Quickscan vuurwerkshow

Quick scan vuurwerkshow in Arnhem

1. Inleiding Opdracht Op 8 juli 2020 heeft de gemeenteraad van Arnhem de motie vreemd centrale vuurwerkshow (19M186) aangenomen met het verzoek: 1. onderzoek te doen naar de mogelijkheden om een centrale vuurwerkshow op de Rijn te organiseren die plaats vindt tussen de John Frost Brug en de Nelson Mandela Brug. 2. Mensen dienen de show vanaf zowel de Rijnkade als vanaf Strand Zuid te kunnen bekijken. 3. Er moet ruimte zijn om te ondernemen door bijvoorbeeld verkoop van drank en voedsel toe te staan en co-creatie in de vorm van een ondernemersfonds van binnenstadondernemers is een andere optie. 4. Ten slotte heeft de raad opgedragen een financiële prognose op te stellen. Uitvoering We hebben deze QuickScan uitgevoerd via gesprekken met lokale en landelijke ondernemers die horeca vertegenwoordigen, evenementen organiseren en instanties die iets willen betekenen voor Arnhem. Daarnaast is gebruik gemaakt van openbare informatie.

1.1 Vuurwerk Een goede vuurwerkshow duurt 5 a 15 minuten, zet de lokale iconen centraal en het beschikbare budget bepaalt de intensiteit en showeffecten. Het kost dan ook enige voorbereidingstijd om het goed te organiseren. Vuurwerkshows worden tegenwoordig geprogrammeerd en het ontsteken wordt door diverse computers aangestuurd. Hiermee zijn mooie effecten op slagen van een uurwerk of vuurwerk op muziek mogelijk. Het programmeren is een kostbare zaak. Voor het landelijke vuurwerk in Rotterdam wordt zuinig geprogrammeerd, nog zuiniger is het om een eerder gebruikt programma opnieuw te gebruiken. Het vuurwerk is dan natuurlijk niet toegesneden op de situatie. Een dergelijke show kan worden aangevuld met lichtshow of drones, drones hebben als nadeel dat ze in de afgelopen jaren in verband met het weer regelmatig niet zouden zijn opgestegen. Als er al veel mensen op de been zijn, is het heel lastig om tot zo'n besluit te komen. In bijlage 1 is ter informatie een korte beschrijving gegeven van een aantal shows.

1.2 Oud en nieuw Al jaren vind er een discussie plaats: moet vuurwerk afsteken met Oud en Nieuw wel of niet verboden worden? Uit diverse onderzoeken ontstaat het beeld dat de meningen verdeeld zijn en dat er dus vanuit de bevolking weerstand kan ontstaan als de stad hier teveel aan uitgeeft. Daarnaast zal er ook begrip zijn. Want, met een slag om de arm, lijken in Arnhem met oud en nieuw vele miljoenen euro's besteed te worden aan vuurwerk.

Amsterdam en Rotterdam hadden besloten een afsteekverbod in te voeren in combinatie met het organiseren van een centraal vuurwerk. Kortgeleden werd bekend dat de gemeente Amsterdam komende jaarwisseling nog geen afsteekverbod voor consumentenvuurwerk invoert. Argumenten waren de handhaving en de beperkingen als gevolg van de coronaregels. In Rotterdam, waar jaarlijks het nationale vuurwerk plaatsvindt, geldt dit jaar wel een afsteekverbod. Op 31 december vieren we in Nederland de overgang naar een nieuw jaar. We spelen die avond spelletjes met elkaar, eten een oliebol en steken na 24.00 uur vuurwerk af. Jonge mensen gaan meestal de stad in, oudere mensen vieren het feest vaak gewoon thuis. In Arnhem is er tot 24.00 uur in de horeca weinig te doen, maar daarna zijn er overal feesten met aanmelding vooraf. Mensen en in dit geval Arnhemmers met oud en nieuw ander gedrag laten vertonen zal een extra inspanning vragen. Er zijn voorafgaand events nodig en spektakel.

1.3 Covid-19 Een mogelijke volgende piek in het aantal coronabesmettingen kan ertoe leiden dat alleen met strenge maatregelen en een beperkt aantal bezoekers iets georganiseerd kan worden. Op dit moment is het voor buitenevenementen met meer dan 250 bezoekers waar geen doorstroming plaatsvindt, verplicht om elke bezoeker te laten reserveren, een plaats aan te wijzen en een gezondheidscheck vooraf te doen. Het is te verwachten dat het virus in december nog niet de wereld uit is, dus dat dezelfde maatregelen dan nog van kracht zijn. Dus nu al is het heel lastig om een dergelijk evenement te organiseren. Het hier voorliggende onderzoek richt zich niet op scenario's die ‘coronaproof’ zijn. Als gevolg van Covid-19 hebben ondernemers en in het bijzonder evenementen-organisatoren en horeca het moeilijk. Kosten lopen door of investeringen zijn nodig en de inkomsten zijn in het algemeen lager. In dit onderzoek hebben wij gevraagd naar mogelijkheden van co financiering, maar deze vraag is steeds afhoudend beantwoord.

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 schetsen we enkele mogelijkheden voor ondernemers, daarna gaan we conform opdracht in op een aantal scenario's en alternatieven. In hoofdstuk 4 geven we de geraamde kosten per scenario.

2. Draagvlak ondernemers en co-creatie In Rotterdam is het oud en nieuwfeest gestart als dansfeest met grote artiesten, met een vuurwerk op de kade. In eerste instantie was het omheind, met kaartverkoop, momenteel is alleen het gratis toegankelijke vuurwerk over. P&O Ferries uit Hoek van Holland organiseert jaarlijks een partyboot voor een exclusief groot gezelschap, de boot vaart naar Erasmusbrug voor het vuurwerk. Voor deze ligplaats betalen zij een bedrag dat wordt afgedragen om het event nog groter te maken.

Hagen events heeft eerder al eens voorgesteld een groots vuurwerk binnen de grenzen van Arnhem langs de Rijn te organiseren, met het idee dat het dan bereikbaar is voor iedereen. Het idee was dan een evenement/feest met tribunes waar mensen ook een kaartje voor kopen. Meerdere thema feesten in verschillende tenten met grote organisatoren. Zo'n feest moet eigenlijk altijd rondom een van je iconen worden georganiseerd. De meest kansrijke items voor ondernemers in Arnhem lijken: 

verschillende events met muziek, dans en feest nabij het vuurwerk door ervaren organisatoren;



rijnboten met exclusieve feesten (wordt in 2020 lastig i.v.m. COVID-19);



tribunes met zitplaatsen voor een fantastische show.

In principe mag dit nu ook al, maar ondernemers zijn hiermee nog niet eerder gestart. Laat ondernemers ondernemen Voor een beperkt centraal vuurwerk komen mensen hun huis niet uit, er moet meer te doen zijn. Om mensen echt naar de stad te trekken kan het geen marginale show zijn, maar is echt spektakel nodig. Ondernemers geven aan dat een vuurwerkshow met events niet door de gemeente uitgevoerd moet worden want zij geven aan dit beter en goedkoper te kunnen regelen. Ondernemers kunnen zich voorstellen dat zich iets kan ontwikkelen in de loop der jaren. Van volledig gesubsidieerd afbouwend naar niet gesubsidieerd, met het organiseren van diverse verschillende events voorafgaand aan het vuurwerk. Op dit moment is er echter geen animo. Bijdrage ondernemers Het lijkt er dus niet op dat er nu ondernemers te vinden zijn die komende jaarwisseling het risico willen nemen aanvullende events te organiseren. Ook zijn er op dit moment geen partijen bekend die willen of kunnen co financieren. Ondernemers hebben het op dit moment al heel erg zwaar. Het vinden van co financiering is in het algemeen en zeker nu geen sinecure. De QuickScan maakt nu al in algemene zin duidelijk dat er voor de korte termijn weinig argumenten te vinden zijn voor een centrale aanpak. Bij een initiatief volgend jaar zou dat anders kunnen zijn, zeker als dat initiatief van een ondernemer komt.

3. Scenario's In dit hoofdstuk worden drie verschillende scenario's conform opdracht kort beschreven, wat kunnen we verwachten en wat moeten we dan doen. Ook geven we enkele andere mogelijkheden aan. Het nationale vuurwerk in Rotterdam kost ongeveer 4 ton en duurt 8 minuten, maar er valt dan ook veel te zien. Aan de andere kant kan ook voor € 25.000 een kleine vuurwerkshow georganiseerd worden, dat kan zelfs langer duren. Maar met alleen een vuurwerkshow van € 25.000 zijn we er niet, de kosten voor zo'n evenement lopen al snel op. Een publieksevenement aan de Rijn, middernacht, met alcohol en de mogelijkheid ook aan consumentenvuurwerk te komen vergt zeker veiligheidsmaatregelen.

4 scenario's In feite bepaalt het beschikbare budget wat er kan, maar het organiseren van een vuurwerkshow moet ook aan zijn doelstellingen kunnen voldoen. Er zijn 3 basisscenario's geformuleerd, de mogelijkheden zijn oneindig, maar als vertrekpunt is dit voldoende voor een goede beeldvorming. Van de basisscenario's zal kort worden beschreven welke aandachtspunten er zijn. De 3 geformuleerde scenario's zijn: 

Scenario Basis: een weinig intensief vuurwerk op de Rijn



Scenario Middel: een matig intensief vuurwerk op de Rijn



Scenario Groot: een intensief vuurwerk op de Rijn

Op elk van deze 3 scenario's is een plus mogelijk, hierbij kan gedacht worden aan een event met muziek en/of een VIP arrangement bijvoorbeeld ter plaatse van Strand Zuid, op een partyboot of op de Rijnkade. 3 scenario's ieder met een plus levert al 6 scenario's met bijbehorend kosten plaatje. Noodzakelijke maatregelen en aandachtspunten bij de uitvoering van deze 3 scenario's zijn hieronder weergegeven. Organisatorische hoofdlijn 

Om bezoekers aan trekken is het nodig een campagne te voeren, die mensen verleidt om het huis te verlaten, naar de stad te komen en eigen vuurwerk te laten staan;



een wervend avond- en nachtprogramma aanvullend op het centrale vuurwerk;



een vuurwerkprogramma van substantiële omvang;



beveiliging en behekking om ongelukken te voorkomen;



openbaar vervoer om mensen ter plaatse te krijgen;



een of meer pontons, of desgewenst een afgezet stuk terrein op de stadsblokken;



voor professioneel vuurwerk is vuurwerk ontbrandingstoestemming nodig. Dit verkrijgen duurt ongeveer 13 weken. Nodig zijn adviezen van de gemeente en brandweer en op de Rijn toestemming van Rijkswaterstaat;



opruimwerkzaamheden.

Bij elk van de scenario's is, als gemeld, een plus mogelijk door eten, drinken en muziek toe te voegen. Daarnaast is het natuurlijk ook mogelijk om vuurwerk af te steken van de John Frostbrug, vanaf de Stadsblokken of een andere Arnhemse icoon. Indien we de John Frostbrug centraal willen zetten, moet de brug mogelijk een week worden afgezet en bewaakt. In hoeverre een vuurwerkshow past als er hoog water is, is de vraag. Een nieuw alternatief is een korte show met een groot aantal lichtgevende drones, die allerlei figuren neerzetten. Vuurwerk en/of drones kunnen eventueel worden aangevuld met lasers. Een show met drones heeft echter goed weer nodig en dat is tijdens de jaarwisseling vaak niet het geval. Licht en/of drones zal andere mogelijkheden, andere risico's, andere aandachtspunten en op onderdelen een ander financieel plaatje opleveren. De grote lijn in kosten blijft echter gehandhaafd. Tijdens het uitvoeren van deze opdracht kwam uit meerdere hoeken de suggestie van het organiseren van gespreid vuurwerk. Dat leidt dan het 4e scenario:



Scenario In de wijk: verspreid over de stad op geschikte plaatsen in de wijk een groot vuurwerk.

In dit geval is voor iedereen het vuurwerk dichtbij en het kan net iets mooier worden dan het ongecontroleerd afsteken van consumenten vuurwerk door individuen. Mensen blijven nu in het algemeen thuis in hun straat/wijk. Maar op een vuurwerk dicht bij huis zouden ze af kunnen komen. Bij een centrale vuurwerkshow moet het vaste patroon veranderen en dat gaat niet vanzelf. De uitvoering is dan niet een show maar een luxe "consumentenvuurwerk" voor € 2.000 a € 4.000. Door het in de wijk te organiseren kan een wijkfeest met champagne, oliebollen etc. ontstaan. In het scenario Diffuus hebben we gerekend met 8 deelgebieden, dus nog niet met wijken.

4. Raming Op basis van ervaringen in Arnhem, gesprekken met deskundigen en geformuleerde activiteiten is een eerste inschatting van verschillende kostenposten gemaakt. Op basis hiervan komen we tot het volgende overzicht. Scenario

Kosten

Kosten inclusief Plus

Basis

€ 80.000

€ 110.000

Middel

€ 110.000

€ 140.000

Groot

€ 170.000

€ 200.000

Diffuus

€ 72.000

Niet nuttig

Om een vuurwerkshow van beperkte omvang op de Rijn te organiseren is al € 80.000 nodig, voor een compleet programma schatten we de kosten op € 200.000. Naar verwachting zijn het Basis en Middel scenario zonder muziek onvoldoende onderscheidend om grote aantallen mensen te bewegen eigen vuurwerk te laten staan en naar de stad te komen. Een bescheiden vuurwerk in combinatie met een muziek programma kost al gauw meer dan een ton, terwijl een compleet programma in provinciale proporties geraamd wordt op ruim 2 ton. Het scenario Diffuus is een scenario zonder toeters en bellen. In de raming van de kosten is de verhouding vuurwerk - overige maatregelen 1 : 2 voor het scenario Basis en de verhouding gaat naar meer evenwicht naarmate het vuurwerk groter wordt. Voor het scenario diffuus hanteren we ook de verhouding 1 op 2, waardoor er voor een vuurwerk in 8 gebieden van € 3.000 = € 24.000 + € 48.000 = € 72.000 geraamd wordt.

5. QuickScan kort Dit jaar moet Arnhem niet op het laatste moment nog een vuurwerk willen realiseren, er is bij ondernemend Arnhem geen draagvlak, het is in verband met COVID-19 te onzeker en voor organisatoren te kort dag.

Er is meer nodig dan alleen een centraal vuurwerk om mensen ander gedrag te laten vertonen, als alternatief is het afsteken van vuurwerk decentraal in de stad naar voren gekomen. Voor € 2 ton kan er in Arnhem een mooi vuurwerk worden georganiseerd. Een bijdrage van de ondernemers of andere instanties kan in 2020 niet worden verwacht, voor 2021 zijn er wellicht mogelijkheden, maar in dat geval zal het om een beperkte bijdrage gaan.

Bijlage 1. Korte beschrijving eerdere vuurwerkshows Centrale vuurwerkshows vonden bij de jaarwisseling 2019-2020 onder meer plaats in Rotterdam (Erasmusbrug, Hoek van Holland en Nesselande), Deventer en Hilversum. Het vuurwerk in Hilversum kost jaarlijks circa € 25.000 en dat in Rotterdam € 400.000. Buiten Nederland pakt men het grootser aan: Parijs € 750.000, Londen € 2.000.000 en Sydney € 4.700.000. De nationale vuurwerkshow in Rotterdam kost dus enkele tonnen en duurt niet extreem lang. Hierna is in steekwoorden van een aantal locaties een korte beschrijving van vuurwerkshows gegeven. 

Hilversum: 15 minuten lang beperkt aantal vuurpijlen in de lucht.



Slagharen: 16 minuten, verhaallijn met lichtshow met beperkte hoeveelheid vuurwerk aan het eind.



Rotterdam: 11 minuten (5 a 30 pijlen in de lucht), matig intensief gestructureerd vuurwerk met een lichtshow.



Londen 2020: 10 minuten, indrukwekkend Big Ben met 12 slagen, reuzenrad is onderdeel van de show met muziek, intens vuurwerk. Het geheel is mooi vanaf hoogte gefilmd. Het evenement maakt reclame voor Euro finals in 2020 (Football is coming home).



Londen 2012 en 2016: 11 minuten, per slag van de Big Ben vuurpijlen en een aankondiging Olympische spelen, intens vuurwerk.



Dubai 2020: 8 minuten rondom hoogste toren.



Sydney 2020: 12 minuten, met licht en muziek rondom haven en brug. Zeer intens vuurwerk.