Raadsvoorstel "Fietsparkeerplan binnenstad"

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

648174

Onderwerp:

Fietsparkeerplan binnenstad

Voorstel 1. Het Fietsparkeerplan binnenstad vast te stellen. 2. Uitvoering te geven aan de “no regret” maatregelen uit het fietsparkeerplan en dit te dekken uit het verkeerskrediet en Bestemmingsreserve bereikbaarheid. 3. De bijgevoegde begrotingswijziging genummerd 22-005 vast te stellen. 4. Kennis te nemen van de wijze waarop met het fietsparkeerplan invulling wordt gegeven aan de moties a. Aanvulling fietsparkeerplan (21M198) en de moties b. Binnenstad fietsvriendelijk (18M63), c. Fietser te gast (17M88) d. Intensiveer fietsparkeerbeleid (17M79) en e. Pop-up fietsenstallingen in Zuidelijke binnenstad (17M101g). Over de uitvoering van de motie Aanvulling fietsparkeerplan wordt u nu tussentijds geïnformeerd omdat de uitvoering nog een vervolg krijgt. Het college beschouwt met het vaststellen van het fietsparkeerplan de overige moties als afgedaan. 5. Kennis te nemen van het voorgenomen onderzoek naar de maatregelen die een grotere investering vragen. 6. Kennis te nemen van het addendum fietsparkeernormen (bijlage 4 in het fietsparkeerplan) en dit te betrekken bij de besluitvorming over parkeernormen voor auto’s en fietsen op een later moment. Inleiding Bij de vaststelling van de nota 'De Arnhemse binnenstad binnen bereik' zijn meerdere moties aangenomen die vragen om fietsparkeerbeleid voor de binnenstad.

In de Accentnota Fiets (2020) is fietsparkeerbeleid een belangrijk onderdeel van de 'Fietsvriendelijke binnenstad'. Arnhem heeft vele jaren geen fietsparkeerbeleid gehad waarin beleidsmatig uiteen wordt gezet hoe we als stad met fietsparkeren willen omgaan. Dit fietsparkeerplan voorziet in deze behoefte en omvat de ambitie, een analyse van de knelpunten (op basis van een telling van geparkeerde fietsen), de strategie en voorstellen voor de korte en lange termijn om het fietsparkeren te verbeteren. Uit de telling van geparkeerde fietsen blijkt dat op piektijden te weinig fietsparkeerplaatsen zijn in de binnenstad. Daarnaast verwachten we dat het aantal geparkeerde fietsen de komende 10 jaar met 20- 40% groeit. De extra ruimteclaim door verdere verdichting van de binnenstad is hierin nog niet meegenomen. Niet al het fietsparkeren kan in de openbare ruimte worden opgevangen en er zijn daarom meer aantrekkelijke opvangstallingen nodig. Met het raadsbesluit 'Fietsstalling HUB Rozet' van 21 juli 2021 waarbij is besloten te komen tot een nieuwe inpandige bewaakte stalling in de zuidelijke binnenstad, is al een mooie stap in deze richting gezet. Daarnaast is het opvallend dat op een doorsnee doordeweekse nacht, bijvoorbeeld op dinsdag veel geparkeerde fietsen staan in de binnenstad (70% van de fietsparkeercapaciteit). Veel binnenstadbewoners parkeren hun fiets in de openbare ruimte.

Specifiek voor (toekomstige) bewoners zetten we in op buurtfietsenstallingen en op termijn op fietsparkeernormen in samenhang met autoparkeernormen.

Het fietsparkeerplan is onderdeel van de Uitvoeringsagenda 'De Arnhemse binnenstad binnen bereik' en geeft invulling aan de moties: Intensiveer Fietsparkeerbeleid (tandje erbij) (17M79), Fietser te gast (17M88), (Pop up) fietsenstalling in de zuidelijke binnenstad (17M101g), Binnenstad Fietsvriendelijk (18M63) en aanvulling fietsparkeerplan (21M198). Beoogd effect Het fietsgebruik stimuleren, voorzien in voldoende kwalitatieve fietsparkeervoorzieningen met behoud van een aantrekkelijke en gastvrije binnenstad. Argumenten 1.1 Toename van het fietsgebruik én beperkte openbare ruimte vraagt om een strategische visie In het plaatje hieronder is in een notendop de hoofdlijnen van het fietsparkeerplan uitgelegd. Vaststelling van de visie is van belang omdat zonder de visie niet ingespeeld kan worden op toekomstige (gebieds)ontwikkelingen in de binnenstad.

2.1 Uitvoeren van ‘no regret’ maatregelen geeft het fietsparkeren een positieve impuls Met een aantal maatregelen waarvoor nu al financiële dekking is willen we tot 2025 aan de slag om het fietsparkeren te verbeteren. Het gaat dan bijvoorbeeld over: • de eenduidige branding van de fietsenstallingen met een heldere communicatiestrategie, • een nader onderzoek naar de mogelijkheden voor een alternatieve fietsenstalling bij het Gele Rijdersplein, • een plan om de stalling Musiskwartier toegankelijker en aantrekkelijker te maken, • het toevoegen van scootervoorzieningen op strategische locaties • handhaving op weesfietsen en fietsparkeerverboden doorlopend in de binnenstad, met inzet van gastvrouwen en gastheren om de veranderende situatie aan te geven en • een onderzoek naar de behoefte en mogelijkheden van een buurtfietsenstalling.

Een volledig overzicht van de no regret maatregelen staat op p. 31 van het fietsparkeerplan.

4.1 Met het fietsparkeerplan geven we invulling aan verschillende moties Deze moties zijn: a. Aanvulling fietsparkeerplan (21M198), De gemeenteraad roept het college via deze motie bij het besluit Gele Rijdersplein op om in het fietsparkeerplan met alternatieven te komen voor de bewaakte stalling Gele Rijdersplein waarbij wordt uitgegaan van ruime openingstijden (24 uur per dag, 7 dagen per week), goede bereikbaarheid voor de fiets en aantrekkelijke inpassing in de omgeving. Via een amendement is aangegeven om tijdelijk het fietsparkeren op maaiveld te houden, het aantal plekken niet uit te breiden en enkele verbeteringen toe te voegen. We geven hieronder aan wat de bevindingen zijn op dit moment. Het aantal mogelijke alternatieven voor een volwaardige fietsenstalling Gele Rijdersplein met een capaciteit van minstens 750 plekken is beperkt. Het is een complexe opgave. De aantrekkingskracht van deze locatie is groot (veel geparkeerde fietsen). Op maaiveld in de openbare ruimte is geen alternatieve locatie voor een grote opvangstalling beschikbaar. Een mogelijke optie is een inpandige oplossing (een winkelpand). Echter dit is onzeker, mogelijk kostbaar, er is twijfel of er wel een inpandige locatie beschikbaar is op de goede plek (die fietsers gebruiken) en of er op termijn 1 bewaakte stalling kan ontstaan (vermijden dubbele exploitatiekosten).

Ook zal gekeken worden wat de mogelijkheden zijn in samenhang met de ontwikkelingen rond het busstation Willemsplein (eventueel met een befietsbare helling verdiept of verhoogd), maar deze zijn nog onzeker en kostbaar door hun complexiteit. Zie ook p. 23 en 24 van het fietsparkeerplan. We laten een onderzoek doen naar de haalbaarheid van deze mogelijkheden (zie no regret maatregelen) en nemen de gemeenteraad mee bij de uitkomsten en het bepalen van de verdere richting. Ook de consequenties van ruime openingstijden (24 uur per dag, 7 dagen per week) worden meegenomen bij het onderzoek naar de nieuwe stalling. Een goede locatie van de fietsenstalling is essentieel voor het gebruik, want een te grote loopafstand tussen herkomst en bestemming maakt het een weerbarstige opgave om mensen de stalling te laten gebruiken. Dit kost veel communicatie en handhaving en is eveneens kostbaar, want er is blijvende personele inzet nodig. Dit verkleint de mogelijkheden voor een geschikte locatie.

Zoekgebied

A B C

Hierboven is het zoekgebied alternatieve fietsenstalling Gele Rijdersplein weergegeven A: ruimtebeslag (450m2) voor 300 extra fietsen (aanvulling op fietsenstalling Gele Rijdersplein) A+B: ruimtebeslag (600 – 800 m2) voor 750 fietsen en gebruik etagerekken A+B+C: ruimtebeslag (1000 – 1200 m2) voor 750 fietsen zonder gebruik etagerekken

b. Binnenstad fietsvriendelijk (18M63) In deze motie vraagt de raad o.a. om meer bewaakte fietsenstallingen in de (zuidelijke) binnenstad en hiervoor onderzoek te doen naar geschikte locaties en op welke dagen/ tijdstippen er behoefte is om de bewaakte stallingen ’s avonds langer open te houden in verband met voorstellingen, concerten, evenementen enzovoort. Het fietsparkeerplan gaat uit van op termijn 4 bewaakte fietsenstallingen verspreid over de stadsrand, met een directe ligging aan de belangrijkste fietsroutes naar de binnenstad: bij het Gele Rijdersplein, het Johnny van Doornplein/Musis, fietsenstalling Hub Rozet en op een nader te bepalen locatie in het zuidoosten van de binnenstad (omgeving bestuurskwartier). Zie plaatje hieronder. De mogelijkheden en financiële effecten om de openingstijden van de bewaakte fietsenstallingen uit te breiden (8.00 – 24.00 uur en voor abonnementhouders 24/7 toegankelijk) gaan we nader onderzoeken. Hierin wordt een maatwerkaanpak voorgestaan, passend bij de openingstijden van bestemmingen rondom deze stallingen. Door jaarlijkse monitoring ontstaat een beter beeld van ontwikkelingen en drukte op uitgaansavonden.

c. Fietser te gast (17M88) In de motie ‘Fietser te gast’ draagt de raad het college op om met PBA (Platform Binnenstad Arnhem) en bewonersplatform Arnhem6811 te bepalen voor welk gebied het regime Fietser te gast met bijbehorende bordjes gewenst is. In het bestaande voetgangersgebied wordt gefietst vanwege de omvang van het gebied. Bij lage voetgangersaantallen, zoals aan de randen, leidt dit gemengd gebruik niet tot problemen. Als fietsers zich qua snelheid en rijgedrag niet aanpassen aan voetgangers zorgt dit voor een irritatie of onveiligheid. Bij de drukke en smalle winkelstraten van de hoofdas, zijn fietsers en geparkeerde fietsen niet wenselijk. Het college kiest er voor de drukke en smalle winkelstraten van de hoofd winkelas (Roggestraat, Ketelstraat, Vijzelstraat, Grote Oord en Jansstraat) als fietsvrij gebied te bestempelen en dit fietsverbod en fietsparkeerverbod ook te handhaven. Voor de overige straten binnen het voetgangersgebied van de binnenstad geldt dat de fietser hier te gast is. Met ‘fietser te gast’ borden worden aan de randen van het voetgangersgebied aangegeven dat voetgangers prevaleren boven fietsers in het voetgangersgebied. Daarbij wordt opgeroepen om rekening te houden met elkaar. Deze borden zijn informatief van karakter en hebben geen juridische grond om fietsers te bekeuren.

De vormgeving van deze borden of andere attendering wordt meegenomen bij de branding en signing van het fietsparkeren in de binnenstad. d. Intensiveer fietsparkeerbeleid (17M79) In deze motie vraagt de raad het fietsparkeerbeleid op korte termijn zowel in kwantitatieve als kwalitatieve zin te intensiveren. Met het fietsparkeerplan geven we invulling aan de intensivering van het fietsparkeerbeleid. Conform het fietsparkeerplan willen we extra parkeervoorzieningen voor scooters realiseren inclusief een aanbindmogelijkheid om diefstal te voorkomen en daarnaast voorzien in meer fietsparkeerplaatsen. De ambitie is om in te zetten op een groter aandeel bewaakte en inpandige voorzieningen. Hiermee wordt het ook mogelijk om kwalitatief hoogwaardige stallingen te realiseren, o.a. voor duurdere (E)fietsen en aanvullende services vanuit gastvrijheid. De bemensing wordt ingevuld in samenwerking met Scalabor. e. Pop-up fietsenstallingen in Zuidelijke binnenstad (17M101g) In deze motie vraagt de raad zo snel mogelijk het onderzoek naar nieuwe fietsenstallingen zuidelijke binnenstad te realiseren. En zo snel mogelijk te onderzoeken of zogenaamde ‘Pop-up fietsenstallingen’ passen op plekken waar dat nodig is in de binnenstad en in de buurt van evenementen.

Met het raadsbesluit om de HUB fietsenstalling Rozet te realiseren wordt voorzien in een nieuwe fietsenstalling in de zuidelijke binnenstad. Het zuidoosten van de binnenstad (bestuurskwartier) is een zoeklocatie voor de lange termijn. Dan is ook meer zicht op de ontwikkelingen in dit deel van de stad en de mogelijkheden om hierop mee te liften met een bewaakte fietsenstalling. In het fietsparkeerplan wordt voorgesteld om pop-up stallingen tijdelijk in te zetten tijdens piekmomenten, zoals bij evenementen. Op basis van de jaarlijkse monitoring wordt bekeken of de inzet van meer pop-up stallingen nodig is. Op dit moment is er niet voor gekozen om op reguliere basis (bijvoorbeeld wekelijks) pop-up stallingen in te zetten omdat dit een arbeidsintensieve (kostbare) oplossing is, op plekken met veel geparkeerde fietsen meestal geen ruimte vrij is om een pop-up stalling te plaatsen of omdat er nog winst te behalen valt met het stimuleren van het gebruik van de bestaande bewaakte stallingen. 5.1 Sommige voorstellen vragen nadere uitwerking en een grote investering Fietsparkeerbeleid is een serieuze zaak in de binnenstad van de toekomst. Het fietsparkeerplan schetst de visie, de uitwerking moet in de komende periode plaatsvinden. Vooral de opvangstallingen hebben onze aandacht.

Deze grote onderwerpen zullen nader onderzocht moeten worden op (financiële) haalbaarheid, afgezet tegen hun betekenis voor het fietsparkeren: 1. Een aanvullende of vervangende fietsenstalling bij het Gele Rijdersplein 2. Verbetermaatregelen Musiskwartier; mogelijk een vervangende fietsenstalling bij het Musiskwartier (Johnny van Doornplein) 3. Verruimen van de openingstijden van de fietsenstallingen 4. Opzet en uitrol van buurtfietsenstallingen (pilotfase, 2 per jaar) op basis van het onderzoek 5. Op lange termijn een nieuwe bewaakte openbare stalling fietsparkeren in zuidoostelijke binnenstad. 6.1 Met fietsparkeernormen krijgen nieuwe bewoners een eigen fietsenstalling In de bijlage van het fietsparkeerplan zijn ter kennisname fietsparkeernormen opgenomen die op termijn kunnen gaan gelden voor nieuwe woningen in de binnenstad. Hiermee willen we bereiken dat

toekomstige bewoners bij nieuwe ontwikkelingen altijd een inpandige fietsenberging krijgen en daarmee hun (ook duurdere) fietsen veilig kunnen stallen. Om daarmee te voorkomen dat fietsen automatisch in de openbare ruimte terechtkomen. Om de fietsparkeernormen juridisch bindend te laten zijn, moet het beleid nog verankerd worden in een bestemmingsplan. Dit kan het facetplan parkeren zijn of het omgevingsplan binnenstad. Het college kiest ervoor om de parkeernormen nu ter kennisname aan te bieden en de fietsparkeernormen mee te nemen bij het besluit over (auto)parkeernormen. Kanttekeningen en risico's 1.1 Er zijn nog onvoldoende middelen beschikbaar om het hele fietsparkeerplan uit te voeren Er is daarom onderscheid gemaakt tussen korte termijn ‘no regret’ maatregelen die gefinancierd kunnen worden uit bestaande middelen en lange termijn maatregelen die extra budget vragen. Zie ook de paragraaf Financiën. Door een start te maken met kleinere maatregelen zoals handhaving, communicatie en de fietsparkeernormen, wordt het fietsparkeerprobleem op sommige locaties kleiner en groeit het op andere locaties minder hard. De komende jaren kunnen dan gebruikt worden om extra financiering te zoeken.

1.2 De verdichtingsstudie van de binnenstad kan straks een andere blik werpen op dit plan Met dit fietsparkeerplan is uitgegaan van de huidige trend van een concentratie van het kernwinkelgebied aan de noordzijde van de binnenstad. Dit leidt tot de wens om op de hoofdas fietsen te weren. De verwachte groei van fietsparkeren die in het fietsparkeerplan is gehanteerd is aan de lage kant, omdat nog geen rekening is gehouden met verdere groei door verdichting met nieuwe woningen en andere centrumfuncties. Dit geeft de urgentie aan om een visie op fietsparkeren te hebben, zo snel mogelijk fietsparkeernormen te introduceren, andere no regret maatregelen te nemen en de ontwikkeling van het fietsparkeren jaarlijks te monitoren. 4.1 Een alternatieve locatie voor de fietsenstalling Gele Rijdersplein is onzeker en kostbaar Bij het Gele Rijdersplein is vanuit het oogpunt van fietsparkeren één fietsenstalling voor (minstens) 750 fietsen de meest ideale oplossing. We willen een onderzoek starten naar een alternatieve oplossing in het aangegeven zoekgebied. Het is onzeker of er een geschikte locatie is. Ook zullen de exploitatiekosten bij een inpandige oplossing hoger zijn vanwege extra kosten voor het huren of aankopen van het pand. Indien gekozen wordt voor twee kleinere fietsenstallingen nemen ook de beheerkosten toe omdat er meer medewerkers hiervoor ingezet moeten worden.

Participatie Er is uitgebreid gepraat met ondernemers en bewoners, meteen al bij start van het project. Er is een klankbordgroep geformeerd met een afvaardiging van het bewonersplatform Arnhem6811 en Arnhems Hart, Platform Binnenstad Arnhem (PBA) en de Fietsersbond. Met hen is gesproken over de knelpunten en kansen rondom fietsparkeren, is een schouw geweest in de binnenstad en zij hebben een schriftelijke reactie gegeven op het concept fietsparkeerplan. Voor een grotere groep geïnteresseerden is er een online bewonersavond geweest over het concept fietsparkeerplan. Ook is gesproken met een afvaardiging van het APCG. Deze actieve inbreng is zo veel mogelijk in het fietsparkeerplan verwerkt. De resultaten van deze participatie vindt u in bijlage 1 in het fietsparkeerplan.

Financiën Begrotingswijziging Nr.

bedragen x € 1.000

22-005

Onderwerp Fietsparkeerplan I/S S Raad d.d. Zaaknr. 648174 Exploitatiebegroting

Lasten Programma S02 Bereikbaarheid no regret maatregelen fietsparkeerplan

Begroting 2022

Meerjarenraming 2023 2024 2025

65

186

81

81

65

186

81

81

0

0

0

0

-65

-186

-81

-81

0 65 65

0 186 186

0 81 81

0 81 81

0

0

0

0

Baten Programma S02 Bereikbaarheid

Exploitatieresultaat Mutaties reserves Toevoegingen Onttrekking BR Bereikbaarheid

Totaal Resultaat Meerjaren Investeringsplan (MIP)

Totaal Investeringen

Begroting 2022

0

2023

Meerjarenraming 2024 2025

0

0

0

Het voorstel is om de ‘no regret’ maatregelen (zie argument 2.1) uit te voeren, hiervoor is dekking beschikbaar binnen bestaande middelen. Het voorstel is om de volgende incidentele maatregelen in 2022 (€ 65.000) uit te voeren en te dekken uit de bestemmingsreserve Bereikbaarheid: het opstellen van een communicatiestrategie, een onderzoek naar een inpandige stalling voor het Gele Rijders plein, een onderzoek naar buurtstallingen. De realisatie van extra scooterplekken zal ook in 2022 worden uitgevoerd. De kosten zullen gedekt worden binnen het bestaande verkeerskrediet. Het voorstel is om in 2023 de volgende incidentele maatregelen (€ 105.000) uit te voeren en te dekken uit de bestemmingsreserve Bereikbaarheid: bewegwijzering naar de stallingen, een plan opstellen voor verbetering van de toegankelijkheid en kwaliteit van de stalling in het Musiskwartier, verhogen van het serviceniveau van de stallingen, een gebruikersonderzoek van de Steenstraat en optimalisatie van bestaande fietsenrekken. Vanaf 2023 is het voorstel om ook maatregelen met een structureel karakter (€ 81.000) uit te voeren ten laste van de bestemmingsreserve. Deze maatregelen zijn; continue weesfietsenactie via de AFAC (jaarlijks € 60.000), monitoring en bijsturing en opleidingen voor stallingsmedewerkers in samenwerking met Scalabor (jaarlijks € 6.000).

Uitvoering Het voornemen is om tot 2025 de zogenaamde ‘no regret’ maatregelen uit te voeren en nader onderzoek te doen naar de haalbaarheid van de maatregelen voor de langere termijn. Communicatie Met een persbericht in de Arnhemse Koerier worden bewoners van Arnhem geïnformeerd over het vastgestelde fietsparkeerplan. Ook worden de leden van de klankbordgroep op de hoogte gesteld. Samen met belanghebbenden wordt gewerkt aan de uitvoering van de maatregelen. Bijlagen Stukken voor gemeenteraad − −

Eindrapport Fietsparkeerplan binnenstad Bijlage 1 Begrotingswijziging genummerd 22-005

Besluit van Zaaknummer

648174

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 22 maart 2022, nummer: 648174; gelet op artikel 192 van de Gemeentewet; besluit:

1. Het Fietsparkeerplan binnenstad vast te stellen. 2. Uitvoering te geven aan de “no regret” maatregelen uit het Fietsparkeerplan en dit te dekken uit het verkeerskrediet en Bestemmingsreserve bereikbaarheid. 3. De bijgevoegde begrotingswijziging genummerd 22-005 vast te stellen

De griffier,

De voorzitter,