Raadsbrief "Procesvoorstel Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Arnhem", d.d. 19-07-2022

Aan de gemeenteraad

Datum

: 19 juli 2022

Zaaknummer

: 677555

Contactpersoon

: Marieke Hansma- de Jong

Telefoonnummer

: 06-53797395

Onderwerp: Procesvoorstel Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Arnhem

Geachte voorzitter en leden, Met deze brief informeren wij u over het procesvoorstel om te komen tot één integraal huisvestingsplan voor het onderwijs in Arnhem. Tevens wordt hiermee de motie 21M300 afgedaan. Aanleiding 18 mei 2022 heeft de raad ingestemd met de nota “Op weg naar een Integraal Huisvestingsplan voor het voortgezet onderwijs in Arnhem”. Daarnaast heeft het college toegezegd om nog voor de zomervakantie van 2022 te komen met een procesvoorstel voor het realiseren van één integraal huisvestingsplan voor het funderend onderwijs (primair, voortgezet en speciaal onderwijs) in Arnhem, waarvoor na de zomervakantie 2022 gesprekken met schoolbesturen, de stad en de raad zullen plaatsvinden. Inmiddels is op 1 juni jl. het coalitieakkoord gepresenteerd. Op het gebied van onderwijs en onderwijshuisvesting wordt de komende vier jaar ingezet op “Gezond en veilig opgroeien” en “School als middelpunt van de wijk”. Ook wordt er in het akkoord aangegeven dat er één integraal huisvestingsplan moet komen om de ambities te kunnen waarmaken. Deze notitie beschrijft het procesvoorstel om te komen tot één integraal huisvestingsplan. Dit procesvoorstel is schriftelijk afgestemd met de schoolbesturen. Doel Het doel is te komen tot één integraal huisvestingsplan met een gezamenlijke visie op het onderwijs in Arnhem.

Stand van zaken In 2016 heeft de raad ingestemd met het IHP voor het primair onderwijs (PO) in Arnhem. Verschillende scholen zijn of worden gerenoveerd of nieuw gebouwd. Jaarlijks wordt een uitvoeringsprogramma aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Het IHP PO loopt tot met 2026, dit wil zeggen dat er in de

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 19 juli 2022 : 677555 :2

begroting tot en met 2026 rekening is gehouden met investeringen in PO-scholen. Echter, ook na 2026 zijn er nog PO-scholen die vernieuwing nodig hebben. Voor het (voortgezet) speciaal onderwijs is met de schoolbesturen een apart integraal huisvestingsplan gemaakt. Het grootste deel van de nieuwbouw- en renovatieprojecten is inmiddels afgerond of in de afrondende fase. De investeringen behorende bij de verschillende projecten zijn apart in de begroting opgenomen. In het voortgezet onderwijs (VO) is er vanaf 2009 niet meer structureel geïnvesteerd. Het tweede halfjaar van 2021 is gebruikt om voor het VO een integraal huisvestingsplan op hoofdlijnen te maken om te bepalen hoeveel ruimte er op termijn nodig is voor het voortgezet onderwijs, welke scholen vernieuwd moeten worden en welke investeringen de komende jaren noodzakelijk zijn. Wat moet er gebeuren? De wens van het nieuwe college én van de gemeenteraad is één integraal huisvestingsplan voor het onderwijs in de gemeente Arnhem. Een plan op hoofdlijnen voor de komende 15 jaar in kwaliteit, kwantiteit, financiën, planning en uitvoeringsvolgorde. Dit wordt verder uitgewerkt voor de komende vier jaar met een herijking over twee jaar.

Voordat dat IHP uitgewerkt kan worden in een plan voor benodigde renovaties / nieuwbouw, is het noodzakelijk dat schoolbesturen, gemeente én de stad (partners, verenigingen, ouders, leerlingen, bedrijven, omwonenden enz.) samen de belangrijkste beleidsrijke thema’s voor de komende vier jaar bepalen. Dit zijn thema’s die in het hele onderwijsveld spelen, dus ook in het MBO, HBO en WO. Deze thema’s reiken verder dan de huisvesting. Deze thema’s moeten een plek krijgen in dit IHP als één gemeenschappelijke visie. Mogelijk hebben deze thema’s invloed op de huisvesting, maar dat is niet per definitie zo. Die thema’s zijn naar alle waarschijnlijkheid nu anders dan over 10 jaar. Vandaar wordt voorgesteld een IHP te maken voor de komende vier jaar (mét stip op de horizon) met een herijkingsmoment na twee jaar. Thema’s die in ieder geval op de agenda staan zijn: • Kansengelijkheid: o Brede brugklassen; o Doorlopende leerlijnen; o Rijke schooldagen; o Inclusief onderwijs; o Groepsgrootte; o Een leven lang leren; o Uitwerking Jeugdbeleid gemeente; o Arnhem Oost-aanpak.

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

•

•

•

• •

: 19 juli 2022 : 677555 :3

o Pedagogische wijk; School in de wijk: o School als centraal punt in de wijk; o Groene schoolpleinen; o Sport / Bewegingsonderwijs; o Spreiding van leerlingen over wijken; o Schaalgrootte; o Cultuur(educatie). Samenwerkingen: o Voor- en naschoolse opvang; o PO – VO – (V)SO maar ook met MBO, HBO (en WO); o Samenwerkingen met het bedrijfsleven. Duurzaamheid (energie, hergebruik van grondstoffen): o Natuur(educatie); o Techniek en innovatie. Jeugdzorg; En mogelijk zijn er nog andere thema’s.

Na het brede gesprek over deze thema’s kan de invloed hiervan op de toekomstige huisvesting verder uitgewerkt worden en meegenomen worden in financiële doorrekening, uitvoeringsvolgorde en planning. Parallel aan de inventarisatie van de beleidsrijke thema’s worden de huidige kwaliteit en kwantiteit van de huisvesting in kaart gebracht (voor het VO is dat vorig jaar reeds gedaan). Daarnaast worden de uitgangspunten voor de gewenste toekomstige kwaliteit van de huisvesting geformuleerd (waar nodig in relatie tot bovengenoemde thema’s). Dit gebeurt onder meer op basis van (de wijzigingen van) het Bouwbesluit, klimaatakkoord, het kwaliteitskader onderwijshuisvesting en wensen op het gebied van flexibiliteit en modulair bouwen. Ook wordt de toekomstige ruimtebehoefte van de scholen berekend op basis van leerlingprognoses (waarin het toekomstige woningbouwprogramma van de gemeente wordt meegenomen). Hierin wordt ook het bewegingsonderwijs meegenomen. Op basis van deze gegevens kan op hoofdlijnen een financiële doorrekening voor de benodigde gebouwaanpassingen / nieuwbouwprogramma gemaakt worden (inclusief een voorstel voor verdeling van de kosten tussen gemeente en schoolbesturen). Ook kunnen een eerste planning en uitvoeringsvolgorde opgesteld worden. Indien noodzakelijk wordt gewerkt met scenario’s.

Werkwijze Het belangrijkste onderdeel van het plan is het inventariseren van de belangrijkste beleidsrijke thema’s op het gebied van onderwijs de komende jaren en het bepalen van de invloed van deze thema’s op de onderwijshuisvesting. Hier komen het beleid van de gemeente (zowel verwoord in het coalitieakkoord als reeds geldend beleid), beleid en wensen van de schoolbesturen en de wensen vanuit de stad (partners, verenigingen, ouders, leerlingen, bedrijven, omwonenden enz.) samen.

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 19 juli 2022 : 677555 :4

De inventarisatie van die thema’s zal begeleid worden door een onafhankelijke adviseur op het gebied van onderwijsontwikkelingen. De inventarisatie zal onder meer bestaan uit individuele gesprekken en gezamenlijke workshops. Voor de verdere uitwerking van de gevolgen van de beleidsrijke thema’s voor de huisvesting, kwaliteit, kwantiteit, financiële doorrekening, planning en uitvoeringsvolgorde, wordt voorgesteld om dit te doen conform de projectorganisatie die gebruikt is voor het opstellen van het IHP VO op hoofdlijnen: een stuurgroep met daarin wethouder en bestuurders met daaronder een projectgroep waarin de ambtelijke ondersteuning en per schoolbestuur de huisvestingsverantwoordelijke zitting nemen. Planning Het doel is om medio 2023 één integraal huisvestingsplan in concept gereed te hebben. Er moet snel duidelijkheid zijn over de beleidsrijke thema’s in het onderwijs die van invloed zijn op de onderwijshuisvesting. De gesprekken en workshops hiervoor zullen zoveel mogelijk in het tweede half jaar van 2022 georganiseerd worden. De kwalitatieve en kwantitatieve analyses kunnen na de zomer van 2022 starten. Wanneer bekend is welke beleidsrijke thema’s de komende vier jaar in het IHP meegenomen worden, kan in februari 2023 de invloed hiervan op de onderwijshuisvesting verwerkt worden.

Vervolgens kunnen financiën, planning en uitvoeringsvolgorde vanaf maart 2023 uitgewerkt worden en wordt uiteindelijk het IHP opgesteld. In onderstaande figuur is de planning op hoofdlijnen weergegeven. jaar maand Kwantitatieve analyse Kwalitatieve analyse

Jul

Aug

2022 Sept Okt

Nov

Dec

Jan

Feb

Mrt

2023 Apr

Mei

Jun

Beleidsrijke thema's Gevolgen van beleidsrijke thema's voor huisvesting Financien Planning Uitvoeringsvolgorde Uitwerking in IHP

Organisatie Om tot één integraal huisvestingsplan voor het onderwijs in Arnhem te komen is het van belang dat er een goede samenwerking is tussen de schoolbesturen, de stad en de gemeente. De gemeente organiseert en neemt het voortouw in het opstellen van het huisvestingsplan. Maar dat kan niet zonder inbreng van schoolbesturen en stad. Voorgesteld wordt om de projectorganisatie die is gebruikt voor het opstellen van het IHP VO op hoofdlijnen, voort te zetten in dit traject. Dit betekent dat de bestuurders in het PO en (V)SO zullen

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 19 juli 2022 : 677555 :5

aansluiten bij de stuurgroep die onder voorzitterschap van de wethouder Onderwijshuisvesting functioneert. De bestaande projectgroep wordt uitgebreid met de huisvestingsverantwoordelijken per schoolbestuur. In de projectgroep vindt de inhoudelijke uitwerking plaats en wordt de stuurgroep voorbereid. In de stuurgroep wordt richting gegeven aan het opstellen van het IHP en komen ook de beleidsrijke thema’s aan de orde. Binnen de gemeente valt dit project onder verantwoordelijkheid van de Programmamanager Stedelijk programma Sociaal en Onderwijs. Ambtelijk wordt dit getrokken door de bestuursadviseurs onderwijshuisvesting. Daarnaast is inzet benodigd van collega’s met expertise op het gebied van Sport, Cultuur, Natuur, Duurzaamheid, Jeugdbeleid, Arnhem Oost, Fysiek, Vastgoed, Control en wordt de samenwerking gezocht met de opstellers van het accommodatiebeleid. Voor inventarisatie en uitwerken van de beleidsrijke thema’s wordt een extern adviseur op het gebied van onderwijs ingehuurd. Inzet voor realisatie IHP (kosten gemeente) Het komende jaar zal vanuit het Stedelijk programma Sociaal en Onderwijs de regie genomen worden in het opstellen van het IHP. Dit vraagt om inzet van de bestuursadviseurs.

Niet alleen op het gebied van onderwijshuisvesting, maar ook collega’s van andere afdelingen om de inhoudelijke uitwerking van de thema’s vorm te geven en de vertaling daarvan naar de schoolgebouwen te maken. Ook de collega’s van de teams leefomgeving worden gevraagd mee te denken met de inhoudelijke uitwerking van de thema’s. Hieraan wordt prioriteit gegeven; dit wordt gedekt uit de huidige begroting / formatie. De uitvoering van het proces vraagt daarnaast om extra inzet van een projectleider onderwijshuisvesting en een onafhankelijk adviseur op het gebied van onderwijsontwikkelingen. Voor 2022 wordt de inzet geraamd op € 75.000, dit komt ten laste van de BR Onderwijshuisvesting. Voor 2023 wordt de inzet geraamd op € 90.000, dit komt ten laste van het Budget Onderwijshuisvesting. Daarnaast zal voor de kwalitatieve analyse van een deel van de schoolgebouwen en de uitwerking van de gewenste gebouwkwaliteit externe expertise worden ingehuurd. Hiervoor wordt de inzet geraamd op € 65.000, dit komt ten laste van de BR Onderwijshuisvesting. Bij een volgend verzamelbesluit zal de inzet vanuit BR Onderwijshuisvesting (€ 75.000 + € 65.000) in de begroting worden verwerkt. De BR Onderwijshuisvesting wordt vanaf 2023 jaarlijks gevoed met € 3 mln. uit het coalitieakkoord. Deze € 3 mln.

is bedoeld voor het gehele IHP (zowel PO, SO en VO) waarbij beleidsrijke gebouwen het uitgangspunt zijn. Uit dit onderzoek moet blijken of de ambities uit de beschikbare middelen gedekt kunnen worden.

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 19 juli 2022 : 677555 :6

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester,

J. H. de Baas

A. Marcouch

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl