Presentatie - Ontwerpbegroting 2026 college B&W (d.d. 17-09-2025)

Turap-2 2025 Begroting 2026

Wethouder Financiën Paul Smeulders 17 september 2025

huisstijl

Turap-2 2025

- In de eerste tussentijdse rapportage (Turap-1): alleen financiële voortgang - In de tweede tussentijdse rapportage (Turap-2) ook inzicht in: - budgetoverhevelingen (terugblik 2024 en vooruitblik 2025)

17-9-2025

- voortgang ambities, doelen en inspanningen voor 2025 - voortgang investeringen - stand van zaken amendementen en moties (aangenomen bij Begroting 2025)

2

- beheersing verbonden partijen

huisstijl

Turap-2 2025 - Het totaal aan financiële afwijkingen laat het volgende beeld zien:

17-9-2025

3

- Alle afwijkingen op een rij: zie totaalbeeld in de Turap. Per programma vervolgens toegelicht - Het verwachte voordeel voor de algemene reserve is meegenomen in de prognose van de weerstandsfactor in de Begroting 2026

huisstijl

Turap-2 2025 doorontwikkeling Vier pilotprogramma’s uit Begroting 2025 op nieuwe wijze verantwoord: S01 Veiligheid S05 Cultuur

S06 Participatie en armoedebestrijding S10 Klimaat en energie Verantwoording in Turap 2025

17-9-2025

Ambitie uit Begroting 2025

4

Doelen, inspanningen en toelichting uit Begroting 2025

Begroting Arnhem

Boekwerk Begroting

Filmpje met ambtelijke toelichting: - De Begroting in het algemeen

5

Website: portal financien.arnhem.nl

Te bespreken - Opbouw van de Begroting - Financiële ontwikkelingen: waar staan we nu en hoe zijn we hier gekomen? * aanloop naar de Perspectiefnota 2026-2029 * de Perspectiefnota * de meicirculaire 2025 * besluitvorming Perspectiefnota * de Begroting 2026

- Zero based begroten en meetbare doelen - Proces behandeling in de raad

6

- Ontwikkeling van de (woon)lasten

Opbouw Begroting Arnhem - Deel 1: Hoofdlijnen van beleid en financieel kader: - Hoofdlijnen van beleid - Ontwikkelingen in het financieel kader - Deel 2: Beleidsbegroting - 13 begrotingsprogramma’s waarin wijken zijn geïntegreerd (inspanningen) - Paragrafen

- Bijlagen

7

- Deel 3: Financiële begroting - Financiële tabellen

huisstijl

Waar staan we nu en hoe zijn we hier gekomen? Naar de Perspectiefnota 2026-2029

17-9-2025

In aanloop naar de PPN was het beeld: - autonome financiële ontwikkelingen konden meerjarig van dekking worden voorzien, maar… - weinig tot geen (structurele) ruimte voor dekking van voortzetting ingezet beleid of nieuwe ambities die we graag zouden zien

8

huisstijl

Perspectiefnota 2026-2029 en Turap-1 2025 En zo ontstond het volgende beeld in de Perspectiefnota 2026-2029:

17-9-2025

9

Waarbij de weerstandsfactor er als volgt uit zag:

Deze extra incidentele en structurele ruimte maakte het mogelijk om bij de behandeling van de Perspectiefnota een groot aantal moties aan te nemen die vragen om op diverse beleidsterreinen extra middelen in te zetten

10

Conclusie: in totaal € 18 miljoen extra structurele ruimte vanaf 2026 en € 27 miljoen extra incidentele ruimte voor periode 2026-2028 (raadsbrief 4 juni 2025)

17-9-2025

Toen kwam de meicirculaire 2025: - structurele voordelen vanaf 2025 als gevolg van actualisatie maatstaven en indexatie IU Participatie en IU Beschermd Wonen - opnieuw uitstel invoering nieuw verdeelmodel Beschermd Wonen - (voornamelijk incidentele) middelen in het gemeentefonds voor oplopende kosten jeugdzorg (obv rapport commissie Van Ark)

huisstijl

Waar staan we nu en hoe zijn we hier gekomen?

Waar staan we nu: beeld Begroting 2026 Verwerking van de meicirculaire, de bij de PPN aangenomen moties en een (beperkt) aantal nieuwe financiële ontwikkelingen na de PPN leidt tot een structureel sluitende begroting in de jaren 2026, 2027 en 2029:

11

Gisteren Prinsjesdag met de Miljoenennota: wordt verwerkt in septembercirculaire  input voor informatiedossier nieuwe raad!

huisstijl

Financiële positie in Begroting 2026 De verhouding tussen benodigd en beschikbaar vermogen bepaalt de weerstandsfactor. Deze ligt in de jaren 2026-2028 op 1,5 en in 2029 op 1,4:

17-9-2025

Solvabiliteit alle jaren hoger dan streefcijfer van 14%:

12

Stand bestemmingsreserves: € 207 mln in 2026 aflopend naar € 152 mln in 2029 Stand algemene reserve: € 76 mln in 2026 aflopend naar € 72 mln in 2029

huisstijl

Waar worden de middelen voor ingezet?

17-9-2025

13

Moties bij PPN (1) In deze Begroting 2026 zijn de (financiële) gevolgen van de volgende aangenomen moties verwerkt: 21M56 Kappen en dunnen bomen in begroting 25M87 Middelen voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen 25M89 Duurzame alternatieven voor reisbewegingen 25M90 Voortzetten beleid energietransitie 25M91 Continuering Arnhemse Aanpak Energie Armoede 25M92 Eerlijker heffen (met concrete vertaling in de verordening afvalstoffenheffing) 25M93 Aanpak PrEP 25M94 Erfgoed beleefbaar bij vernieuwing van de stad 25M95 Focus op snelle toevoeging van nieuwe woningen 25M97 Ook in de toekomst een sterke economie in Arnhem 25M98 Stadsontwikkelfonds binnen vastgestelde kaders

14

-

Moties bij PPN (2) In deze Begroting 2026 zijn de (financiële) gevolgen van de volgende aangenomen moties verwerkt: 25M102 Meedoen vanaf dag 1 25M104 Compensatie gestegen lasten cultuursector 25M106 Maak parallel plannen de standaard voor de woningbouw 25M107 Horecastewards 25M112g Arnhem op de kaart 25M113 In gang zetten van de transformatie van het sociaal domein 25M115 Buurtconciërges 25M119 Herstel vitrines voor Arnhemse kunst op het Willemsplein 25M120 Ouderenbeleid uitvoeren 25M121 Gelijktrekken Gelrepas 67+

15

-

Moties bij PPN (3) In deze Begroting 2026 zijn de (financiële) gevolgen van de volgende aangenomen moties verwerkt: 25M122 Verhuiscoach 25M123 Sportpark Schuytgraaf 25M124 Diervriendelijke beheersing rattenpopulatie 25M130 Leg woekerprijzen voor dierenzorg aan banden 25M131 Extra capaciteit om laaggeletterdheid onder kinderen te voorkomen 25M132 Extra capaciteit zorgfraude opsporen 25M136 Detailhandelsbeleid 25M138 Maak Arnhem structureel digitaal weerbaar 25M142 Duurzaam investeren in duurzaam groenonderhoud

16

-

Moties bij PPN (4) In deze Begroting 2026 zijn de (financiële) gevolgen van de volgende aangenomen moties verwerkt: -

25M144 Informatieveiligheid en privacy 25M145 Behoud gratis bibliotheekpas voor jongeren 25M156 Meer aandacht voor financiële weerbaarheid 25M157 Ambitie stedelijke ontwikkeling doorzetten 25M158 Taalrijk opgroeien 25M160g Behoud Buurthuizen in Arnhem 17

huisstijl

Ontwikkeling (woon)lasten In paragraaf Lokale heffingen:

- Uitgangspunten voor de begroting en tarieven toegelicht - Diverse overzichten ontwikkeling lokale lastendruk opgenomen 17-9-2025

18

Daaruit blijkt: - Lastendruk stijgt in 2026 harder, maar neemt daarna af - Oorzaak: hogere kosten taken inzameling/verwerking afval (door aanvullende kosten uit Uitvoeringsagenda Arnhem Schoner en prijs/areaal ontwikkeling) - Afvalstoffenheffing vanaf 2026 met drie tarieven (één-, twee- en meer dan drie persoonshuishoudens) - Tarieven OZB berekend op basis van voorlopige waardeontwikkeling. Mogelijk in december bijstelling als waardeontwikkeling substantieel anders uitpakt

- Jaarlijks 2/3 programma’s, zodat over periode van 4 jaar de gehele Begroting vanaf nul is opgebouwd

17-9-2025

- In deze Begroting 2026 3 programma’s zero based opgebouwd: Participatie & armoedebestrijding Klimaat & energie Ruimtelijke ontwikkeling

huisstijl

Zero based begroten

19

- Sinds Begroting 2023 zijn nu 9 programma’s zero based opgebouwd

huisstijl

Vervolg doorontwikkeling begroten en verantwoorden - In overleg met de auditcommissie was opdracht om minimaal 4 nieuwe programma’s volgens de lijn van de pilotprogramma’s uit de Begroting 2025 op te pakken

20

- Doorontwikkeling wordt regelmatig in auditcommissie besproken - In najaar (raads)brede evaluatie

17-9-2025

- Resultaat: we hebben alle programma’s kunnen doorontwikkelen  per programma een voorblad (infographic) met het programma in één oogopslag  ambities, doelen en inspanningen in één overzichtelijk schema opgenomen  uniforme beschrijving van doelen in ER-vorm (groter, minder) en inspanningen in werkwoordsvorm: we zorgen voor, we ontwikkelen, enz.  betere koppeling van budgetten aan doelen  visuele weergave van de belangrijkste indicatoren met de ontwikkeling in de tijd

Proces Begroting 2026/Turap 2025 in de raad

21

Voor alle technische vragen over P&C-producten: technischevragenraad@arnhem.nl

Bedankt voor uw aandacht