Schriftelijke reactie van wethouder Smeulders inzake toezegging "Inzet incidenteel geld om lastenverhogen tijdelijk uit te stellen"
Tekst van het document
Toezegging tijdens M1 Begroting 2023 op 19 oktober 2022: Wethouder Smeulders zegt toe de gemeenteraad voor de M2 behandeling op 2 november te informeren in hoeverre incidenteel geld ingezet kan worden om de verhoging van de lokale lasten tijdelijk uit te stellen. Antwoord: In de begroting wordt uitgegaan van een jaarlijkse verhoging van de OZB met 5%. Dit betekent dat zowel in 2023, 2024, 2025 als 2026 een verhoging van de OZB is voorzien. Hierdoor stijgen de structurele inkomsten in ieder jaar van de begroting zoals is weergegeven in de onderstaande figuur.
De stijging bedraagt in 2023 € 2,8 miljoen. Dit betreft de correctie voor de cpi van 2,4% plus 2,6% tot totaal 5%. Omdat de begroting in constante prijzen is opgesteld, wat wil zeggen dat zowel baten als lasten op het prijspeil van 2023 zijn doorgerekend, is in de jaren 2024 tot en met 2026 de correctie voor de cpi niet gedaan en zijn alleen de extra inkomsten als gevolg van de stijging boven de cpi geraamd. Dat is jaarlijks € 1,5 miljoen. Tegenover de cpi correctie van de OZB-inkomsten na 2023 zullen ook hogere lasten staan als gevolg van loon- en prijsontwikkeling. Het OZB verloop in de ontwerp Begroting 2023 is daarmee:
Ontwikkeling OZB OZB inkomsten
2023 5% 2.790
2024 5% 4.240
2025 5% 5.690
2026 5% 7.140
In 2026 moet de begroting structureel sluiten. Wanneer in plaats van 2023 pas vanaf 2024 wordt uitgegaan van een jaarlijkse stijging van de OZB met 5% ontstaat er vanaf 2023 een structureel tekort van € 2,8 miljoen. Tot en met 2025 kan dit gedekt worden uit incidentele middelen (bijvoorbeeld uit de incidentele ruimte die in de Begroting 2023 beschikbaar is boven de weerstandsfactor van 1,4). In 2026 moet de begroting echter structureel in evenwicht zijn, waardoor dit structurele tekort ook met structurele middelen gedekt moet worden. Dit betekent dat er voor het jaar 2026 voor € 2,8 miljoen andere structurele inkomsten gevonden moeten worden, of er moet voor € 2,8 miljoen aan structurele lasten geschrapt worden. Cijfermatig ziet dat er als volgt uit:
Ontwikkeling OZB OZB inkomsten Incidenteel te dekken Structureel te dekken
2023 0% 0 2.790 0
2024 5% 1.450 2.790 0
2025 5% 2.900 2.790 0
2026 5% 4.350 0 2.790
Voor ieder jaar dat de OZB niet verhoogd wordt, moet een jaar later de OZB 5% extra verhoogd worden. Dus wanneer er in 2023 geen verhoging plaatsvindt, moet de OZB in 2024 met 10% verhoogd worden. Wanneer ook deze verhoging niet plaatsvindt, moet in 2025 de OZB met 15% verhoogd worden. Om in 2026 de structurele begrote inkomsten van € 7,1 miljoen te kunnen realiseren wanneer in de eerste drie jaar er geen verhoging is geweest, is in 2026 ten opzichte van 2022 een totale stijging van de OZB met 20% nodig. Het scenario waarin (alleen) in 2023 geen verhoging plaatsvindt en deze in 2024 wordt ingelopen, ziet er cijfermatig als volgt uit:
Ontwikkeling OZB OZB inkomsten Incidenteel te dekken Structureel te dekken
2023 0% 0 2.790 0
2024 10% 4.240 0 0
2025 5% 5.690 0 0
2026 5% 7.140 0 0
Wanneer voor 2024 of 2025 wordt besloten om de OZB gelijk te houden, zal ook de eerder beschreven cpi correctie van de OZB niet geraamd worden, waardoor er vanuit de OZB inkomsten geen dekking is voor de loon- en prijsontwikkeling in 2024 of 2025. Daarnaast zal een grotere OZB verhoging in de toekomst naar verwachting een kritische noot over de haalbaarheid daarvan van de provincie als toezichthouder krijgen.