Turap-2 2026
Tekst van het document
Zelfs bij een technische oplossing als mechanische nascheiding van PBD-afval,mocht daar ooit nog voor worden gekozen, is bronscheiding van afvalstromen zoals GFT van belang. Het veranderen van gedrag vraagt tijd en inzet. Dit gebeurt onder meer door middel van het inmiddels afgeronde burgerberaad en de klankbordgroep afval. Het realiseren van de beoogde reductie van het restafval is niet haalbaar gebleken. Het uitvoeren van voor de maatregelen zoals opgenomen in uitvoeringsagenda Arnhem Schoner loopt langzamer dan verwacht. Hierdoor verwachten we in 2026 een onderbesteding op de hiervoor gereserveerde middelen.
119 4.2 We willen Arnhem schoner maken 4.2.1 We pakken hotspots en zwerfafval aan Als eerste pijler van een schonere woonomgeving zien wij de aanpak van “hotspots” (locaties waar meer dan éénmaal per week afval bij of naast de containers wordt geplaatst). De tweede pijler van een schone woonomgeving is de aanpak van zwerfafval in de openbare ruimte. Hiertoe zijn en worden de volgende maatregelen ingezet: • De zwerfafvalparaplu is opgezet en is te vinden op www.arnhemschoner.nl. We verbeteren deze site continue. • Een hotspots-aanpak is opgezet en inmiddels zijn we op 20 hotspots aan de slag. De resultaten laten een verbetering van het beeld zien. De hotspot aanpak draait om gedragsverandering en dat vraagt een lange adem. Concreet resultaat is nu al wel dat we echt samen met inwoners deze problematiek aangaan. • Wijkinitiatieven in de vorm van opruimdagen zijn en worden ondersteund. • De milieubak maakt structureel deel uit van onze inzamelstructuur. • Op beide afvalbrengstations js een brenghoek voor nog bruikbare spullen ingericht welke beheerd wordt door kringloopbedrijf 2Switch. 4.3 Een toekomstbestendiger organisatie van het werk in de openbare ruimte 4.3.1 We werken de toekomstige organisatie van de afvalinzameling verder uit In 2024 heeft PreZero ons laten weten dat zij stoppen met de inzameling van huishoudelijk afval.
Daarop zijn we in juli 2024 gestart met een verkenning naar een manier en vorm waarin we in de toekomst de afvalinzameling in Arnhem kunnen borgen tegen acceptabele condities en zo blijven voldoen aan onze wettelijke zorgplicht. In juli 2025 hebben wij de rapportages van de eerste fase van de verkenning aan de gemeenteraad verzonden. De tweede fase van de verkenning is gestart en in september 2025 neemt het college een besluit nemen of we de afvalinzameling ‘zelf doen’ of ‘samen doen’ (met een publiek inzamelbedrijf). Dit principebesluit wordt besproken met de gemeenteraad middels een gespreksnotitie. In december 2025 wordt een (financieel) voorstel aan de gemeenteraad gedaan. Eventuele effecten op de exploitatie zullen er dan zijn vanaf de begroting 2027. Ook wordt een ontwerp-collegebesluit voorgelegd dat eind 2025 ook definitief moet worden zodat we in 2026 starten met de benodigde implementatie om op 1 juli 2027 de afvalinzameling te starten met een andere organisatie dan PreZero.
4.3.2 We verkennen de | Naar aanleiding van met name twee moeizaam mogelijke organisatie van verlopen aanbestedingen voor het groenonderhoud stadsreiniging en | en de reiniging van het centrum, Spijkerkwartier en groenonderhoud | Arnhems broek wordt verkend wat een passende organisatievorm is voor de reiniging en het groenonderhoud stadsbreed. Een eerste verkenning leverde het inzicht op dat voor deze taakvelden zowel aanbesteden als zelf doen, maar ook samen doen (met een publiek bedrijf dat deze dienstverlening levert) tot de mogelijkheden behoren. In de komende periode verkennen we dit vraagstuk | verder, waarbij we voor de verschillende onderdelen binnen deze twee taakvelden onze huidige aanpak (aanbesteden) herijken. Op basis van de uitkomst hiervan zal onze werkwijze eventueel aangepast moeten worden. Wij zullen de Raad over de voortgang informeren. Financiële afwijkingen In onderstaande tabel worden de afwijkingen tussen de begroting en Turap 2 toegelicht.
Begroting | Prognose | Afwijking Stand Juli | Turap 2 | Turap 2 2026 Bedragen x € 1.000 Middelen Lasten | -85.386 | -85.447 | -61 Baten | 55.076 | 54.135 | -941 Saldo lasten en baten | -30.310 | -31.312 | -1.002 Toevoegingen aan reserves | -767 | -767 | 0 Onttrekkingen aan reserves | 11.415 | 11.535 | 120 Saldo toevoegingen en onttrekkingen | 10.648 | 10.768 | 120 Prognose resultaat | -19.662 | -20.544 | -882 Begroting | Prognose | Afwijking Stand Juli | Turap 2 | Turap 2 2026 Bedragen x € 1.000 Middelen 1.1 | Passende en beschikbare woonruimtes | -3.211 | -5.736 | -2.525 1.2 | Een ongedeelde stad | 0 | 0 | 0 1.3 | Woningen met kwaliteit | 0 | 0 | 0 1.4 | Aandacht voor woonbehoefte | -479 | -479 | 0 2.1 | Naar een klimaatadaptieve stad | -345 | -345 | 0 3.1 | Een beter leven voor dieren | -1.146 | -1.296 | -150 3.2 | Meer aandacht voor natuur | -17.214 | -17.214 | 0 4.1 | We streven naar minder restafval | 8.429 | 8.461 | 32 4.2 | We willen Arnhem schoner maken | -6.528 | -6.528 | 0 4.3 | Toekomstbestendige organisatie werk | -1.849 | -1.849 | 0 9.8 | Doeloverstijgend | 0 | 0 | 0 9.9 | Overige | 2.681 | 2.581 | -100 Prognose resultaat | -19.662 | -22.405 | -2.743 120 121 Portefeuilleonderdeel Doel Totale V/N Toelichting I/S AR/ afwijking BR (x €1.000) Lasten -61 N Wonen 1.1 1.411 V Actualisatie legesverordening verhuurvergunningen I AR Wonen 1.1 -14 N Gemeentefonds
meicirculaire - Wet betaalbare huur I AR Groen en klimaatadaptie in de stad 3.2 -20 N NPAO herbestemmingen - Arnhem schoon, heel en veilig I BR Afval 4.1 -88 N Intensivering inzet op afval I AR Openbare ruimte 9.9 -100 N NPAO herbestemmingen - Speeltuin de Leuke Linde I BR Wonen 1.1 -100 N Gemeentefonds meicirculaire - DU Koploperspro Gebiedsger Bet Benut I AR Dierenwelzijn en biodiversiteit 3.1 -150 N Bestrijding en preventie ratten I AR Wonen 1.1 -1.000 N Gemeentefonds meicirculaire - Gebger leeraanp funderingsprobl I AR Baten -941 N Afval 4.1 350 V Zwerfafvalvergoeding I AR Afval 4.1 120 V Opbrengsten afvalstoffenheffing S AR Wonen 1.1 -1.411 N Actualisatie legesverordening verhuurvergunningen I AR Toevoegingen aan reserves 0 Onttrekkingen aan reserves 120 V Openbare ruimte 9.9 100 V NPAO herbestemmingen - Speeltuin de Leuke Linde Onttrekking Arnhem Oost Groen en klimaatadaptie in de stad 3.2 20 V NPAO herbestemmingen - Arnhem schoon, heel en veilig Ontrekking BR Arnhem Oost Actualisatie legesverordening verhuurvergunningen De baten zijn afkomstig uit de leges die zijn verbonden aan vergunningaanvragen. Het aantal aanvragen blijft achter bij de oorspronkelijke prognose. Bij de invoering van de Verhuurverordening was het voornemen om de vergunningplicht in 2025 en 2026 uit te rollen over alle aangewezen wijken, maar inmiddels is gebleken dat deze planning niet haalbaar is.
Daarnaast fluctueert het aantal aanvragen en moeten vergunningen binnen de wettelijke termijnen worden afgehandeld. De personele capaciteit wordt daarom afge stemd op de verwachte instroom van aanvragen. Hierdoor worden de legesbaten later gerealiseerd dan oorspronkelijk begroot. Er is echter geen sprake van structureel lagere baten, maar van een verschuiving in de tijd. De verwachting is dat de begrote opbreng sten alsnog worden gerealiseerd zodra alle vergunningplichtigen een aanvraag hebben ingediend. Gemeentefonds meicirculaire - Wet betaalbare huur De Wet maximering huurprijsverhogingen geliberaliseerde huurovereenkomsten, stelt een maximum aan de jaarlijkse huurverhogingen voor geliberaliseerde huurovereenkomsten. Gemeenten hebben sinds 1 juli 2024 handhavende bevoegdheden ten aanzien van verhuurder s die zich niet aan deze maximering houden. De Wet maximering huurprijsverhoging geliberaliseerde huurovereenkomsten loopt tot 1 mei 2029. In 2024 en 2025 zijn er middelen uitgekeerd voor de implementatie van de wet en de daaruit volgende toezicht - en handhavingskosten, specifiek voor de jaren 2024 en 2025. In de meicirculaire wordt een bijdrage verwerkt van in totaal landelijk € 3,4 miljoen voor de jaren 2026 tot en met 2029. Arnhem krijgt in 2026 circa € 14.000.
De baten zijn verwerkt in het voordeel op het gemeentefonds op S00, de lasten worden in dit programma gerealiseerd. 122 NPAO herbestemmingen - Speeltuin de Leuke linde en Arnhem schoon, heel en veilig Op 9 juli 2026 heeft de Kopgroep van de Alliantie Arnhem Oost ingestemd met het alternatief inzetten van middelen die in 2025 niet zijn besteed, door deze in 2026 op andere trajecten in te zetten. Het gaat om een totaalbedrag van € 1.162.500 welke anders wordt besteed dan aanvankelijk in het uitvoeringsplan NPAO was aangegeven. Met dit voorstel wordt dit in de begroting 2026 verwerkt. Van het totaalbedrag wordt €20.000 ingezet op het project Arnhem schoon, heel en veilig en €100.000 voor speeltuin de Leuke Linde. De overige middelen worden binnen S03 Economie en S08 Welzijn en inclusie ingezet. Intensivering inzet op afval Er wordt een kostenoverschrijding van € 88.000 verwacht vanwege de inzet van extra capaciteit op het gebied van afval. Deze capaciteit wordt ingezet voor het schrijven van de nieuwe afvalvisie ten aanzien van het toekomstig afvalsysteem op basis van bronscheiding en diftar. Gemeentefonds meicirculaire - DU Koplopersprogramma Gebiedsgericht Beter Benutten Het beter benutten van bestaande gebouwen is een belangrijke oplossing voor het tegengaan van de woningnood.
Om dit op grotere schaal mogelijk te maken kiest het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) voor een gebiedsgerichte aanpak. Tien gemeenten die ver zijn in de toepassing van beter benutten van de bestaande woningvoorraad, willen gezamenlijk beleid ontwikkelen voor een gebiedsgerichte aanpak, waar alle gemeenten in Nederland van kunnen leren. Het gaat om een totale landelijke bi jdrage van € 1,0 miljoen in 2026, Arnhem krijgt € 100.000. De baten zijn verwerkt in het voordeel op het gemeentefonds op S00, de lasten worden in dit programma gerealiseerd. Gemeentefonds meicirculaire - Gebiedsgerichte leeraanpak funderingsproblematiek Vanuit het budget van de Nationale aanpak funderingsproblematiek is er een deelbudget gereserveerd voor een gebiedsgerichte leeraanpak. In 2026 ondersteunt het Rijk de zes koplopergebieden bij het uitvoeren van deze gebiedsgerichte leeraanpak. Het betreft vijf gemeenten en de provincie Fryslân. Het totaalbudget voor de vijf koplopergemeenten bedraagt € 5,0 miljoen voor 2026. De gemeente Arnhem ontvangt een bijdrage van € 1,0 miljoen in 2026. Hierbij is Arnhem samen met het Rivierengebied als een van de koplopergemeenten benoemd en is Arnhem de beheerder van de middelen. De baten zijn verwerkt in het voordeel op het gemeentefonds op S00, de lasten worden in dit programma gerealiseerd.
Opbrengsten afvalstoffenheffing De opbrengsten uit afvalstoffenheffing zijn naar verwachting € 120.000 hoger dan begroot, te verklaren door een hoger aantal huishoudens dan waar bij de tariefberekening van is uitgegaan en door meeropbrengsten uit nog opgelegde aanslagen over 2025. Bestrijding en preventie ratten Voor het tegengaan van rattenoverlast, waarbij preventie voorop staat, nemen de kosten toe. Het aantal meldingen nemen toe waardoor een kostenoverschrijding van € 150.000 wordt verwacht. Zwerfafvalvergoeding In mei 2026 is door het Rijk een beleidsregel vastgesteld waarin de hoogte van de vergoedingen voor zwerfafvalkosten over het jaar 2025 is bepaald. Deze regeling vloeit voort uit de landelijke regeling voor kunststofproducten voor eenmalig gebruik en verpl icht producenten van wegwerpplastic om bij te dragen aan de kosten voor het opruimen en verwerken van zwerfafval. In totaal gaat het om een te ontvangen bedrag van € 350.000. Terugblik Nota Budgetoverheveling 2025 Bestuur, dienstverlening en financiën Onderwerp: | Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Bedrag: | € 268.000 Toelichting: | De uitvoering van het programma verduurzaming gemeentelijk vastgoed is in volle gang en recentelijk is de uitvoeringsplanning geactualiseerd. Daarin is de piek van werkzaamheden voor projecten deels naar 2027 verschoven.
Hierop passen we de planning van de investeringen in het MIP aan, maar ook de exploitatiemiddelen moeten daarin meelopen. Dit betekent dat een deel van de exploitatiemiddelen moet doorschuiven naar 2027. Dit gaat om een bedrag van totaal € 418.000. | Al eerder zijn via de nota budgetoverhevelingen exploitatiemiddelen overgeheveld. Er is een scala aan projecten voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed, variërend van groot tot klein, waarbij een deel van de uitgaven in de exploitatie valt. Ne | t als in het MIP is het niet ongebruikelijk dat projecten in de uitvoering vertragen door tal van afhankelijkheden. Dit maakt ook voor het programma verduurzaming gemeentelijk vastgoed dat net als in 2025 de financiële planning wordt herijkt. Onderwerp: | Inkoop en aanbesteding Juridische zaken Bedrag: | € 136.000 Toelichting: | Budgetoverheveling tijdelijke middelen inkoop 2025 – 2026 De tijdelijk extra beschikbaar gestelde middelen (2024, 2025, 2026) zijn bedoeld om een aanjaagrol richting opdrachtgevers/budgethouders m.b.t. inzet op maatschappelijke thema’s te creëren. Daarnaast ook voor het vormgeven van contractmanagement. Wij zijn gestart in 2024 met het aanpassen van het inkoopbeleid, waarin de maatschappelijke thema’s gedefinieerd en uitgewerkt zijn. Dit inkoopbeleid is in april 2025 vastgesteld, waarna we gestart zijn met het onderzoeken hoe we de aanjaagrol m.b.t.
maatschappelijke thema’s in kunnen vullen. Vanaf januari 2026 geven we invulling aan de functie coördinator MVOI vanuit de tijdelijke middelen. Daarnaast is in 2025/2026 een onderzoek gedaan naar hoe de gemeente | contractmanagement | uitvoert. | De | uitkomsten | van | dit | onderzoek | vormen aanleiding voor vervolgacties, waarvoor het resterende deel van de tijdelijke middelen wordt gebruikt. Onderwerp: | Verkiezingen Bedrag: | € 430.000 Toelichting: | De uiteindelijke daadwerkelijk overgehevelde middelen naar 2026 bedroegen € 280.000, waarvan | € | 250.000 | voor | de | genoemde | twee | verkiezingen | en | € | 30.000 | voor | de Referendumcommissie. Deze overgehevelde middelen zijn en/of worden volledig besteed. Veiligheid Onderwerp: | Natuurbrandpreventie en mitigatie Bedrag: | € 240.000 Toelichting: | Samen met VGGM wordt momenteel uitvoering gegeven aan het aanleggen van extra waterputten bij natuurgebieden. Er zullen in totaal ongeveer 12 extra waterputten worden gerealiseerd. Hier zijn we in 2026 al mee begonnen, maar zal in 2027 nog doorlopen. Economie Onderwerp: | Poort naar de Veluwe Bedrag: | € 700.000 Toelichting: | De subsidie van de provincie voor het project "Arnhem duurzame poort naar de Veluwe" is pas medio 2025 verleend, waardoor we later dan gepland met het project konden starten.
Op dit moment is de verwachting dat eind 2026 het volledige budget is besteed. 123 124 Cultuur Onderwerp: DU Lokale bibliotheekvoorziening Bedrag: € 65.000 Toelichting: Betreft het doorschuiven van een deel van de DU rijksmiddelen voor de lokale bibliotheekvoorziening. Recent zijn er (bestuurlijk) afspraken met Rozet gemaakt over de inzet van deze middelen in 2025 en 2026. De subsidie is beschikt en Rozet legt bij de subsidieverantwoording 2026 verantwoording af over de besteding van deze middelen, zowel inhoudelijk als financieel. Hiermee zullen de middelen naar verwachting eind 2026 besteed zijn. Onderwerp: Cultuurcentrum in Zuid Bedrag: € 750.000 Toelichting: Met de vaststelling van de jaarrekening 2026 is de bestemmingsreserve ‘Cultuur in Zuid’ ingesteld. Deze reserve is bestemd voor uitgaven die samenhangen met de exploitatie van en investeringen in huisvesting en infrastructuur van (nog te realiseren) culturele voorzieningen in Arnhem-Zuid. Eventuele financiële effecten van verschillen tussen de verwachte planning en realisatie rondom het Cultuurcentrum in Zuid worden via deze reserve opgevangen.
Participatie en armoedebestrijding Onderwerp: Regionale middelen in het kader van participatie Bedrag: € 3,9 miljoen Toelichting: Arnhem vervult als centrumgemeente van de Arbeidsmarktregio Midden -Gelderland (AMR) een belangrijke rol bij de uitvoering van landelijke middelen voor de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur en de versterking van de sociale infrastructuur. Voor de periode 2025-2034 stelt het Rijk hiervoor middelen beschikbaar. In 2025 en het eerste deel van 2026 lag de nadruk op de opstart en inrichting van de regionale samenwerking. In deze periode is de meerjarenagenda 2026 –2030 opgesteld, waarin de gezamenlijke a mbities, doelen en activiteiten zijn beschreven. Daarnaast is het regionale Werkcentrum ingericht en wordt gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de leerinfrastructuur. Daarmee zijn belangrijke stappen gezet in de opbouw van de regionale uitvoeringsstructuur. De financiële realisatie blijft achter bij de begroting. Dit hangt samen met het feit dat de nadruk in deze fase lag op voorbereiding en inrichting, terwijl een belangrijk deel van de uitvoering nog moet starten. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan het verste rken van de sturing en informatievoorziening, onder andere door de ontwikkeling van dashboards en een meer data gedreven werkwijze. In de tweede helft van 2026 verschuift de focus van voorbereiding naar uitvoering.
Naar verwachting nemen zowel de activiteiten als de daarmee samenhangende uitgaven toe. De inzet van middelen zal verder oplopen in 2026 en 2027, parallel aan de uitvoering van de meerjarenagenda en de verdere ontwikkeling van de regionale uitvoeringsstructuur. 125 Onderwerp: Middelen SW Infrastructuur Bedrag: € 898.000 Toelichting: De uitvoering van het bestedingsplan voor de incidentele rijksmiddelen ter versterking van de sociale infrastructuur verloopt volgens planning. In 2026 is het team Regisseurs Jongeren verder ingericht en versterkt. Hiervoor zijn extra scholings -, intervisi e- en coachingsactiviteiten ingezet om invulling te geven aan de nieuwe taken vanuit de wet Van school naar duurzaam werk. Daarnaast zijn werkprocessen en informatiestromen aangepast, zodat de dienstverlening beter aansluit bij de specifieke ondersteunings behoeften van jongeren. Ook is met het Regionaal Bureau Leerlingzaken (RBL) een verkenning gestart naar het versterken van loopbaangesprekken voor jongeren met een risico op schooluitval. Daarnaast is een onderzoek uitgevoerd naar de aansluiting van kinderopvang op participatie en inburgering. Dit heeft geleid tot een intensievere samenwerking tussen gemeente Arnhem, Rijnstad, taalaanbieders en kinderopvangorganisaties, waardoor inburgeringsplichtige inwoners beter kunnen worden ondersteund bij het vinden van passende kinderopvang.
Ook zijn de kansen en knelpunten rondom kinderopvang voor nieuwkomers in beeld gebracht. De verkenning naar de mogelijkheden van een tijdelijke opvangvoorziening als overbrugging naar reguliere kinderopvang loopt nog. Verder is in 2026 het Doorbraakprogramma Oudkomers gestart. Dit programma wordt uitgevoerd in samenwerking met Scalabor, het Werkgeversservicepunt en Activerend werk en richt zich op het versterken van taalontwikkeling, zelfredzaamheid, maatschappelijke participatie en waar mogelijk uitstroom naar werk van inwoners met een migratieachtergrond. Met deze activiteiten wordt verder invulling gegeven aan de ambitie om de ondersteuning van jongeren en statushouders te versterken en te investeren in een duurzame s ociale infrastructuur. Onderwerp: Implementatie Participatiewet in balans Bedrag: € 490.000 Toelichting: Sinds 1 januari 2026 is ingezet op de implementatie van de eerste fase van de Participatiewet in Balans en op de voorbereiding van de maatregelen die per 1 januari 2027 in werking treden. Het budget is gebruikt voor beleidsontwikkeling, het aanpassen van w erkprocessen en werkinstructies, de voorbereiding van noodzakelijke wijzigingen in verordeningen en beleidsregels en de ontwikkeling van scholing voor medewerkers.
Daarnaast is gewerkt aan de uitwerking van nieuwe instrumenten, zoals het bufferbudget, de v erruimde bijverdienmogelijkheden en de invulling van maatschappelijke participatie, passend bij de Arnhemse werkwijze van vertrouwen, vereenvoudiging en menselijke maat. Deze voorbereidingen zorgen ervoor dat inwoners vanaf 2027 beter ondersteund worden bi j participatie en werk en dat de uitvoering tijdig voldoet aan de nieuwe wettelijke kaders. In de tweede helft van 2026 ligt de focus op bestuurlijke besluitvorming, het doorvoeren van de juridische aanpassingen, het scholen van medewerkers en de communica tie richting inwoners en ketenpartners. Onderwerp: Verbeteren Inkomensregelingen Bedrag: € 175.000 Toelichting: Voor het project verbeteren inkomensregelingen zijn voor vier jaar middelen toegekend. Deze middelen zijn verdeeld over de jaren 2023 tot en met 2026. De werkelijke besteding van deze middelen loopt niet helemaal synchroon met de verdeling van de budgetten. Het in 2026 niet bestede budget van € 175.000 is in 2026 besteed aan de extra aanvragen voor de zorgkostenregeling. 126 Welzijn en inclusie Onderwerp: Roze zaterdag Bedrag: € 150.000 Toelichting: Arnhem zal gaststad zijn voor Roze Zaterdag 2027. In de begroting 2025 is voor het gehele event, zowel voor de voorbereiding als voor de dag zelf in 2027 en alle side events in het jaar ervoor € 180.000 toegekend.
Hiervan is in 2025 € 30.000 besteedt aan h et bidbook. In deze nota budgetoverheveling wordt voorgesteld om het restant à € 150.000 over te hevelen naar 2026 zodat het restant van activiteiten in 2026 uitgevoerd kan worden. Bij Turap 2 2026 en de begroting 2027 wordt indien nodig een herverdeling v an de middelen over 2026 en 2027 voorgesteld. Update juni 2026: dit bedrag is inmiddels als subsidie verstrekt aan de organisatie van Roze Zaterdag 2027 Onderwerp: Toegankelijkheidsfonds Bedrag: Max. € 150.000 Toelichting: Het Toegankelijkheidsfonds is een regeling waarbij bedrijven en maatschappelijke of religieuze organisaties in Arnhem subsidie kunnen aanvragen om de toegankelijkheid te verbeteren van hun gebouw, website of app. De aanvragen voor dit fonds hebben een langere looptijd dan initieel voorzien. Redenen daarvoor zijn bijvoorbeeld: 1) Aanvragers hebben tijd nodig om draagvlak te creëren binnen hun organisatie en/of bij de eigenaar van het pand voordat ze aanpassingen kunnen doen aan het pand of de website, 2) Het verbeteren van toegankelijkheid nauw komt en moet voldoen aan toegankelijkheidsstandaarden en 3) Er afstemming plaatsvindt tussen verschillende partijen: aanvrager, aannemer, afdeling Openbare Ruimte en de afdeling Erfgoed en de ODRA. De regeling loopt t/m 31 -12-2027. Momenteel is van dit overgehevelde bedrag € 69.000 beschikt.
Restant zal worden overgeheveld naar 2027 om de rest van de looptijd van de regeling mee te bekostigen Onderwerp: Subsidieregeling Slavernijverleden Bedrag: € 75.000 Toelichting: Op 9 mei 2023 heeft het college de regeling 'Subsidieregeling herdenking slavernijverleden en antiracisme, gemeente Arnhem 2023-2026' vastgesteld. Hiervoor is in het eerste jaar een bedrag begroot. Het restant is jaarlijks opgenomen in de nota budgetoverhe velingen. Deze regeling vervalt per 1 januari 2027, waardoor de overheveling van 2025 naar 2026 de laatste is. Bovengenoemd bedrag van € 75.000 is het budget voor deze regeling voor het laatste jaar van deze regeling. Op deze regeling is er al € 25.000 beschikt dit jaar en een aantal aanvragen lopen nog. Daar deze regeling eind dit jaar afloopt, zal een eventueel restant terugvloeien naar de AR. Echter, dit zal minimaal zijn. Onderwerp: Aanpak veiligheid vreemdelingen Bedrag: €200.000 Toelichting: Vanuit de septembercirculaire heeft Arnhem een bedrag van €200.000 voor de aanpak veiligheid vreemdelingen ontvangen. Aan een plan van aanpak is integraal gewerkt, waarbij de activiteiten gestart zijn in 2026. Met het aanvullende bedrag dat in 2026 is ontvangen wordt dit budget in 2026 uitgeput.
127 Gezondheid en sport Onderwerp: Transformatie sociaal domein – Mentale gezondheid Bedrag: € 132.000 Toelichting: Voor 2025 zijn incidentele middelen gereserveerd voor extra inzet op mentale gezondheid. Deze inzet maakt echter vanaf 2025 deel uit van Transformatie Sociaal Domein (via hoofdopgave 4. sterke sociale basis). De aanpak daarvan is kort na de zomer is vastgesteld (zie ook raadsbrief van 16 september 2025) en we kunnen dan ook later starten dan verwacht. Op dit moment is ruim € 90.000 besteed en de verwachting is dat het restant ook in 2026 besteed zal worden. Ruimtelijke ontwikkeling Onderwerp: Plan gezonde leefomgeving Bedrag: € 135.000 Toelichting: In 2024 is het Plan gezonde leefomgeving vastgesteld. Een van de onderdelen daarvan is monitoring. Een belangrijke tool in de monitoring van de gezonde leefomgeving is de Arnhemse gezonde wijkenmonitor (Arnhemse Monitor Gezonde Wijken | Arnhem in Cijfers). Deze is in 2024 opgesteld. Actualiseren van deze monitor was afgelopen jaar niet nodig, dat schuiven we door naar volgend jaar. Daarnaast worden volgend jaar één of enkele thema’s rondom gezonde leefomgeving verder in beeld gebracht (bijvoorbeeld bodem: pfas, staalslakken, lichthinder, luchtkwaliteit, waterkwaliteit), waarbij middelen benodigd zijn. In 2026 zijn de overgehevelde middelen volledig aan voorgaande besteed.
Wonen en leefomgeving Onderwerp: Anders Wonen Olympus Bedrag: €65.000 Toelichting: In 2025 is er voor het project Anders Wonen Olympus dat onderdeel is van het programma Huisvesting Bijzondere Doelgroepen een budget beschikbaar gesteld. De werkzaamheden en de bijbehorende kosten hebben overloop in 2026. Naar verwachting wordt het gedeelte dat vorig jaar in de budgetoverhevelingen betrokken is in 2026 uitgegeven. 128 Vooruitblik Nota Budgetoverheveling 2026 Bestuur, dienstverlening en financiën Onderwerp: Verkiezingen Bedrag: € 100.000 Toelichting: Ieder jaar is een budget beschikbaar voor het organiseren van één verkiezing. In 2027 vinden twee verkiezingen plaats, de Waterschap en Provinciale verkiezingen. Vanuit het Rijk verwachten wij bovenop het jaarlijkse begrotingsbudget van nagenoeg € 500.000 via het Gemeentefonds een extra bijdrage voor de Waterschapsverkiezingen in 2027 van € 1,- per kiesgerechtigde. In de aanloop naar deze twee verkiezingen worden dit jaar voorbereidingen getroffen door gesprekken met de leveranciers te voeren. Echter in tegenstelling tot eerdere jaren, verwachten we dat de daadwerkelijke selectie van inkoop pas in 2027 gaat plaatsvinden, zoals bijvoorbeeld het extra inkopen van stembussen. Wij stellen in verband met deze overloop voor, € 100.000 van het huidige budget over te hevelen naar 2027.
Veiligheid Onderwerp: DU Versterking lokale aanpak high-impact crimes Bedrag: € 505.000 Toelichting: Voor 2026 en 2027 zijn er bedragen beschikbaar gesteld vanuit het rijk voor de aanpak van high-impact crimes. Er wordt momenteel samen met de partners een plan van aanpak voor gemaakt. Verwachting is dat de tranche van 2026 nog niet geheel wordt uitgegeven. Participatie en armoedebestrijding Onderwerp: Regionale middelen in het kader van participatie Bedrag: Circa € 3 miljoen Toelichting: Arnhem vervult als centrumgemeente van de Arbeidsmarktregio Midden -Gelderland (AMR) een belangrijke rol bij de uitvoering van landelijke middelen voor de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur en de versterking van de sociale infrastructuur. Voor de periode 2025–2034 stelt het Rijk hiervoor middelen beschikbaar. In 2025 en het eerste deel van 2026 lag de nadruk op de opstart en inrichting van de regionale samenwerking. In de tweede helft van 2026 verschuift de focus van voorbereiding naar uitvoering. Naar verwachting nemen zowel de activiteiten als de daarmee samenhangende uitgaven toe. De inzet van middelen zal verder oplopen in 2026 en 2027, parallel aan de uitvoering van de meerjarenagenda en de verdere ontwikkeling van de regionale uitvoeringsstructuur.
Om de uitvoering van de geplande activiteiten mogelijk te maken, wordt voorgesteld het niet bestede budget over te hevelen naar 2027. Het over te hevelen bedrag wordt momenteel geraamd op circa € 3 miljoen. Dit bedrag wordt voorafgaand aan de formele besluitvorming nog geactualiseerd op basis van de meest recente financiële gegevens. De komende periode staat in het teken van verdere concretisering en uitvoering van de plannen, gecombineerd met verste rking van de financiële sturing. Hiermee wordt toegewerkt naar een betere aansluiting tussen planning, realisatie en prognose. De regionale samenwerking en uitvoeringsstructuur vormen een goede basis voor verdere ontwikkeling. Een succesvolle voortzetting vraagt blijvende aandacht voor de financiële borging, economische ontwikkelingen, voldoende uitvoeringscapaciteit en een goede afstemming tussen de regionale partners. Door deze aspecten actief te monitoren en waar nodig tijdig bij te sturen, kunnen kansen worden benut en risico’s beheerst. 129 Onderwerp: Verbeteren Inkomensregelingen Bedrag: € 960.000 Toelichting: Voor de jaren 2023 tot en met 2026 zijn er extra budgetten beschikbaar voor het toegankelijk maken van Inkomensregelingen en tevens het bereik te vergroten. Voor een deel is dit al gelukt en dit leidt tot structureel meer verstrekkingen. Er is een bestedingsplan opgesteld dat doorloopt tot en met 2027.
Met ingang van 2028 zijn er al structureel budgetten toegekend voor meer verstrekkingen. Voor 2027 worden middelen ingezet die in 2026 zijn begroot en niet volledig in 2026 worden uitgegeven. Zorg Onderwerp: Maatschappelijke Opvang EU-burgers Bedrag: €463.674 Toelichting: 1 juli 2024 is er een pilot gestart voor de opvang Dakloze EU -burgers voor twee jaar met eigen middelen, dat voor een half jaar verlengd is tot 2027. Vanuit het ministerie wordt er een DU uitgekeerd voor drie jaar vanaf 2026 voor geselecteerde gemeenten. Arnhem is hier een van en met deze budgetoverheveling is er ook financiële dekking tot juli 2028. Onderwerp: Vanuit Autisme Bekeken Bedrag: € 230.000 Toelichting: In de begroting 2026 is € 300.000 beschikbaar gesteld voor een vervolg op VAB. In het derde kwartaal van 2026 is gestart met een onderzoek naar de vraag of een lichtere, modulaire vorm van levensloopbegeleiding voor mensen met een autismespectrumstoornis (ASS) kan worden toegepast binnen de kaders van de Wmo en de transformatie van het sociaal domein. Daarbij wordt tevens onderzocht hoe een uitvoerbare modulaire variant van VAB in Arnhem eruit kan zien. Het resterende budget wordt ingezet om dit onderzoek verder uit te voeren. Welzijn en inclusie Onderwerp: Toegankelijkheidsfonds Bedrag: Max.
€ 80.0000 Toelichting: Het Toegankelijkheidsfonds is een regeling waarbij bedrijven en maatschappelijke of religieuze organisaties in Arnhem subsidie kunnen aanvragen om de toegankelijkheid te verbeteren van hun gebouw, website of app. De aanvragen voor dit fonds hebben een langere looptijd dan initieel voorzien. Redenen daarvoor zijn bijvoorbeeld: 1) Aanvragers hebben tijd nodig om draagvlak te creëren binnen hun organisatie en/of bij de eigenaar van het pand voordat ze aanpassingen kunnen doen aan het pand of de website, 2) Het verbeteren van toegankelijkheid nauw komt en moet voldoen aan toegankelijkheidsstandaarden en 3) Er afstemming plaatsvindt tussen verschillende partijen: aanvrager, aannemer, afdeling Openbare Ruimte en de afdeling Erfgoed en de ODRA. De regeling loopt t/m 31 -12-2027. Momenteel is van dit overgehevelde bedrag € 69.000 beschikt. Restant zal worden overgeheveld naar 2027 om de rest van de looptijd van de regeling mee te bekostigen 130 Ruimtelijke ontwikkeling Onderwerp: Herbouw Jansstraat Bedrag: € 1,3 miljoen Toelichting: De vergunningen voor het opknappen van de te renoveren panden in het blok Jansstraat – Varkensstraat – Muntersteeg zijn verleend en worden medio 2026 opgeknapt. Ook de planontwikkeling van Bibitor (voormalig RGB Silent Disco) op de hoek Varkensstraat en Munterstraat verloopt voorspoedig.
De planontwikkeling van het afgebrande gedeelte van de Slegte (voormalige SoLow) heeft als gevolg van de (illegale) sloop van de keldergewelven enkele maanden stilgelegen. Hierdoor is vertraging ontstaan. De gemeente heeft (evenals de provincie) in een eerder stadium € 1,5 miljoen gereserveerd tbv onverwachte kosten als gevolg van de stadsbrand. Door de hiervoor genoemde vertraging in de planontwikkeling wordt voorgesteld het resterende budget van ca. € 1,3 miljoen door te schuiven van 2026 naar 2027. Deze middelen zijn nodig voor afwikkeling van kosten rondom o.a. de beredderingsfase, gemeentelijke plankosten, eventuele bijdragen aan derden en ten behoeve van cofinanciering van de provincie. Wonen en leefomgeving Onderwerp: Uitvoeringsagenda Arnhem Schoner Bedrag: € 850.000 Toelichting: De incidentele budgetten voor de maatregelen zoals opgenomen in uitvoeringsagenda Arnhem Schoner zijn opgenomen in de begroting 2026 en toegerekend aan de afvalstoffenheffing. Er wordt naar verwachting een financieel voordeel per saldo gerealiseerd van € 850.000. Dit wordt veroorzaakt door uitgestelde werkzaamheden opgenomen in de uitvoeringsagenda (+€ 1,1 miljoen) en hogere kosten door de CO2 -heffing op fijn restafval ( -/- € 250.000).
Om de uitvoering van de werkzaamheden in de uitvoeringsagenda conform de vastgestelde doelstellingen te kunnen uitvoeren, wordt voorgesteld de beschikbare middelen hiervoor te behouden. Afhankelijk van de aard en omvang van het bij de jaarrekening vast te stellen totaalresultaat op de afvalstoffenheffing/ het product afval en de BBV -technische beoordeling zal worden voorgesteld het bedrag: • of via een budgetoverheveling beschikbaar te houden voor de uitvoering van het project in het volgende begrotingsjaar; • of onder te brengen in een daarvoor bestemde voorziening, indien de regelgeving daartoe aanleiding geeft. Het definitieve voorstel wordt betrokken bij de jaarrekening en resultaatsbestemming. 131 Investeringen Voorbereidingskosten Warmtenet In maart dit jaar is WarmMalburgen B.V. opgericht met het oog op de ontwikkeling van het warmtenet in Malburgen- Oost (raadsbrief zaaknr: 4990040). Voor verschillende ontwikkelactiviteiten en verdere uitwerking van het plan is € 750.000 budget beschikbaar. Voor plankosten van een ontwikkeling is, conform de nota Investering waarderen en activeren, afgesproken om deze te activeren nadat er een investeringskrediet is vastgesteld. Daarom wordt voorgesteld om een investeringskrediet van € 750.000 vast te stellen voor de ontwikkelkosten en uitwerking van het plan.
Nadat het investeringsvoorstel wordt vastgesteld door de raad zullen de plan - en ontwikkelkosten in WarmMalburgen B.V. in gebracht worden. Investeringskrediet De Bakermat Om de Diaconessenkerk, momenteel tijdelijk strategisch vastgoed en ook wel bekend als wijkcentrum De Bakermat, vanaf 2027 als permanent vastgoed te verhuren moet deze in 2026 worden overgekocht van het gemeentelijk grondbedrijf. Enkele jaren geleden heeft de gemeente dit pand gekocht toen het op de markt kwam, maar stichting De Bakermat zelf niet de financiële middelen had om deze te kopen. Destijds is dat gedaan met de middelen voor strategische aankopen voor de gebiedsontwikkeling. Momenteel lopen de gesp rekken om te kijken of het pand alsnog kan worden verkocht aan de stichting. Indien het pand niet wordt kocht, zal deze vanaf 2027 als permanent vastgoed worden verhuurd aan de stichting. Tot dusver werd het saldo van kosten en opbrengsten van deze locatie afgewikkeld op het gemeentelijk grondbedrijf. Voor de omzetting naar permanent vastgoed zijn structurele budgetten nodig voor o.a. kapitaallasten en onderhoud, maar ook de huuropbrengsten worden begroot. Dit is opgenomen in de Begroting 2027, maar beteken t ook het toevoegen van een investeringskrediet in 2026 ad. € 548.000.
Veerpolderstraat Met Turap 1 2026 is besloten een investeringskrediet aanvullend in te stellen voor het woningbouwproject Veerpolderstraat. Dit investeringskrediet wordt bij deze Turap in de begroting verwerkt. Zie voor verdere toelichting in Turap 1 2026. Vervanging spelzaal Rietebeek In 2026 zal basisschool De Sterrenkring worden gerenoveerd. Om die reden moet ook de naastgelegen speelzaal worden aangepakt. Het onderwijsgebouw is reeds voorzien in het integraal huisvestingsplan (IHP), maar wordt in de planning naar voren gehaald. De sp eelzaal maakt nog geen onderdeel uit van het IHP en wordt daarom als nieuwe investering opgevoerd voor 2026 met een benodigd investeringskrediet van € 6,2 miljoen. Om een aantal redenen is in het IHP financiële ruimte ontstaan en daaruit kan de investering in de speelzaal worden bekostigd. Groot onderhoud busremise Om de busremise in de huidige en vanaf medio dit jaar de nieuwe concessieperiode te blijven gebruiken is een inhaalslag nodig op groot onderhoud van ruim € 2,2 miljoen in 2026. Hiervan is € 0,4 reeds voorzien in het huidige meerjareninvesteringsplan (MIP) in latere jaren. De afgelopen jaren is er relatief weinig onderhoud uitgevoerd op deze locatie in afwachting van de invulling van de toekomstige afspraken over het busvervoer met de provincie en wat dit vraagt van deze locatie.
In de huidige concessieperio de ontvangt de gemeente een vergoeding voor het onderhoud (trolleyforfait). Het niet bestede deel de afgelopen jaren is onvoldoende om de totale nog te maken kosten te dekken. OV-concessie Met ingang van de nieuwe concessie halverwege 2026 worden nieuwe financiële afspraken gemaakt met de Provincie. Onderdeel van deze afspraken is een vergoeding voor de kapitaallasten van de investeringen in de tractie-energievoorziening (exclusief gelijkrichters). In 2026 wordt een investering verwacht van € 5,8 mln. 132 Beheersing verbonden partijen BVO Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen Voortgang Beheersstrategie (Turap 2) BVO DRAN is verantwoordelijk voor het vervoer van inwoners met een (soms complexe) ondersteuningsbehoefte. De organisatie opereert in een dynamische omgeving waarin meerdere risico’s samenkomen. Zo neemt de verkeersdrukte in en rondom Arnhem toe, is er spr ake van een structureel en groeiend landelijk tekort aan chauffeurs. Deze combinatie van factoren brengt niet alleen operationele uitdagingen met zich mee, maar ook een verhoogde politieke en maatschappelijke gevoeligheid. De inrichting van het doelgroepenvervoer is gebaseerd op een 'open einde' systematiek. Hierom is de sturingsinformatie frequenter en gericht op continue monitoring. We ontvangen structureel managementinformatie en zogenaamde rittenbakken (uitnuttingsinfor matie).
Er is ongeveer zes keer per jaar ambtelijk en zes keer per jaar bestuurlijk overleg. Daarnaast is er frequent informeel en voorbereidend overleg. Informatie omtrent doelgroepenvervoer wordt verwerkt in Power BI en maakt onderdeel uit van de bestuursrapportages. In juni 2026 is een van de onderaannemers van Munckhof failliet gegaan. (Taxi Linsen Driel BV) De impact van hiervan is beheersbaar gebleken. Het is wel aanleiding geweest om dit op bestuurlijk niveau te bespreken en passende scenario's te overwegen. Beheersstrategie jaarstukken 2025 De risico's waarmee BVO DRAN te maken heeft zijn een toenemende verkeersdrukte in en rondom Arnhem, het landelijke groeiende tekort aan chauffeurs, een groeiend aantal kwetsbare burgers met complexe hulpvragen en verminderde zelfredzaamheid en een daaraan gerelateerde politieke gevoeligheid. Ten aanzien van de uitdagingen in relatie tot de personeelstekorten wordt er structureel ingezet op het stabiliseren of uitbreiden van het personeelsbestand waar nodig. Dit blijft een risico voor de komende jaren. De inrichting van het doelgroepenvervoer is gebaseerd op een 'open einde' systematiek. Hierom is de sturingsinformatie frequenter en gericht op continue monitoring. We ontvangen van de BVO DRAN structureel managementinformatie en zogenaamde rittenbakken. Er is ongeveer tien keer per jaar ambtelijk en 6 keer per jaar bestuurlijk overleg.
In 2025 zijn er maatregelen getroffen om de planning verder te stroomlijnen en beheersbaarder te maken. Daarnaast wordt er ingezet op interventies die verdere beheersing van verkeer en kosten faciliteren. Informatie over doelgroepenvervoer wordt verwerkt in PowerBI en maakt deel uit van de bestuursrapportages. 133 Omgevingsdienst Groene Metropool (ODGM) Voortgang Beheersstrategie (Turap 2) Landelijke ontwikkelingen in wet- en regelgeving kunnen grote invloed hebben op de taakomvang en -inhoud van de omgevingsdienst ODRA. De impact van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) is groot. Er zijn hiervoor werkprocessen aangepast. In 2026 loopt een harmonisatietraject om de werkprocessen voor vergunningverlening in heel Gelderland (5 omgevingsdiensten) zoveel mogelijk op gelijke wijze uit te voeren. De Wkb kent een gefaseerde invoering, waarbij de oorspronkelijke fasering inmiddels is losgelaten. Het is niet duidelijk wanneer de volgende fase wordt ingevoerd. In 2022 is gestart met de implementatie van de aanbevelingen uit het in 2021 verschenen rapport ‘Om de leefomgeving’ van de commissie Van Aartsen. De meeste initiatieven worden vanuit het rijk geïnitieerd. Eén van de aanbevelingen heeft betrekking op schaa lvergrotingen van omgevingsdiensten. ODRA en ODRN zijn in dat kader per 1 januari 2026 juridisch gefuseerd tot ODGM.
In 2026 en 2027 zullen nog werkzaamheden worden uitgevoerd om de twee organisaties samen te voegen. ODRA heeft voor een aantal vakgebieden last van krapte op de arbeidsmarkt. Daarom neemt ODRA starters aan die met behulp van interne scholing en begeleiding de werkplekken bezetten waarvoor moeilijk ervaren specialisten te vinden zijn. De omvang van het takenpakket van ODRA op het gebied van bouw, vergunningverlening en toezicht is direct afhankelijk van initiatieven van particulieren en bedrijven in de stad en landelijke ontwikkelingen (bijv. discussie stikstof). Er kunnen grote verschillen zitten tussen jaren. Om hierop te anticiperen houdt ODRA een flexibele schil met personeel aan. Met de systematiek van outputfinanciering en een prognose van de gemeente op de bouwontwikkelingen wordt het beter mogelijk om de kosten voor de gemeente vooraf in te schatten. De bij omgevingsdienst ODRA onderkende risico's voor gemeente Arnhem worden op de volgende wijzen beheerst. Allereerst is er maandelijks werkoverleg tussen de accounthouders van beide partijen. Relevante ontwikkelingen kunnen daar als eerste gesignaleerd worden. Actuele zaken worden op dagelijkse basis besproken. ODRA levert maandelijks productiecijfers en urenoverzichten. De cijfers worden met deze frequentie ook in het accountoverleg besproken.
Realisatie van producten en uren kan zo getoetst worden aan p lanning en budget, indien nodig kan worden bijgestuurd en zullen relevante ontwikkelingen gemeld worden in de financiële cyclus van de gemeente. De portefeuillehouder heeft zitting in het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur van ODRA. Meerdere keren per jaar worden financiële tussenrapportages van ODRA in de vorm van een financieel dashboard in de bestuursvergaderingen besproken. De business c ontroller Arnhem adviseert de portefeuillehouder op deze rapportages en signaleert vroegtijdig risico's. Beheersstrategie jaarstukken 2025 Niet van toepassing. 134 Scalabor B.V. Voortgang Beheersstrategie (Turap 2) Maatschappelijke opdracht Door het bevorderen van duurzame arbeidsmarktparticipatie van kwetsbare werkzoekenden draagt Scalabor bij aan het versterken van de bestaanszekerheid en het vergroten van de maatschappelijke baten. Structurele borging en samenwerking In 2026 wordt invulling gegeven aan de verdere structurele borging van deze maatschappelijke opdracht door het voorbereiden en waar mogelijk het aangaan van meerjarige financieringsafspraken met regiogemeenten. Met nog niet alle regiogemeenten zijn deze af spraken gerealiseerd. Scalabor heeft het voornemen deze in de komende periode verder uit te breiden.
Daarnaast wordt ingezet op gerichte investeringen in infrastructuur, netwerk, personeel en middelen, in nauwe afstemming en samenwerking met regionale partners. Financieel perspectief De voorgenomen investeringen leiden naar verwachting tot een lager resultaat in 2026 ten opzichte van 2024 en 2025. Dit effect wordt als acceptabel en tijdelijk beschouwd, gelet op de beoogde structurele versterking van de organisatie en de versterking van de sociale infrastructuur. Bedrijfsvoering en verantwoording Scalabor heeft de intentie om te sturen op een doelmatige en duurzame bedrijfsvoering, met nadruk op kostenbeheersing, efficiënte inzet van middelen en transparante verantwoording van prestaties en risico’s. In 2026 wordt hieraan nadere invulling gegeven. Toekomstbestendigheid Met deze beheerstrategie wordt gewerkt aan de verdere ontwikkeling van een robuust en toekomstbestendig Sociaal Ontwikkelbedrijf, dat mede dankzij intensieve regionale samenwerking een essentiële en structurele rol vervult binnen de regionale arbeidsmarktinfrastructuur en het nieuwe regionale Werkcentrum. Beheersstrategie jaarstukken 2025 Scalabor kiest bewust voor structurele borging van de maatschappelijke opdracht.
Dit gebeurt door het maken van de meerjarige financieringsafspraken met regiogemeenten, door gerichte investeringen infrastructuur, netwerk, mensen en middelen en door intensieve regionale samenwerking. Deze investeringen leiden naar verwachting tot een lager operationeel resultaat in 2026 dan in 2024 en 2025. Dit wordt als een aanvaardbaar en tijdelijk effect beschouwd, gezien de beoogde lange-termijnimpact. Door meer kwetsbare werkzoekenden duurzaam te laten participeren op de arbeidsmarkt, wordt hun bestaanszekerheid versterkt en nemen de maatschappelijke baten toe. Scalabor zal in 2026 actief sturen op een duurzame en efficiënte bedrijfsvoering en op transparante verantwoording van resultaten en risico's. Met deze beheerstrategie wordt gewerkt aan een sterk en toekomstbestendig Sociaal Ontwikkelbedrijf, dat nu en in de toekomst een onmisbare schakel vormt binnen de regionale arbeidsmarktinfrastructuur en het nieuwe regionale werkcentrum. 135 Sportbedrijf Arnhem Voortgang Beheersstrategie (Turap 2) Sturing Het Sportbedrijf is de grootste uitvoerder van het sportbeleid van de gemeente Arnhem. Bij de verzelfstandiging van het Sportbedrijf, zijn vanuit de gemeente als opdrachtgever en eigenaar van het Sportbedrijf, afspraken gemaakt over de informatie- en stuurmogelijkheden voor de gemeente.
Voor 2026 geven we op dezelfde wijze als voorgaande jaren sturing aan het Sportbedrijf. Onderdeel van die sturing is het subsidieproces aan het Sportbedrijf. Dat bestaat uit een gezamenlijke, integrale, uitvraag aan het Sportbedrijf. Gevolgd door een subsidieaanvraag en een gezamenlijke beoordeling van de aanvraag. Door het jaar heen houden we aan de hand van kwartaalrapportages inhoudelijk en financieel vinger aan de pols wat betreft de voortgang. Ten slotte volgt vaststelling aan de hand van het jaarverslag en de jaarrapportage. Tegelijkertijd voert de gemeente als aandeelhouder ook regelmatig gesprekken met het Sportbedrijf door middel van aandeelhoudersvergaderingen. De dagdagelijkse aansturing gebeurt vanuit sportbeleid. Het hierboven beschreven proces loopt voorspoedig. Er zijn geen noemenswaardige afwijkingen die bijsturing vereisen. De subsidieaanvraag voor 2026 was in lijn met de uitvraag van de gemeente en afgezien van een paar kleine wijzigingen akkoord bevonden. Er is een eerste kwartaalrapportage ontvangen waaruit blijkt dat het Sportbedrijf inhoudelijk op koers ligt. Een aantal zaken loopt voorspoediger dan verwacht en een aantal zaken wat trager. Met de hoeveelheid activiteiten die het Sportbedrijf uitvoert is dat normaal en geen reden tot zorg. Financieel gezien is de prognose dat het Sportbedrijf 2026 af gaat sluiten met een beperkt verlies.
Ook dat is conform begroting en vooralsnog geen reden tot zorg. Financieel Het Sportbedrijf geeft vooralsnog een prognose van een klein verlies (plusminus €200.000,-). Het is afwachten hoe deze prognose zich ontwikkeld door het jaar heen. Het Sportbedrijf verhoogt gestaag haar eigen inkomsten. Indien zij dit kan blijven doen is de verwachting dat de hoeveelheid en kwaliteit van de door het Sportbedrijf uitgevoerde activiteiten niet in gevaar komt. Voor de komende jaren is het de verwachting dat het Sportbedrijf haar eigen inkomsten verder verhoogd en daarmee een gelijkblijvend sub sidiebehoefte heeft. Dit is wel nog onzeker en afhankelijk van verschillende factoren, zoals energieprijzen maar ook het (financieel) kabinetsbeleid. Tegelijkertijd brengen Sportbedrijf en gemeente eventuele knoppen om aan te draaien in kaart als het financieel toch meer tegen blijkt te zitten. Daarbij kijken we naar ingrepen die maatschappelijk het minste effect zullen hebben. Samenwerking De samenwerking verloopt voorspoedig. Het Sportbedrijf neemt veel eigen initiatief en is zelfs op een aantal onderwerpen landelijk koploper. Voorbeelden hiervan zijn het schoolzwemmodel en het 2+1+2 model. Zij werken hierin goed samen met de gemeente, zoda t zij niet te ver ‘voor de troepen uit lopen’ en wat zij doen in lijn is met beleid van de gemeente.
Het Sportbedrijf verkent verdere samenwerkingen in de regio en informeert de gemeente hier van en betrekt ons actief waar dat nodig is. Uit het rekenkamer onderzoek blijkt dat het Sportbedrijf tevreden is over het subsidieproces zoals dat ingericht is. Zij waarderen dat er een duidelijke uitvraag is, er een accounthouder is en dat de lijnen kort zijn. Zij noemen de samenwerking met de gemeente als positief. Dit jaar gaat een evaluatie van start, met als werktitel: ‘ Evaluatie van 10 jaar verzelfstandiging Sportbedrijf Arnhem 2017-2027’ . Een extern adviesbureau onderzoekt hierbij wat 10 jaar verzelfstandiging de gemeente en het Sportbedrijf inhoudelijk en fin ancieel gebracht heeft en kijkt daarbij naar aanbevelingen voor de toekomst. Wij verwachten dit onderzoek voor het einde van 2026 af te kunnen ronden. Beheersstrategie jaarstukken 2025 136 Sturing Het Sportbedrijf is de grootste uitvoerder van het sportbeleid van de gemeente Arnhem. Bij de verzelfstandiging van het Sportbedrijf, zijn vanuit de gemeente als opdrachtgever en eigenaar van het Sportbedrijf, afspraken gemaakt over de informatie- en stuurmogelijkheden voor de gemeente. Voor 2025 gaven we op dezelfde wijze als voorgaande jaren sturing aan het Sportbedrijf. Onderdeel van die sturing is het subsidieproces aan het Sportbedrijf. Dat bestaat uit een gezamenlijke, integrale, uitvraag aan het Sportbedrijf.
Gevolgd door een subsidieaanvraag en een gezamenlijke (door sportbeleid, TLO en BC) beoordeling van de aanvraag. Door het jaar heen houden we aan de hand van kwartaalrapportages inhoudelijk en financieel vinger aan de pols wat betreft de voortgang. Ten slotte volgt vaststelling aan de hand van het jaarverslag en de jaarrapportage. Tegelijkertijd voert de gemeente als aandeelhouder ook regelmatig gesprekken met het Sportbedrijf door middel van aandeelhoudersvergaderingen. De dagdagelijkse aansturing gebeurt vanuit de bestuursadviseur sport die fungeert als ambtelijk opdrachtgever en de integraliteit van de opdracht aan het Sportbedrijf bewaakt. Financieel Het Sportbedrijf heeft in 2025 een negatief resultaat behaald. Dit komt doordat de kosten va het Sportbedrijf significant harder stijgen dan de gemeentelijke subsidie. Het tekort blijft beperkt omdat tegelijkeritjd het Sportbedrijf haar eigen inkomsten ook sterk verhoogd heeft. Het exacte bedrag van het tekort is op dit moment nog niet bekend, maar zal naar verwachting rond de €230.000, - liggen. Dit zal opgevangen worden door interen op het Eigen Vermogen. Daarmee daalt het EV onder de gewenste grens. Dit v ormt een risico voor Sportbedrijf en gemeente. Er zal vinger aan de pols gehouden worden of het negatieve resultaat structureel is.
Indien dit zo blijkt te zijn zullen er keuzes gemaakt moeten worden qua dienstverlening en/of financiering. Over het algemee n ziet het financiële beeld er op dit moment goed uit. Er is weliswaar een klein tekort, maar dit is minder dan 1% van de totale omzet. Dit neemt niet weg dat er bij eventueel langdurig structureel verlies ingegrepen moet worden. Deze balans wordt eind 2026 opgemaakt. Samenwerking We naderen 10 jaar verzelfstandiging van het Sportbedrijf. De samenwerking tussen gemeente en het Sportbedrijf is zeer goed te noemen. Het Sportbedrijf en de gemeente Arnhem weten elkaar goed over en weer te vinden. We gaan in 2026 een start maken met de evaluatie van 10 jaar verzelfstandiging, waarbij we de huidige situatie zullen afzetten tegen de doelen van de verzelfstandiging. 137 Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden Voortgang Beheersstrategie (Turap 2) De Veiligheids - en Gezondheidsregio Gelderland Midden is een wettelijk aangewezen regeling waarin wordt samengewerkt met 15 verschillende gemeenten. De taken zijn onderverdeeld in een vijftal programma's (crisisbeheersing, brandweerzorg, GGD, ambulancezorg en bedrijfsvoering).
VGGM wijst in haar begroting 2026 op de volgende risico's: • Besparingsopgave vanuit gemeenten, wat gepaard kan gaan met hoger financieel risico voor gemeenten • Arbeidsontwikkelingen, waaronder een krappe arbeidsmarkt, vergrijzing en vitaliteit. • Ziekteverzuim en werkdruk • Grotere druk op zorg - en veiligheidsketen (weerbaarheid) en afnemende budgetten (vanuit het Rijk bezuiniging op SPUK en BDUR-gelden en besparingen gemeente) • Maatschappelijke ontwikkelingen en geopolitieke dreigingen In het kader van de besparingsopdracht vanuit gemeenten heeft VGGM uitgewerkt op welke wijze daar invulling aan kan worden gegeven. Voor 2025 en 2026 zit de besparing van 2% (zoals verzocht door gemeenten) in financieel technische oplossingen: • Begroten van hogere rentebaten • Begroten van lagere kapitaallasten • Begroten van hogere opbrengst verkoop afgestoten materieel • Temporiseren versterkingsprogramma Samen Beter Bedrijfsvoeren De beheersing van bovenstaande risico's is vooral gericht op het actief verbinden van de gemeentelijke belangen. Het regionaal controllersoverleg en de Financiële Commissie die regelmatig bijeen komen vervullen hierin een belangrijke adviesrol, ook ten aan zien van de P&C -producten van de VGGM. Daarnaast wordt er actief samengewerkt bij bestuurlijke opdrachten.
Per programma is door de VGGM een doelenboom opgesteld waarbij tevens de belangrijkste risicofactoren en migranten zijn genoemd. Aan de hand van de zogenaamde 'kans x effect' -methode wordt jaarlijks door VGGM een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke risico’s en een kwantificering daarvan. Bij benadering wordt er een indicatie gegeven van het voor de organisatie benodigde weerstand svermogen. Dit weerstandsvermogen wordt gevormd door de totale impact van de gekwantificeerde risico’s te relateren aan de weerstandscapaciteit (zijnde het beschikbare eigen vermogen). Daarnaast ontvangen de deelnemende gemeenten gedurende het jaar tussenrapportages van VGGM waarin wordt stilgestaan bij de actuele ontwikkelingen en de verwachtingen met betrekking tot de risico's worden beschreven. De burgemeester is lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur van VGGM. Ook heeft de burgemeester zitting in de Bestuurscommissie Veiligheid en de wethouder publieke gezondheid in de Bestuurscommissie Gezondheid. Vanwege het delegeren van taken van het AB naar de Bestuurscommissies, komt het AB nog slechts tweemaal per jaar samen. De BC Veiligheid & Gezondheid komen beiden vijf keer per jaar samen. Dat geldt ook voor het Dagelijks Bestuur. Onderwerp van gesprek is onder andere de P&C-cyclus. Begrotingen en jaarrekeningen worden daar vastgesteld.
Ook inhoudelijke ontwikkelingen/ risico's worden daar gedeeld. Ondersteunende ambtenaren adviseren de burgemeester en wethouder als het gaat om de inhoud van de agenda. Deze ondersteunende ambtenaren zijn ook aangesloten op het controllersoverleg zoals eerder genoemd. De raad krijgt de mogelijkheid om een zienswijze uit te brengen ten aanzien van de begroting en de jaarrekening van VGGM. Eventuele financiële risico’s worden opgenomen in gemeentelijke risicoprofiel. In de afgelopen jaren is gebleken dat deze beheersstrategie volstaat. Beheersstrategie jaarstukken 2025 138 De veiligheids - en gezondheidsregio Gelderland Midden is een wettelijk aangewezen regeling waarin wordt samengewerkt met 15 verschillende gemeenten. De taken zijn onder verdeeld in een vijftal programma's (crisisbeheersing, brandweerzorg, GGD, ambulancezor g en bedrijfsvoering). VGGM wijst in haar (ontwerp)begroting 2026 op de volgende risico's: • Besparingsopgave vanuit gemeenten, wat gepaard kan gaan met hoger financieel risico voor gemeenten. • Arbeidsontwikkelingen, waaronder een krappe arbeidsmarkt, vergrijzing en vitaliteit. • Ziekteverzuim en werkdruk. • Grotere druk op zorg - en veiligheidsketen (weerbaarheid) en afnemende budgetten (vanuit het Rijk bezuiniging op SPUK en BDUR-gelden en besparingen gemeente). • Maatschappelijke ontwikkelingen en geopolitieke dreigingen.
In het kader van de besparingsopdracht vanuit gemeenten werkt VGGM nu uit op welke wijze daar invulling aan kan worden gegeven. Voor 2025 en 2026 zit de besparing van 2% (zoals verzocht door gemeenten) in financieel technische oplossingen: • Begroten van hogere rentebaten • Begroten van lagere kapitaallasten • Begroten van hogere opbrengst verkoop afgestoten materieel • Temporiseren versterkingsprogramma Samen Beter Bedrijfsvoeren De beheersing van bovenstaande risico's is vooral gericht op het actief verbinden van de gemeentelijke belangen. Het regionaal controllersoverleg en de Financiële Commissie die regelmatig bijeen komen vervullen hierin een belangrijke adviesrol, ook ten aan zien van de P&C -producten van de VGGM. Daarnaast wordt er actief samengewerkt bij bestuurlijke opdrachten. Per programma is door de VGGM een doelenboom opgesteld waarbij tevens de belangrijkste risicofactoren en migranten zijn genoemd. Aan de hand van de zogenaamde 'kans x effect' -methode wordt jaarlijks door VGGM een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke risico’s en een kwantificering daarvan. Bij benadering wordt er een indicatie gegeven van het voor de organisatie benodigde weerstand svermogen. Dit weerstandsvermogen wordt gevormd door de totale impact van de gekwantificeerde risico’s te relateren aan de weerstandscapaciteit (zijnde het beschikbare eigen vermogen).
Daarnaast ontvangen de deelnemende gemeenten gedurende het jaar tussenrapportages van VGGM waarin wordt stilgestaan bij de actuele ontwikkelingen en de verwachtingen met betrekking tot de risico's worden beschreven. De burgemeester is lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur van VGGM. Ook heeft de burgemeester zitting in de Bestuurscommissie Veiligheid en de wethouder publieke gezondheid in de Bestuurscommissie Gezondheid. Vanwege het delegeren van taken van het AB naar de Bestuurscommissies, komt het AB nog slechts tweemaal per jaar samen. De BC Veiligheid & Gezondheid komen beiden vijf keer per jaar samen. Dat geldt ook voor het Dagelijks Bestuur. Onderwerp van gesprek is onder andere de P&C-cyclus. Begrotingen en jaarrekeningen worden daar vastgesteld. Ook inhoudelijke ontwikkelingen/ risico's worden daar gedeeld. Ondersteunende ambtenaren adviseren de burgemeester en wethouder als het gaat om de inhoud van de agenda. Deze ondersteunende ambtenaren zijn ook aangesloten op het controllersoverleg zoals eerder genoemd. De raad krijgt de mogelijkheid om een zienswijze uit te brengen ten aanzien van de begroting en de jaarrekening van VGGM. Eventuele financiële risico’s worden opgenomen in gemeentelijke risicoprofiel. In de afgelopen jaren is gebleken dat deze beheersstrategie volstaat.
139 Stand van zaken amendementen en moties Hieronder is de stand van zaken van de amendementen en moties opgenomen die zijn aangenomen bij de behandeling van de Begroting 2026. Bestuur, dienstverlening en financiën 25M208 Hormonale regeling - omdat je lichaam ook meewerkt De laatste stand van zaken staat hier beschreven: Stand van zaken motie 25M208 ‘Hormonale regeling – omdat je lichaam ook meewerkt’, d.d. 17-03-2026 25M213 De Nederlandse vlag in de raadzaal Deze motie is afgedaan, zie hiervoor: Foto - Vlag in Raadzaal Veiligheid 25M227 Werken aan een weerbaar Arnhem 25A58 Een veilige openbare ruimte voor iedereen De tekstuele wijziging is in de geamendeerde Begroting 2026 verwerkt. Bereikbaarheid 25M230 Rolstoelgebruiker voetganger en fietser gaan voor Deze is verwerkt in de HIOR-richtlijn tijdelijke verkeersmaatregelen en in het loopbeleid “Arnhem, loopstad” voor zover het gaat om voetgangers, inclusief rolstoelgebruikers. Economie 25M215 De studentenambtenaar als brug tussen stad en studiestad Deze motie is afgedaan, zie hiervoor: 'Verkenning naar de mogelijkheden voor een pilot met één of twee studentenambtenaren', d.d.