Raadsbrief "Langjarige bestuurlijke afspraken Verstedelijking Arnhem Nijmegen Foodvalley en Spoorzone Arnhem-Oost", d.d. 14-11-2022

Aan de leden van de raad Datum

: 11 november 2022

Zaaknummer

: 699465

Contactpersoon

: Gielijn Blom

Telefoonnummer

: 026 3774808

Onderwerp: Langjarige bestuurlijke afspraken Verstedelijking Arnhem Nijmegen Foodvalley en Spoorzone Arnhem-Oost

Geachte voorzitter en leden,

Vandaag is bekend geworden dat het Rijk 72 miljoen euro wil bijdragen aan de Spoorzone ArnhemOost. Om de groei van de Arnhemse bevolking te kunnen opvangen wil de gemeente tot 2040 16.000 woningen bouwen binnen de bebouwde omgeving. Ruim de helft hiervan is voorzien in Spoorzone Arnhem-Oost: in dit gebied is veel ruimte voor nieuwbouw, verbeterde mobiliteit en meer groen. Dat doen we niet alleen: Het Rijk, provincie Gelderland en de Groene Metropoolregio steunen de plannen van de gemeente. De nieuwe rijksbijdrage komt bovenop het bedrag dat het Rijk eerder vrij maakte voor de bereikbaarheid van de spoorzone waaronder van station Presikhaaf (7,2 miljoen euro) en voor flexwonen (2 miljoen euro). Dit is een belangrijke eerste stap als antwoord op de urgentie om meer betaalbare woningen te bouwen. Deze steun werd toegezegd tijdens het BO-Mirt (Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport) van 10 november. Hier maakten Rijk, provincie Gelderland, de Groene Metropoolregio en de gemeente Arnhem langjarige afspraken over de verstedelijkingsstrategie en de gezamenlijke ontwikkeling van de grootschalige woningbouwlocatie Spoorzone Arnhem-Oost. Met deze steun en afspraken kan de gemeente verder met haar plannen om de wooncrisis te beteugelen, de leefbaarheid in Arnhem-Oost te vergroten en dit gebied te verduurzamen.

Dit resultaat volgt uit de samenwerking met regio en Rijk van de afgelopen 2 jaar aan de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley en het sleutelgebied Spoorzone Arnhem Oost. Op 21 september 2022 vond een raadsbijeenkomst plaats waarin de verstedelijkingstrategie Arnhem, Nijmegen, Foodvalley en de gebiedsuitwerking Spoorzone Arnhem Oost zijn besproken en toegelicht. De verstedelijkingsstrategie ligt momenteel ter besluitvorming voor in de raad. We borduren daarmee voort op eerdere besluitvorming van de raad en de opdracht aan het college om deze verder uit te werken en hierover een verstedelijkingsakkoord met het Rijk te sluiten: - concept van de verstedelijkingsstrategie dat in het najaar van 2021 door de raad is vastgesteld, - voorontwerp-Omgevingsvisie Arnhem 2040 dat in november 2021 door de raad is vastgesteld.

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 11 november 2022 : 699465 :2

Proces Verstedelijkingsstrategie Het proces verstedelijkingsstrategie is de gemeente Arnhem gestart omdat de stad voor de opgave staat om tot 2040 16.000 woningen te bouwen in de bestaande stad. De Spoorzone Arnhem-Oost heeft de fysieke ruimte en mogelijkheden om, aanvullend op de bestaande plancapaciteit, circa 10.000 woningen te programmeren. Het Rijk erkent deze nationale binnenstedelijke opgave in Arnhem en de Spoorzone Arnhem-Oost is daarom toegevoegd als grootschalige woningbouwlocatie (NOVEX) waar rijk en regio samenwerken om tot gebiedsontwikkeling en woningbouw te komen. De bouw van deze woningen is urgent in het kader van de wooncrisis die ook Arnhem raakt. De aanpak in de Spoorzone Arnhem-Oost draagt bij aan de sociale omgeving door realisatie van fysieke verbinding door onder andere grootschalig groen en daarmee betrokkenheid tussen bestaande en nieuwe wijken in Arnhem-Oost. Het vertrekpunt is dat het bouwen van meer woningen altijd onderdeel is van een duurzame leefomgeving met investeringen in groen, werk, mobiliteit en voorzieningen. Daarmee dragen we bij aan een leefbare en bereikbare stad met gevarieerde wijken waar het goed wonen en leven is. Met deze toewijzing door het Rijk ontstaan er kansen om de wooncrisis, de leefbaarheidsproblematiek in Arnhem Oost en verduurzaming van de stad in samenhang op te pakken – nu en in de toekomst.

Bestuurlijke afspraken verstedelijking Arnhem, Nijmegen, Foodvalley (ANF) In de bijlage treft u aan het Verstedelijkingsakkoord en de Mirt afspraken over de Spoorzone Arnhem Oost. Concreet betekenen deze afspraken dat enerzijds een start wordt gemaakt met het Verstedelijkingsprogramma ANF waar gemeenschappelijk aan de verstedelijking wordt gewerkt als gaat om wonen, werken en voorzieningen. Anderzijds zorgen de afspraken ook voor het versterken van ons landschap en een duurzame regionale bereikbaarheid. Over de samenwerking en versnelling van het sleutelgebied Spoorzone Arnhem-Oost zijn specifieke afspraken gemaakt. Het resultaat van deze afspraken doet recht aan de doelstelling om de wooncrisis versneld aan te pakken en tot een integrale en kwalitatieve impuls voor de Spoorzone Arnhem-Oost op de korte termijn te komen. De grootschalige NOVEX-woningbouwlocatie Arnhem Spoorzone-Oost biedt tot en met 2030 ruimte voor de realisatie van 5.400 woningen. Tweederde deel van de woningen die tot en met 2030 wordt gerealiseerd bevindt zich in het betaalbare segment. De afspraken voor de Spoorzone Arnhem-Oost bestaan uit de volgende onderdelen: • Deelgebied Presikhaaf: Het rijk reserveert €22 miljoen (prijspeil 2022 incl.

btw) voor een mobiliteitspakket ter ontsluiting van het deelgebied Presikhaaf, bestaande uit spooronderdoorgangen, hoogwaardige fietsroutes, stedelijke hoofdfietsroutes en herstructurering van wegprofielen uitgaande van minimaal 50% cofinanciering. • Deelgebied Presikhaaf: Rijk en regio doen een gezamenlijk MIRT-onderzoek naar de inpassing van de vrije kruising in de grootschalige NOVEX-woningbouwlocatie Spoorzone Arnhem-Oost;

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina •

•

: 11 november 2022 : 699465 :3

Deelgebied Rijnpark: Rijk en regio gaan gezamenlijk de ontwikkelopgave van Rijnpark verder verkennen en een gefaseerde ontwikkelstrategie uitwerken. De beoogde rijksbijdrage aan de eerste fase van de ontwikkeling van Rijnpark bedraagt € 50 miljoen incl. btw. Bij de beoogde rijksbijdrage wordt uitgegaan van de benodigde financiële inspanning door de provincie en de regio om de ontwikkelopgave te kunnen realiseren. Deelgebied Rijnpark: In het licht van de verstedelijkingsstrategie Arnhem, Nijmegen, Foodvalley werken Rijk, provincie en regio en gemeente aan een haalbaarheidsstudie naar de uitplaatsing van het spooremplacement ‘Arnhem goederen’ en mogelijke alternatieve locaties.

Deze afspraken zijn een eerste succes van een goed gezamenlijk proces tussen het Rijk, regio en gemeente. In de verdere gebiedsuitwerking blijven we als samenwerkingspartners optrekken. Vervolgproces Met de afspraken tussen Rijk en regio is een basis gelegd om de broodnodige versterking van dit deel van de stad door te zetten. Daarmee zijn we er echter nog niet: - Voorwaarde bij de Rijksbijdrage is regionale cofinanciering. Indien de cofinanciering niet geregeld wordt is het risico dat de Rijksbijdrage ter discussie komt. We gebruiken de periode tot aan de BO Leefomgeving in het voorjaar 2023 om samen met de regio de kansrijkheid hiervan te bepalen. - In de bestuurlijke afspraken is opgenomen dat Arnhem tot en met 2030 5400 woningen realiseert in de Spoorzone Arnhem-Oost. De planontwikkeling en de besluitvorming hierover is bevoegdheid van de raad. In de komende periode worden plannen uitgewerkt en aan de raad worden voorgelegd. - Verplaatsing deel emplacement ProRail is nodig voor woningbouw tot en met 2030. In de komende periode wordt dit nader onderzocht. Indien dit niet haalbaar blijkt overleggen rijk en regio over andere mogelijkheden voor (grootschalige) woningbouw in Arnhem-Oost. Dat verder vormgeven kunnen we alleen samen.

Een zorgvuldige ruimtelijke uitwerking, samenwerking met en in de stad en de zoektocht naar voldoende (co)financiering zijn kritische succesfactoren die komend half jaar moeten worden ingevuld.

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester, J.H. de Baas

A. Marcouch

Bijlage - Bestuurlijke afspraken verstedelijking Arnhem Nijmegen Foodvalley

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl