haalbaarheid
53
7.2
Kostenverhaal
53
Hoofdstuk8
Voorbereiding en participatie
55
8.1
Overleg met de stad
55
8.2
Kennisgeving
55
8.3
Terinzagelegging (ontwerp-omgevingsplan)
56
Bijlagen
57
Bijlage 1
Inspraakverslag
57
Bijlage 2
Wijkvisie Spijkerkwartier
69
Hoofdstuk1
Inleidende regels
92
Artikel 1
Begrippen
92
Artikel 2
Toepassingsbereik
100
Artikel 3
Wijze van meten
100
Hoofdstuk2
Functies
102
Artikel 4
Bedrijfsgebied
102
Artikel 5
Centrumgebied
102
Artikel 6
Gemengd gebied
102
Artikel 7
Groengebied
102
Artikel 8
Kernwinkelgebied - aantrekkelijke winkelstraat
103
Artikel 9
Maatschappelijk
103
Artikel 10
Openbaar gebied - verblijfsgebied
103
Artikel 11
Openbaar gebied - Wegverkeer
103
Artikel 12
Oppervlaktewater
104
Artikel 13
Parkgebied
104
Artikel 14
Recreatiegebied
104
Artikel 15
Spoorgebied
104
Artikel 16
Tuin
105
4 oek" (vastgesteld)
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Artikel 17
Woongebied
105
Hoofdstuk3
Waarden
106
Artikel 18
Waarde - Bomen(rij)
106
Artikel 19
Waarde - Boom
106
Artikel 20
Waarde - Externe veiligheid
106
Artikel 21
Waarde - Gemeentelijk beschermd stadsgezicht - Binnenstad en singels
106
Artikel 22
Waarde - Gemeentelijk monument
106
Artikel 23
Waarde - Hoogspanningsleiding
107
Artikel 24
Waarde - Landschap en natuur
107
Artikel 25
Waarde - Molenbiotoop
107
Artikel 26
Waarde - Rijksbeschermd stadsgezicht - Spijkerkwartier - Boulevardkwartier
107
Artikel 27
Waarde - Rijksbeschermd stadsgezicht - Van Verschuerwijk
108
Artikel 28
Waarde - Rijksmonument
108
Artikel 29
Waarde - Rioolleiding
108
Artikel 30
Waarde - Tuin
108
Hoofdstuk4
Activiteiten
109
Artikel 31
Activiteit ambachtelijke bedrijven - begane grond
109
Artikel 32
Activiteit ambulante handel
109
Artikel 33
Activiteit atelier
109
Artikel 34
Activiteit bedrijf - geschikt voor functiemenging
109
Artikel 35
Activiteit bedrijf - geschikt voor functiemenging - begane grond
110
Artikel 36
Activiteit bedrijven creatieve sector - begane grond
110
Artikel 37
Activiteit blurring
111
Artikel 38
Activiteit cultuur
111
Artikel 39
Activiteit cultuur - begane grond
111
Artikel 40
Activiteit dagrecreatie
111
Artikel 41
Activiteit detailhandel
111
Artikel 42
Activiteit detailhandel - begane grond
111
Artikel 43
Activiteit detailhandel - motorbrandstoffen exclusief lpg
111
Artikel 44
Activiteit detailhandel begane grond - aantrekkelijke winkelstraat
112
Artikel 45 winkelstraat
Activiteit detailhandel computer-hardware begane grond - aantrekkelijke
Artikel 46
Activiteit detailhandel juwelier begane grond - aantrekkelijke winkelstraat
Artikel 47 winkelstraat
Activiteit detailhandel telefoon- en belwinkel begane grond - aantrekkelijke
Artikel 48
Activiteit dienstverlening
112
Artikel 49
Activiteit dienstverlening - begane grond
113
Artikel 50
Activiteit dienstverlening begane grond - aantrekkelijke winkelstraat
113
Artikel 51 winkelstraat
Activiteit dienstverlening goudwisselkantoor begane grond - aantrekkelijke
Artikel 52
Activiteit dienstverlening kapper begane grond - aantrekkelijke winkelstraat
Artikel 53 winkelstraat
Activiteit dienstverlening massagesalon begane grond - aantrekkelijke
Artikel 54
Activiteit dienstverlening nagelstudio begane grond - aantrekkelijke winkelstraat
112 112 112
113 113 113
Artikel 55 Activiteit dienstverlening pandjeswinkel begane grond - aantrekkelijke winkelstraat "TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 5
114
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
114 Artikel 56 winkelstraat
Activiteit dienstverlening telefoon- en belwinkel begane grond - aantrekkelijke 114
Artikel 57 Activiteit dienstverlening uiterlijke- en persoonlijke verzorging begane grond aantrekkelijke winkelstraat
114
Artikel 58
Activiteit dienstverlening zonnestudio begane grond - aantrekkelijke winkelstraat
114
Artikel 59
Activiteit evenementen
115
Artikel 60
Activiteit garagebedrijf
115
Artikel 61
Activiteit garagebox
115
Artikel 62
Activiteit geluidwerende voorziening
115
Artikel 63
Activiteit gemeentelijk monument
115
Artikel 64
Activiteit gezondheids- en welzijnszorg
116
Artikel 65
Activiteit gezondheids- en welzijnszorg - begane grond
116
Artikel 66
Activiteit groen
116
Artikel 67
Activiteit hoogspanningsleiding
116
Artikel 68
Activiteit horeca van categorie 1 begane grond
116
Artikel 69
Activiteit horeca van categorie 2 begane grond
117
Artikel 70
Activiteit horeca van categorie 3
117
Artikel 71
Activiteit horeca van categorie 3 begane grond
117
Artikel 72
Activiteit horeca van categorie 4
117
Artikel 73
Activiteit horeca van categorie 4 begane grond
117
Artikel 74
Activiteit horeca van categorie 6
117
Artikel 75
Activiteit horeca van categorie 6 op verdieping
117
Artikel 76
Activiteit kantoor
118
Artikel 77
Activiteit kinderboerderij
118
Artikel 78
Activiteit levensbeschouwing
118
Artikel 79
Activiteit levensbeschouwing - begane grond
118
Artikel 80
Activiteit maatschappelijke organisaties
118
Artikel 81
Activiteit maatschappelijke organisaties - begane grond
118
Artikel 82
Activiteit nutsvoorziening
119
Artikel 83
Activiteit onderwijs en educatie
119
Artikel 84
Activiteit onderwijs en educatie - begane grond
119
Artikel 85
Activiteit ontspanning
119
Artikel 86
Activiteit openbare dienstverlening
119
Artikel 87
Activiteit openbare dienstverlening - begane grond
119
Artikel 88
Activiteit park
120
Artikel 89
Activiteit parkeerterrein
120
Artikel 90
Activiteit publieksgericht kantoor - begane grond
120
Artikel 91
Activiteit railverkeer
120
Artikel 92
Activiteit rioolleiding
121
Artikel 93
Activiteit scouting
121
Artikel 94
Activiteit sport
121
Artikel 95
Activiteit sport begane grond
121
Artikel 96
Activiteit stadswinkel
121
Artikel 97
Activiteit supermarkt - begane grond
121
Artikel 98 Activiteit tuin 6 oek" (vastgesteld)
121 "TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Artikel 99
Activiteit uitkijktoren
122
Artikel 100
Activiteit uitvaartverzorging
122
Artikel 101
Activiteit verblijfsgebied
122
Artikel 102
Activiteit volkstuinen
122
Artikel 103
Activiteit water
122
Artikel 104
Activiteit wegverkeer
123
Artikel 105
Activiteit wonen
123
Artikel 106
Activiteit wonen - op verdieping
123
Artikel 107
Activiteit wonen bijbehorend
124
Artikel 108
Algemene regels over activiteiten
124
Artikel 109
Uitsterfregeling aantrekkelijke winkelstraat
125
Hoofdstuk5
Bouwen
126
Artikel 110
Algemene bouwregels
126
Artikel 111
Bouwregel aaneengesloten bebouwing
127
Artikel 112
Bouwregel afwijken bouw- en goothoogte 1m
127
Artikel 113
Bouwregel bestaand bijbehorend bouwwerk
127
Artikel 114
Bouwregel bijbehorende bouwwerken
127
Artikel 115
Bouwregel boom
128
Artikel 116
Bouwregel bouwen buiten bouwvlak
128
Artikel 117
Bouwregel bouwen buiten bouwvlak - luifel
128
Artikel 118
Bouwregel groene pleinen
128
Artikel 119
Bouwregel park
129
Artikel 120
Bouwregel bouwverbod - recreatie
129
Artikel 121
Bouwregel bouwverbod - tuin
129
Artikel 122
Bouwregel externe veiligheid - lpg
129
Artikel 123
Bouwregel groen
129
Artikel 124
Bouwregel hoogspanningsleiding
129
Artikel 125
Bouwregel kapvormen, hoogte en gevelindeling
130
Artikel 126
Bouwregel karakteristieke achterpadenstructuur
130
Artikel 127
Bouwregel karakteristieke wegenstructuur
130
Artikel 128
Bouwregel kleine bouwwerken
130
Artikel 129
Bouwregel lichtmast binnenstedelijk
130
Artikel 130
Bouwregel onderdoorgang
131
Artikel 131
Bouwregel railverkeer
131
Artikel 132
Bouwregel rioolleiding
131
Artikel 133
Bouwregel uitkijktoren
131
Artikel 134
Bouwregel verblijfsgebied
131
Artikel 135
Bouwregel water
132
Artikel 136
Bouwregel wegverkeer
132
Hoofdstuk6
Maatwerkvoorschriften
133
Artikel 137
Maatwerkvoorschrift bomen(rij)
133
Artikel 138 singels
Maatwerkvoorschrift gemeentelijk beschermd stadsgezicht - Binnenstad en
Artikel 139
Maatwerkvoorschrift gemeentelijk monument
133
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 7
133
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Artikel 140
Maatwerkvoorschrift lichtmast
133
Artikel 141
Maatwerkvoorschrift Rijksbeschermd stadsgezicht - Van Verschuerwijk
133
Artikel 142 Maatwerkvoorschrift Rijksbeschermd stadsgezicht Spijkerkwartier-Boulevardkwartier
134
Artikel 143
Maatwerkvoorschrift tuinhekwerk
134
Hoofdstuk7
Omgevingsnormen
135
Artikel 144
Omgevingsnorm maximum aantal uitkijktorens 1
135
Artikel 145
Omgevingsnorm maximum bouwhoogte buiten bouwvlak 3m
135
Artikel 146
Omgevingsnorm maximum bouwhoogte geluidwerende voorziening 3m
135
Artikel 147
Omgevingsnorm maximum bouwhoogte uitkijktoren 7m
135
Artikel 148
Omgevingsnorm maximum bvo supermarkt 1323m2
135
Artikel 149
Omgevingsnorm maximum bvo supermarkt 918m2
135
Artikel 150
Omgevingsnorm maximum bvo supermarkt 959m2
135
Artikel 151
Omgevingsnorm maximum goothoogte buiten bouwvlak 3m
135
Artikel 152
Omgevingsnorm minimaal aantal parkeerplaatsen 33
135
Hoofdstuk8
Omgevingsplanactiviteiten
136
Artikel 153
Omgevingsplanactiviteit afwijken maximum bvo supermarkten
136
Artikel 154
Omgevingsplanactiviteit bedrijf - begane grond
136
Artikel 155
Omgevingsplanactiviteit bomen(rij)
136
Artikel 156
Omgevingsplanactiviteit boom
137
Artikel 157
Omgevingsplanactiviteit detailhandel - aantrekkelijke winkelstraat
137
Artikel 158
Omgevingsplanactiviteit dienstverlening - aantrekkelijke winkelstraat
137
Artikel 159
Omgevingsplanactiviteit gemeentelijk monument
138
Artikel 160
Omgevingsplanactiviteit hoogspanningsleiding
139
Artikel 161
Omgevingsplanactiviteit horeca van categorie 3 begane grond
139
Artikel 162
Omgevingsplanactiviteit horeca van categorie 6
140
Artikel 163
Omgevingsplanactiviteit kantoor - op verdieping
140
Artikel 164
Omgevingsplanactiviteit landschap en natuur
140
Artikel 165
Omgevingsplanactiviteit molenbiotoop
141
Artikel 166
Omgevingsplanactiviteit rioolleiding
141
Artikel 167
Omgevingsplanactiviteit tuin
142
Artikel 168
Omgevingsplanactiviteit verkamering
142
Artikel 169
Omgevingsplanactiviteit verkamering 1
142
Artikel 170
Omgevingsplanactiviteit wonen begane grond - aantrekkelijke winkelstraat
143
Artikel 171
Omgevingsplanactiviteit wonen op bedrijfsgebied
143
Artikel 172
Omgevingsplanactiviteit woningsplitsing
144
Artikel 173
Omgevingsplanactiviteit woningsplitsing 2
144
Hoofdstuk9
Algemene regels
145
Artikel 174
Toepassingsbereik
145
Artikel 175
Anti-dubbeltelregel
145
Artikel 176
Duurzaamheid
145
Artikel 177
Strijdige activiteiten
145
Artikel 178
Seksinrichtingen
145
8 oek" (vastgesteld)
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Artikel 179
Overige regels
145
Artikel 180
Strijdige activiteiten
146
Hoofdstuk10
Overgangs- en slotregels
147
Artikel 181
Overgangsrecht
147
Artikel 182
Slotregel
147
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 9
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
10 oek" (vastgesteld)
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Motivering Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Wat is een omgevingsplan?
Een omgevingsplan bestaat uit regels en gaat vergezeld van deze motivering. Iedere regel heeft een zogenaamd 'werkingsgebied'. Dit werkingsgebied geeft aan waar in de gemeente een bepaalde regel geldt. Het omgevingsplan bevat regels die te maken hebben met de fysieke leefomgeving. Het gaat dan bijvoorbeeld om regels over bouwen (waar, hoe hoog, welke materialen) of het gebruik van gronden (wonen, detailhandel, groen). Maar het kunnen ook regels zijn over monumenten, water of gezondheid, veiligheid et cetera. Het omgevingsplan richt zich op het goed functioneren, beheren en beschermen van onze stad en ons buitengebied. TAM-IMRO Omgevingsplan Dit plan is een TAM-IMRO omgevingsplan. TAM staat voor tijdelijke alternatieve maatregel. IMRO voor informatiemodel Ruimtelijke ordening. TAM-IMRO maakt het mogelijk om direct na de inwerkingtreding van de Omgevingswet een plan in procedure te brengen zonder dat wordt voldaan aan de nieuwe standaarden. Via de overbruggingsfunctie zijn deze plannen wel via het Omgevingsloket te raadplegen. Het plan is dan zichtbaar als een laag 'bovenop' het omgevingsplan. Later moet het dit plan nog wel conform de nieuwe standaarden gepubliceerd worden. Juridisch-inhoudelijk is dit plan een wijziging van het omgevingsplan. Dat betekent dat het plan voldoet aan de eisen die de Omgevingswet stelt.
1.2
Waarom een wijziging van het omgevingsplan?
De omgevingsplanwijziging 'TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek’ is grotendeels een technische omzetting van de bestaande bestemmingsplannen (in het tijdelijk deel van het omgevingsplan) in dit gebied naar de omgevingsplansystematiek. De focus van dit omgevingsplan is het beschermen en versterken van de kwaliteit van het bestaand gebied waarbij we zoveel mogelijk rekening houden met bestaande rechten. Dat betekent dat we bestaande planologische rechten als dat kan respecteren. Dit omgevingsplan maakt geen nieuwe (gebieds)ontwikkelingen mogelijk.
1.3
Waar geldt deze wijziging van het omgevingsplan?
Deze omgevingsplanwijziging ziet op de wijken Spijkerkwartier, Spoorhoek, Van Verschuerwijk, Arnhemse Broek, Statenkwartier en het eilandje Urk.
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 11
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Afbeelding 1.1. Begrenzing van het plangebied
1.4
Wat wijzigt dit besluit?
1.4.1
Vervallen onderdelen
Deze omgevingsplanwijziging komt in de plaats van de bestemmingsplannen in de tabel hieronder. Dat betekent dat de regels uit deze plannen vervangen worden door de regels in dit omgevingsplan. Deze regels gaan definitief in op het moment dat het omgevingsplan onherroepelijk is. Deze bestemmingsplannen die deel uitmaken van het tijdelijk deel van het omgevingsplan komen te vervallen. Bestemmingsplannen 705 Spijkerkwartier - Boulevardkwartier - Spoorhoek 709 Arnhems Broek - Van Verschuerwijk 743 Spijkerbroek 795 Statenlaan 2012 926 Eilandje Urk 903 Facetplan groen en bomen 933 Facetplan Parkeren 959 Facetplan woningsplitsing en verkamering
1.4.2
Toegevoegde onderdelen
Hoewel het grotendeels een beherend plan betreft, is er in dit omgevingsplan een aantal wijzigingen opgenomen. Deze wijzigingen hebben over het algemeen een beheersmatig karakter of zijn doorgevoerd om de leefbaarheid en vitaliteit van het plangebied te vergroten. Daarnaast kunnen wijzigingen voortkomen als gevolg van verleende vergunningen. Wijzigingen die bijdragen aan een aantrekkelijke en veelzijdige Steenstraat De Steenstraat is bekend van Monopoly en heeft een eigen karakter door de aanwezigheid van 12 "TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br oek" (vastgesteld)
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
verschillende speciaalzaken, winkels voor de dagelijkse boodschappen, lunchrooms, café's en restaurants. De veelzijdigheid en diversiteit van het aanbod is een grote kwaliteit die niet alleen voor de wijk maar voor de hele stad van belang is. Om de diversiteit en aantrekkelijkheid van de Steenstraat te behouden en te versterken zijn in dit omgevingsplan aanvullende regels opgenomen. Een toelichting op deze regeling is te vinden in paragraaf 3.2.4. Wijzigingen als gevolg van verleende vergunningen De afgelopen jaren is er in het plangebied een aantal vergunningen verleend die het mogelijk maakten om af te wijken van de planologische kaders in het toen geldende bestemmingsplan. In dit omgevingsplan zijn de regels aangepast op de nieuwe situatie. Aanpassen wijzigingsbevoegdheid naar binnenplanse afwijkingsmogelijkheid In het geldende bestemmingsplan is voor het blok tussen de Willem Barendszstraat en Van Oldenbarneveldtstraat een zogenaamde wijzigingsbevoegdheid opgenomen om de bestaande bedrijfsruimten te ontwikkelen voor woningbouw. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet komt deze bevoegdheid te vervallen. Om ervoor te zorgen dat de planologische mogelijkheid voor een dergelijke herontwikkeling, is voor deze locatie de bepaling opgenomen dat de wijziging kan met een omgevingsvergunning. De inhoudelijke randvoorwaarden voor de ontwikkeling blijven hetzelfde.
Horeca Johan de Wittlaan Gelet op de horecavisie wordt horeca aan de Johan de Wittlaan beperkt.
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 13
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
14 oek" (vastgesteld)
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Hoofdstuk 2 2.1
Beschrijving bestaande situatie
Inleiding
In dit hoofdstuk wordt eerst ingegaan op de historische ontwikkeling van het gebied. Daarna volgt een beschrijving van de huidige ruimtelijke en functionele structuur in en om het besluitgebied.
2.2
Historische ontwikkeling en wijkstructuur
2.2.1
Wijkbeschrijving Spijkerkwartier en Spoorhoek
2.2.1.1 Ontstaansgeschiedenis Het Spijkerkwartier is een goed voorbeeld van stadsuitleg in Nederland uit de 19e eeuw, bestemd voor de meer gegoede klasse. Het gebied behoorde van oorsprong tot het landelijk gebied. Op de kadastrale minuut van 1832 (situatie 1821) is te zien dat in het gebied al enige bebouwing aanwezig was. De voornaamste bebouwing betrof het Gelders Spijker, een uitgestrekt landgoed met een in 1617 gebouwd landhuis en het spijker Den Hertog. In 1829 kreeg de gemeente Arnhem bij Koninklijk Besluit als een van de eerste Nederlandse steden toestemming om de hoofdwallen te slechten.
Dit bood de kans voor het stadsbestuur om welgestelden naar Arnhem te lokken. De opening van de spoorlijn Amsterdam-Arnhem (1845) beloofde een nieuwe groei-impuls. Aan de hand van het 'plan tot den uitleg van de stad Arnhem' van Stadsbouwmeester H.J.Heuvelink sr. uit 1853 moest ruimte "TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 15
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
geschapen worden voor de huisvesting van gegoeden. Van dit plan was twintig jaar later slechts een klein deel werkelijk gerealiseerd. De woningbouw was destijds geheel in handen van particulieren, die er zich vooral om bekommerden zoveel mogelijk woningen op hun grond te bouwen. Achter de façades van fraaie woonhuizen langs de singels en uitvalswegen ontstond en daardoor in de tweede helft van de 19e eeuw buurten in een zeer nauwe verkaveling, voor de arbeiders die in het kielzog van de welgestelden naar Arnhem kwamen. Om hieraan een halt toe te roepen, nam de gemeentelijke overheid zelf het heft in handen. Met het Boulevardplan van H.J.Heuvelink jr. uit 1877 kwam een eind aan het planloze tijdperk. Het ruim opgezette plan omvatte onder meer de aanleg van een brede boulevard die de ruggengraat van het nieuwe Boulevardkwartier zou vormen. In 1878 kwam het Gelders Spijker in eigendom van de gemeente waardoor een groot gebied vrij kwam om te bebouwen. Zo werden na afbraak van het oude landhuis, in 1879, de Prins Hendrikstraat en later de Schoolstraat aangelegd. Ook konden de Parkstraat en Spijkerstraat in oostelijke richting worden doorgetrokken. De bebouwing kwam als gevolg van het einde van de gouden 'Indische tijd' van Arnhem langzaam en in veel bescheidener vormen tot stand dan aanvankelijk de bedoeling was. Aan het begin van de 20e eeuw was het gebied grotendeels voltooid.
met aan de belangrijkste straten vooral grote herenhuizen en slechts enkele dubbele villa's, aan de smallere zijstraten woningen voor het 'gewone' volk en op binnenterreinen kleine woningen voor de minder bedeelden. De wijk is redelijk ongeschonden de Tweede Wereldoorlog doorgekomen, behoudens enkele verwoeste panden aan de Steenstraat, de Singelstraat en op de hoek van de Eusebiusbuitensingel. Op deze plekken is wederopbouwarchitectuur in de plaats gekomen. Sinds begin jaren '80 hebben op grote schaal stadsvernieuwingsmaatregelen in de vorm van nieuwbouw en renovatie plaatsgevonden. De belangrijkste projecten in dit kader zijn de woningbouwprojecten de Rietebeek (1983), Dijkstraat/Kastanjelaan (1984), Singelstraat (1994), Poststraat (1995), Spijkerstraat/Prins Hendrikstraat (1997) en Spijkerbroek en Thialf (2016). Ook is een aantal openbaar toegankelijke tuinen gerealiseerd zoals de in 1986 geopende Ecologische Tuin Arnhem op een binnenterrein achter de Prins Hendrikstraat. Een recente ontwikkeling is Avenue 1895 waarbij in en achter de voormalige LTS aan de Boulevard Heuvelink appartementen zijn gerealiseerd rondom een groen parkje (2020). Historische ontwikkeling Spoorhoek Voor het gebied Spoorhoek is de loop van de oude historische wegen naar Deventer (Hommelseweg) en Zutphen (Steenstraat) in sterke mate de ontwikkeling bepaald.
In 1845 werd de spoorlijn tussen Amsterdam en Arnhem aangelegd en breidde Arnhem zich richting de spoorlijn uit. De aanleg van de spoorweg had tot gevolg dat een aantal historische wegen abrupt werden afgesneden (Klarendalseweg, Rosendaalsestraat, De Hommelstraat en de Steenstraat) en er nieuwe wegen ontstonden. De Steenstraat en de Hommelstraat ontwikkelden zich hierdoor in versterkte mate tot aanlooproutes naar de binnenstad met een winkelfunctie. In de tussengebieden ontstonden in de tweede helft van de 19e eeuw buurten voor arbeiders in een zeer nauwe verkaveling. Begin 1900 werd Spoorhoek volgebouwd, de wijk bestond toen voornamelijk uit woningen en pakhuizen ter bevoorrading van het centrum. Net voor de 2e wereldoorlog werden door een woningcorporatie woningen gebouwd aan de Noord-en Zuidstraat. 2.2.1.2 Stedenbouwkundige opzet Wie door het Spijkerkwartier wandelt komt bijzondere bebouwing uit verschillende perioden tegen. Karakteristiek voor de negentiende-eeuwse bebouwing zijn de rijk gedecoreerde architectuur van gevels, balkons, daken, veranda’s, entreepartijen, erkers en interieurs. Er staan ook veel rijks- en gemeentelijke monumenten in de wijk. Als erkenning voor de bijzondere aard van de panden en de stedelijke structuur is de gehele wijk in 2006 aangewezen als “Rijksbeschermd Stadsgezicht“.
Naast de monumenten zijn er veel gebouwen met bijzondere functies die bijdragen aan de identiteit van de buurt. Publiek groen vormt een belangrijk kenmerk van de wijk. Voorbeelden hiervan zijn de drie plantsoenen, het uitzicht op de stadssingels, de voortuinen, de bomen met boomspiegels in de Parkstraat, de Prins Hendrikstraat, de Kastanjelaan, de Emmastraat en de Boulevard Heuvelink. Daarnaast kent de wijk twaalf stadstuinen, die als verborgen groene oases op binnenterreinen van 16 "TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br oek" (vastgesteld)
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
bouwblokken liggen. Stadstuinen dertien en veertien volgen binnenkort. Bijzonder is dat deze stadstuinen door de bewoners zijn aangelegd en worden onderhouden. Het omgevingsplan is gericht op het beschermen en versterken van de stedenbouwkundige hoofdstructuur, het bebouwingsbeeld en de groenstructuur van het gebied. Dat betekent dat bij her- verof nieuwbouw de nieuwe bebouwing zich moet voegen in het straatbeeld. Dat kan betekenen dat de bebouwing in de rooilijn moet worden gebouwd en dat de opzet van de gevel moet aansluiten bij bestaande gevels. Bijvoorbeeld door deze op te bouwen uit een souterrain en of mezzanino. Daarnaast mag er niet gebouwd of geparkeerd worden in voortuinen en zijn de aanwezige groenstructuren voorzien van een beschermende regeling die voorkomt dat het groen weggehaald kan worden. 2.2.1.3 Functionele opzet De wijk kent een levendig straatbeeld door een menging van uiteenlopende activiteiten zoals wonen, werken, winkelen, eten en uitgaan. Dit is vooral zichtbaar in de Steenstraat en Spijkerlaan, de Ingenieur J.P. van Muijlwijkstraat en aan de Hommelseweg. Aan en rond de Velperbuitensingel, de Steenstraat, het Velperpoortstation en de Spijkerlaan zijn verschillende horecazaken gevestigd. Het aanbod omvat café’s, bars, restaurants, eethuizen, pizzeria’s, lunchrooms, coffeeshops en afhaalmaaltijden.
Aan de Steenstraat bevinden zich veel speciaalzaken en veel winkels voor de alledaagse boodschappen. De diversiteit en aantrekkelijkheid van het winkelaanbod aan de Steenstraat staat echter wel onder druk door een de komst van steeds meer kappers, belwinkels, pandjeshuizen en massagesalons. Door de oververtegenwoordiging van deze bedrijven zijn er voor de Steenstraat aanvullende regels opgenomen die een verdere verschraling van het aanbod moet tegengaan en een diverser aanbod stimuleert. Thialf verenigt de functies van speelplaats, park en sociale ontmoetingsplaats in zich. Voor de wijk met de hoogste bewonersdichtheid van Arnhem is Thialf daarom van grote waarde. Tevens bevindt buurtcentrum 'de Lommerd' zich in de wijk, welke eveneens van grote waarde is. Aan de Boulevard Heuvelink bevindt zich een moskee. Het Spijkerkwartier is nog steeds een gemengde wijk waar wonen, voorzieningen en werken gemixt zijn. De wijk heeft een aantal bijzondere bedrijfsverzamelgebouwen zoals het Singelkwartier. De laatste jaren is het aantal fysieke bedrijven in de wijk wel afgenomen. Dit geldt ook voor het aantal plekken voor kunstenaars en de creatieve sector. Hiervoor in de plaats zijn veel woningen teruggekomen. 2.2.2
Wijkbeschrijving Arnhemse broek en Statenkwartier
2.2.2.1 Ontstaansgeschiedenis Het stedenbouwkundig plan voor het Arnhems Broek was gebaseerd op de uitbreidingsplannen van 1917 van de directeur Gemeentewerken, ir. W.F.C. Schaap (1870-1933). Het Plan bevatte een ontwerp voor een arbeiderswijk waaraan tenslotte, na de aanleg van het goederenemplacement, omstreeks 1933 mee werd begonnen. Het terrein werd opgehoogd met zand van elders. De vlakke ligging bleek uitermate geschikt voor een groot volkswoningbouwcomplex dat gebouwd werd in opdracht van de Vereniging Volkshuisvesting en de Centrale Woningstichting. De wijk werd gekenmerkt door lange straten met eenvoudige aaneengesloten arbeiderswoningen in Delftse school. Tot aan de Tweede Wereldoorlog is de uitvoering van het plan ongewijzigd gebleven. Daarna, in de wederopbouwperiode, is het noordelijk en oostelijke deel van het plan uitgebreid. Daar kwamen meergezinshuizen in de vorm van etagebouw (Voetiuslaan / Johan de Wittlaan en Thorbeckestraat). Grote delen van 't Broek zijn sinds halverwege de jaren zeventig gerenoveerd. In 1997 is gestart met de vervangende nieuwbouw ter plaatse van de locaties Broekhoven en Rietlanden. Tegenwoordig bestaat het gebied nog steeds overwegend uit woonbebouwing.
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 17
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Tegelijk met het Broek is het Statenkwartier in de loop van de jaren 1930 aangelegd in het kader van de stadsuitbreidingen in zuidoostelijke richting. Het Statenkwartier vormt een vervolg op het reeds in de 19de eeuw aangelegde Boulevard- en Spijkerkwartier dat tot de oudste uitbreidingen buiten de stadsomwalling behoort. Het aan de Statenlaan in de kwartcirkel rondom het Stedelijk Gymnasium gelegen complex met beneden- en bovenwoningen is een goed voorbeeld van de vooroorlogse woningbouw voor de middenstand. 2.2.2.2 Stedenbouwkundige opzet Arnhemse Broek heeft een vrij eenvoudige, rechtlijnige hoofdstructuur van het stratenpatroon, met een duidelijke hiërarchie. De belangrijkste verbinding is de Johan de Wittlaan / Voetiuslaan die het Arnhems Broek verdeeld in een noordelijk en een zuidelijk deel. De laan is een belangrijke verbinding tussen het stadscentrum en de wijk Presikhaaf. Het profiel van de Johan de Wittlaan wordt vanuit het centrum in drie stappen breder, waardoor de stedelijkheid geleidelijk afneemt. De bebouwing bestaat in het westelijke deel overwegend uit woonbebouwing in de vorm van aaneengesloten herenhuizen, gaat daarna over in brede langgerekte blokken met beneden- en bovenwoningen en vervolgens in portiekflats. De gevelwand wordt telkens onderbroken door woonstraten die haaks aansluiten op de Johan de Wittlaan.
De Johan de Wittlaan kent drie aftakkingen op wijkontsluitingsniveau, te weten de Van Oldenbarneveldtstraat, Hugo de Grootstraat en Johan de Wittlaan. Parallel aan de Johan de Wittlaan lopen de Thorbeckestraat en Van Slingelandtstraat (noordzijde) en de Stadhoudersstraat en Broekstraat (zuidzijde), die als het ware de lange ontsluitingsassen van de vooral noord-zuid lopende woonstraatjes zijn. Binnen deze structuur liggen voornamelijk woongebieden die met name bestaan uit lange reeksen kleine eengezinswoningen in een smalle halfopen blokverkaveling. Twee woningbouwcomplexen tussen de Willem Barendszstraat en de Van Linschotenstraat wijken met hun driehoekige plattegrond af van de rechtlijnige blokverkaveling. Het Sint Peters Gasthuis, dat zich op een van de hoeken bevindt, biedt ruimte aan een ouderensteunpunt. In de jaren vijftig is het woongebied in oostelijke en noordelijke richting uitgebreid. Deze latere uitbreidingen zijn gerealiseerd in half open blokverkaveling in combinatie met portiekflats. De meest recente woningbouwinvullingen zijn de buurten Rietlanden en Broekhoven en het eilandje Urk. Binnen het Arnhemse Broek zijn verschillende kleinere groengebieden en speelvoorzieningen aanwezig. zoals de monumentale laanbomen aan de Stadhoudersstraat, Heemskerckstraat, Thorbeckestraat, Hugo de Grootstraat en de speelvoorzieningen aan de Heinsiushof en de Broekstraat.
18 oek" (vastgesteld)
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
2.2.2.3 Functionele opzet De wijk bestaat voornamelijk uit woongebieden, maar er liggen ook andere functies dan wonen. Het Arnhemse Broek heeft een aantal scholen, een kerk en een moskee. Daarnaast kent de wijk verschillende recreatieve voorzieningen het bedrijfsverzamelgebouw 'de Kleine Campus'. Ten zuiden van de buurt Broekhoven is een recreatieve zone die met een kinderspeelplaats en een kinderboerderij is ingericht. Het gedeelte van de spoorzone tussen de Voetiuslaan en de Hugo de Grootlaan is in gebruik door de scouting. De spoorlijn Arnhem-Zevenaar en de aftakking richting spoorwegemplacement zijn elementen van bovenstedelijk niveau. De spoorzone is een geheel op zichzelf staand element van behoorlijke omvang, dat weinig tot geen binding heeft met het gebied. Toch zijn de invloeden duidelijk merkbaar door de geluidshinder en de beperkte bereikbaarheid van aangrenzende gebieden. Arnhems Broek kent twee buurtwinkelcentra, die beiden aan de radiaal Johan de Wittlaan/Voetiuslaan liggen. Eén daarvan ligt aan de noordzijde tussen de Statenlaan en de Groen van Prinstererstraat, de andere aan de splitsing Johan de Wittlaan/Voetiuslaan. Bij beide centra zijn de voorzieningen op de begane grond gelegen met daarboven woningen. 2.2.3
Wijkbeschrijving Van Verschuerwijk
2.2.3.1 Ontstaansgeschiedenis De Van Verschuerwijk maakte deel uit van het Algemeen Uitbreidingsplan voor Arnhem, dat in 1904 door ir. W.F.C. Schaap (1870-1933), directeur gemeentewerken van 1900 tot 1920, werd gemaakt. De wijk is gebouwd op de zogenaamde Binnenvisschersweide, die in 1907 door de gemeente is opgehoogd, zodat het bij hoge waterstanden van de Rijn niet meer zou overstromen. Het woningbouwcomplex is in de periode 1911-1913 gebouwd door de Arnhemse woningbouwvereniging Volkshuisvesting naar een ontwerp van het Rotterdamse architectenbureau de Roos en Overeijnder. Hierbij is vastgehouden aan de stedenbouwkundige ontwerpprincipes die Schaap in zijn toelichting bij het uitbreidingsplan had beschreven. Deze principes waren gebaseerd op de esthetische stedenbouw, waarmee hardhandig werd afgerekend met de formele stedenbouw van de 19e eeuw. De Van Verschuerwijk werd opgezet volgens het principe van (halfopen) blokverkaveling, een concept dat met de opkomst van de moderne stedenbouw rond de eeuwwisseling opnieuw in de belangstelling stond. De op zichzelf staande wijk met een hoge dichtheid omvatte 213 arbeiderswoningen met drie winkels en een werkplaats. Er werd onderscheid gemaakt tussen twee soorten woningen. In een hoge buitenring kwamen meergezinswoningen die bestonden uit twee bouwlagen met een kap.
De binnenring bestond uit drie haaks op elkaar staande rijtjes eengezinswoningen van één bouwlaag met kap. In 1916 werd hier een vierde wand aan toegevoegd door de bouw van een school naar ontwerp van G.C. Bremer. Drie korte straten gaven via poortgebouwen toegang tot het binnenplein. Dit plein was ontworpen als ontmoetingsplek voor de bewoners, om in een oase van rust bij te komen van de drukte van alledag. De oorspronkelijke inrichting van het plein bestond uit een verlaagd plateau met grind, een groenstrook met bomen aan de rand, omgeven door een transparant hekwerk. De ingang tot het verlaagde plateau was gelegen aan de westzijde van het plein. 2.2.3.2 Stedenbouwkundige opzet De oorspronkelijke opzet en de stedenbouwkundige en architectonische invulling van de Van Verschuerwijk is goed bewaard gebleven. De wijk wordt begrensd door de Broekstraat, de Rietgrachtstraat, de Van Verschuerstaat en de Van Oldenbarneveldstraat. Vanaf de drie eerstgenoemde wegen lopen korte, deels lichtgebogen, straten naar het Van Verschuerplein, het centrale element in de wijk. De poortgebouwen in de buitenring verschaffen nog steeds toegang tot het binnenplein. De toegangen tot het plein en de rondom het plein gelegen straten zijn met klinkers bestraat. Het plein zelf is verhard met asfalt en trottoirtegels en ingericht met enkele speelvoorzieingen.
Via een stelsel van paden zijn de achtertuinen ontsloten. "TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 19
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Als gevolg van de dichte bebouwingsstructuur is in de Van Verschuerwijk weinig ruimte voor groen. Rondom het plein staan verschillende bomen en enkele lage groenperken. Op het binnenplein van de voormalige school staat een oude kastanje, terwijl langs de randen enkele groenperken zijn ingericht. De kastanjebomen aan weerszijden van de Broekstraat en Van Oldenbarneveldstraat en de acacia's aan de Van Verschuerstraat vormen een belangrijk onderdeel van de groenstructuur. Daarnaast dragen de tuinen van de benedenwoningen bij aan het groene karakter van de wijk, aangezien ze deels hagen hebben als erfafscheiding. 2.2.3.3 Functionle opzet Een opvallend element in de buitenring is de smalle 'afgekapte' kop, gelegen op de hoek van de Rietgrachtstraat en de Broekstraat. Aan de grote (etalage)ramen op de begane grond kan men de oorspronkelijke functies (winkels,kantoor, werkplaats) nog aflezen. Ook het voormalige winkelpand (nu cafetaria) op de hoek van de Rietgrachtstraat en de Van Verschuerstraat valt op door de afgeschuinde hoek en de topgevel.
20 oek" (vastgesteld)
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Hoofdstuk 3 3.1
Beschrijving van de ontwikkeling
Inleiding
In de voorgaande hoofdstukken is ingegaan op de bestaande situatie. Dit hoofdstuk beschrijft de ruimtelijke opzet voor de ontwikkeling en hoe deze programmatisch wordt vormgegeven.
3.2
Ruimtelijke opzet en structuur
3.2.1
Ruimtelijke aspecten
Deze omgevingsplanwijziging richt zich op een bestaand gebied en houdt zo veel mogelijk rekening met bestaande rechten van eigenaren. Dat betekent dat we bestaande planologische mogelijkheden zoveel mogelijk respecteren. Dit omgevingsplan maakt geen nieuwe (gebieds)ontwikkelingen mogelijk. Voor nieuwe ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de herontwikkeling van de ROC locatie aan de Thorbeckestraat, de woningbouwontwikkeling aan de Rietgrachtstraat en de ontwikkling aan de Apostolische kerk zal een aparte procedure doorlopen worden. Dit betekent echter niet dat er helemaal geen wijzigingen zijn opgenomen. Deze wijzigingen hebben over het algemeen een beheersmatig karakter of zijn doorgevoerd om de leefbaarheid en vitaliteit van het plangebied te vergroten. Daarnaast kunnen wijzigingen voortkomen als gevolg van verleende vergunningen. In de volgende paragrafen wordt aangegeven welke thema's onderdeel zijn van deze omgevingsplanwijziging. 3.2.2
Thema gemeentelijke monumenten
In onze gemeente staat veel monumentale bebouwing uit verschillende tijdlagen. Deze bebouwing speelt een belangrijke rol in de beleving van onze stad en ons buitengebied. Om ervoor te zorgen dat deze gebouwen en bouwwerken behouden blijven is deze bebouwing aangewezen als gemeentelijk monument. Deze aanwijzing betekent dat voor verschillende activiteiten een vergunning nodig is. In het kader van deze vergunning wegen we af of de activiteit niet leidt tot een aantasting van de monumentale waarden. In dit TAM-omgevingsplan zijn ook de beschermde stadsgezichten opgenomen, zoals dit ook is gedaan in de voorgaande bestemmingsplannen. Hiermee worden de cultuurhistorische waarden beschermd. 3.2.3
Thema splitsen en verkameren
De afgelopen jaren zijn Arnhemse woningen in toenemende mate gesplitst of verkamerd. Splitsingen en verkamering zijn van wezenlijke waarde voor Arnhem, omdat ze voorzien in een bepaalde woonvraag. Ze kunnen echter ook negatieve effecten met zich meebrengen. De afgelopen jaren lijken deze negatieve effecten steeds nadrukkelijker naar voren te komen en groeit de wens om hier meer op te kunnen sturen. Het omgevingsplan bevat daarom een regeling die het splitsen of verkameren van een woning vergunningsplichtig maakt. Een vergunningsaanvraag toetsen we aan een aantal voorwaarden. Deze voorwaarden houden rekening met de woonkwaliteit, de leefbaarheid, schone wijken en de druk op de ruimte. Ook gaat de regeling de concentratie van verkamerde panden tegen. Het college gaat bij een aanvraag voor een vergunning voor omzetting of woningsplitsing uit van een belangenafweging tussen enerzijds de belangen van het behoud en/of de samenstelling van de woonruimtevoorraad en van het behoud van een geordend woon- en leefmilieu in de omgeving van het betreffende pand en anderzijds het belang van de aanvrager van een vergunning. In dat kader toetst het college ieder initiatief aan voorwaarden die betrekking hebben op de volgende elementen.
De bouwkundige staat van de woning Ieder initiatief voor woningsplitsing en/of verkamering toetst het college op een aantal fysieke eisen "TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 21
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
naast de eisen uit het bouwbesluit. Het gaat hierbij onder andere om de gebruiksoppervlakte en de aanwezigheid van een bergingsruimte en een buitenruimte bij woningsplitsing. Door deze fysieke eisen wordt woonkwaliteit voor de bewoners van de (on)zelfstandige wooneenheden beschermd en wordt rekening gehouden met het effect dat de toevoeging van wooneenheden heeft op de ruimtelijke kwaliteit, leefbaarheid en leefomgeving. De volkshuisvestelijke implicaties (schaarste) De gemeente Arnhem streeft naar een gevarieerd wijkaanbod met voldoende betaalbare koopwoningen. Het effect op de leefbaarheid Ten behoeve van de leefbaarheid geldt als algemene eis dat een niet-verkamerd woonhuis niet mag worden ingesloten door kamergewijs bewoonde gebouwen aan dezelfde straat. In het Spijkerkwartier geldt hierop een uitzondering. De concentratie van verkamerde panden in het Spijkerkwartier is al dusdanig hoog dat bij verdere verkamering de kans groot is dat een onaanvaardbare inbreuk op het woon- en leefklimaat van omwonenden ontstaat. Voor het Spijkerkwartier is daarom een afstandseis opgenomen van 50 meter. Aanvullende eisen Daarnaast toetsen we iedere aanvraag aan de regels die gelden voor de fysieke leefomgeving zoals bijvoorbeeld parkeernormen en regels over brandveiligheid. 3.2.4
Thema Steenstraat
In het omgevingsplan is voor de Steenstraat een aparte regeling opgenomen die bij moet dragen aan de diversiteit en aantrekkelijkheid van het winkelaanbod aan deze bijzondere straat. Door de komst van o.a. steeds meer kappers, belwinkels, pandjeshuizen en massagesalons neemt de diversiteit van het aanbod af en ontstaat er minder ruimte voor speciaalzaken of andere winkels die bijdragen aan een aantrekkelijk en divers winkelbestand. Daarnaast zorgt een deel van deze bedrijven voor een negatieve uitstraling op het publieke karakter van het gebied door beplakte etalageruiten. Dit geeft een gevoel van onveiligheid en anonimiteit. Beperking vestigingsmogelijkheden voor bepaalde winkels en dienstverlenende bedrijven Om de Steenstraat aantrekkelijk en divers te houden worden in dit omgevingsplan de mogelijkheden voor de vestiging van computer-hardware zaken, telefoon- en belwinkels, juweliers, bruidswinkels, smarten growshops, kappers, nagelstudio's, beautyzaken, massagesalons, zonnestudio's, goudwisselkantoren en pandjeshuizen beperkt. Er is gekozen voor deze bedrijven omdat deze oververtegenwoordigd zijn in het gebied of omdat deze zorgen voor een negatieve uitstraling op het gebied. De beperking houdt in dat nieuwe bedrijven die zich richten op bovenstaande activiteiten zich in principe niet aan de Steenstraat kunnen vestigen.
Vestiging is alleen onder voorwaarden mogelijk als de activiteit bijdraagt aan de aantrekkelijkheid of veelzijdigheid van de Steenstraat. In dat geval vraagt de initiatiefnemer een vergunning aan die het college van B&W toetst. Respect voor bestaande bedrijven Er is bewust voor gekozen om de rechten van bestaande bedrijven te respecteren. Hiervoor zijn op de plankaart de bestaande activiteiten als zodanig aangeduid. Dit betekent dat bijvoorbeeld een kapper die nu gevestigd is in een adres aan de Steenstraat hier kan blijven zitten en dat dit gebruik ook overdraagbaar is aan een volgende ondernemer. Hiermee is niet alleen de continuïteit van de bedrijfsvoering van de individuele ondernemer geborgd maar zorgen we tevens dat er voldoende ruimte blijft voor deze activiteiten. Indien het gebruik voor meer dan een jaar gestaakt wordt, mag dit niet zomaar worden hervat. Dan moet eerst een vergunning aangevraagd worden. Beperking wonen op de begane grond Voor een aantrekkelijke en levendige Steenstraat is het wenselijk dat het openbare en publieke karakter gewaarborgd blijft. Om die reden zijn woningen op de begane grond niet mogelijk omdat deze functie zorgt voor een onderbreking van de winkelfunctie en een gesloten uitstraling geeft.Wonen op de plint 22 oek" (vastgesteld)
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
wordt ook uitgesloten op de Spijkerlaan. Hier is ook sprake van een commerciële plint. Er is een wens van bewoners om wonen op de plint in meer straten uit te sluiten (Van Muijlwijkstraat en Hommelstraat). Hiertoe zien we geen beleidsmatige aanleiding. Toevoegen van culturele, ambachtelijke en creatieve bedrijven Het omgevingsplan zorgt dat ook culturele, creatieve en ambachtelijke activiteiten zich kunnen vestigen aan de Steenstraat. Door deze planologische verruiming dragen we bij aan een positiever vestigingsklimaat voor ondernemers in de creatieve, culturele en ambachtelijke sector. Dit moet bijdragen aan een aantrekkelijkere Steenstraat. Horeca In het bestemmingsplan Spijkerkwartier - Boulevardkwartier - Spoorhoek was het aantal horecagelegenheden gemaximeerd. Dit maximum is bereikt en de panden zijn in dit plan aangeduid met een horeca-activiteit. Horeca kan bijdragen aan een levendige en aantrekkelijke Steentraat. Via een buitenplanse omgevingsplanactiviteit is nieuwe horeca mogelijk. De horeca moet dan in ieder geval voldoen aan het geldende horecabeleid. 3.2.5
Thema beperken horeca Johan de Wittlaan
De winkelstrips aan de Johan de Wittlaan hebben op grond van het huidige bestemmingsplan zeer ruime planologische mogelijkheden. Dat betekent dat naast detailhandel, dienstverlening, maatschappelijke functies, lunchrooms en restaurants, ook snackbars, bezorghoreca en shoarmazaken (horeca 2) en shisha lounges en cafés (horeca 4) zijn toegestaan. Omdat deze laatstgenoemde activiteiten niet zijn gelimiteerd kan dit leiden tot negatieve gevolgen voor de leefbaarheid voor de wijk. Om die reden zijn deze vormen van horeca die potentieel overlast gevend zijn in dit omgevingsplan niet zondermeer toegestaan. In het nu voorliggende omgevingsplan is opgenomen dat voor nieuwe snackbars, bezorghoreca en shoarmazaken (horeca 2) en voor cafés (horeca 4) een planologische vergunning moet worden aangevraagd. Op de locaties waar deze vormen van horeca nu al aanwezig zijn, blijven de mogelijkheden voor deze vorm van horeca voor onbepaalde tijd gelden. Dat betekent dat wanneer bijvoorbeeld een ondernemer stopt met zijn snackbar of café er op die plek ook weer een nieuwe horecazaak van deze categorie gevestigd kan worden. Voor de nieuwvestiging van horeca 2 en 4 (dus buiten de locaties die hier expliciet voor zijn aangewezen) kan een omgevingsvergunning aangevraagd worden. 3.2.6
Wonen bijbehorend
Er zijn wijzigingen doorgevoerd met het oog op de leefbaarheid en vitaliteit van het plangebied. Een van deze wijzigingen betreft het uitsluiten van zelfstandige bewoning van gebouwen op binnenterreinen die hier (historisch) niet bedoeld voor zijn en niet geschikt voor zijn. Dit is het geval op bepaalde binnenterreinen die de bestemming 'gemengd' en 'centrum' hadden. Hier werd geen onderscheid gemaakt tussen hoofdgebouwen en bijgebouwen, waardoor woningen op het achtererf mogelijk waren. Indertijd is niet onderkend wat dit zou betekenen voor de ruimtelijke structuur. Inmiddels is de ervaring dat dit door de jaren heen gezorgd heeft voor onbedoelde en soms onveilige inbreidingen van zelfstandige hoofdmassa's ten behoeve van wonen binnen bouwblokken. Dit leidt tot onbedoelde verdichting waarbij het stedenbouwkundige principe van “dynamiek aan de publieke buitenzijde en rust aan binnenzijde van een min of meer gesloten bouwblok” wordt omgedraaid. Dit is niet passend in de karakteristiek van de ruimtelijke opbouw van het spijkerkwartier dat bestaat uit half gesloten bouwblokken met een duidelijke voorzijde grenzend aan de openbare ruimte (zie ook de beschrijving van het rijksbeschermd stadsgezicht).
Als we dit niet veranderen in het omgevingsplan dan ontstaat er ruimtelijk gezien een omkering van het stedenbouwkundig principe met als gevolg daarvan onleefbare situaties aan de binnenzijde van de bouwblokken die nooit zo bedoeld zijn.
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 23
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
3.2.7
Thema milieuzonering nieuwe stijl
In het omgevingsplan passen we de milieuzonering nieuwe stijl toe. Dit betekent dat we niet langer met standaard richtafstanden werken maar uitgaan van de werkelijke milieubelasting van een bedrijfsactiviteit. Regeling voor gemengd gebied met wonen (functiemenging) Binnen een gemengd gebied kunnen naast wonen verschillende andere functies worden toegelaten. Dat kunnen, naast functies als detailhandel, kantoren en horeca, ook bedrijfsfuncties zijn. Het uitgangspunt is dat in een gemengd gebied met wonen alleen bedrijven mogelijk zijn die verenigbaar zijn met de woonfunctie. Dat zijn over het algemeen kleinschalige, vaak ambachtelijke bedrijven, die hoofdzakelijk in de dagperiode in werking zijn. De productiewerkzaamheden geschieden hoofdzakelijk inpandig en er is in beperkte mate sprake van verkeersaantrekkende werking. Vrachtverkeer van en naar het bedrijf vindt vooral plaats in de dagperiode. Bij een goede bouwkundige constructie is het mogelijk de bedrijfsactiviteiten uit te voeren in hetzelfde gebouw als de woningen, bijvoorbeeld in de plint. Contactgeluid, geur doorslag en trillingen worden hierbij in voldoende mate voorkomen. In de regels worden alleen bedrijven toegelaten, die geschikt zijn voor functiemenging. De plan regels bakenen af wat daaronder wordt volstaan, via de begripsomschrijving en met specifieke gebruiksregels.
Regeling voor bedrijventerreinen en andere werkgebieden In plaats van een milieuzonering aan de hand van zones met oplopende milieucategorieën en een Staat van bedrijfsactiviteiten, krijgt de milieuzonering nieuwe stijl vorm door zones die bij grotere afstand tot de woonomgeving voorzien in een oplopende gebruiksruimte voor geluid en geur per bedrijf, zonder een Staat van bedrijfsactiviteiten. Met het oog op een gezonde fysieke leefomgeving, is het uitgangspunt voor bedrijventerreinen: functiescheiding en het aanhouden van voldoende afstand tot gevoelige gebouwen en locaties. Hoe groter deze afstand, hoe meer gebruiksruimte de bedrijven op een bedrijventerrein krijgen in het omgevingsplan. Op bedrijventerreinen staan wij niet alle vormen van bedrijfsmatige activiteiten toe. In de regels worden alleen die bedrijven toegestaan die wij geschikt vinden voor bedrijventerreinen. Hieronder vallen: bedrijven die zich richten op het produceren, bewerken, herstellen, installeren of inzamelen van goederen; bedrijven gericht op verhuur, opslag en distributie van goederen.
XXL locaties vinden wij onwenselijk, daarom staan wij deze categorieën bedrijven tot 2ha bvo per gebouw toe; bouwnijverheid, hoveniersbedrijven of daarmee vergelijkbare bedrijven; onderzoek en ingenieursbedrijven; groothandel; de levering van elektriciteit, gas, water en warmte, de verzorging van telecommunicatie en de afvoer en verwerking van afvalstoffen. Daarnaast sluiten we nog expliciet een aantal activiteiten uit, zoals houtgestookte biomassa. Arnhem heeft zich in 2020 aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord (SLA): daarin wordt gestreefd naar een gezondheidswinst van 25 % ten opzichte van 2016 door de concentratie van schadelijke stoffen in de lucht te reduceren, zoals fijn stof, ultra fijnstof (roet) en stikstofdioxide (NO2). In het SLA zijn ook doelstellingen opgenomen over houtstook en biomassa. De gemeenteraad heeft zich in meerdere moties uitgesproken tegen biomassa. Ook agrarische bedrijven worden expliciet uitgesloten. Deze bedrijven passen niet op bedrijventerreinen. Daarnaast sluiten we ook datacenters uit omdat deze een onevenredig groot beslag leggen op de beschikbare ruimte en energie. 3.2.8
Thema bijbehorende bouwwerken (aankondiging)
Onder de Omgevingswet vervalt de vergunningvrije regeling van het Rijk voor aan- en bijgebouwen in het achtererfgebied gedeeltelijk. Gemeenten hebben meer ruimte om zelf te bepalen of en onder welke voorwaarden de bouw van aan- en bijgebouwen plaats kan vinden zonder vergunning. Deze verandering is voor de gemeente Arnhem aanleiding om voor de hele stad te komen tot een 24 oek" (vastgesteld)
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
nieuwe regeling voor bijbehorende bouwwerken. Deze nieuwe regeling moet ervoor zorgen dat straks via het omgevingsplan vergunningvrij bouwen in de stad mogelijk blijft. Daarnaast is een ander belangrijk doel om meer maatwerk per gebied te kunnen leveren. Op basis van de verschillende bestemmingsplannen gelden momenteel uiteenlopende regelingen voor bouwen in het achtererfgebied. Samen met de vergunningvrije regels van het Rijk kan dit nadelige effecten hebben op de ruimtelijke kwaliteit. Denk aan gebieden met landschappelijke waarden zoals in Elden en Schaarsbergen en in beschermde stadsgezichten zoals het Spijkerkwartier/Boulevardkwartier en Burgemeersterswijk. In de nog op te stellen nieuwe regeling worden de mogelijkheden voor (vergunningvrij) bouwen in het achtererfgebied dus afgestemd op de karakteristieken in een gebied. Voor het beschermd stadsgezicht Spijkerkwartier/Boulevardkwartier zal dit waarschijnlijk met name gevolgen hebben voor de bouwmogelijkheden binnen het Gemengd Gebied en het Centrumgebied. In deze gebieden kunnen in de huidige situatie achter het hoofdgebouw, gebouwen tot 5 meter hoog worden opgericht. Deze bouwmassa's kunnen conflicteren met karakteristieke doorzichten in de achtertuinen van hoekpanden van de niet-gesloten bouwblokken. De bouwmogelijkheden kunnen op deze plekken dan ook ingeperkt gaan worden.
In dit plan is het wonen in deze binnengebieden wel al uitgesloten om hier een goed woon en leefklimaat te verzekeren. Wonen in de hoofdbebouwing blijft wel toegestaan.
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 25
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
26 oek" (vastgesteld)
"TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Br
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
Hoofdstuk 4
Visie en beleid op locatie
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale omgevingsvisie (NOVI)
Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. In de NOVI zijn deze maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie duurzaam economisch groeipotentieel sterke en gezonde steden en regio's toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om de beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het afwegen en prioriteren van de verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen wordt voorkomen Dit is een beherend plan. Er wordt voldaan aan het rijksbeleid. 4.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
Algemeen De Ladder voor duurzame verstedelijking is als instructieregel in het Besluit kwaliteit leefomgeving (artikel 5.129g) opgenomen. Doel van de Ladder voor duurzame verstedelijking is een evenwichtige toedeling van functies aan locaties door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Dit is een beherend plan. Er worden geen nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk gemaakt.
4.2
Provinciaal beleid
4.2.1
Omgevingsvisie en -verordering Gelderland
De provinciale Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2018 gaat over het beleid van de provincie voor de fysieke leefomgeving en geeft richting op de strategische hoofdlijnen van het beleid voor wat betreft ruimte, natuur, water, milieu en verkeer en vervoer. De provincie Gelderland legt in de omgevingsvisie de focus op een duurzaam, verbonden en een economisch krachtig Gelderland. Daarin wordt geïnvesteerd, waardoor meerwaarde ontstaat. Dit gebeurt door zeven met elkaar samenhangende ambities na te streven voor een schoon, gezond, veilig en welvarend Gelderland. Daarnaast wordt de provinciale Omgevingsverordening Gelderland als instrument ingezet om de doorwerking van dit beleid uit de Omgevingsvisie af te dwingen. De werking van de verordening beperkt zich tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. Dit is een beherend plan. Er wordt voldaan aan het provinciaal beleid. "TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek" (vastgesteld) 27
TAM-omgevingsplan Spijkerkwartier - Arnhemse Broek
4.3
Gemeentelijk beleid
4.3.1
Omgevingsvisie
Algemeen De wereld om ons heen verandert continu. Ontwikkelingen, zoals de groei van het aantal inwoners en het aantal huishoudens, energietransitie, veranderende economie, klimaatverandering, druk op de natuur en digitalisering hebben een grote invloed op onze fysieke leefomgeving. Onze eisen op het gebied van woonklimaat en gezondheid van mens en dier veranderen ook. Niet alles kan overal zonder de kwaliteit van de stad onrecht aan te doen. We moeten schaarse ruimte goed benutten, prioriteiten stellen en een weloverwogen ruimtelijke koers varen. Om plannen en initiatieven goed op elkaar af te stemmen heeft de gemeente een omgevingsvisie opgesteld. Een omgevingsvisie schets een beeld voor de fysieke leefomgeving op de langere termijn. In Arnhem hebben we een visie met de blik op 2040. Deze visie beschrijft hoe we keuzes maken in het ruimtegebruik. Afwegingen maken De druk op de fysieke leefomgeving vraagt om scherpe en integrale keuzes. In de omgevingsvisie is daarom een aantal afwegingsprincipes opgesteld om bij te dragen aan een aantrekkelijke, duurzame gezonde en sociale stad en dat we slim en klimaatadaptief met onze ruimte omgaan. Dit betekent niet dat overal hetzelfde moet gebeuren. Wel dat we dezelfde afwegingsprincipes hanteren. De Arnhemse identiteit versterken Bij ruimtelijke keuzes staan de kwaliteiten en identiteit van onze stad, wijken en landschappen voorop.
Bij de bouw en herinrichting zijn het behoud en de versterking van groenstructuur en cultuurhistorische waarden daarom belangrijke voorwaarden. Duurzaam en gezond ontwikkelen. Voorwaarde voor de groei van de stad is dat natuurwaarden toenemen, klimaat maatregelen een plek krijgen en dat een groene leefomgeving bijdraagt aan het welbevinden van mens en dier. Daarnaast draagt een goed en groen ingerichte leefomgeving bij aan het voorkomen van gezondheidsklachten. Dit betekent dat we bij nieuwe woningen ruimte maken voor groen en natuur, voor ontmoeten en spelen, voor klimaatmaatregelen en duurzame mobiliteit. De clustering van bedrijven en opleidingen op het gebied van energietransitie levert innovatiekracht op en een slag naar een circulaire en duurzame economie. Wijken versterken waarin iedereen mee kan doen. Een voorwaarde voor de groei is dat Arnhem vitaler, veiliger en socialer wordt. Alle Arnhemmers moeten beter worden van de groei van de stad. Dit betekent aandacht in de wijken voor woningen voor álle doelgroepen en voor levensloopbestendige wijken met voldoende werkgelegenheid. Bij groei van woon-, winkel- of bedrijfsruimte moeten tegelijk functies worden toegevoegd die bijdragen aan de sociale samenhang en leefbaarheid in de wijk. Slim omgaan met ruimtegebruik. Ruimte is schaars en moet dus efficiënt gebruikt worden.