Presentatie RU - Bijeenkomst burgerberaden Arnhem 05-04-2023
Tekst van het document
Presentatie technische sessie Arnhem Dr. Kristof Jacobs 5/4/2023
INHOUD
1. Wat is een burgerberaad (definitie en types) 2. Selectie deelnemers (representativiteit) 3. Groepsdiscussies (Deliberatie) 4. Rol raad (Politiek mandaat)
1.1 DEFINITIE Definitie: Een vorm van burgerparticipatie waarbij een gelote groep burgers op basis van informatie en deliberatie tot een beleidsadvies komt.
1.1 DEFINITIE Definitie: Een vorm van burgerparticipatie waarbij een gelote groep burgers op basis van informatie en deliberatie tot een beleidsadvies komt.
•
Grootte: 100 tot 150 deelnemers / / 500-800 deelnemers (afhankelijk van type)
•
Werkvorm: afwisseling gezamenlijk & kleine groepjes (meestal 6-8 personen)
•
Duur: meestal 4 – 6 bijeenkomsten
1.2 TWEE TYPES BURGERBERAAD
Type 1:
Type 2:
Samenstelling: simpele loting (iedereen die antwoordt doet mee)
Samenstelling: dubbele loting (representatieve groep)
Werkvorm: geen professionele gespreksleiders
Werkvorm: wel professionele gespreksleiders
2. SELECTIE DEELNEMERS
LOTING
•
Wat met mensen die zonder HBO/uni diploma?
•
Wat met mensen die weinig vertrouwen hebben?
•
Wat met het stille midden?
Keuze uit twee opties: (1) Simpele loting of (2) dubbele loting
2. SELECTIE DEELNEMERS: SIMPELE LOTING
10.000 brieven met uitnodiging
2. SELECTIE DEELNEMERS: SIMPELE LOTING
10.000 brieven met uitnodiging
800 700 600
700
500 400 300 200
300
100 0
Praktisch opgeleid
Theoretisch opgeleid
2. SELECTIE DEELNEMERS: SIMPELE LOTING
10.000 brieven met uitnodiging
Voordeel : grotere groep Nadeel : onrepresentatief
800 700 600
700
500 400 300 200
300
100 0
Praktisch opgeleid
Theoretisch opgeleid
2. SELECTIE DEELNEMERS: DUBBELE LOTING
10.000 brieven met uitnodiging
2. SELECTIE DEELNEMERS: DUBBELE LOTING
10.000 brieven o.b.v. loting met uitnodiging
800 700 600
700
500 400 300 200
300
100 0
Praktisch opgeleid
Theoretisch opgeleid
2. SELECTIE DEELNEMERS: DUBBELE LOTING
10.000 brieven o.b.v. loting met uitnodiging
800
80
700
70
600
700
500
40
300
30
300
20
100 0
70
50
400 200
60
30
10 Praktisch opgeleid
Theoretisch opgeleid
0
Praktisch opgeleid
Theoretisch opgeleid
2. SELECTIE DEELNEMERS: DUBBELE LOTING
10.000 brieven o.b.v. loting met uitnodiging
800
80
700
70
600
700
500
70
40
300
30
300
20
100 0
60 50
400 200
Voordeel : representatief Nadeel : kleinere groep
30
10 Praktisch opgeleid
Theoretisch opgeleid
0
Praktisch opgeleid
Theoretisch opgeleid
3. GROEPSDISCUSSIES
Hoe voorkom je dat de groepsdiscussies worden gedomineerd door bepaalde mensen?
3. GROEPSDISCUSSIES
Optie 1. Geen gespreksleider (= chaos)
Optie 2. Burgers kiezen zelf een gespreksleider
Optie 3. Professionele gespreksleider
3. GROEPSDISCUSSIES
(Optie 1. Geen gespreksleider (= chaos))
Optie 2. Burgers kiezen zelf een gespreksleider
Optie 3. Professionele gespreksleider
3. GROEPSDISCUSSIES: BURGERS ALS GESPREKSLEIDER
Optie 2. Burgers kiezen zelf een gespreksleider
Voordeel : er is een gespreksleider, klinkt sympathiek (‘radicaal democratisch’) Nadeel : meer conflict, meer schreeuwers i.p.v. iedereen, dominantie theoretisch opgeleiden, meer deelnemers ontevreden over proces, grote verschillen tussen groepjes
3. GROEPSDISCUSSIES
Optie 3. Professionele gespreksleider
Voordeel : Iedereen komt aan bod, weinig verschil tussen groepjes, minder conflict, geen dominantie theoretisch opgeleiden, deelnemers tevredener over het proces Nadeel : vergt extra tijd/geld
Bron: Jacobs, Theuwis & Kindt, 2023
4. ROL VAN DE RAAD
• Kaderstellend • Controlerend • Volksvertegenwoordigend
4. ROL VAN DE RAAD
4.1 EEN GOED ONDERWERP
Binnen de samenleving bestaat er een brede interesse,
Het is zeer technisch en vereist een technische
het is een onderwerp waar men om geeft.
oplossing.
Er moeten keuzes worden gemaakt, maar er zijn geen
duidelijke "juiste" keuzes.
Er is enkel een "ja" of "nee" antwoord nodig.
Er is een specifieke aanpak waarover reeds is beslist en
Nieuwe benaderingen kunnen de samenleving vooruit
de burgers moeten slechts pro forma hun goedkeuring
helpen.
geven.
Burgers hebben nog geen gelegenheid gehad om de verschillende aanpakken en hun gevolgen op lange termijn te overwegen.
Er is onmiddellijke actie nodig.
Het is enkel relevant voor een kleine belangengroep.
4.1 EEN GOED ONDERWERP
Binnen de samenleving bestaat er een brede interesse,
Het is zeer technisch en vereist een technische
het is een onderwerp waar men om geeft.
oplossing.
Er moeten keuzes worden gemaakt, maar er zijn
geen duidelijke "juiste" keuzes.
Er is enkel een "ja" of "nee" antwoord nodig.
Er is een specifieke aanpak waarover reeds is beslist en
Nieuwe benaderingen kunnen de samenleving vooruit
de burgers moeten slechts pro forma hun goedkeuring
helpen.
geven.
Burgers hebben nog geen gelegenheid gehad om de verschillende aanpakken en hun gevolgen op lange termijn te overwegen.
Er is onmiddellijke actie nodig.
Het is enkel relevant voor een kleine belangengroep.
4.2 VAN EEN GOED ONDERWERP NAAR EEN GOEDE VRAAG
Streef naar beknoptheid en duidelijkheid.
Zorg ervoor dat de vraag zo precies mogelijk weergeeft waar de besluitvormer uiteindelijk een beslissing over zal nemen.
Neem de afwegingen op in de vraag of in de ondersteunende verklaring.
Deel het probleem/dilemma; verkoop geen oplossing.
Vermijd samengestelde vragen (twee vragen in één). Houd elke vraag apart.
4. VOORBEELDEN UIT DE PRAKTIJK Het vaststellen van structurele maatregelen om, in de geest van sociale rechtvaardigheid, de CO2-uitstoot in Frankrijk tegen 2030 met ten minste 40% te verminderen ten opzichte van 1990
Binnen de samenleving bestaat er een brede interesse,
Het is zeer technisch en vereist een technische
het is geen onderwerp waar niemand van wakker ligt.
oplossing.
Er moeten keuzes worden gemaakt, maar er zijn geen
duidelijke "juiste" keuzes.
Er is enkel een "ja" of "nee" antwoord nodig.
Er is een specifieke aanpak waarover reeds is beslist en
Nieuwe benaderingen kunnen de samenleving vooruit
de burgers moeten slechts pro forma hun goedkeuring
helpen.
geven.
Burgers hebben nog geen gelegenheid gehad om de verschillende aanpakken en hun gevolgen op lange termijn te overwegen.
Er is onmiddellijke actie nodig.
Het is enkel relevant voor een kleine belangengroep.
4. VOORBEELDEN UIT DE PRAKTIJK Het vaststellen van structurele maatregelen om, in de geest van sociale rechtvaardigheid, de CO2-uitstoot in Frankrijk tegen 2030 met ten minste 40% te verminderen ten opzichte van 1990
Binnen de samenleving bestaat er een brede interesse,
Het is zeer technisch en vereist een technische
het is geen onderwerp waar niemand van wakker ligt.
oplossing.
Er moeten keuzes worden gemaakt, maar er zijn geen
duidelijke "juiste" keuzes.
Er is enkel een "ja" of "nee" antwoord nodig.
Er is een specifieke aanpak waarover reeds is beslist en
Nieuwe benaderingen kunnen de samenleving vooruit
de burgers moeten slechts pro forma hun goedkeuring
helpen.
geven.
Burgers hebben nog geen gelegenheid gehad om de verschillende aanpakken en hun gevolgen op lange termijn te overwegen.
Er is onmiddellijke actie nodig.
Het is enkel relevant voor een kleine belangengroep.
4. VOORBEELDEN UIT DE PRAKTIJK De aanpak van de economische crisis: belastingen en uitgaven. “Moeten we ons bij de aanpak van de economische crisis meer richten op belastingverhogingen of op bezuinigingen?”
Streef naar beknoptheid en duidelijkheid.
Zorg ervoor dat de vraag zo precies mogelijk weergeeft waar de besluitvormer uiteindelijk een beslissing over zal nemen.
Neem de afwegingen op in de vraag of in de ondersteunende verklaring.
Deel het probleem/dilemma; verkoop geen oplossing.
Vermijd samengestelde vragen (twee vragen in één). Houd elke vraag apart.
4. VOORBEELDEN UIT DE PRAKTIJK De aanpak van de economische crisis: belastingen en uitgaven. “Moeten we ons bij de aanpak van de economische crisis meer richten op belastingverhogingen of op bezuinigingen?”
Streef naar beknoptheid en duidelijkheid.
Zorg ervoor dat de vraag zo precies mogelijk weergeeft waar de besluitvormer uiteindelijk een beslissing over zal nemen.
Neem de afwegingen op in de vraag of in de ondersteunende verklaring.
Deel het probleem/dilemma; verkoop geen oplossing.
Vermijd samengestelde vragen (twee vragen in één). Houd elke vraag apart.
•
Extra slides die misschien nuttig kunnen zijn
TWEE TYPES Burgerberaad kan draagvlak vergroten (maar is geen wondermiddel)
•
Loting? diverse groep deelnemers
“Mensen zoals mezelf” Face-to-face Experts Adviserend
WAAR MOET JE OP LETTEN? Betrek de bredere samenleving
1. Onrechtstreeks •
Media
2. Rechtstreeks •
Referendum
•
Online peiling
WAT KAN JE ER MEE?
•
Burgerperspectief: “De creativiteit, ervaringsdeskundigheid en expertise van burgers”
•
‘Nieuwe impuls’
WIE MOET HET ORGANISEREN?
Betrek politici
Wie moet het organiseren?
1. Serieus nemen 2. Burgers maken geen onderscheid
WIE MOET HET ORGANISEREN?
Betrek politici
Wie moet het organiseren?
1. Serieus nemen 2. Burgers maken geen onderscheid
REPRESENTATIVITEIT
Theoretisch opgeleid (HBO/WO)
Leeftijd (50-plus)
G1000 Groningen G1000 Amersfoort G1000 Uden G1000 Kruiskamp Burgertop Amsterdam
72% 77% 77% 57% 85% 75%
78% 55% 60% 78% 27% 78%
Burgerforum Gelderland Mini-burgerberaad Amsterdam Burgerforum Kiesstelsel (2006)
45% (88%) (?)
49% 32% 38%
Burgerberaad Type 1 Flevotop
Type 2
REPRESENTATIVITEIT
Theoretisch opgeleid (HBO/WO)
Leeftijd (50-plus)
G1000 Groningen G1000 Amersfoort G1000 Uden G1000 Kruiskamp Burgertop Amsterdam
72% 77% 77% 57% 85% 75%
78% 55% 60% 78% 27% 78%
Burgerforum Gelderland Mini-burgerberaad Amsterdam Burgerforum Kiesstelsel (2006)
45% (88%) (?)
49% 32% 38%
Burgerberaad Type 1 Flevotop
Type 2
3. GROEPSDISCUSSIES: BURGERS ALS GESPREKSLEIDER
Bron: Michels & Binnema, 2016 p, 51