Schriftelijke inbreng De Vormforensen "project plan Rijndistrict"

Inleiding

top-opleidingen die worden aangeboden. De culturele sector in Nederland/Arnhem wordt hiermee internationaal op de kaart gezet. De mensen die hier studeren kunnen zich in Arnhem vestigingen en (tijdelijk)werkzaam zijn. De ontwerpers die in Arnhem gevestigd zijn werken op nationaal en internationaal niveau.

Arnhem Arnhem is de hoofdstad van de provincie Gelderland en ligt aan de rivier de Rijn waardoor het in de geschiedenis een strategische plek is geweest. Voor handelslieden tijdens de 13e eeuw, maar ook in tijden van WO2 speelde de stad een belangrijke rol. Industriële veranderingen Wij geloven dat de creatieve sector vanuit Arnhem op diverse manieren een bijdrage levert aan het welzijn van ten eerste dit gebied (Rijndistrict bevindt zich tussen Johan de Wittlaan, Oude Zevenaarseweg en Westervoortsedijk) en de stad. Het industrieel erfgoed wat zich hier jaren gehuisvest heeft is aan het veranderen. Het centrum van Arnhem zal deze richting op gaan rollen. Dit heeft te maken met natuurlijke grenzen, de Rijn, natuurgebied de Veluwe, voorsteden en dorpen als Velp en Oosterbeek zorgen ervoor dat de stad natuurlijk richting dit industriegebied gaat groeien. Echter is de grond vervuild en trekt de zware industrie langzaam weg uit het gebied. Er komt ruimte voor nieuwe invulling. Door de grote loodsen en ruimtes die vrij komen ontstaat er een uitgesproken open ruimte voor creatieve invulling, experiment, innovatieve ambities en ondernemerschap. ArtEZ & het DNA van Arnhem maakstad In het verlengde van de Rijn richting Oosterbeek ligt ArtEZ Hogeschool voor de kunsten. Een academie die studenten over de hele wereld trekt vanwege de ontwerp-

ArtEZ, Collectie Arnhem

Frank Kolkman, interaction designer

Studio Rick Tegelaar

Cobercofabriek

Randstad en Nijmegen We zien steeds meer aanwas uit de randstad richting Arnhem komen. Amsterdam en Rotterdam worden te duur om in te werken en wonen. Arnhem leidt aan het ‘second city syndroom’(A.J. Liebling 1952). We vechten al eeuwen voor bestaansrecht, maar het is bekend dat steden die dit ervaren een enorme veerkracht hebben (kijk naar hoe Arnhem na de WO zich ontwikkeld heeft). Dit gaat ook gepaard met onze profilering ten opzichte van Nijmegen. Met het cultureel stedelijk profiel: 025 Arnhem Nijmegen, hebben de grote culturele instellingen (CNA&CNN), gemeente en provincie hun krachten gebundeld.

Het ontwerpveld Wonen, werken, leven in Arnhem in een maakomgeving is niet voldoende. Elke ontwerper Arnhem na WO2 die in Arnhem woont heeft wel eens de vraag gekregen ‘waarom woon/werk je niet in de randstad?” De suggestie in deze vraag is wat heeft Arnhem eigenlijk te bieden? Een negatieve benaderingswijze voor een stad waar veel potentie is, maar waarin de kleinschaligheid en het provenciale als een nadeel worden gezien. Wij denken dat er inmiddels steeds meer ruimte komt om de potentie te laten zien. Onze drijfveer en doorzettingsvermogen zijn hierdoor gestimuleert, we moeten harder werken om te Coberco terrein met rechtsonder het oude van Ginkel laten zien dat we er zijn, dat wat we maken mee gaat op niveau en dat we een eigen omgeving

kunnen creeren. Met ArtEZ als fundering waarin mensen worden opgeleid die binnen Nationale en Internationale grenzen te werken. En de gevestigde Arnhemse ontwerper is gewend te reizen en focus te creeren in haar/zijn doelen. We gaan erop uit waardoor we flexibel zijn en Arnhem is onze thuisbasis waar we kunnen terugtrekken om ons te ontwikkelen en experimenteren. Wij vinden wel dat er dan deze ruimte moet komen om ons te voeden en al deze kwaliteit te bundelen. Maar ook te laten zien wat we te bieden hebben.

werkgroep bedrijf naam sector Studio Mockingbird Rielle cultureel organisator Mensen zeggen dingen Tim spokenword Bureau Ruimtekoers Yosser urbanplanning Risowiso Corine print Studio Dana Dijkgraaf Dana grafisch ontwerp Studio Klaas Kuiken Klaas product ontwerp Buro Bois Suzanne architectuur Bart van den hoven architectuur Rozet Kaboul vermijs urban Cultuur oost Simon urban Visser&Meijenwaard Vera&Steven product design De Kerk, Museum Arnhem

Luxor Robin poppodium Lavalu Marielle muziek Syntax Sjef&Oscar muziek

wie Draagvlak en start van de creative sector Om een goed draagvlak te creeeren is er een werkgroep van ±20 mensen uit het ontwerp veld samengesteld. Deze ambassdeurs zijn vertegenwoordigen hun eigen sector. De sectoren die gerepresenteerd worden zijn: Fashion design, Graphic Design, Interaction Design, Spoken Work/Creative Writing, Music, Urban, Product Design, Music en film. De mensen die deze sectoren vertegenwoordigen kunnen wisselen waardoor diverse netwerken worden aangesneden. Tevens zal de groep ongeveer 1 x per twee maanden samen komen om te kennis en ervaringen te delen. De groep is vertegenwoordiging van het ontwerpveld in Arnhem en voor ons een pijler van de behoeftes en evaringen. Samen met Gemeente Arnhem onderzoeken we de mogelijkheden met betrekking tot bestemmingsplannen en vergunningen. Zodat we in een vroeg stadium inschatten wat wel en niet mogelijk is.

Cafe Vrijdag Ronald&Kimon food&drinks Konijnenvoer Imane&Damian vegan food Luxor Niels food&drinks Museum Arnhem Saskia beeldende kunst Frank&Michiel Frank&MIchiel fine art Machinery of Me Rieke&Maarten fine art Klaas Kuiken

Overige partijen Gemeente Arnhem Eline Michiel Broekhuizen advies Michiel horeca advies SLAK Pim beheer Schakel025 Esther culturele kennis Walter books Krista boekenwinkel en lezingen Werkplaats Typografie Anniek ArtEZ Matthijs, Hendrik-jan, Martijn

Konijnenvoer

* De ideeen en namen uit dit plan mogen op een enkele manier gebruikt/gepubliceert worden door een derde partij zonder overleg met Sebastiaan Kramer of Annelou van Griensven.

Initiators Sebastiaan Kramer Ervaren professional in business development met een focus op mode en de creatieve industrie. Met een persoonlijke interesse in strategische zaken en branding. Managing director bij Arnheim Fashion Group: een bedrijf gespecialiseerd in creatief management, productie en ontwerp in de mode-industrie. Sebastiaan studeerde fashion aan ArtEZ en werkte afgelopen jaren samen met diverse opleidingen en organisaties. Hij is tevens docent en begeeft zich in diverse bestuurs omgevingen. Annelou van Griensven Een van de twee grafisch antropologen van het duo De Vormforensen. Een grafisch ontwerpstudio waarin Annelou beweegt tussen ideeen/inhoud en vormen. Ze initieeerde in 2011 het concept Dynamic Food, werkt graag hands-on en naast werk voor opdrachtgevers werkt ze aan eigen projecten waarin grafische tools en haar ideeen samen komen. Ze studeerde grafisch ontwerp aan ArtEZ en haar master design aan het Sandberg Instituut.

Sebastiaan Kramer

Machinery of me 2019

state of fashion

mensen zeggen dingen

Werkplaats typografie

Visser&Mijenwaard

Annelou van Griensven

Beide initiators van het Rijndistrict geloven in het ontwerpen van een omgeving waarin deze je beinvloed en inspireerd om te ontwikkelen en je nieuwsgierigheid te stimuleren op een duurzame manier.

State of Fashion 2018

Luxor

pick me museum arnhem

Risowieso

Rijndistrict

vooral wonen, van mensen die vanuit de Randstad naar Arnhem verhuizen. De Randstad wordt voller en duurder waardoor er voor creatieven en start-ups minder mogelijkheden ontstaan om zich te kunnen vestigen en ontwikkelen.

wat ruimte voor de makers-industrie De tijd lijkt aangebroken om de stad duidelijker te gaan profileren als stad vol creativiteit, groen en vrije ontwikkel-ruimte. De Arnhemse creatieve maakindustrie heeft behoefte aan een geclusterde plek. Er zijn nog veel ondernemers uit het creatieve ecosysteem die versnipperd over de stad te vinden zijn. Arnhem mist een gebied waarin creatieve ondernemers van allerhande pluimage zich concentreren, een plek waar een continue energie van creativiteit en ideeën in de straten hangt van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat.

Richard Vijgen

Solar shirt Pauline van Dongen

maison the faux

een gebied die Arnhem maakstad vertegenwoordigen Een gebied waar de ambitie, het plezier, ondernemerschap en vrijheid van creativiteit duidelijk zichtbaar is, waar ruimte is voor experiment, innovatie en maatschappelijke ontwikkeling. ‘t pé Om een start te maken en te onderzoeken of we invulling kunnen geven aan een geclusterde ruimte willen we beginnen aan de rand van de binnenstad. Het oude van Ginkel pand is een mooi historisch gebouw, gelegen aan de Rijn Sjaak Hullekes en geeft ruimte en potentie voor een culturele invulling.Msbehoeftes liggen vanuit het publiek en de makers in de stad. Tevens zorgt een specifieke ruimte voor focus en zichtbaarheid.

Collectie Arnhem

ArtEZ als basis van ontwerp-DNA Dankzij ArtEZ kan Arnhem zich ontwikkelen als een creatief dynamische stad. Centraal gelegen tussen Amsterdam en Dusseldorf en met veel afstudeerdend talent wat een positionering zoekt in het ontwerp veld. Veel studenten en toekomstige ontwerpers komen naar Arnhem vanwege de kwaliteit van de opleidingen die Artez te bieden heeft. Echter denken wij (Sebastiaan Kramer en Annelou van Griensven) dat Arnhem nog veel potentie laat liggen in de profilering van Arnhem als maakstad. Op dit moment gebeurt er vooral veel naast elkaar dan met elkaar en wij denken dat dit te maken heeft met de verspreiding van de ontwerpers die zich wel vestigen in de stad. Wij geloven in het bundelen van krachten en fysiek draagvlak creeren met doorstettingsvermogen en ambities. Wij geloven dat de creatieve sector vanuit Arnhem op diverse manieren een bijdrage levert aan het welzijn van ten eerste dit gebied en de stad.

waarom de randstad naar Arnhem Wij zien een verschuiving plaats vinden in

product design Arnhem

Frank&Michiel

* De ideeen en namen uit dit plan mogen op een enkele manier gebruikt/gepubliceert worden door een derde partij zonder overleg met Sebastiaan Kramer of Annelou van Griensven.

Drijfveren en motivatie: - Ruimte geven om te ontwikkelen - Potentieel te laten groeien. - Zichtbaar maken wat Arnhem ‘maakstad’ is en te verbinden internationaal. - Versterken van bestaande verbindingen en nieuwe leggen binnen de sector, binnen de omgeving van het gebied, nationaal en internationaal - Het zichtbaar maken van deze verbindingen. Rangeerterrein - Leegstand van grote industriële panden waar potentie is (buiten vergunningen en bestemmingsplannen) voor nieuwe werkplaatsen en horeca - Arnhem breed op de kaart zetten. Door o.a. ArtEZ zijn er steeds meer internationale inwoners in Arnhem. Tevens zorgen de vastgoedprijzen in andere steden dat mensen van buiten Arnhem naar Arnhem verhuizen. - relatief weinig bewoners, dus ruimte voor geluid, experiment en reuring Ruimte voor ontwikkeling Eindhoven werkt al jaren aan een duidelijke profilering als designstad van Nederland. Zowel Arnhem als Eindhoven kennen internationaal goed aangeschreven kunstopleidingen (ArtEZ en de Design Academy) en zijn middelgrote provinciesteden (Arnhem telt 157.660 inwoners en Eindhoven telt 229.637 inwoners (Wikipedia, z.d.). Ze hebben daardoor een enorm voordeel op opleidingsinstituten in de grote wereldsteden aldus Lidewij Edelkoort (2004) “Minder seks, drugs en rock-’n-roll, maar meer concentratie op en meer compassie met het onderwerp van studie.

Wat minder informatie ook waardoor de ideeën uit de student zelf moeten komen”. In hetzelfde artikel benadrukt Veilingstraat Edelkoort dat “Deze regionale nesten van

Broekstraat

creativiteit hebben ons kleine land de laatste decennia geprofileerd en zullen in de toekomst nog grote bijdragen kunnen leveren aan de creatieve economie. Ik geloof dan ook in creativiteit als levensverzekering van individu en maatschappij”. Om de ‘levensverzekering’ goed af te kunnen sluiten kent Eindhoven het voormalige Phillips terrein Strijp S als een belangrijke thuishaven voor start-ups, creatieve entrepreneurs en, eens per jaar, de Dutch Design Week. Een industrieterrein als Strijp S heeft het voordeel van grote werkplaatsen tegen relatief lagere huurprijzen, zeer interessant voor (startende) ontwerpers en gerelateerde creatieve bedrijven. Arnhem kent vergelijkbare gebieden waaronder het Arnhemse Broek (Figuur 3.1). In België is Antwerpen de modestad bij uitstek. Die stad weet zich sinds de jaren 90 middels duidelijke branding zich internationaal op die manier te profileren. De stad heeft de compactheid en status als middelgrote stad op ‘C locatie’ weten om te zetten tot een onderscheidend karakter. Net als in Eindhoven, Arnhem maar zelfs ook Berlijn speelt in Antwerpen de lage vastgoed-/ huurprijs een belangrijke rol in het verwerven van start-ups in de mode(ontwerp)branche (Arnoldus, Van den Eijnden, De Groot & Nauta, 2009; Copercini, 2014).

waar

Rangeerterrein

De binnenstad van Arnhem wordt omringt door verschillende creatieve gebieden. De creatieve corridor als slagader langs de Rijn en de zuidelijke binnenstad vol culturele centra als ArtEZ, Museum Arnhem, Rozet, Focus Filmtheater, het Stadstheater en Musis. Coehoorn centraal als ontwikkelgebied voor creatieve ondernemers, het modekwartier vol

ateliers en winkels van modeontwerpers en het creatieve bolwerk in het Spijkerkwartier dat daar al sinds jaar en dag te vinden is. In het verlengde van deze creatieve corridor ligt het Rijn District. Vanuit de geschiedenis is dit een industriegebied en uitermate geschikt voor de maakindustrie van de creatieve sector. Dit gebied leent zich om Arnhem maakstad meer zichtbaar te maken op nationaal en internationaal niveau. De geschiednis van deze locatie en de nieuwe betekenis zijn verbonden met elkaar. Het gebied bevindt zich tussen de Coberco-fabriek, Kleefse Waard, De kleine Campus en Transformatorplein. Het zou dus een perfecte verbinder zijn om in de toekomst aansluiting te vinden. Langzaam komt de stad op dit gebied af. Oosterbeek, Velp, De Veluwe en de Rijn (Arnhem Zuid) zijn de natuuurlijke grenzen waardoor in de toekomst de stad alleen nog richting dit industrie gebied kan groeien. Waar op dit moment zwaar vervuilde grond, bestemmingsplannen en bestaande industrie een woonlocatie nog tegenhouden is er wel ruimte om te werken en te vertoeven aan de Rijn. Het distrit leent zich uitermate voor verduurzaming van een groener gebied. Middels diverse mode intitatieven willen we hier op een innovatieve manier weer groen terug brengen en dit koppelen aan een ecosysteem waarin de maak (mode) industrie het groen gebruikt voor nieuwe collecties.

Tevens samenwerkingen met bedrijven zoals Suez en/of S...., 2 switch zorgen dat hergebruik en bestaande afval stromen middels sociale arbeid nieuwe invulling geven aan het gebied, werkgelegenheid en de koppeling naar ontwerp.

Het is tijd om te laten zien wat we in pacht hebben: - groen en innovatie zijn speerpunten van gemeente en ontwerpers die in deze stad werken. - duurzaamheid van de creatieve stad behouden door een plek te creëren waar bestaansrecht bevestigd wordt. - leegstaande panden krijgen weer invulling en een nieuwe betekenis - maatschappelijke betrokkenheid met de buurt en bestaande ondernemingen Veilingstraat, Kledingbank

Veilingstraat

Een culturele wederopbouw waarin we kunnen laten zien wat we in huis hebben. We zijn niet een stad met één groot exportproduct, een zuid-as of multi-national als Philips, maar hebben enorm draagvlak op experiment, innovatie en duurzaamheid in de ontwerpsector. Hierbij denken we aan ontwerpers (die experiment in hun praktijk gebruiken om nieuw werk te ontwikkelen) als: Richard Vijgen, Frank Kolkman, Spijkers en Spijkers, Sjaak Hullekes, Pauline van Dongen, Roos Meerman, RIck Tegelaar, Klaas Kuiken, Catalogtree, Frank&Michiel, Ineke Hans, Florentijn Hofman, Donna Verheijden, Floris Schoonerbeek, Humanoid, Elsien Ginghuis, Mieke Lucia van Hout, Arnout Visser, Bram de Groot, Syntax, Julius Thiessen, Visser&Meijwaard, Erik Stehmann,

Rijnkade

* De ideeen en namen uit dit plan mogen op een enkele manier gebruikt/gepubliceert worden door een derde partij zonder overleg met Sebastiaan Kramer of Annelou van Griensven.