Presentatie - RES

Technisch informatieve raadsbijeenkomst Regionale Energie Strategie Arnhem Nijmegen 7 april 2021 1

Programma 1. Waarom een Regionale energiestrategie (Marion Visser) 2. Proces en planning (Marion Visser)

vragenrondje 3. Het speelveld voor participatie (Dagmar de Wilde)

vragenrondje en insprekers 4. Warmte (Monique van Merrebach)

vragenrondje 5. Elektriciteit, Systeemefficientie en Wind boven Veluwe (Jan Buijs)

inspreker en vragenrondje 6. Eventuele insprekers RES totaal 7. Overige vragen 2

1. Waarom een Regionale energiestrategie? Marion Visser 3

1.1 Waarom een Regionale energiestrategie?

4

1.2 Waarom een Regionale energiestrategie?

RES =

Regionale structuur warmte

+

35 TWh opwek wind- en zonneenergie op land in 30 RESregio’s 5

1.3 Wat is een regionale energiestrategie? RES 1.0 bod: ambitie per regio • Hoeveelheid opwek zon en wind • Ruimtelijke mogelijkheden en koppelkansen • Afstemming over warmtebronnen • Gevolgen voor de energie-infrastructuur en systeemefficiëntie • Draagvlak en participatie • Al gerealiseerde projecten en plannen

Doel: totaal 35 TWh duurzame opwek van elektriciteit in 30 regio’s 6

1.4 RES Regio Arnhem Nijmegen 16 deelnemende gemeenten

7

2. Proces en planning Marion Visser 8

2.1 Proces en planning RES 2019

Oktober 2019

Startnotitie RES Landelijk Klimaatakkoord vastgesteld door raden ondertekend

New Energy made in Arnhem

Septembe r 2020

Maart 2021

15 juni 2021

1 juli 2021

Concept bod RES en reactienota vastgesteld door colleges en aangeboden aan PBL en NPRES

RES 1.0 naar besluitvorming colleges en raden

Raden hebben besloten over RES 1.0

Aanbieden RES 1.0 aan PBL en NPRES

2017 / 2019

Januari 2020

April 2020

Windpark en zonneveld Koningspleij vergund

NemiA RvS uitspraak programm windpark en a zonneveld vastgestel d

Voorbereiding projecten Realisatie zon op dak

9

2.2 Proces en planning RES

• • •

juli 2021

juli 2023

januari 2025

juli 2025

Voorbereiden en uitvoeren projecten RES 1.0 Uitwerken afspraken uit RES 1.0 Uitwerken verkenningsgebieden

RES 2.0

Vergunningen voor zon- en windprojecten 2030 verleend

RES 3.0

New Energy made in Arnhem Q3 2021

Voorbereiding projecten

Verankeren RES in omgevingsbeleid

Q4 2021

Zonneveld Windpark gereed gereed

Voorbereiding en uitvoering projecten Realisatie zon op dak 10

2.3 Proces en planning

11

Vragenrondje

12

3. Het speelveld voor participatie Dagmar de Wilde

13

7-4-2021

14

15

16

17

7-4-2021

18

Adviezen Participatietafel

19

7-4-2021

20

Vragenrondje en insprekers Participatie

21

4. Warmte Monique van Merrebach

22

4.1 Warmte Regionale Structuur Warmte (RSW) geeft inzicht in • de regionale warmtevraag • aanbod van bovenlokale warmtebronnen en infrastructuur • mogelijke toewijzing van de bronnen aan warmtevragers Focus op de gebieden waar grote warmtenetten kansrijk zijn in combinatie met regionale bronnen (warmteclusters) 23

4.2 Warmte • Arnhem ligt in Warmtecluster AVR • 2 bovenlokale warmtebronnen: de AVR en RWZI Duiven • De warmte van beide bronnen is niet voldoende voor alle omliggende vraagclusters • In het warmtecluster houden we elkaar op de hoogte en signaleren we kansen en knelpunten • Doel: zo efficiënt mogelijke inzet van bovenlokale warmtebronnen tegen de laagst maatschappelijke kosten

24

4.3 Warmte

• Alle gemeenten maken een Transitievisie Warmte (TVW) • Arnhemse bronnen- en warmtenetstrategie + TVW geven inzicht in ‘Arnhemse claim’ op bovenlokale warmtebronnen • Verdere uitwerking en concretisering warmtevraagstuk in RES 2.0 • In RES 1.0 enkel inzicht in vraag & aanbod en procesafspraken

25

Vragenrondje Warmte

26

5. Elektriciteit, Systeem efficiëntie en Wind boven Veluwe Jan Buijs 27

5. Elektriciteit Opwek in RES 1.0

1. Bod TWh opwek zon- en windenergie 2. Ruimtelijke afspraken Arnhems aandeel RES

3. Arnhems aandeel binnen de RES 4. Hoe ver zijn we, en resterende opgave Arnhem Systeem efficiëntie

5. Balans zon-wind en netinfrastructuur 6. Verkenningsgebieden extra wind Wind boven Veluwe 7. Onderzoeksresultaat en gevolgen 28

5.1 Bod totaal opwek

III. Buiten zoekgebieden

(0,204 TWh)

II. Binnen zoekgebieden

(0,933 TWh)

I.

(0,486 TWh)

Grootschalig Zon op Dak

29

5.1 Bod resterende ambitie

III. Ambitie

(0,981 TWh)

II. In de pijplijn

(0,519 TWh)

I.

(0,122 TWh)

Gerealiseerd

30

5.1 Zoekgebieden wind en zon Binnen zoekgebieden: 0,93 TWh

• 28 projecten gerealiseerd en in de ‘pijplijn’ (0,21 TWh) Resterende ambitie (0,72 TWh) • Gebiedsgerichte aanpak koppelkansen • Regionale Ruimtelijke afspraken

31

5.2 RES afspraken De RES bevat 28 afspraken Afspraken voor de grootschalige opwek: •

De RES geldt als belangrijke regionale afspraak en focus

•

Bewaken regionale samenhang en ruimtelijke kwaliteit

•

Voorkomen ruimtelijke confetti en wildgroei

•

Meenemen koppelkansen andere gebiedsopgaven

•

Beperken overlast bewoners en behouden natuur

Daarnaast afspraken over warmte, samenwerking, solidariteit en participatie

32

5.3 Arnhems aandeel in RES 1.0 Arnhem levert 8% van de RES 1.0 ambitie

TW

33

5.3 Arnhems aandeel in RES 1.0 Zon op grote daken RES 2030

Aanname 25% Gelderse analyse realiseerbaar in bod: Opgave Arnhem: 0,066 TWh: 208.000 panelen

NemiA 2030 zon op dak Opgave bedrijven: Opgave publieke gebouwen:

Stand van zaken 2020

Gerealiseerd: Openstaande SDE+ subsidie:

75.000 panelen 73.000 panelen 148.000 panelen 44.000 panelen 96.000 panelen

Aanvullende RES opgave voor Arnhem (208.000-148.000)

 Aanvullende RES 1.0 opgave is haalbaar  Versnelling en intensivering is noodzakelijk

60.000 panelen 34

5.3 Arnhems aandeel in RES 1.0 Zoekgebieden RES

Zoekgebied EZ.3 Deelen:

15 hectare

NemiA

• Vastgestelde locatie Rolbaan in zoekgebied: 4 hectare • Nog in te vullen in zoekgebied: 11 hectare

 NemiA = RES 35

5.3 Arnhems aandeel in RES 1.0 Projecten buiten zoekgebieden RES

Gerealiseerde en pijplijnprojecten Arnhem: 0,046 TWh

NemiA

Opgave 2030 wind en zon:

0,046 TWh

Stand van zaken 2020: Gerealiseerd: 1 zonneveld RWZI Vergund: 4 wind Koningspleij Vergund: zonneveld Koningspleij: Pijplijn: 6 zon-projecten 1 wind-project RWZI

0,0018 TWh 0,0302 TWh 0,0094 TWh 0,0051 TWh 0,0000 TWh

Aanvullende RES opgave

Geen aanvullende inspanning vanuit RES 1.0 nodig

 NemiA = RES  RES1.0 doelstelling is haalbaar

36

5.4 RES Balans Zon-Wind Systeem efficiëntie ‘Onmaatschappelijke’ verhouding zon-wind

Bestuurders en Raden vroegen nadere verkenning

• Netwerk moet gedimensioneerd worden op aangesloten vermogen • Zonne-energie en windenergie zijn aanvullend op elkaar • Door onevenwichtige verhouding zon-wind nu dimensionering op zon opbrengst • Deze infrastructuur wordt slechts beperkte tijd gebruikt. • Hoge maatschappelijke kosten

37

5.6 RES Verkenningsgebieden extra wind Verkenning extra wind

• Niet meegerekend in bod RES 1.0 • Onderzoeksopgave voor RES 2.0 • Verkenningsgebieden Wind bieden kansen: (21 windturbines balans  45-55%)

Voor Arnhem

• Geen extra wind in Arnhem • Misschien extra wind Rheden (Velperwaard)

Onderzoek Wind Veluwe • Nog niet meegenomen

38

5.7 RES Onderzoek Wind boven Veluwe Wespendief: instandhouding doelsoort Natura 2000 Wespendief belemmering voor windturbines: consequenties RES • Kerngebied Veluwe: geen windturbines mogelijk • In zone 1-8 km: vooralsnog beperkte mogelijkheden; verder onderzoek is nodig.

• In aanbouw zijnde en vergunde locaties gaan door. Op andere locaties is zonder mitigerende maatregelen nog ruimte voor ca. 4 tot 11 nieuwe windturbines (4 RES’en) • Zoekgebieden/plannen in invloedzone op 1-8 km afstand van de Veluwe die nu in de RES’en staan, blijven staan. Deze worden uitgewerkt in de RES 1.0 of RES 2.0 • Per zoekgebied specifiek onderzoek nodig naar daadwerkelijk voorkomen wespendief

Arnhem: • Windpark Koningspleij noord: kan doorgaan • Windmolen Drielsedijk: onderzoek nodig naar daadwerkelijk voorkomen wespendief

39

Inspreker Elektriciteit

40

Impact van RES1.0 op de netinfrastructuur | Elektriciteit Volgende stappen •

Verbreden • Mobiliteit • Warmtetransitie gebouwde omgeving • Nieuwbouw • Industrie en landbouw

•

Verdiepen • Concretiseren van grootschalige opwekplannen • Detailleren zon op dak plannen • Afstemmen timing van plannen op de ontwikkeling van netcapaciteit

A

D C B

Gezamenlijk uitvoeringsprogramma Zoekgebied nieuw station

Inschatting haalbaarheid voor 2030

A Zevenaar/Duiven

Waarschijnlijk gereed voor 2030

B Nijmegen-Oost/Berg en Dal

Waarschijnlijk gereed voor 2030

C Beuningen/Druten/Wijchen

Waarschijnlijk niet gereed voor 2030

D Oosterhout

Gereed in 2023

Juli 2021 RES 1.0

2023 RES 2.0

Realisatie zonnepark de Grift bij windpark Nijmegen - Betuwe

Realisatie station Oosterhout Werkzaamheden station Bemmel Realisatie zonplannen Lingewaard i.c.m. aanvullende windplannen

2030

Vragenrondje Elektriciteit, Systeem efficiëntie en Wind boven Veluwe

42

Overige vragen en insprekers

43

Bijlage/Achtergrondinfo dia’s

7-4-2021

44

Elektriciteit: 1 TWh

45

Elektriciteit

Bod t.o.v. ambitie 49% en 55% CO2 reductie

7-4-2021

46

Elektriciteit

Bod resterende ambitie opwek uitgesplitst

7-4-2021

47

Elektriciteit

Grootschalig zon op dak

Grootschalig zon op dak (> 15 kWp): 0,49 TWh

• Aandeel iets hoger dan concept bod • Nieuwe Gelderse analyse: Hogere technische potentie zon op dak • In RES 1.0: 25% benutten over 10 jaar Gerealiseerd en in ‘pijplijn’ Resterende ambitie

0,486 TWh 0,23 TWh 0,26 TWh

• Sociale, financiële en technische aannames

7-4-2021

48

Elektriciteit

Projecten buiten zoekgebieden

• Buiten zoekgebieden 0,200 TWh opwek • Dit zijn projecten die al gaande waren ten tijde van RES-proces • De resterende opgave is nul, categorie met projecten ‘ingevuld’. • Omdat in principe bovenop deze projecten geen nieuwe projecten wenselijk zijn. (‘ruimtelijke confetti’) • Indien toch extra projectinitiatieven: bespreken via ‘regionale tafel’. 7-4-2021

49

Elektriciteit: Arnhem In RES 1.0 bod

50