Document · PDF

Motivering OP - bijlage 17 Olympuskwartier

Politieke Avond 2 juli 2025, gemeente ArnhemBij agendapunt: Vaststellen: 'TAM-omgevingsplan Olympuskwartier' en 'Omgevingskwaliteitsplan Olympuskwartier'2.997 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

MEMO

Datum

Aan

20 november 2024

Team Ruimtelijk Juridische Zaken en Wonen Van

: (CT:

)

Adviseurs Milieu & OO Cluster openbare Ruimte, Afdeling Ontwerp Betreft

Historisch vooronderzoek NEN5725 locatie Olympuskwartier zorgwoningen te Arnhem

Project/onderzoeksgegevens De gemeente Arnhem is voornemens om op de locatie Olympuskwartier zorgwoningen bij te plaatsen en een aantal in de directe nabijheid van de huidige te verplaatsen. Mogelijk wordt hierbij ook de nog aanwezige asfaltverharding, de oude toerit naar de Pleyroute, verwijderd. Verder zal er nog een wadi worden gerealiseerd en de bestaande geluidswal zal worden aangeheeld. Kadastraal is de locatie bekend als Arnhem, sectie W, nummer 02724 (ged). De ligging van de projectlocatie is op onderstaande (lucht)foto aangegeven.

Figuur 1: Olympuskwartier projectlocatie zorgwoningen bestaande situatie

MEMO

Figuur 2: Olympuskwartier globaal conceptplan herinrichting projectlocatie Algemene beschrijving projectlocatie De locatie is momenteel deels in gebruik als woonlocatie (meerdere woonunits aanwezig). Het overige deel van de locatie is in gebruik als weg (voormalige oprit Pleyroute) en bos/groenstrook.

Figuur 3: Foto (vanuit de Koppelstraat)

MEMO

Figuur 4: Foto (vanuit vml. toerit richting Pleyroute)

Figuur 5: Foto (vanuit vml. toerit richting Koppelstraat) Doel onderzoek Het doel van het historisch vooronderzoek is het verkrijgen van informatie over mogelijke voor bodemverontreiniging verdachte deellocaties binnen het projectgebied of direct aangrenzend. Vanwege de aanvraag van een Omgevingsvergunning Bouwen moet een voorafgaand onderzoek worden uitgevoerd. Afbakening werkzaamheden Het historisch onderzoek is onder meer een doorlichting van de meeste relevante archieven van de gemeente Arnhem. De onderstaande gegevens hebben betrekking op onderhavige projectgebied en de directe omgeving. Het projectgebied is opgenomen als bijlage 1. NEN 5725 Het historisch onderzoek is uitgevoerd op basis van de NEN 5725:2023; Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek. De NEN 5725 geeft in totaal negen aanleidingen tot vooronderzoek naar landbodems. Onderhavige vooronderzoek beschrijft de werkwijze volgens optie A: • Uitvoeren van bodemonderzoek, saneren van een milieubelastende activiteit en/of realiseren van een gebouw op een bodemgevoelige locatie.

MEMO

De te beantwoorden onderzoeksvragen zijn: — Zijn er potentiële bronnen van bodembelasting (verdachte (deel)locaties(s)), zowel vanuit het verleden als het heden? Zo ja, wat zijn de potentiële bronnen van bodembelasting, waar liggen ze en wat zijn de mogelijke bodembedreigende activiteiten?; — Welke kwaliteitsklasse is toegekend aan de bodem in de bodemkwaliteitskaart en welke lagen zijn daarbij onderscheiden?; — Is de bodem asbestverdacht?; — Wat is de bodemopbouw en geohydrologie, en is er binnen het onderzoeksgebied sprake van verschillende fysische kwaliteiten en/of bodemvreemde lagen? Zo ja, welke fysische kwaliteiten en/of bodemvreemde lagen zijn er en waar bevinden die zich?; — Wordt de bodemkwaliteit of de kwaliteit van het grondwater op de locatie beïnvloed door de omgeving? Zo ja, hoe en waar?; — Wordt op de locatie of een deel daarvan een geval van ernstige bodemverontreiniging of een sterke verontreiniging boven de interventiewaarde) vermoed? Zo ja, waar bevindt deze zich? — Is de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem afdoende bekend of is bodemonderzoek noodzakelijk? Motiveer je antwoord; — Welke hypothese over de bodemkwaliteit en welke strategie is van toepassing bij de uitvoering van bodemonderzoek (inclusief de indeling van de onderzoekslocatie in deellocaties met verschillende strategieën)? In bijlage A van de NEN 5725 is een handreiking opgenomen voor de

uitvoering van het milieuhygiënisch vooronderzoek asbest. Tevens is hierin een werkwijze bij het definiëren en verzamelen van informatie over asbest in de bodem, bouw- en sloopafval en recyclinggranulaat opgenomen. Deze bijlage is gehanteerd voor de bepaling of (delen van) de locatie verdacht of onverdacht is voor de aanwezigheid van asbest. Voor Arnhem geldt dat asbest-onverdachtheid mede kan worden aangetoond met het feit dat het oorlogspuin betreft, waarin toen nog geen asbest voorkwam. Dit geldt met name in de binnenstad waarbij met een grote hoeveelheid uitgevoerde onderzoeken (ook met proefsleuven) kan worden onderbouwd dat geen asbest aanwezig is. Volgens bijlage A van de NEN 5725 is puin van vóór 1945 ook niet asbestverdacht. Resultaten historisch vooronderzoek Onderstaand zijn de resultaten van het historisch vooronderzoek weergegeven. Globale geschiedenis projectgebied Op de luchtfoto’s van 1949 en 1964 is enkel landbouwbouwgrond zichtbaar. Op de luchtfoto van 1987 is de toerit naar de Pleyroute zichtbaar, de Pleyroute zelf is nog in aanbouw. Op de luchtfoto van 1999 is te zien dat de Pleyroute incl. toerit gereed is. Op de luchtfoto van 2009 zijn voor het eerst de huidige zorgwoningen zichtbaar. Op de luchtfoto’s van de periodes 2009 tot heden zijn verder geen bijzonderheden of veranderingen waargenomen. De relevante luchtfoto's zijn opgenomen als bijlage 5a t/m 5h.

Locatiebezoek Onderdeel van het historisch vooronderzoek is het uitvoeren van een locatiebezoek. Het locatiebezoek is op 13 november 2024 uitgevoerd door de heer van de gemeente Arnhem. Op de locatie zijn momenteel meerdere zorgwoningen (niet grondgebonden units) aanwezig. Tijdens het locatiebezoek zijn geen voor bodemverontreiniging verdachte deellocaties als bijvoorbeeld vulpunten en/of ontluchtingen van ondergrondse brandstoftanks aangetroffen.

MEMO

Verder is geconstateerd dat de aanwezige verhardingen bestaan uit asfalt (=oude toerit Pleyroute en een deel van de oude rijweg). Het overige deel van de locatie is onverhard (begroeiing/groenstroken). In bijlage 6 is een tekening opgenomen met daarop de ligging van de beide “oude” asfaltwegen. Regionale bodemopbouw In de onderstaande tabel is de regionale bodemopbouw weergegeven. Tabel 1: Regionale bodemopbouw Hydrogeologie/pakket

Holocene afzettingen, complexe eenheid

Diepte (m-mv) Maaiveldhoogte: 10,64 (m +NAP) 0.00 m - 5.69 m

Formatie van Kreftenheye, tweede zandige eenheid

5.39 m - 8.00 m

Formatie van Kreftenheye, derde zandige eenheid

8.00 m - 19.58 m

Formatie van Kreftenheye, vierde zandige eenheid

19.58 m - 31.32 m

Formatie van Kreftenheye, Laagpakket van Twello, eerste kleiige eenheid

31.32 m - 32.01 m

Formatie van Kreftenheye, vijfde zandige eenheid

32.01 m - 32.84 m

Formatie van Drente, derde zandige eenheid

32.84 m - 40.06 m

Lithologie/samenstelling

Complexe eenheid, bestaande uit een afwisseling van zandige klei, midden en fijn zand, klei en veen en een weinig grof zand Zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit midden en grof zand, met weinig zandige klei, fijn zand en grind en een spoor klei en veen Zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit midden en grof zand, met weinig zandige klei, fijn zand en grind en een spoor klei en veen Zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit midden en grof zand, met weinig zandige klei, fijn zand en grind en een spoor klei en veen Kleiige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit zandige klei en klei, met weinig fijn en midden zand en een spoor grof zand Zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit midden en grof zand, met weinig zandige klei, fijn zand en grind en een spoor klei en veen Zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit grof en midden zand, met weinig zandige klei, fijn zand en grind en een spoor klei

BRON: Dinoloket

Het freatisch grondwater in de omgeving van de onderzoekslocatie heeft een niveau van 2,77 m +NAP. Archiefonderzoek milieu In het digitale systeem van de gemeente Arnhem is de volgende bodeminformatie geïnventariseerd: Gegevens van aanwezige bedrijven, historisch bodembestand (HBB), onder- en bovengrondse tanks en bodemonderzoeken waarbij tevens wordt vermeld waar (mogelijk) bodemverontreiniging aanwezig is. Onderstaand is per aspect de beschikbare informatie weergegeven. In bijlage 1 is de bodem- en milieuinformatie op kaart weergegeven. Historisch bodembestand (HBB) Op de locatie is sprake van één potentieel verdachte locatie zijnde een niet gespecificeerde demping ‘Stadswaarden 1879’ (lijnnummer 31). Uit voorgaande bodemonderzoeken binnen de demping blijkt dat er geen aanwijzingen zijn gevonden voor de demping met bodemvreemd materiaal. De demping is waarschijnlijk opgevuld met gebiedseigen grond. De demping is daarom geen verdachte locatie meer. In de directe nabijheid van de locatie is geen sprake van sterk verontreinigde grond.

MEMO

Een negatieve invloed op de bodemkwaliteit van de projectlocatie is niet te verwachten. Ook zijn in het verleden geen boomgaarden op de onderzoekslocatie aanwezig geweest. Binnen het projectgebied en de directe omgeving zijn geen voor bodemverontreiniging verdachte locaties aanwezig (geweest). Asbest Uit het uitgevoerde bodemonderzoek (2007) blijkt dat in de bodem ter plaatse van de onderzoekslocatie geen asbestverdachte materialen zijn waargenomen. Op basis van alle verzamelde historische informatie en locatiebezoek bestaat de verwachting dat het projectgebied niet verdacht is op de aanwezigheid van asbest. Bodemonderzoeken- en/of saneringen In 2007 is door SGS een verkennend bodemonderzoek conform NEN 5740 uitgevoerd onder de projectnaam ‘Batavierenweg te Arnhem’ ten behoeve van de ontwikkeling van de locatie (bouw noodwoningen). Uit het vooronderzoek blijkt dat de onderzoekslocatie onverdacht is op het voorkomen van bodemverontreiniging. In de bodem zijn geen bodemvreemde bijmengingen aangetroffen. Uit het laboratoriumonderzoek blijkt dat geen van de onderzochte stoffen in de grond de streefwaarde (lees: Achtergrondwaarde) overschrijdt. In het grondwater liggen alle gemeten gehalten beneden de streefwaarde. Overigens zijn de boringen gesitueerd op de voormalige demping. De onderzoeksresultaten bevestigen daarmee nogmaals de onverdachtheid van de demping.

Het bodemonderzoek is opgenomen als bijlage 2. Het bodemonderzoek is overigens niet geheel projectlocatie-dekkend uitgevoerd. Dat is echter geen probleem omdat de geplaatste boringen zich wel ter plaatse of in de nabijheid van de extra te realiseren en deels te verplaatsen zorgwoningen bevinden. Binnen het plan zijn de zorgwoningen de belangrijkste aanleiding voor het vaststellen van de bodemkwaliteit. Op basis van de historie, het terreingebruik tussen 2007 en heden (locatie zorgwoningen- geen verdachte activiteiten voor het veroorzaken van bodemverontreiniging) worden de onderzoeksresultaten hierbij ook representatief gesteld voor de gehele projectlocatie. Voor de projectlocatie en directe omgeving kan geconcludeerd worden dat geen gegevens bekend zijn waaruit blijkt dat sprake is van sterk verontreinigde grond en/of gevallen van ernstige bodemverontreiniging. Regionale bodemverontreinigingen (Bodemkwaliteitskaart) In steden is altijd een vorm van bodemverontreiniging aanwezig. Dit is de zogenaamde diffuse bodemverontreiniging, ook wel 'achtergrondverontreiniging' genoemd. Deze is ontstaan door jarenlange soms wel eeuwenlange (intensieve) bewoning en aanwezigheid van bedrijfsactiviteiten met uitstoot van afvalstoffen via de lucht. De verontreiniging ligt als een soort deken over stad of dorp.

Deze vorm van verontreiniging komt daarom voornamelijk voor in stadskernen en oudere woonwijken. We hebben het dan over verontreiniging van de bovenste laag van de bodem met zware metalen en Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAK), zonder dat sprake is van een lokale bodemverontreiniging (puntbron). PAK ontstaan bij onvolledige verbranding of verkoling van diverse koolstof bevattende materialen. Daartoe behoren onder andere ook fossiele brandstoffen. PAK worden bijvoorbeeld ook gevormd bij de vergassing van kolen. Bij regionaal verhoogde gehalten hebben we het hier nadrukkelijk niet over lokale bronnen ten gevolge van bijvoorbeeld bedrijfsactiviteiten of een stortplaats.

MEMO

Ook in Arnhem is globaal de bovenste 0,5 tot 1,5 meter van de bodem verontreinigd met de voornoemde stoffen. Uit onderzoek naar de mate van achtergrondverontreiniging blijkt dat het grondgebied van de gemeente Arnhem in diverse kwaliteitszones is in te delen. Deze zijn beschreven in de Nota Bodembeheer van de gemeente Arnhem d.d. 26 september 2011. Het noordelijke deel van het projectgebied (ten noorden van de vml. toerit Pleyroute) ligt in bodemkwaliteitskaartzone B5/O23 (kwaliteit bovengrond: Wonen; kwaliteit ondergrond: Landbouw/natuur). Indien binnen het noordelijke deel van het projectgebied grond wordt toegepast mag de toe te passen grond van de kwaliteit “Wonen” voor zowel de boven- als ondergrond zijn. Het zuidelijke deel van het projectgebied (ten zuiden van de vml. toerit Pleyroute) ligt in bodemkwaliteitskaartzone B5/O23 (kwaliteit bovengrond: Wonen; kwaliteit ondergrond: Landbouw/natuur). Indien binnen het zuidelijk deel van het projectgebied grond wordt toegepast mag de toe te passen grond van de kwaliteit “Wonen” voor zowel de boven- als ondergrond zijn. De bodemkwaliteitskaart is in 2020 geactualiseerd middels een addendum (kaarten en toetsingswaarden).

De tabellen en kaarten of het hele addendum zijn te raadplegen op: https://www.arnhem.nl/Inwoners/wonen_en_milieu/Bodem/hergebruik_licht_verontreinigde_grond Leemlagen Het projectgebied bevindt zich niet in Omgevingsplangebied bescherming leemlagen. Grondwaterbeschermingsgebied Het projectgebied ligt in de boringvrije zone/25-jaarszone/waterwingebied van pompstation Ir H. Sijmons. Voor drinkwatergebieden gelden dan verlaagde toepassingseisen met betrekking tot PFAS voor het aanbrengen van grond. In bijlage 3 zijn de contouren van het grondwaterbeschermingsgebied weergegeven. Grondwaterspiegel Op basis van de meest recente bodemonderzoeken binnen het projectgebied kan worden geconcludeerd dat de gemiddelde grondwaterspiegel zich in 2007 rond de 1,70 m-mv bevond. Volgens het huidige plan zal er niet worden gegraven in de bodem. Op basis daarvan is voor het uitvoeren van het grondwerk geen bemaling van het grondwater nodig. Dijklichaam Ter plaatse is geen sprake van de aanwezigheid van dijklichamen. Verhardingen Binnen het projectgebied is plaatselijk sprake van asfaltverharding(en). Er is geen informatie bekend over de constructieopbouw, eventuele teerhoudendheid van het asfalt en de exacte ouderdom. Indien dat ooit wordt verwijderd wordt een asfaltonderzoek geadviseerd. Voor onderhavige project is dit nu niet relevant.

Invasieve exoten De afgelopen jaren is er binnen projecten van de gemeente Arnhem steeds meer aandacht voor het in beeld brengen (en terugdringen) van mogelijke aanwezigheid van de volgende invasieve exoten: de Reuzenberenklauw, de Reuzenbalsemien en de Japanse Duizendknoop. Op basis van informatie uit Giga blijkt dat ter plaatse van de projectlocatie geen invasieve exoten aanwezig zijn. In bijlage 4 zijn de gegevens uit GIGA weergegeven.

MEMO

Conclusie en advies Op basis van het historisch onderzoek kan worden geconcludeerd dat binnen het projectgebied Olympuskwartier geen sprake is van bodemvreemde bijmengingen/bodemverontreiniging en verdachte locaties waar sprake zou kunnen zijn van bodemverontreiniging. Aangezien de bodem op de projectlocatie niet verdacht is voor bodemverontreiniging (incl. asbest) hoeft in onderhavig geval ten behoeve van de realisatie van de zorgwoningen geen verkennend bodemonderzoek NEN 5740 te worden uitgevoerd en is onderhavig vooronderzoek voldoende. Het bevoegd gezag dient hier echter definitief over te beslissen. Verharding (advies) Geheel los van de omgevingsplan- en Omgevingswetprocedures is te zijner tijd nog wel een asfaltonderzoek nodig volgens CROW-publicatie 210, als de keuze wordt gemaakt om het asfalt van de oude oprit te verwijderen. Vastgesteld moet worden of sprake is van teerhoudend asfalt en of een fundering aanwezig is. Met het onderzoek kan worden vastgesteld of het vrijkomende materiaal herbruikbaar is en hoe het kan worden afgezet (meestal bij een erkend verwerker). Dit onderzoek kan in een later stadium worden uitgevoerd volgens het "Draaiboek bodem- verhardingsonderzoek rioolwerkzaamheden en herinrichting openbare ruimte" van de gemeente Arnhem.

BIJLAGEN

MEMO

Bijlage 1

Bijlage: bodemkwaliteitsinformatie Olympus zorg

Legenda Milieu-inrichtingen I-GO Bodemonderzoek Boringen Peilbuis Boring

Ondergrondse tanks Ondergrondse tanks Tanks (alleen certificaat)

Grond Gevalcontouren Restverontreinigingscontour Saneringscontour Gevalscontour Overige verontreinigingscontour

Grondwater Gevalcontouren Restverontreinigingscontour Saneringscontour Gevalscontour Overige verontreinigingscontour

Bodem niet ernstige verontreiniging Sanering Verontreinigingscontour Restverontreiniging

Historisch bodembestand (adres) Historisch bodembestand (lokatie) Leemlagen

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 2

MEMO

Bijlage 3

Bijlage: WKO, 25-jaarszone e.d. Olympus zorg

Legenda WKO-Vrije Zone Grondwateronttrekking 25-jaarszone Boringvrije zone Waterwingebied Geohydrologisch onderzoek meetpunten Bodembeschrijving Infiltratiemeting Sondering

Geohydrologisch onderzoek locaties

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 4

Bijlage: Invasieve exoten Olympus zorg

Legenda Invasieve Exoten Japanse Duizendknoop Reuzenbalsemien Reuzenberenklauw

Bijzondere bomen en struiken

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 5a

Luchtfoto 1949 Olympus zorgwoningen

Legenda Luchtfoto 1949 Red: Band_1 Green: Band_2 Blue: Band_3

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 5b

Luchtfoto 1964 Olympus zorgwoningen

Legenda Luchtfoto 1964 Red: Band_1 Green: Band_2 Blue: Band_3

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 5c

Luchtfoto 1987 Olympus zorgwoningen

Legenda Luchtfoto 1987 Red: Band_1 Green: Band_2 Blue: Band_3

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 5d

Luchtfoto 1999 Olympus zorgwoningen

Legenda Luchtfoto 1999 Red: Band_1 Green: Band_2 Blue: Band_3

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 5e

Luchtfoto 2003 Olympus zorgwoningen

Legenda Luchtfoto 2003 Red: Band_1 Green: Band_2 Blue: Band_3

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 5f

Luchtfoto 2008 Olympus zorgwoningen

Legenda Luchtfoto 2008 Red: Band_1 Green: Band_2 Blue: Band_3

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 5g

Bijlage Luchtfoto 2009 Olympus zorgwoningen

Legenda Luchtfoto 2009 Red: Band_1 Green: Band_2 Blue: Band_3

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 5g

Bijlage Luchtfoto 2009 Olympus zorgwoningen

Legenda Luchtfoto 2009 Red: Band_1 Green: Band_2 Blue: Band_3

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 5h

Luchtfoto 2023 Olympus zorgwoningen

Legenda

Schaal: 1:3.000

MEMO

Bijlage 6

Zorgwoningen Olympus Tekening met aanduiding oude wegen voorzien van asfalt

Legenda

Schaal: 1:1.500

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Arnhem&id=da92096f-539e-4119-849f-8ab70a41304b