Schriftelijke inbreng Bewoners Overleg Plattenburg d.d. 18 mei 2022

Bewoners Overleg Plattenburg

Aan wethouder Cathelijne Bouwkamp Aan de leden van de Gemeenteraad van Arnhem per email

Arnhem-Plattenburg, 18 mei 2022

Geachte Wethouder, geachte leden van de Raad,

Als leden van het Bewonersoverleg Plattenburg (BOP) doen we een dringende oproep om af te zien van de toepassing van de Wet Voorkeursrecht op het gebied Schaapsdrift en omgeving. Aanvankelijk hadden we als BOP de indruk dat de gemeente dit wettelijke middel uitsluitend inzet om speculanten de wind uit de zeilen te nemen. Maar met name de verhalen van de insprekers tijdens de informatieavond op woensdag 11 mei jl. deden ons inzien dat er veel meer aan de hand is: Vrijwel iedere betrokkene in Plattenburg juicht het toe dat het bedrijventerrein tussen Schaapsdrift en Esperantolaan wordt herontwikkeld en bestemd voor woningbouw. Vanuit het bedrijf Neijenhuis is daar indertijd al initiatief toe genomen, maar dat is door de gemeente genegeerd. Er is alle gelegenheid om opnieuw op voet van gelijkheid met ondernemers en bewoners in gesprek te gaan over herontwikkeling (zoals dat momenteel ook gebeurt rond het bedrijventerrein Plattenburgerweg 89-91). De Wet Voorkeursrecht is een bot paardenmiddel dat geen nuance kent. (Goedkeuring van de) toepassing ervan geeft de gemeente macht om in drie jaar tot onteigening en in vijf jaar tot sloop over te gaan. Zodra de Raad akkoord gaan zijn er geen mogelijkheden om toepassing van de Wet in te kaderen of te limiteren (bijvoorbeeld door te eisen dat bestaande woningen gespaard blijven en alleen de bedrijventerreinen herontwikkeld worden).

Rechtentechnisch gezien is het alles of niets. Het bewonersgeluk (dat je als burger de basisenergie geeft om op allerlei andere niveaus constructief te kunnen functioneren) viel op de avond waarop de aangetekende brief bezorgd werd voor ruim 150 eigenaars plots in duigen. Wat gaat er gebeuren? Wordt mijn huis gesloopt? Wat krijg ik ervoor terug? Waar vind ik in deze markt ooit een gelijkwaardige woning in een vergelijkbaar gezellige buurt? Het zijn vragen van ontreddering, die niet te rijmen zijn met goed bestuur in een stad als Arnhem. Het is niet van deze tijd om prima woningen (waarin vaak veel geïnvesteerd is, ook als het om verduurzaming gaat) af te breken en mensen op straat te zetten.

Bewoners Overleg Plattenburg

Daar komt bij dat de Schaapsdrift een schat aan historisch erfgoed vertegenwoordigt. Het is een van oorsprong middeleeuwse weg die op de oudste kaarten van deze omgeving al voorkomt. Plattenburg was een buurtschap waar wonen en werken eeuwenlang nauw verbonden waren. De loop en architectuur van de Schaapsdrift getuigen daar nog altijd van. Langs de Schaapsdriftbeek stonden in de 19e eeuw maar liefst zeven landelijk bekende stoomwasserijen, waarvan enkele panden nog bestaan. Laten we zuinig omspringen met onze historische ankers! Onze oproep luidt kort en goed:  Wethouder, trek de inzet van de Wet Voorkeursrecht in!  Raadsleden, wijs de inzet van Wet Voorkeursrecht af! Namens het Bewoners Overleg Plattenburg, Met vriendelijke groeten,

Hubert Slings, secretaris arnhemplattenburg@gmail.com

Bijlage: De Schaapsdrift: historisch erfgoed! (ter perse voor Nieuwsbrief Plattenburg, juni 2022)

De Schaapsdrift: historisch erfgoed! Hubert Slings Het is niet te hopen dat de gemeente Arnhem echt van plan is om de sloophamer op de Schaapsdrift los te laten. Nog even los van alle persoonlijke belangen en emoties, betreft het hier namelijk een uniek stukje historisch erfgoed. De huidige Schaapsdrift is een restant van een van de oudste wegen van deze omgeving. Al in de middeleeuwen wordt deze weg gebruikt om schapen te drijven van de schaapskooi bij de Rosendaalseweg naar de weidegronden van het Arnhemse Broek. De Schaapsdrift loopt in die tijd via het huidige park Angerenstein omhoog, voorbij de Schelmseweg richting de heidevelden van de Veluwe. Langs de Schaapsdrift stroomt een beek van noord naar zuid, inmiddels ondergronds. Onderaan de regenpijp van het bedrijf EditCo kun je de beek nog zien stromen. In de 19e eeuw vestigen zich hier maar liefst zeven wasserijen op een rij: Gijsbers-Van der Huisen, Van der Putten, Olderaan-Troupée, Ten Oever, Spaan-Coenders, Bartels en Schultink. Ze halen hun water uit de Schaapsdriftbeek. Na verloop van tijd schakelen ze over op stoomkracht. Lange schoorstenen zorgen voor afvoer van de kolendampen. Via het nabijgelegen station wordt wasgoed uit grote delen van Nederland aan- en weer schoon afgevoerd.

Advertentie in de Arnhemsche Courant van 24 november 1900 (via Delpher.nl) Plattenburg is in die tijd een buurtschap dat ‘een half uur gaans’ buiten de stad ligt, vergelijkbaar met Schaarsbergen. (Het grondgebied van Arnhem wordt in die tijd ook wel zo aangeduid: “van Schaarsbergen tot Plattenburg”). Het is een uniek combinatiegebied vol landbouw en kleine industrie waar wonen en werken tot diep in de twintigste eeuw nauw verweven zijn.

De Schaapsdrift in 1945 (foto Gelders Archief 1523 90-0080) Rond de Slag om Arnhem en de bevrijding in 1945 wordt Plattenburg zwaar beschadigd, onder andere door Engelse artillerie. Het is de genadeklap voor de meeste wasserijen, en ook de schoorstenen zijn inmiddels verdwenen. Een aantal panden, waaronder dat van Spaan-Coenders, is er nog. En dan hebben we het nog niet eens over plateelbakkerij De Ram gehad, die van 1921 tot 1969 op de Schaapsdrift 62 gevestigd was, en waar het beroemde Colenbrander-aardewerk gemaakt werd. De geschiedenis ligt hier op straat. Ga daar alsjeblieft zuinig mee om, gemeente!