Presentatie - Aan welke knoppen kunnen we draaien?

huisstijl

Gemeentebegroting: Aan welke knoppen kunnen we draaien?

6-3-2024

1

Presentatie Gemeenteraad 6 maart 2024

2

Inhoud • Inzicht in begrotingsopbouw • Externe onderzoeken naar mate van beleidsvrijheid • Technische vertaling naar de Arnhemse situatie

6-3-2024

Aanleiding • Raadsbehandeling Begroting 2024 • In combinatie met raadsbrief inzake tarievenonderzoek Jeugd en Wmo

huisstijl

Aanleiding en inhoud

Inzicht in Arnhemse Begroting

Inzicht in Arnhemse Begroting

Inzicht in Arnhemse Begroting

huisstijl

Even terug: het “ravijn” Korting budget Gemeentefonds (aangepaste systematiek en opschalingskorting)  € 3 mrd

6

Opdracht aan BMC  onderzoek naar gevolgen van korting voor gemeentebegrotingen

6-3-2024

Aanleiding voor instellen van VNG Taskforce ‘Taken en middelen in balans’

huisstijl

Takenpakket gemeenten Autonoom  eigen taken Opgelegd  gedeelde of opgedragen taken (medebewind)

7

BMC verwijst naar onderzoek ROB  factoren die mate van beleidsvrijheid bepalen

6-3-2024

Beïnvloedbare ruimte / beleidsvrijheid • Neemt af naarmate meer medebewind • Naast wetgeving ook maatschappelijke normen • Geen absoluut objectieve maat

huisstijl

Beleidsvrijheid volgens BMC

6-3-2024

8

huisstijl

Onderzoek BMC Takskforce stelt: onwenselijk om bezuinigingen ten koste te laten gaan van eigen beleidsvrijheid

6-3-2024

Hoofdvraag: wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen wanneer de besparing wordt gericht op medebewind taken?

9

Focus op 3 terreinen: • fysiek domein: wonen, energie, klimaat en mobliteit • sociaal domein: zorgstelsel • veiligheid

huisstijl

Verwachte effecten BMC: toedeling van de 3 miljard over de terreinen met enige beleidsvrijheid obv financiële omvang zou tot volgende verdeling leiden:

10

BMC benoemt daarbij impact van en kanttekeningen bij besparingen in deze domeinen

6-3-2024

• >50% in zorgdomein • 40% in fysieke domein • <10% in veiligheid

huisstijl

Beïnvloedbaarheid Begroting door ROB Bepalen van mate van beleidsvrijheid op basis van taken:

11

Door taken hierop te scoren ontstaat indicatie van mate van beleidsvrijheid (schaal van 1-10)

6-3-2024

• In welke mate ligt uitvoering vast in wet en regelgeving? • In welke mate kan gemeente zelf (aanvullende) beleids(doelen) en regels vaststellen?

huisstijl

Beleidsvrijheid volgens ROB

6-3-2024

12

huisstijl

ROB uitgewerkt naar taakvelden; een voorbeeld:

6-3-2024

13

huisstijl

ROB vertaald naar Arnhem - scores ROB zijn per taakveld bekend - we kunnen dit vertalen naar Arnhemse begroting Score ROB

* € 1.000 6.309 8.551 2.736 81.658 -2.286 3.985 173.379

1-2 1-2 nvt 1-2 4-6 8-9

Taakveld 1. VEILIGHEID 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Taakveld 1. Veiligheid

16.197 15.691 31.888

3-4 3-5

14

Taakveld 0. BESTUUR EN ONDERSTEUNING 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen Totaal Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning

6-3-2024

Begroting 2024

huisstijl

ROB vertaald naar Arnhem Begroting 2024 Score ROB * € 1.000 Taakveld 2.

VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

2.1

Verkeer en vervoer

32.789

7-9

2.2

Parkeren

12.778

8-10

2.4

Economische havens en waterwegen

1.098

7-9

2.5

Openbaar vervoer

1.274

6-8

Totaal Taakveld 2. Verkeer, vervoer en waterstaat

47.939

Taakveld 3.

ECONOMIE Economische ontwikkeling

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3.4

Economische promotie

Totaal Taakveld 3. Economie Taakveld 4.

5.634

9-10

450

9-10

3.685

9-10

9.769

ONDERWIJS Onderwijshuisvesting

24.707

3-4

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

21.971

3-4

Totaal Taakveld 4. Onderwijs

46.678

SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

5.1

Sportbeleid en activering

5.2 5.3

22.493

9

Sportaccommodaties

4.845

9

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

23.895

9

5.4

Musea

6.279

8-9

5.5

Cultureel erfgoed

2.237

6-8

5.6

Media

9.837

8-9

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

19.065

7-10

Totaal Taakveld 5. Cultuur, sport en recreatie

88.651

15

4.2

Taakveld 5.

6-3-2024

3.1

huisstijl

ROB vertaald naar Arnhem Begroting 2024

Score ROB

* € 1.000 Taakveld 6.

SOCIAAL DOMEIN 33.996

2-3

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

25.545

3-4

6.3

Inkomensregelingen

150.962

1-3

6.4

WSW en beschut werk

36.782

2-3

6.5

Arbeidsparticipatie

20.996

2-4

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

14.658

4

6.71a

Huishoudelijke hulp (WMO)

20.061

3-4

6.71b

Begeleiding (WMO)

19.954

3-4

6.71c

Dagbesteding (WMO)

2.233

3-4

6.71d

Overige maatwerkarrangementen (WMO)

3.436

4

6.72a

Jeugdhulp begeleiding

8.385

3-4

6.72b

Jeugdhulp behandeling

10.654

3-4

6.72d

Jeugdhulp zonder verblijf overig

5.030

3-4

6.73a

Pleegzorg

3.221

3-4

6.73b

Gezinsgericht

3.130

3-4

6.73c

Jeugdhulp met verblijf overig

13.979

3-4

6.74a

Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

10.717

3-4

6.74b

Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

277

3-4

6.74c

Gesloten plaatsing

835

3-4

6.81a

Beschermd wonen (WMO)

34.133

3-4

6.81b

Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

18.552

3-4

6.82a

Jeugdbescherming

4.153

2-3

6.82b

Jeugdreclassering

1.240

2-3

Totaal Taakveld 6. Sociaal domein Taakveld 7.

442.929

VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

7.1

Volksgezondheid

8.745

3-5

7.2

Riolering

13.371

4-5

7.3

Afval

22.115

4-5

7.4

Milieubeheer

29.632

5

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

48

6-8

Totaal Taakveld 7. Volksgezondheid en milieu

Taakveld 8.

73.911

VOLKSHUISVESTING, LEEFOMGEVING EN STEDELIJKE VERNIEUWING

8.1

Ruimte en leefomgeving

3.570

6-8

8.2

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

34.852

7-9

8.3

Wonen en bouwen

10.143

7-9

Totaal Taakveld 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke omgeving

48.565

16

Samenkracht en burgerparticipatie

6.2

6-3-2024

6.1

17

- voor scherper beeld: per taakveld Arnhemse situatie beoordelen waar scoren we minimaal en maximaal qua beïnvloedbaarheid?

6-3-2024

- Let op: bij sommige lasten zit directe koppeling met baten  bijvoorbeeld afval, riolering, grex - Afbouw lasten leidt dan ook tot minder baten

huisstijl

ROB vertaald naar Arnhem

Retributies

Beleidsvrijheid

Vrijheid in tariefhoogte, mits:  Zorgvuldige belangenafweging  Niet willekeurig  Niet onredelijk

Tarieven maximaal kostendekkend; ‘winst’ maken mag niet. Beperking aan welke kosten toegerekend mogen worden.

In Arnhem

  

OZB/RZB Parkeerbelasting; Toeristenbelasting.

    

Mogelijkheden

 

Tarieven verhogen Nieuwe belasting(en), bijv. honden- en reclamebelasting. Afweging: extra inkomsten <> uitvoeringskosten

Beperkt:  RIO en AFV al (afspraken voor) (vrijwel) volledig kostendekkend  Bij leges nog ruimte, maar beperkte omvang en max. tarieven Burgerzaken

Rioolheffing Afvalstoffenheffing Leges Scheepvaartrechten Reinigingsrechten

18

Algemene belastingen

6-3-2024

Soort heffing

huisstijl

Ruimte in de lokale heffingen?

huisstijl

Vergelijking woonlasten Arnhem Gegevens COELO 2023 (2024 nog niet gepubliceerd) Lasten meerpersoonshuishouden eigen woning (OZB, AFV, RIO) Laagste

€ 652

Gemiddelde

€ 944 € 1.874

Arnhem

€ 976

6-3-2024

Hoogste

Vergelijkbare gemeenten (o.b.v. belastingcapaciteit) € 1.049

Apeldoorn

€ 853

Ede

€ 790

Enschede

€ 966

Nijmegen

€ 1.058

Zwolle

€ 815

19

Amersfoort