Schriftelijke inbreng van Arnhems platform chronisch zieken en gehandicapten (APCG), d.d. 25-01-2023

Reactie Arnhems platform chronisch zieken en gehandicapten op Nota Wonen en Zorg, januari 2023

De inzet van het Apcg bij het woonbeleid is dat mensen kunnen wonen zoals ze willen, zelfstandig met de juiste ondersteuning, of in een passende woonvorm of woonvariant. Inwoners met een beperking ervaren vaak dat zij weinig eigen regie hebben bij het wonen. Beleid en regelgeving of een tekort aan geschikte woningen kan de wens om goed te wonen[1] in de weg staan. Ook de omgeving is belangrijk. Je kunt een geschikte woning hebben, maar zijn er ook voorzieningen dichtbij, of OV? Andersom is een prettige buurt heel fijn, maar als je niet geschikt woont levert dat problemen op. Vanwege alle inspanning en extra kosten verhuizen mensen met een beperking niet snel. Het is dus van belang dat zij een woning kunnen vinden waar zij langere tijd kunnen wonen. In de nota die voorligt wordt een diversiteit aan groepen en woonbehoeftes genoemd. Zo is er aandacht voor prikkelarm wonen, maar ook voor het dilemma van de koppeling van wonen en zorg. Positief is dat wordt uitgegaan van de wens van eigen regie. En dat er breed gekeken wordt naar wat voor een persoon goed wonen is, dat kan namelijk afhankelijk zijn van verschillende factoren. Zoals waar en met wie. Mooi dat wordt ingezet op inclusieve wijken en dat bij nieuwbouw, transformatie en herstructurering ruimte moet worden geboden aan groepen met specifieke woonwensen.

In de nota wordt diverse keren genoemd dat ervaringsdeskundigheid moet worden betrokken in het ontwikkelen van nieuwe projecten. Onze vraag is hoe dit wordt geborgd? Onderzoek naar kwaliteit van het woonaanbod Sommige inwoners met een mobiliteitsbeperking zijn lang op zoek naar een geschikte woning. Met name de grootte, indeling, ligging (nabij voorzieningen, heuvelachtig) en betaalbaarheid zijn belangrijke criteria. In de nota staat dat aanbiedende partijen een tekort aan woningen niet herkennen, omdat er soms geen reactie komt op woningaanbod. Wij denken dat ook andere factoren daar in meespelen. Een reden daarvoor kan zijn dat het zoek- en vindsysteem van de rolstoeltoegankelijke woningen niet optimaal was. We kregen signalen dat mensen maar 3 woningen in 2 jaar voorbij zagen komen. Dit hebben we onder de aandacht gebracht en dat systeem wordt nu verbeterd. Daarnaast kan het zijn dat een aangeboden woning alleen geschikt is voor een specifieke groep. Een woonaanpassing voor de 1, is niet persé geschikt voor een ander. Er zijn verschillen in wat iemand nodig heeft die gebruik maakt van een handbewogen of elektrische rolstoel, of woonvoorzieningen zoals een tillift. De woning kan te krap zijn, er kunnen obstakels zijn in de woning, of de woning is niet goed warm te krijgen. Als er geen grote urgentie is, zullen mensen ook kritischer kijken. Net als bij reguliere woningen.

Een andere reden kan zijn dat de woning in het te dure huursegment ligt. Inwoners zullen hier bij voorbaat dan niet op reageren, omdat ze denken daarvoor niet in aanmerking te komen. Een deel van de ROWO en Fokuswoningen liggen in een hoger segment (passend toewijzen). Om meer zicht te krijgen op de woonbehoefte vindt er separaat een onderzoek plaats naar behoefte en aanbod van rolstoeltoegankelijke woningen. In het onderzoek wordt ook gekeken naar waar een rolstoelgeschikte woning aan zou moeten voldoen. Hoe hoger de kwaliteit[2], hoe meer mensen er gebruik van kunnen maken en er een woonvoorraad kan worden opgebouwd. Wij vinden het noodzakelijk dat ook de kwaliteit van de woningen wordt onderzocht. Bijvoorbeeld door een onafhankelijk onderzoek[3] en door afspraken te maken met de corporaties om de woningen te checken. Voor mensen met specifieke wensen is het ook van belang te weten of een dergelijke woning überhaupt wel beschikbaar is.

Er moet ook aandacht zijn voor de kwaliteit van woningen en woonomgeving voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, die uitstromen uit beschermd wonen. We krijgen signalen dat mensen soms op een plek terecht komen die niet geschikt voor ze is. Om de woonvoorraad in de sociale huursector te vergroten kan ook gekeken worden naar de labeling, bijvoorbeeld 55+ woningen ook voor jongere mensen met een beperking openstellen. Hier wordt ook door de woonbond voor gepleit. Beleid en regelgeving Er zijn mensen die een verhuiswens hebben omdat ze groter of kleiner willen wonen, bijvoorbeeld vanwege verandering van de gezinssituatie (wooncarrière). Het beleid zegt echter dat als je adequaat woont, je geen recht hebt op een verhuiskostenvergoeding of woonaanpassingen. Dit geldt ook als je geen zorg meer afneemt bij Fokus en de woning uit moet. Wij pleiten er voor dat het beleid wordt aangepast als het gaat om wat is adequaat wonen en wens of noodzaak. Het aanbod van betaalbare toegankelijke huur- of koopwoningen is klein. Hoelang wordt verwacht dat mensen naar een toegankelijke woning zoeken? Bijvoorbeeld als ze vanuit een andere gemeente verhuizen naar Arnhem. Mensen moeten ook voor een grondgebonden woning kunnen kiezen. Het zal dus vaker voorkomen dat er voor minder toegankelijke woningen moet worden gekozen en dat er dus aanpassingen moeten worden gedaan.

In het beleid van de gemeente moet daar meer rekening mee worden houden en zouden niet bij voorbaat aanvragen afgewezen moeten worden, omdat het voorzienbaar was. Er moet meer rekening gehouden worden met gezinssituaties en levensfase. Makelaarsrol We vinden het belangrijk dat de gemeente de rol pakt om een makelende rol te spelen, bijvoorbeeld als inwoners het initiatief hebben om een eigen woning te realiseren, of een collectief, met gelijkgestemden, etc. De gemeente kan het proces faciliteren of versnellen. Een ander voorbeeld is het bijhouden van een inventarisatielijst van specifieke/bijzondere woonwensen, om hier oplossingen voor te kunnen vinden bij bijvoorbeeld renovatie of transformatieprojecten. Urgentie Tenslotte willen wij benadrukken dat er een urgentie is om aan de slag te gaan met het verkennen van mogelijkheden voor woonvormen en wonen in de wijk met ondersteuning voor mensen die wonen met zorg. Wij krijgen bijvoorbeeld regelmatig signalen dat inwoners alternatieven zoeken voor het wonen in Fokus, omdat zij meer regie willen hebben op de inzet van de planbare en onplanbare zorg. Wat zijn de behoeftes van inwoners en de opties? Is een initiatief als Mindset Wonen wenselijk of anders? Het Apcg pleit er voor dat hiermee zo snel mogelijk wordt gestart.

Met vriendelijke groet, Marjolein van den Broek, Voorzitter Arnhems platform chronisch zieken en gehandicapten (Apcg)

[1]

Definitie goed wonen in Onbeperkt Wonen, platform 31, pagina 8 Met kwaliteit bedoelen wij dat de woning minimaal voldoet aan de ROWO-criteria in de huisvestingverordening. [3] Corporaties in Beekdaelen beoordeelden hun woningaanbod op geschiktheid volgens de (op maat gemaakte) methodiek van het Bouw Advies Toegankelijkheid (BAT). Hiermee ontstaat een beter en gezamenlijk beeld van de passendheid van de bestaande woningvoorraad voor huishoudens met een mobiliteitsbeperking of zorgvraag. [2]