Toekomstvisie Jacobiberg

TOEKOMST VISIE 10-2020

Stefan Rebergen Rene Tijssen i.s.m. Christiaan Holland

I

Zou er in deze stad iets in het water zitten? Het wemelt in Arnhem namelijk van de muzikanten, bandjes, DJ’s en creatieve professionals. Wanneer we die bloedgroepen bij elkaar brengen, ontstaat er iets bijzonders. Dat is te zien en te ervaren bij Jacobiberg, maar ook bijvoorbeeld bij allerlei festivals en evenementen in de stad. Arnhem is een muziekstad. Jacobiberg heeft enkele jaren geleden een moeilijke periode doorgemaakt, maar heeft zich sinds de verhuizing naar de HES op Arnhems Buiten in rap tempo ontwikkeld tot de grootste muzikale broedplaats van Nederland. Dat is een prestatie van formaat. De huidige beschikbare ruimte wordt grotendeels gebruikt en er staan inmiddels zelfs allerlei belangstellenden op de wachtlijst. Het gaat goed. Er is een betrokken groep residents (huurders) en een al even enthousiaste groep vrijwilligers, er is een goede samenwerking met Luxor Live tot stand gebracht en er is een positieve exploitatie gerealiseerd. Zelfs in lastige tijden als de huidige Coronacrisis worden nieuwe activiteiten ontplooid zoals het nieuwe kanaal en de studio van Arnhem Live. Jacobiberg is alive & kicking – zogezegd. Het heeft zich ontwikkeld tot een ecosysteem waar allerlei mensen die

INLEIDING

G

EIDIN L N

zich met muziek bezighouden kunnen groeien en verbeteren. Echter, het huidige succes van Jacobiberg biedt geen garantie voor de toekomst. De huidige locatie is eigendom van Amvest. Amvest heeft aangegeven dat er op de HES binnen afzienbare termijn een nieuwe wijk voor wonen en werken zal worden gerealiseerd. Hoewel de aanwezigheid van een popcentrum als een pluspunt voor de toekomstige ontwikkeling wordt gezien, is het allerminst zeker of we in de huidige omvang (en vooral: onder gelijkblijvend gunstige condities) kunnen blijven. De toekomstvisie is dus vooral gericht op twee zaken: het consolideren van het succes en het ontwikkelen van een Plan B voor een alternatieve locatie – mocht dit nodig zijn. Input voor deze toekomstvisie is opgehaald bij een groot aantal partijen. Bij muzikanten (gebruikers) uiteraard, maar ook bij popmakelaars, Luxor Live, De Basis, SLAK, ArtEZ, Amvest en de gemeente Arnhem. Zie pagina 11 voor een overzicht met gesprekspartners.

2

Als startpunt is het handig om een toekomstvisie te beginnen met een feitelijke stand van zaken. Het equivalent van: ‘U bevindt zich hier’. Kijken we naar de huidige invulling en bezetting van het pand, dan ziet het beeld van facts & figures er als volgt uit: * 98 huurders/residents (incl. docenten) * 80 bands die regelmatig gebruik maken van oefenruimtes * 6 gedeelde oefenruimtes * 170 leerlingen op de Popschool * 30 studio’s * DJ Studio de Berg * Producer studio De Berg * Jacobus (om mee te nemen naar festivals en evenementen) * 15 ateliers in samenwerking met Artez * Creatieve professionals: 30 Producers, 3 Fotografen, 2 Video-bedrijven * Arnhem Live studio (dagelijkse uitzendingen) * Events (o.a. Open Dag)

STAND VAN ZAKEN

AKEN

STAND

VAN Z

De capaciteit van het huidige pand wordt hiermee grotendeels benut. Op de wachtlijst staan inmiddels 7 bands en 15 individuen. Wat opvalt, is het tempo waarmee de groei in de afgelopen 2,5 jaar tot stand is gebracht:

100 80 60 40 20 0

februari ‘18

augustus ‘20

3

Po p

no 14% Tec h

i uz

ve

Co

m

Wereldmuziek 2% iek 2% Klass le 2% ds t y Ha r 2% in 2% L at ae gg % r5

re s

Re

ek

n ge

8%

H 8%

3%

5%

14%

ag

Pu n k

Sl

STAND VAN ZAKEN

Ro

ck

sc h

* Betaalbaar * Laagdrempelig * Coole plek * D  iversiteit (muzieksoorten, jong & oud, bedrijfjes, etc.) * Katalysator voor de muziekscene; * ‘Oase-gevoel’ (b.v. kunnen wandelen in de groene omgeving) * Parkeren en bereikbaarheid (ook met OV)

14 %

ro ni

De aantrekkelijkheid van Jacobiberg wordt door de gesprekspartners als volgt omschreven:

le c t

w

er

k

3% E

ie

op

ater 3% Muziekthe 2% Theater 3 % Fo lkmet al

Metal 8%

In d

ip H

Kijken we naar de muziekgenres die vertegenwoordigd zijn op de Jacobiberg, dan zien we een grote mate van diversiteit.Deze diversiteit zien we als een kracht, wat ook onderstreept wordt door het oordeel van de gebruikers die we hebben gesproken. Wat verder opvallend is, is dat Jacobiberg op dit moment ook verschillende bands uit Nijmegen (waaronder De Staat) onderdak biedt. De huidige verbouwing van De Basis in het oude Doornroosje pand is hier een belangrijke verklaring voor. Dit onderstreept de samenwerking in 025.

4

VISIE

Jacobiberg wil de huidige positie van grootste muzikale broedplaats van Nederland consolideren en in kwalitatieve zin uitbouwen. De diverse functies in de muzikale waardeketen (van oefenruimtes/talentontwikkeling naar bijvoorbeeld scouting, opnamemogelijkheden, promotie en vermarkting) zijn namelijk erg versnipperd. Ook de zakelijke kant van muziek maken en in bandjes spelen, is voor veel partijen een onderbelicht aspect. Het blijkt dat beginnende en zich ontwikkelende muzikanten behoefte hebben aan een netwerk om kennis, expertise en ervaring te kunnen delen. We willen hierop inspelen door muzikaal talent in een incubator-achtige omgeving te ondersteunen met coaching en advies. Professionalisering dus. Daarnaast willen we in de sociale agenda en onderlinge ontmoetingen extra zaken gaan organiseren. Meer interactie en meer community dus. Opgeteld

VISIE & STRATEGIE

TEGIE

STRA &

betekent dit: broedplaats, netwerk met ondersteuning en ontmoetingen (kruisbestuiving) als creatieve drie-eenheid. Jacobiberg is de plek in Arnhem en omgeving waar je als muzikant, band, DJ of creatieve professional terecht kan om beter te worden (zowel muzikaal als professioneel) en verder te komen. We bieden dus niet alleen oefenruimtes maar vooral ook een relevant netwerk. De lijnen in dit netwerk zijn kort en informeel. Allerlei diensten en voorzieningen zitten onder hetzelfde dak: de popmakelaar die je aan nieuwe contacten (en mogelijke optredens) kan helpen, via Arnhem Live kom je aan exposure, er zijn opnamestudio’s en producers in het pand en er is professionele ondersteuning op zakelijk vlak en op het gebied van techniek, communicatie, social media, etc.

5

We willen niet alleen de katalysator voor de muziekscene zijn, maar ook een meerwaarde hebben voor de stad. Op dit moment is Jacobiberg (ook door haar ligging) niet erg zichtbaar. Daar willen we wat aan gaan doen. Er is meer te halen uit de verbindende potentie van muziek. Muziek is niet alleen een cultuurdrager die mensen kan mobiliseren en verbinden, muziek is ook een product met een economische betekenis. Niet alleen in directe zin omdat veel mensen er hun boterham mee verdienen, maar ook indirect als belangrijke factor in de aantrekkelijkheid van

VISIE & STRATEGIE

het vestigen in een stad. Arnhem profileert zich nadrukkelijk als cultuurhoofdstad van het Oosten. Zoals bekend is een dynamisch cultuurklimaat een wezenlijke voorwaarde voor bedrijven en instellingen om zich te vestigen c.q. te blijven. Dat cultuurklimaat is enerzijds een interessant, breed en divers cultuuraanbod en anderzijds gaat het om ruime mogelijkheden voor talent en makers om zich te ontwikkelen, om door te groeien en te professionaliseren. Jacobiberg is en blijft een wezenlijk onderdeel van die culturele infrastructuur.

6

De huidige functies van de Jacobiberg zijn: * T  alentontwikkeling (oefenruimtes, popschool en DJ Studio) * I nteractie organiseren via de broedplaats, de sociale agenda en diverse events. * E xposure voor muzikanten: Arnhem Live, Jacobus, social media * O  ndersteuning via popmakelaars (o.a. muzikantenbank), producenten etc. * R  uimte voor (opdrachten van) opleidingen van het ROC & ArtEZ * Z  akelijk (Muziekgerelateerde ondernemers) * Archief Met deze kernfuncties richt Jacobiberg zich op de volgende doelgroepen: * Muzikanten * Muziekdocenten

MEERWAARDE

DE

MEE

RWAAR

* Leerlingen * C  ulturele ondernemers (Muziekgerelateerde bedrijven & professionals: producers, videomakers, boekers etc.) * Vrijwilligers * Onderwijs We willen graag invulling geven aan Jacobiberg 2.0 met de volgende (te ontwikkelen) functies: * Muziekcafe met podium * W  erkplekken voor professionals – uiteraard passend bij de broedplaats * S  tartersondersteuning en het aanjagen van cultureel ondernemerschap * R  uimte (indien voorhanden) voor andere creatieve disciplines: dans, theater, beeldende kunst

7

Deze combinatie van functies leidt tot een meerwaarde voor de stad en tot een creatieve broedplaats waar je als muzikant verbindingen kan leggen, geïnspireerd kan raken en beter kan worden. We willen zoveel mogelijk mensen in en rond Arnhem bereiken die muziek willen maken of horen en we willen muziekliefhebbers actief betrekken bij onze activiteiten, onder meer door een podium en met een muziekcafe. Door werkplekken en ruimtes beschikbaar te maken voor andere creatieve disciplines ontstaat er

MEERWAARDE

een verbreding van de huidige muzikale broedplaats naar een creatieve broedplaats. Juist uit de cross-overs tussen verschillende disciplines kunnen mooie nieuwe dingen ontstaan. Jacobiberg 2.0 heeft dus een bredere scope. Niet alleen in functies maar ook in doelgroepen. Muziekliefhebbers, omwonenden, bedrijven en instellingen kunnen muziek beleven op een inspirerende plek die meer opengesteld zal zijn voor het publiek.

8

P

Een toekomstvisie moet uiteindelijk worden vertaald naar concrete projecten. Dat is in dit geval niet eenvoudig, vanwege de onzekerheid over de culturele sector als geheel vanwege de Coronacrisis en door de onduidelijkheid over de vraag of we straks in de plannen van Amvest voor de HES een plaats kunnen krijgen. Toch zijn er in de gespreksronde verschillende suggesties gedaan die we graag in dit document willen vastleggen. Niet per se met de intentie of de verplichting om alles uit te voeren, maar wel om nog eens te onderstrepen welke dynamiek en ambitie er in de groep gebruikers zit en welke verbetermogelijkheden voor Jacobiberg er zoal zijn. * I nwerk-/introductie programma voor nieuwe huurders (kennismaking met andere residents en aanbieden exposure-mogelijkheden, zoals Arnhem Live). * S  hared services: een bandbus voor bands/act die op tour gaan.

PROJECTEN

EN

JECT O R

* O  nline overzicht (agenda) met ALLE muziekactiviteiten in de stad. * P  romotie Jacobiberg door succesverhalen (succesvolle acts) te laten zien. * S  ummerschool (mag ook in de winter) met coaching voor getalenteerde muzikanten (i.s.m. bestaande programma’s van ArtEZ en/of de Basis). * S  couting functie stroomlijnen i.s.m. met Plank en Poppunt Gelderland. * Plaat maken met residents en evt. topproducer naar Arnhem halen. * Samenwerking met RTV Arnhem, o.a. het doorzetten van Arnhem Live. We denken in dit verband ook aan mogelijkheden als een artist in residence programma of een producer in residence concept. Met dit laatste wordt bedoeld dat we een internationaal aansprekende producer naar de Jacobiberg halen om met plaatselijk talent te werken.

9

LOCA

Zoals in de inleiding aangegeven is het huidige succes van Jacobiberg geen garantie voor de toekomst vanwege de onduidelijkheid over de locatie op Arnhems Buiten. De verwachting die Amvest heeft uitgesproken, is dat er binnen twee jaar gestart wordt met de realisatie van een nieuwe wijk voor wonen en werken. We moeten dus nu al beginnen met het maken van een Plan B voor een alternatieve locatie.

Buiten de locatie van de HES (waar we onder de huidige condities graag langer willen blijven) zijn er verschillende alternatieve opties aangedragen in de gespreksronde: * A  rnhems Buiten, het gedeelte van Propertize * A  rnhem Zuid, b.v. Lorentz school, Kronenburg kantoren (vml Alliander kantoor) * Westervoortsedijk, b.v. Loods Corus of Melkfabriek (BPD) * O  ude Kraan/creatieve corridor * Stadsblokken (Kondor Wessels) Om deze mogelijkheden verder te verkennen, starten we in de komende periode met enkele

LOCATIE & PLAN B

AN B

& PL E I T

gesprekken met onder meer bedrijfsmakelaars en vastgoedeigenaren. Om die gesprekken niet blanco in te gaan, hebben we het volgende programma van eisen en wensen opgesteld: 1.  minimaal 3500 m2 ruimte – liefst meer – niet noodzakelijkerwijs op 1 locatie 2. Geluidwerende voorzieningen (isolatie) 3. Omgeving die deze bestemming ziet zitten 4. Betaalbaar 5.  Goed bereikbaar, zowel met auto (parkeren!) als met openbaar vervoer 6. 24 uur p.d. toegankelijk 7. Mogelijkheid voor muziekcafe met podium 8.  Gezamenlijke ruimtes die ontmoetingen & interactie mogelijk maken 9. Flexibele werkplekken 10. Geschikte ruimtes voor onderwijsdoeleinden 11. Duurzaam (nice to have) – heeft ook relatie met 2 (isolatie) 12. Periode van 5-7 jaar. Ofwel een termijn die bepaalde investeringen (in de inrichting en aankleding) rechtvaardigt.

10

T

T

SLO T O

Wat Papendal is voor de Nederlandse topsport, wordt Jacobiberg 2.0 voor de regionale muziekscene. De grond in de regio Arnhem is in muzikaal opzicht erg vruchtbaar gebleken. Er is sprake van een stevige ‘humuslaag’ van muzikaal talent. Wel is er winst te behalen in termen van het verder helpen van talent: oefenruimtes MET community & interactie MET scouting-functie MET exposure (Arnhem Live) MET relatie met podia (Luxor Live o.a.) MET coaching (zie hiervoor de suggesties van artists in residence en een summer/winterschool). Een community van 100+ bands, muzikanten, DJ’s en (muziekgerelateerde) professionals levert ook mogelijkheden op voor alternatieve inkomstenstromen. Verdiensten uit huur van oefenruimtes kunnen worden aangevuld met onder meer betaalde diensten voor muzikanten, zaalverhuur, organiseren van bedrijfsuitjes en

verder uiteraard inkomsten uit een klein podium en ondersteunende horeca. Jacobiberg ontvangt subsidie van de gemeente vanuit de meerjarenvoorziening voor cultuur, maar wil daarnaast meer eigen, nieuwe inkomstenbronnen aanboren. Op die manier komen we steviger op onze eigen benen te staan. De grootste muzikale broedplaats van NL is niet alleen interessant voor de gemeente (in termen van city marketing en het vasthouden van creatief talent) maar ook voor wijken en (vastgoed) partijen die bezig zijn met gebiedsontwikkeling. De creatieve vibe van een Jacobiberg-achtige voorziening kan relevant zijn voor placemaking in een specifiek gebied. Die kans (voor een nieuwe locatie) willen we in de komende periode verkennen met zowel de gemeente (die wellicht een bepaalde wijk een impuls wil geven) en met ontwikkelaars die in Arnhem actief zijn.

M.M.V. Met medewerking van: Marijn de Valk Luxor Live Wout Kemkes Donnerwetter Gijs Frencken gemeente Arnhem Simon Mamahit Poppunt GLD Pieter Kwant Plank Doeko Pinxt gemeente Arnhem Winand v/d Velde Jacobiberg

TOT SLOT

Imke Loeffen Angela Verkuijlen & Maike Fleuren Stefan Grond Karst Hagedoorn Allard Koers Tamar Oosterlaar

Poppunt GLD de Basis gemeente Nijmegen Amvest ArtEZ SLAK

11

NOTHING BEATS ‘DE BERG’

popcentrum jacobiberg Utrechtseweg 310, Arnhem * gebouw H02 0264422106 * info@jacobiberg.nl