Technische vragen & beantwoording van de fractie Partij voor de Dieren, d.d. 28-01-2026
Tekst van het document
Antwoorden technische vragen Partij voor de Dieren Ontwerpbesluit oprichting WarmMalburgen B.V Algemeen en organisatorisch 1. Naamgeving WarmMalburgen BV Is er ruimte voor een andere naam dan "WarmMalburgen BV"? Zo ja, welke procedure en criteria gelden voor het kiezen van een alternatieve naam? Ja die ruimte is er. De naam WarmMalburgen BV wordt statutair vastgelegd. De naam is daarna niet eenvoudig te veranderen. Dat betekent echter niet dat dit ook de naam moet zijn waaronder de BV naar buiten treedt. De BV kan na oprichting extra handelsnamen registreren bij de Kamer van Koophandel. Die (andere) handelsnaam kan dan worden gebruikt in de communicatie naar het publiek. De statutaire naam is daarmee vooral een formaliteit, waarbij het behulpzaam is voor de interne organisatie van de gemeente dat de BV een beschrijvende naam heeft. 2. Financiering en subsidie Klopt het dat de initieel gereserveerde 750.000 euro later wordt onttrokken aan het potje van 25 miljoen euro subsidie? Zo ja, hoe wordt de verdere financiering van het warmtenet gegarandeerd en wat zijn de voorwaarden voor het gebruik van deze subsidie? Als het project doorgaat worden de ontwikkelkosten ingebracht in de business case en daarmee onderdeel van de investering. De NWN!-subsidie zal een deel van de investeringen dekken en gaat altijd gepaard met eigen investeringen door het nog op te richten warmtebedrijf.
Deze subsidie wordt gefaseerd, op basis van voortgang, uitgekeerd. Dit zal verder worden uitgewerkt in het projectvoorstel en financieringsplan wat later aan de raad zal worden voorgelegd. 3. Personele inzet (FTE) Hoeveel FTE (voltijdsequivalenten) zal het opzetten en exploiteren van het warmtenet in Malburgen vergen, zowel tijdens de aanlegfase als voor het onderhoud en de dagelijkse exploitatie? Zijn deze FTE’s al beschikbaar binnen de gemeente, of zal er extra personeel moeten worden aangetrokken? Momenteel bouwen we verder aan het team wat na de ontwikkeling van het project ook de voorbereiding van de realisatie aan kan gaan sturen. Er wordt extra personeel aangetrokken, met name omdat de benodigde kennis en ervaring niet binnen de gemeente aanwezig is. Dit aannameproces start na het volgende raadsbesluit over het projectplan. Afhankelijk van de samenwerking met andere partijen zal het team binnen
de gemeente meer sturend of ook uitvoerend zijn, en zal minder of meer personeel binnen de gemeente of binnen het nog op warmtebedrijf aangenomen worden. Uit vergelijking met andere publieke warmtebedrijven wordt groei verwacht van nu ca. 10 tot 20 medewerkers naar een veelvoud daarvan binnen enkele jaren. Ook dit wordt gespecificeerd in het project- en bedrijfsplan. Waar mogelijk willen we hierbij lokale werkgelegenheid stimuleren. 4. Rol en advies van Vattenfall: Heeft Vattenfall specifieke redenen opgegeven voor het stoppen met de exploitatie van warmtenetten? Hebben zij de gemeente Arnhem voorzien van advies of lessen geleerd, nu Arnhem wel een eigen warmtenet wil opzetten? Zo ja, welke concrete aanbevelingen hebben zij gedaan? Het besluit van Vattenfall om te stoppen is genomen in Zweden en geldt landelijk. Belangrijke reden is de komst van de Wet collectieve warmte, waarmee de warmtenetten voor het merendeel publiek moeten worden. Daarnaast is het besluit gericht op het aansluiten van bestaande wijken. In de uitwerking van het warmtenet voor Malburgen – Oost is regelmatig overleg met Vattenfall. Alle informatie van Vattenfall is aan ons overgedragen, zodat wij als gemeente door kunnen bouwen op het door hen al uitgevoerde werk. Anders dan Vattenfall kunnen wij vanuit onze lokale betrokkenheid en netwerk omgevingsrisico’s beheersen.
Tegelijk moeten wij de benodigde specifieke kennis nog opbouwen. Hier zijn we over in gesprek, tegen de achtergrond van bredere strategische keuzes van Vattenfall en het Rijk.
Duurzaamheid en warmtebronnen 5. Beschikbaarheid en verdeling van warmte Is er voldoende warmte beschikbaar op de lange termijn, zodat we deze warmtebron niet ontnemen aan andere regio’s die mogelijk minder middelen hebben om zelf duurzame warmtebronnen te ontwikkelen? Hoe wordt deze verdeling gewaarborgd? Hierover zijn we in gesprek met omliggende gemeenten en de Groene Metropoolregio. Momenteel is er meer dan voldoende warmte beschikbaar. Op lange termijn moet warmte uit duurzame bronnen worden bijgemengd omdat de warmte uit de afvalverbranding dan niet meer zal voldoen aan duurzaamheidseisen vanuit de regelgeving. We werken aan een overkoepelend meerjarenplan met een bronnenstrategie, waarin we met omliggende gemeenten en Vattenfall optrekken en afstemmen. 6. Afhankelijkheid van vuilverbranding Houden we met dit warmtenet de afhankelijkheid van vuilverbranding niet in stand? Zo ja, hoe past dit binnen de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente en de transitie naar fossielvrije warmte?
Momenteel wordt de warmte uit afvalverbranding niet volledig gebruikt en is er nog voor ca. 15.000 woningen beschikbaar. Met de stap van aardgas naar warmte uit afvalverbranding wordt een CO2-reductie van ca. 79% bereikt. Parallel aan de ontwikkeling van het warmtenet worden andere duurzame bronnen ontwikkeld. Op termijn zal er een mix ontstaat van duurzame bronnen, die veelal een lagere temperatuur leveren, en warmte uit afvalverbranding met een hogere temperatuur. De hoge temperatuur heeft het warmtenet van Arnhem nu en in de toekomst nodig, waarbij op langere termijn geothermie hier mogelijk een oplossing voor is. Definitief regionaal advies op dit onderwerp komt voorjaar 2026. Ook met een dalende hoeveelheid afval bij de AVR zal er nog voldoende warmte beschikbaar zijn. 7. Financiële stromen en fossiele industrie Gaat er indirect geld naar de fossiele industrie door de huidige opzet van het warmtenet? Zo ja, hoe wordt dit voorkomen of geminimaliseerd? De afhankelijkheid van aardgas en van de fossiele industrie wordt met de aanleg van het warmtenet in Malburgen Oost significant (79%) afgebouwd.
Juridische en toekomstige planning 8. Verplichtingen en tijdsplanning Is het mogelijk om strengere afspraken op te nemen in de plannen, zodat de uitvoering van de infrastructuur en later overschakelen naar een duurzame bron minder vrijblijvend wordt? Zo ja, welke concrete maatregelen kunnen hiervoor worden genomen? Is er een tijdsplanning voor de realisatie van het warmtenet en nog belangrijker de overgang naar een duurzamere bronnen? Het is begrijpelijk dat de raad vraagt om meer zekerheid en steviger afspraken, maar het vooraf vastleggen van harde verplichtingen over tempo en bronovergang is bij een project van deze aard niet realistisch. Andere projecten laten zien dat het vragen van te veel zekerheid aan de voorkant energietransitie juist belemmerd. Warmtenetten in bestaande wijken kennen technische, juridische en maatschappelijke onzekerheden die zich niet volledig laten dichtregelen. In plaats daarvan sturen we vanuit risicomanagement op het beheersen van onzekerheden, in een stap-voor-stap aanpak met duidelijke mijlpalen, transparante voortgangsrapportages en vaste herijkingsmomenten richting de raad, zodat tijdig kan worden bijgestuurd als omstandigheden wijzigen. Dit biedt bestuurlijke grip zonder onhaalbare zekerheden te beloven. In het door de raad vastgestelde koersdocument Energie voor Arnhem staan de uitgangspunten voor het verduurzamen van de warmte in Arnhem.
9. Toekomstige energiebronnen Is er al een idee welke duurzame energiebron op latere termijn gekozen gaat worden? Zo ja, wordt daar dan al rekening gehouden met de benodigde infrastructuur, zodat we niet onnodig investeren in infrastructuur die later niet meer nodig is? Ja, dit is opgenomen in het Omgevingsprogramma energie en wordt uitgewerkt in een zg. ‘masterplan warmte’, waarover we ook met omliggende gemeenten en de GMR in gesprek zijn. De toekomstige duurzame energiebron zal uit een mix bestaan met grote collectieve bronnen zoals aquathermie, geothermie en riothermie (RWZI), samen met lokale opwek in de vorm van collectieve luchtwarmtepompen en zonthermie. In een warmtenet- en bronnenstrategie werken we komende tijd uit in welke volgorde de verschillende projecten en bronnen ontwikkeld worden; dit heeft een directe relatie met de benodigde onder- en bovengrondse infrastructuur. Hier zal de raad later over geïnformeerd worden. Daarnaast wordt rekening gehouden met het verduurzamingspad, welke onderdeel is van de Wet collectieve warmte. Het verplichte afbouwpad op CO2 uitstoot wordt mede bepalend voor de bronnenmix.
Participatie en eigendom 10. Aansluitgraad en participatie Welke strategie hanteert de gemeente om ervoor te zorgen dat voldoende huishoudens, bedrijven en woningcorporaties aansluiten op het warmtenet? Zijn er concrete doelen gesteld voor de aansluitgraad en welke maatregelen worden genomen om deze te bereiken (bijvoorbeeld subsidies, voorlichting, verplichtingen)? De gemeente stuurt in Malburgen-Oost niet primair op een vooraf vastgestelde aansluitgraad, maar op een zorgvuldig, uitlegbaar en sociaal verantwoord proces. Een proces waarin aansluiten op het warmtenet voor bewoners logisch voelt en haalbaar wordt en rolzuiverheid (gemeente / warmtebedrijf / woco’s) van primair belang is. Voor woningcorporaties geldt het wettelijke 70%-instemmingsproces onder huurders; voor eigenaar-bewoners bestaat keuzevrijheid. De participatie- en communicatiestrategie is nadrukkelijk gericht op het verstrekken van transparante informatie, het bieden van intensieve begeleiding en het samen met bewoners formuleren van voorwaarden rond betaalbaarheid, kwaliteit van de leefomgeving, hinderbeperking en overstapondersteuning. Deze bewonersvoorwaarden vormen een expliciet toetsingskader voor besluitvorming en uitvoering.
Om deelname mogelijk te maken, zetten we in op een combinatie van laagdrempelige voorlichting, wijkgerichte participatie en ondersteuning van (kwetsbare) huishoudens, onder meer via bestaande regelingen tegen energiearmoede en met maatwerkbegeleiding. Pas wanneer duidelijk is dat de overstap betaalbaar, financieel
uitlegbaar en sociaal verantwoord is, kan het warmtenet daadwerkelijk van de grond komen. Draagvlak is een randvoorwaarde voor de haalbaarheid van het project. Bewoners zijn niet verplicht aan te sluiten op het warmtenet. Als nieuwe wetgeving is ingevoerd (Wet gemeentelijk instrumentarium warmte) kan de gemeente wel besluiten het gasnet te laten verwijderen. In dat geval kunnen bewoners ook een eigen aardgasvrije oplossing implementeren. 11. Eigendom buurtvereniging Is het mogelijk om de buurtvereniging van Malburgen (deels) eigenaar te maken van het warmtenet? Zo ja, hoe zou deze constructie eruit kunnen zien en welke juridische en financiële implicaties heeft dit? Zo nee, waarom niet? Ja, dit kan. Echter, in verband met de benodigde snelheid is er vooreerst voor gekozen om voor WarmMalburgen uit te gaan van 100% eigenaarschap van de gemeente. Hier kunnen andere partijen later bij toetreden; vanuit bijvoorbeeld samenwerking in het project of financiering. Dit zou ook in de vorm van eigenaarschap van bewoners kunnen zijn. Vooruitlopend op de ontwikkeling van WarmMalburgen BV hebben we Buurtwarmte gevraagd welke ervaringen er zijn met eigenaarschap en zeggenschap van bewoners in een warmtebedrijf en hoe dit vormgegeven kan worden in verschillende situaties. De resultaten van dit onderzoek zullen later met de raad gedeeld worden.
Vanuit deze basis zal met bewoners in Malburgen-Oost het gesprek aangegaan worden over de behoefte in de wijk en hoe dit het beste ingevuld kan worden. 12. Landelijke casussen en ervaringen Zijn er in Nederland al gemeenten die een vergelijkbaar warmtenet hebben opgezet en geëxploiteerd, met name met betrekking tot eigendom en participatie van bewoners? Zo ja, welke lessen kunnen we hieruit trekken? Zo nee, hoe wordt het risico van een unieke aanpak beheerst? Er zijn verschillende voorbeelden van; dit levert nog geen eenduidig beeld op en is soms nog experimenteel. Een voorbeeld is de samenwerking tussen gemeente, warmtebedrijf Warmtestad en energiecoöperatie Grunneger Power in Groningen. Op 14 januari 2026 is een brochure verschenen van Energie Samen waarin alle bekende en werkbare eigenmodellen beschreven zijn voor warmtegemeenschappen. Zie bijgaande link. Eigendomsmodellen voor de warmtegemeenschap - Energie Samen. Wij staan in nauw contact met Energie Samen en Buurtwarmte om te leren van de ontwikkelingen in het land. En hebben in onze eigen wijken verschillende ervaring opgedaan.