Presentatie Perspectiefnota 2025, Jaarstukken 2023 en Turap 1 1024 - PA 24 april 2024

Presentatie Jaarstukken 2023 Turap-1 2024 Perspectiefnota 2025-2028

1

Gemeenteraad 24 april 2024

Wat bieden we aan?

24-4-2024

Turap-1 2024

2

tip: financien.arnhem.nl

Procedurele samenhang

• Jaarstukken kijken terug op 2023

3

• Perspectiefnota 2025-2028 geeft eerste beeld voor de komende jaren

24-4-2024

• Turap-1 geeft eerste beeld financiële afwijkingen 2024

Inhoudelijke samenhang • Voordeel 2023 gaat naar algemene reserve → verhoogt beginstand 2024 voor komende periode (weerstandsfactor)

4

• Actualisatie van investeringsbedragen in 2024 (Turap) leidt tot nieuwe kapitaallasten in PPN 2025-2028

24-4-2024

• Sommige afwijkingen in Turap zijn incidenteel voor 2024, maar sommigen zijn structureel. Die komen terug in PPN 2025-2028. En voorstellen voor bezuinigingen PPN deels ook al voor 2024, dus ook in Turap

Resultaten Jaarstukken 2023 Positief resultaat voor de algemene reserve: € 34 mln Bij Turap-2 2023 was al € 19,2 mln verwacht Voordeel AR komt dus € 14,8 mln hoger uit bij JR 2023 Aan bestemmingsreserves is € 21 mln toegevoegd over 2023 (totaal reserves is nu € 215 mln) - (Extra) afwijking in jaarrekening komt vooral door extra ontvangsten in sept/dec circulaires 2023 - Daarnaast € 17,4 mln budget overgeheveld: inzet in 2024 -

24-4-2024

5

- De weerstandsfactor is 1,4: € 67,9 mln benodigd en € 95,3 mln beschikbaar weerstandsvermogen - Solvabiliteit komt eind 2023 uit op 28%

Rechtmatigheid jaarstukken 2023

6

Eerder was aangegeven dat Deloitte vandaag aanwezig zou zijn voor toelichting hierop. Verplaatst naar technische vragenmarkt 15 mei!

24-4-2024

- Accountant geeft goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld - Vanaf 2023: college verplicht tot rechtmatigheidsverantwoording in jaarrekening - Afspraken college-raad in welke situatie overschrijdingen op lasten weliswaar onrechtmatig, maar wel acceptabel zijn. Dit is het geval bij alle programma’s met een overschrijding

Infographic Jaarstukken

24-4-2024

7

Resultaten Turap-1 2024

8

• Voor € 10,5 mln aan bezuinigingen voorgesteld • Daarmee in 2024 geen structureel tekort • Weerstandsfactor 2024 op 1,2 mede agv jaarrekening 2023: groter voordeel voor AR dan in Begroting 2024 gedacht

24-4-2024

• Turap-1: alleen afwijkingen op financiën, geen inhoud • Totaal verwachte afwijkingen leidt tot nadeel van € 16,6 mln voor algemene reserve in 2024 • Deels incidentele afwijkingen (€ 2,7 mln) en deels structureel (- € 19,3 mln), met name agv zorgkosten • Een aantal afwijkingen wordt verrekend met de reserves (reeds verwerkt in resultaat van - € 16,6 mln)

Perspectiefnota 2025-2028

Een vormvrij document: geen richtlijnen vanuit gemeentewet of BBV voor programma's, paragrafen, etc.

9

Geen formele eisen ten aanzien van sluitend financieel beeld en weerstandsfactor, dat komt pas in de Begroting

24-4-2024

Vooruitlopend op Begroting 2025: schets van de majeure beleidsinhoudelijke en financiële ontwikkelingen

Gemeentefonds is beeldbepalend

10

• VNG: opdracht aan Taskforce Taken en Middelen→ geef advies voor te volgen strategie • Taskforce: rijkskorting bedreigt belangrijke ambities en medebewindstaken • Dus inzet VNG om kortingen van tafel te krijgen/te beperken

24-4-2024

• Landelijke korting van € 3 miljard agv verval volume-accres in 2026 (ravijn), wijziging accressystematiek vanaf 2027, opschalingskorting • Daarnaast voor Arnhem: oplopend nadeel beschermd wonen in 2028 tov 2027. Maar opnieuw jaar uitstel naar 2026 • In Arnhem zijn deze kortingen in vorige begrotingen verwerkt

Begrotingsadvies VNG - Bij begroting vorig jaar: maak structureel sluitende begroting voor 2024 en 2025 en laat daarna tekort zien

→ na meicirculaire/nieuw kabinet: vervolg advies

11

→ nu: maak structureel sluitende begroting 2025, bereid ombuigingen voor vanaf 2026, waartoe besloten kan worden als korting 3 miljard overeind blijft. Breng ombuigingen in kaart, maar zet ze nog niet in gang

24-4-2024

- Dit jaar een begrotingsadvies in twee delen:

Toen kwam de Voorjaarsnota Incidenteel nadeel, structureel een voordeel:

12

• bovenstaande in PPN verwerkt, maar wat wordt lijn nieuwe kabinet?

24-4-2024

• normeringssystematiek vanaf 2024 gekoppeld aan bbp (ipv vanaf 2027) → nadeel voor gemeenten door Rijk in 2024 en vanaf 2026 geheel opgevangen, in 2025 voor de helft (incidenteel nadeel € 6,7 mln) • oploop opschalingskorting vanaf 2026 geschrapt → voordeel van € 6,7 mln vanaf 2026 • werken aan beheersbaarheid zorgtaken gemeente door o.a. passende indexering Wmo → voordeel € 0,7 mln in 2026 naar € 2,2 mln in 2028

Perspectief financieel meerjarenbeeld Naast korting gemeentefonds knelpunten door blijvende stijging van indexaties en (loon)kosten:

24-4-2024

13

- Indexatie ambtelijke organisatie, zorgcontracten, subsidies, gemeenschappelijke regelingen, overige budgetten → compensatie in GF is niet toereikend - Effecten tarievenonderzoek zorg - Volumestijging jeugdzorg - Autonome ontwikkelingen op WSW/individuele studietoeslag/bijzondere bijstand - Onderhoud openbare ruimte - Financiële vertaling IHP

Perspectief financieel meerjarenbeeld Hierdoor ontstaat in alle jaren een structureel tekort:

24-4-2024

en weerstandsfactor ieder jaar onder de minimale norm 14

Daarom: In deze Perspectiefnota eerste concrete voorstellen voor bijsturing, waarbij ambities voor lange termijn overeind blijven en negatieve effecten voor de stad zo beperkt mogelijk zijn

Perspectief financieel meerjarenbeeld Totaal van bezuinigingsopties geeft volgende beeld:

15

Verhoging opbrengsten: • stijging parkeer- en toeristenbelasting met ruim € 5 mln

24-4-2024

Bezuinigingsvoorstellen met meeste impact: • aanpassing rekensystematiek BUIG circa € 4 mln • reëel ramen loonsom met ruim € 2 mln • meer groepsgewijs begeleiden in zorg: € 1,7 mln • incidentele vrijval reserves en bezuinigingen: € 18 mln

Perspectief financieel meerjarenbeeld • Daarmee is structureel tekort in 2024 opgelost en komt weerstandsfactor op 1,2 (zie ook Turap-1) • Daarmee ontstaat in 2025 een structureel sluitende begroting:

24-4-2024

16

• Met een weerstandsfactor in 2025 van 1,1 en daarna schommelend rond de 1,0 • In 2026 en 2027 resteert een beperkt structureel tekort dat in 2028 oploopt naar ruim € 11 miljoen • In lijn met VNG advies daarvoor in deze PPN ook opties voor fundamentelere bijsturing opgenomen

Opties voor fundamentele bijsturing Ombuigingsmogelijkheden voor meer fundamentele bijsturing op: sociaal domein fysiek domein organisatie opbrengsten

24-4-2024

• • • •

17

→ Indien nodig in aanloop naar Begroting 2025 uitwerken naar concrete voorstellen → Afhankelijk van meicirculaire en/of nieuw kabinet → Afhankelijk van vervolg VNG advies

Behandeling in raad We gaan hierover graag met uw raad in gesprek! Zowel voor JV, Turap als PPN geldt:

18

Technische vragenmarkt: 15 mei Meningsvormend: 22 mei met uitloop naar 29 mei Bespreking moties/amendementen: 5 juni Besluitvorming: 12 juni

24-4-2024

• • • •