Raadsvoorstel 'Indexatie eigen bijdrage Wmo'

RAADSVOORSTEL AADSVOOORSTEL

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

4378566

Onderwerp:

Indexatie eigen bijdrage Wmo

Kernboodschap De eigen bijdrage voor Wmo-ondersteuning wordt door het Rijk geïndexeerd. Om de indexering in Arnhem automatisch mee te laten lopen met die van het Rijk, is een aanpassing van de Verordening maatschappelijke ondersteuning nodig. Met deze aanpassing willen we eigen bijdrage voor zorg en ondersteuning koppelen aan het geldende landelijke tarief. Dit zal per raadsbesluit ingaan vanaf 1 januari 2026. Voorstel 1. Per 1 januari 2026 aan te sluiten bij het landelijke tarief en bijbehorende indexaties en hier de Wmo verordening, zoals bijgevoegd, op aan te passen. Inleiding Het WMO-abonnementstarief is een vaste bijdrage die mensen (in heel Nederland) betalen voor bepaalde hulp en ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dit betekent dat mensen die bijvoorbeeld hulp in het huishouden, begeleiding of hulpmiddelen krijgen via de gemeente, een vaste eigen bijdrage per maand betalen. Het (maximale) abonnementstarief is in de Wet maatschappelijke ondersteuning vastgelegd en wordt ieder jaar door het Rijk verhoogd. De redenen hiervoor zijn inflatie en stijgende zorgkosten. In de Arnhemse verordening maatschappelijke ondersteuning is op dit moment voor het abonnementstarief nog een concreet bedrag opgenomen: Per 2024 staat er in de verordening het bedrag van € 20,60.

Door middel van dit voorstel regelen we dat de Arnhemse verordening voor dit artikel in het vervolg verwijst naar de wet (in plaats van dat een bedrag wordt genoemd). Op die wijze volgt de Arnhemse verordening ‘automatisch’ de rijksindexering en hoeft niet elke verhoging door uw raad te worden gewijzigd. Per 1 januari 2025 is het abonnementstarief per maand in de wet verhoogd met € 0,40 naar € 21. Indien dit voorstel wordt aangenomen, zal in Arnhem het dan geldende wettelijke tarief gelden per 1 januari 2026. De indexering zal niet met terugwerkende kracht worden opgelegd. Op 18 juni j.l. besprak de gemeenteraad een eerdere variant van voorliggend voorstel. In dat voorstel was de bovengenoemde koppeling met de Wet maatschappelijke ondersteuning opgenomen, maar

RAADSVOORSTEL werd eveneens voorgesteld om ook alvast voor te sorteren op een nieuwe wet die voorlag in de Tweede Kamer en die de eigen bijdrage inkomensafhankelijk wil maken. Landelijke patiëntenorganisaties, maar ook het Arnhems Platform Chronisch zieken en Gehandicapten (APCG), hebben zich kritisch getoond over dit wetsvoorstel. Ook het Nibud toonde aan dat het wetsvoorstel nadelig zou kunnen uitpakken voor mensen met een beperking en met een lager inkomen. Hoewel het wetsvoorstel afgelopen jaar op een meerderheid leek te kunnen rekenen in de Tweede Kamer, bereikte ons vlak voor de aanvang van de raadskamer in juni het nieuws dat het wetsvoorstel - onder andere vanwege de maatschappelijke reuring - controversieel was verklaard en niet meer in behandeling zou worden genomen voor de verkiezingen. Doordat het wetsvoorstel controversieel is verklaard en doordat de samenstelling en wensen van de Tweede Kamer zullen veranderen na de verkiezingen van oktober, is het op dit moment onbekend wat er met het wetsvoorstel zal gebeuren en of het voorstel door de Tweede Kamer zal worden aangenomen. Tijdens de raadskamer in juni is het destijds voorliggende voorstel teruggenomen.

Met uw raad is afgesproken dat indien het wetsvoorstel toch ooit wordt aangenomen, uw raad eerst uitgebreid geïnformeerd wordt over verschillende scenario's, verschillende gevolgen en verschillende financiële doorrekeningen. Op basis daarvan kan uw raad daarna een gewogen keuze maken over het eventuele invoeren van een inkomensafhankelijk abonnementstarief. Voorliggend voorstel komt daarmee overeen met de wens van uw raad om nog niet voor te sorteren op een eventuele afschaffing van het abonnementstarief en in het raadsvoorstel enkel het maken van een koppeling met de rijksindexering van het uniforme abonnementstarief voor te stellen. Beoogd effect Verwerken van de door het ministerie van VWS ingestelde tarieven vanaf 2026. Argumenten 1.1

De eigen bijdrage gold al, en zal blijven gelden, voor inwoners die gebruik maken van de WMO. Inwoners met lage inkomens die de eigen bijdrage niet kunnen betalen, krijgen een kwijtschelding van de kosten. Voor inwoners die tot 130% van de bijstandsnorm verdienen, kan niet verwacht worden dat zij een eigen bijdrage betalen voor Wmo-voorzieningen. Voor hen bestaan dan ook compenserende maatregelen. Bij deze maatregelen willen we de administratielast voor inwoners zo laag mogelijk houden. In juni bent u per raadsbrief geïnformeerd over inkomensregelingen voor inwoners met hoge zorgkosten en een lager inkomen. Voor een gedetailleerdere uitwerking van de wijze van compensatie, verwijzen we naar die brief.

1.2

Vóór invoering van het abonnementstarief in 2020 hadden inwoners te maken met een stapeling van zorgkosten en eigen bijdragen. De kosten zijn per 2020 verlaagd en vergemakkelijkt. De rijksindexering van het tarief is gematigd.

RAADSVOORSTEL Vóór invoering van het abonnementstarief werden inwoners geconfronteerd met verschillende eigen bijdragen en stapelingen van zorgkosten. Door invoering van het abonnementstarief werd de stapeling van zorgkosten tegengegaan. Destijds toonden partijen, zoals de VNG, zich kritisch, doordat het abonnementstarief een aanzuigende werking zou kunnen hebben op Wmo-voorzieningen zoals de huishoudelijke hulp. Voor inwoners is de eigen bijdrage echter relatief laag en overzichtelijk. De indexering die door het Rijk wordt doorgevoerd is gematigd. Op 1 januari 2020 was het tarief € 19. Per 1 januari 2025 is het tarief € 21. Ter volledigheid hebben we nagekeken wat andere gemeenten doen; zowel alle gemeenten binnen een straal van 20KM rondom Arnhem als gemeenten met een vergelijkbaar inwonersaantal (Nijmegen, ’s-Hertogenbosch, Enschede, Apeldoorn, Haarlem, etc) volgen de rijksindexering. 1.3

We volgen de indexering van het uniforme abonnementstarief, maar volgen niet automatisch het voorstel om de eigen bijdrage inkomensafhankelijk te maken. Zoals in de inleiding toegelicht ligt er een wetsvoorstel voor dat het abonnementstarief inkomensafhankelijk maakt. Op dit moment is het onbekend wat er met de wet zal gebeuren en of de wet überhaupt ooit zal worden aangenomen. Tijdens de vorige raadskamer bleek dat veel gevolgen het wetsvoorstel onbekend waren. Het vorige voorstel is daarom teruggenomen en de wethouder heeft een toezegging gedaan. Die is als volgt genoteerd; ‘de wethouder zegt toe de landelijke ontwikkeling over de inkomensafhankelijke eigen bijdrage van de WMO te volgen en de raad daarover te informeren, zodat daarna met de raad besproken kan worden hoe dit in Arnhem kan worden ingevoerd. De wethouder werkt daarvoor meerdere scenario's voor Arnhem uit, inclusief de financiële gevolgen’.

Kanttekeningen en risico’s 1.1

Indien niet wordt geïndexeerd dient de stijging van zorgkosten op andere manieren gefinancierd te worden. Het abonnementstarief helpt om de kosten te kunnen beheersen. Door inflatie, vergrijzing, bevolkingsgroei, veranderd zorggebruik en technologische ontwikkelingen stijgen de zorgkosten hard. De eigen bijdrage is een manier om de zorgkosten enigszins te kunnen beheersen. De vaste eigen bijdrage is relatief laag en inwoners met een laag inkomen worden gecompenseerd. Door niet te indexeren hebben we minder inkomensbronnen om het systeem betaalbaar te houden.

Participatie Het Arnhems Platform Chronisch zieken en Gehandicapten (APCG) is geconsulteerd op dit onderwerp. De APCG geeft aan dit voorstel, en de stijging van de kosten voor dit jaar, voor kennisgeving aan te nemen, en vooral betrokken wil worden bij de verdere, mogelijke, ontwikkelingen

RAADSVOORSTEL van het landelijk abonnementstarief. De APCG is wel al betrokken bij het vergemakkelijken van de inkomensregelingen voor Arnhemmers met hoge zorgkosten en lage inkomens, waarnaar wordt verwezen onder argument 1.1. in dit voorstel. Financiën Door vrijstellingen en inkomensregelingen is het is moeilijk exact te berekenen voor hoeveel baten de indexatie van de eigen bijdrage in de toekomst zorgt. We verwachten dat de indexering met € 0,40 per maand die is voorgesteld € 40.000 extra structureel per jaar op zal leveren. Op moment van schrijven is een eventuele indexering per 1-1-2026 nog niet bekend. Bij de volgende tussenrapportage bekijken we in hoeverre dit een voordeel oplevert op de zorgbegroting. Uitvoering Het innen van de eigen bijdrage wordt landelijk uitgevoerd door het Centraal Administratie Kantoor, ofwel CAK. Communicatie Het CAK zal de betreffende inwoners informeren over de wijziging van de eigen bijdrage. Ook is de eigen bijdrage een standaard gespreksonderwerp tijdens het keukentafelgesprek dat de wijkcoaches van de sociale wijkteams met de inwoners voeren.

Bijlagen Stukken voor gemeenteraad 

RAADSVOORSTEL

Besluit van Zaaknummer

4378566

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 23 september 2025, nummer 4378566 , gelet op de artikelen 2.1.3, 2.1.4 eerste tot en met derde lid en zevende lid, 2.1.5, eerste lid, 2.1.6, 2.1.7, 2.3.6, vierde lid, 2.2.6, eerste lid en 2.6.6, eerste lid, van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en artikel 5.4 van het Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 en artikel 147, eerste lid, van de Gemeentewet; besluit vast te stellen de VERORDENING TOT WIJZIGING VAN DE VERORDENING MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING GEMEENTE ARNHEM 2019 Artikel I

Wijzigingen Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Arnhem 2019

A. In artikel 2.5 wordt het vierde lid vervangen door: “4. De hoogte van de bijdrage als bedoeld in het eerste en tweede lid van dit artikel, is gelijk aan het bedrag per maand als genoemd in artikel 2.1.4, derde lid, of artikel 2.1.4a, vierde lid, van de Wet, voor de ongehuwde cliënt of de gehuwde cliënten tezamen, tenzij overeenkomstig artikel 2.1.4a, vijfde lid, van de Wet, hoofdstuk 3 van het Uitvoeringsbesluit Wmo 2015, de volgende leden, of artikel 2.6, geen of een andere bijdrage is verschuldigd. B. In artikel 2.5, vijfde lid, onder d, wordt €20,60 vervangen door: het bedrag als genoemd in artikel 2.1.4a, vierde lid, van de Wet. Artikel II Inwerkingtreding, overgangsrecht en citeertitel 1. Dit besluit treedt in werking op de eerste dag na die van de bekendmaking. 2. Dit besluit wordt aangehaald als: Technische wijziging eigen bijdrage Wmo.

De griffier,

De voorzitter,