Schriftelijke inspraakreactie van J. Schreur, d.d. 25-06-2025

Inspraakreactie Uitvoeringsagenda Arnhem Schoner 2025-2026 Enigszins verbaasd ben ik dat er maar twee insprekers zijn. Want het gaat bij het Arnhemse afvalbeleid toch om een materie die iedereen dagelijks raakt en die de inwoners via de afvalstoffenheffing heel veel geld kosten. Bovendien loopt het afvalbeleid absoluut niet op rolletjes. Is de burger misschien murw geslagen door het dramatische zwabberbeleid rond het Afvalreferendum in 2020? Of komt het door de vrij laconieke houding van het huidige bestuur met zeer terughoudende publiciteit? Wellicht beide. In januari 2022 heb ik in mijn inspraakreactie op de beleidsnota Arnhem Schoner al gezegd dat Arnhem in een spagaat is beland en dat de nota niet aangeeft hoe we daaruit kunnen komen. De spagaat bestaat uit een gigantisch verschil tussen doel en realiteit. Het uiteindelijke doel is prachtig: hoegenaamd geen afval in 2050, het jaar waarin we landelijk (dus ook gemeentelijk) een circulaire economie moeten hebben. In de beleidsnota (en het Beleidsplan Arnhem Schoner) stond ook dat Arnhem in 2025 30 kg wil halen. Maar is begrijp dat dit getal de aflopen jaren al is losgelaten. Het Beleidsplan Arnhem Schoner 2022-2026 wil 10% minder restafval in 2025 dan in 2019 (201 kg). Dat zou dan 180 kg p.i.p.j. moeten worden. Ook deze doelstelling wordt bij lange na niet gehaald.

Voor mij leveren de afvalrapportages die elk kwartaal worden uitgebracht, de beste informatie op over de feiten van de afvalinzameling. De Afvalrapportage van het 4e kwartaal 2024 (de meest recente die ik gezien heb) laat zien dat de spagaat alleen maar groter is geworden. De Arnhemse inwoner produceerde in 2024 216 kg restafval, terwijl in het jaar waarin diftar van kracht was (2020) 121 kg restafval p.i.p.j. vrij kwam (bijna het dubbele). Sinds afschaffing van diftar neemt de hoeveelheid restafval p.i.p.j. gestaag toe. De rapportage laat ook zien dat er maar liefst 118 kg p.i.p.j. aan recyclebare stoffen in het restafval zitten. De grafiek op pg 3 van genoemde rapportage bewijst overduidelijk dat diftar heeft gewerkt. Ook al is het slechts een jaar in werking geweest. Deze periode is veel te kort geweest om alle neveneffecten die er natuurlijk ook waren, weg te werken. Diftar heeft destijds geen eerlijke kans gekregen. Het duurt nog even , maar het zicht op een circulaire economie in 2050 is zo volledig zoek. De Uitvoeringsagenda 2025-2026 bevat veel goede maatregelen om de hoeveelheid restafval weer te reduceren: vooral uitbreiding en verfijning van de inzamelvoorzieningen en betere communicatie. Het Burgerberaad Afval had al veel goede adviezen gegeven van welke de meeste door het college worden overgenomen.

De meest vergaande en aansprekende maatregel is wel dat de verzamelcontainers (net als in 2020) weer op slot gaan. Het college verwacht van deze maatregel een afname van 18,9 kg p.i.p.j. Dat lijkt me op zich erg veel en ik weet niet waarop het college dit getal precies baseert. In totaal verwacht het college zo’n 40 kg p.i.p.j. reductie aan restafval bij uitvoering van de maatregelen. Maar dan zit je nog maar op 186 kg p.i.p.j.

Ik begrijp dat je in de laatste fase van het lopende beleidsplan geen fundamentele wijzigingen in het afvalbeleid kunt nastrven. Maar wanneer volgend jaar een nieuw beleidsplan wordt opgesteld wil ik ervoor pleiten beprijzing van de hoeveelheid geproduceerd restafval (wederom) in te voeren . Noem het diftar of kies een andere dekkende term. Ik heb wel eens het idee dat diftar dermate grote trauma’s heeft achtergelaten dat slechts over het D-woord mag worden gesproken. Voor mij is een jaartje diftar in 2020 het bewijs dat het Arnhemse afvalbeleid Diftar werkt en eigenlijk niet zonder prijsprikkel kan. Het is de combinatie van goede inzamelvoorzieningen, goede communicatie en de inwoner verleiden met een prijsprikkel die de hoeveelheid restafval drastisch kan laten dalen. 100 kg p.i.p.j. moet dan echt haalbaar zijn in de volgende collegeperiode. Talloze gemeenten, o.m. Apeldoorn, laten zien dat dit kan. Eerst de containers weer op slot en dan doorpakken met een prijsprikkel. In de beleidnota Arnhem Schoner uit 2022 en de behandeling daarvan in de raad werd gesproken over ‘Nascheiding’. Nu weet ik dat er een onderzoek en een rapport over nascheiding in Arnhem is uitgebracht dat nogal complex was en bij invoering veel kosten met zich mee zou brengen. Maar het zal aan mij liggen, ik heb niets meer vernomen over de afhandeling hiervan.

Is het fenomeen ‘nascheiding’ dat ik zeer onwenselijk zou vinden voor Arnhem, gezien dat er in de Uitvoeringsagenda niets over wordt vermeld, nu van tafel? Ik mag het hopen. Jan Schreur voorzitter Stichting De Groene Vos 26 mei 2025