Raadsvoorstel 'Zienswijze kaderbrief VGGM 2026'

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

4415893

Onderwerp:

Zienswijze kaderbrief VGGM 2026

Kernboodschap Deze kaderbrief schetst de ontwikkelingen die komende periode invloed hebben op de maatschappelijke bijdrage van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) en gevolgen hebben op de beleidsmatige en budgettaire kaders van de VGGM. De kaderbrief is daarmee een belangrijke bouwsteen voor de ontwerpbegroting 2026 van VGGM. In de voorgestelde zienswijze wordt het belang van een stabiele basis en dienstverlening op wettelijk minimum benadrukt. Vanwege het ravijnjaar 2026 zijn, op verzoek van het AB, door VGGM technische (incidentele) besparingen gevonden. Mogelijk zijn er structurele besparingen nodig. Daarvoor wordt aandacht gevraagd voor een zorgvuldig proces met goede onderbouwing van risico’s en impact. Verder toont het programma Samen.Beter.Bedrijfsvoeren voortgang met goede onderbouwing. De voorgestelde temporisering van kostenstijgingen van het programma is passend in de huidige situatie. Uiterlijk 12 februari 2025 moet de zienswijze zijn ontvangen door VGGM. Voorstel 1. Kennis te nemen van de Kaderbrief VGGM 2026. 2. Een zienswijze kenbaar te maken op de Kaderbrief VGGM 2026 conform bijgevoegde brief ‘“Zienswijze Kaderbrief VGGM 2026”. Inleiding VGGM stuurt uw raad jaarlijks een informatiebrief waarin ze u meeneemt in de ontwikkelingen die relevant zijn voor het functioneren van de organisatie.

De kaderbrief schetst de ontwikkelingen die komende periode invloed hebben op onze maatschappelijke bijdrage en gevolgen hebben op de beleidsmatige en budgettaire kaders. De kaderbrief is een belangrijke bouwsteen voor de ontwerpbegroting 2026. Met het oog op de voorbereidingen van de begroting 2026 stelt VGGM u in de gelegenheid om een zienswijze uit te brengen op de inhoud van de kaderbrief en deze uiterlijk 12 februari 2025 aan te bieden. Hierbij loopt VGGM vooruit op de wijziging van de gemeenschappelijke regeling (GR) VGGM per 1 januari 2025 waarin is voorzien dat gemeenteraden een zienswijze uit kunnen brengen op de algemene en beleidsmatige en financiële kaders die ten grondslag liggen aan te begroting van VGGM.

Beoogd effect Een zienswijze kenbaar maken aan VGGM op de kaderbrief 2026 zodat daar rekening mee kan worden gehouden bij de totstandkoming van de ontwerpbegroting 2026. Argumenten 2.1 Zienswijze wordt meegenomen in de totstandkoming ontwerpbegroting 2026. Conform de nieuwe GR VGGM die per 1 januari 2025 ingaat, zendt het dagelijks bestuur VGGM jaarlijks vóór 15 december van het tweede jaar voorafgaand aan het jaar waarvoor de begroting dient, de algemene financiële en beleidsmatige kaders aan de raden van de deelnemende gemeenten. Het dagelijks bestuur geeft hierbij de raden de gelegenheid om een zienswijze uit te brengen. De zienswijzen worden meegenomen bij de totstandkoming van de ontwerpbegroting 2026 en de meerjarenraming. 2.2 Ondanks teruglopende middelen moet de dienstverlening van VGGM minimaal op het niveau van wettelijk minimum blijven. VGGM bevindt zich in een dynamische omgeving. Geopolitieke spanningen, klimaatverandering, technologie en arbeidsmarktkrapte beïnvloeden het werkveld. Deze ontwikkelingen hebben belangrijke effecten op de gezondheid en veiligheid van onze inwoners. Anderzijds lopen beschikbare middelen terug. Ondanks de maatschappelijke ontwikkelingen en de teruglopende middelen moet de dienstverlening van VGGM minimaal op het niveau van het wettelijk minimum blijven, zoals eerder is benadrukt in de zienswijze op de ontwerpbegroting 2025.

Voor structurele besparingen voor 2026 en verder, die direct gevolgen kunnen hebben op de taakuitvoering van VGGM geldt dat het noodzakelijk is dat VGGM met een goede onderbouwing van risico’s en impact komt en dat er een zorgvuldig proces wordt doorlopen. 2.3 Er wordt inzicht gegeven in het programma Samen.Beter.Bedrijfsvoeren. In 2023 is VGGM gestart met het versterken van de organisatie door het ingezette programma Samen.Beter.Bedrijfsvoeren (SBB). Het doel van dit programma is de veranderslag van taakgericht naar procesgericht werken en denken. Sinds de start van dit programma is meermaals gevraagd om een goede inhoudelijke en financiële onderbouwing. Op 13 november 2024 is vanwege het uitblijven van een goede onderbouwing door uw raad motie 24M164 ‘Eerst onderbouwing, dan budget’ aangenomen. VGGM heeft in de kaderbrief 2026 stappen gezet en een goede nadere onderbouwing van het programma serieus opgepakt. Hiermee is voldoende zicht gekregen op de inhoud en voortgang van het programma, en handelt VGGM in lijn met de aangenomen motie. Er wordt aanvullend gevraagd om concreet te maken welke activiteiten worden uitgesteld vanwege de temporisering van het programma, zodat het minder abstract wordt.

Kanttekeningen en risico's 2.1

Beschikbare middelen lopen terug terwijl maatschappelijke ontwikkelingen vragen om meer inspanning Een belangrijke rode draad van de kaderbrief is de financiële onzekerheid waarin VGGM zich bevindt. Beschikbare middelen lopen terug. Het Algemeen Bestuur VGGM heeft immers gevraagd om een indicatieve incidentele besparing van tenminste 2% op de ontwerpbegroting 2025 én een mogelijk grotere besparing voor de jaren daarna vanwege het naderende ravijnjaar 2026. Daarbij komt ook dat er landelijk lijkt te worden bezuinigd door de regering, zoals gepresenteerd in de miljoenennota 2024. Vanaf 2026 wordt mogelijk een 10% bezuiniging op de BDuR-gelden (bedoeld voor crisisbeheersing) doorgevoerd en komen er 10% minder SPUK-middelen (bedoeld voor de GGD). VGGM wordt hiermee dubbel geraakt. Tegelijkertijd vraagt het Rijk meer inspanningen van Veiligheids- en Gezondheidsregio’s (en gemeenten) om hun inwoners weerbaar te maken, voor te bereiden op nieuwe soorten crisissen en mogelijke maatschappelijke ontwrichting. De besparingen vanuit het AB en de bezuinigingen vanuit de regering staan daarmee op gespannen voet met de (geo)politieke ontwikkelingen.

Participatie In de huidige GR is de gemeente Arnhem vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur (AB) en Dagelijks Bestuur (DB) van VGGM door de burgemeester en wethouder Publieke Gezondheid. Vanwege wijziging van de nieuwe GR, die vanaf 1 januari 2025 ingaat, wijzigt ook de vertegenwoordiging van de gemeente Arnhem in het Bestuur van VGGM. Vanaf 1 januari 2025 wordt de gemeente Arnhem in het Dagelijks Bestuur, het Algemeen Bestuur en de Commissie Veiligheid vertegenwoordigd door de burgemeester. In de Commissie Gezondheid wordt de gemeente Arnhem vanaf dan vertegenwoordigd door de wethouder Publieke Gezondheid. De Kaderbrief bevat op grond van de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) de algemene financiële en beleidsmatige kaders. Participatie moet op grond van de Wgr plaatsvinden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid op grond van een gemeenschappelijke regeling. De Kaderbrief is algemeen gesteld en bevat geen concrete beleidsvoorbereiding. Financiën Een aantal ontwikkelingen die in de kaderbrief 2026 benoemd zijn, hebben financiële consequenties. Deze zullen door VGGM in de ontwerpbegroting 2026 verwerkt worden. Uitvoering De Arnhemse zienswijze wordt samen met de zienswijzen van de overige 14 deelnemende gemeenten door VGGM verzameld. Deze worden vervolgens door VGGM verwerkt in de

ontwerpbegroting 2026. Op deze ontwerpbegroting 2026 hebben de 15 gemeenteraden ook nog de mogelijkheid om een zienswijze uit te brengen. Communicatie Middels bijgevoegde brief worden de Arnhemse zienswijze op de Kaderbrief 2026 kenbaar gemaakt aan het Dagelijks Bestuur van VGGM. Bijlagen Stukken voor gemeenteraad − Kaderbrief 2026 − Raadsvoorstel zienswijze kaderbrief VGGM 2026 − Raadsbrief zienswijze kaderbrief 2026

Besluit van Zaaknummer

4415893

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 januari 2025, nummer: 4415893; gelet op artikel 34b Wet gemeenschappelijke regelingen; besluit: Een zienswijze kenbaar te maken op de Kaderbrief VGGM 2026 conform bijgevoegde brief ‘“Zienswijze Kaderbrief VGGM 2026”.

De griffier,

De voorzitter,