Memo 'Beantwoording vragen meningsvormende bespreking begroting 2027 wethouder Kundic' d.d. 20-10-2026
Tekst van het document
Memo Datum : 20 oktober 2026 Aan : Raadsleden, fractieleden Van : Nermina Kundic Betreft : Beantwoording vragen meningsvormende bespreking Begroting 2027 Op 14 oktober 2026 heb ik tijdens de eerste meningsvormende bespreking van de Begroting 2027 niet al uw vragen kunnen beantwoorden. In dit memo deel ik de antwoorden op de openstaande vragen. Onderwijs Hoe zorgen we dat er genoeg geld beschikbaar blijft voor onderwijshuisvesting (in oog houdend inclusief onderwijs en beweegonderwijs), ondanks de stijgende zorgkosten? Binnen het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2039 (hierna IHP) werken we met een zogenaamd ‘gesloten systeem’. Waarbij de middelen die we hebben gereserveerd voldoende zijn om de plannen uit het IHP zoals dat is vastgesteld door uw raad uit te voeren. In het IHP zijn bijvoorbeeld enkele gymzalen opgenomen. Als we bijvoorbeeld extra gymzalen of sportfaciliteiten willen toevoegen, dan vraagt dat om extra investeringen. Bij de herijking van het IHP onderwijs in 2028 delen we een overzicht van het geheel aan projecten en de bijbehorende kosten. Hierbij nemen we de eventuele extra (ruimte)vraag op basis van ontwikkelingen in inclusief onderwijs en beweegonderwijs mee. Zodat u in staat wordt gesteld keuzes te maken in wat de prioriteiten zijn of zodat u extra middelen ter beschikking kunt stellen.
Tot de herijking van het IHP gaan we door met de uitvoering van het vastgestelde IHP. Zijn er in het IHP middelen nodig om de benodigde bouwkundige voorzieningen te hebben die horen bij de Rijke Schooldag? We gaan uit van wat uw raad ons heeft meegegeven. Dat is dat er in principe geen middelen zijn voor extra onderwijshuisvesting (zie ook het antwoord op bovenstaande vraag). We doen nu een pilot in Immerloo II. Waarbij we met alle partners in de wijk kijken naar welke combinatiemogelijkheden er zijn voor het faciliteren van de Rijke Schooldag. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een bibliotheek die ook voor de wijk beschikbaar is, aanpassingen in de openbare ruimte die sporten, spelen en bewegen in de wijk mogelijk maken of de inzet van groen voor natuureducatie. Mocht blijken dat er extra vierkante meters nodig zijn aan onderwijshuisvesting om de Rijke Schooldag mogelijk te maken, dan komen we terug bij uw raad met een voorstel. Hoe zorgen we dat we met het geld Rijke Schooldag een vliegwieleffect bereiken in Arnhem Oost en juist ook daarbuiten? Hoe geven we scholen hierbij zekerheid? Op dit moment werken we met een Rijke Schooldag in de wijken in Arnhem Oost, met het Nationaal Programma Arnhem Oost (hierna: NPAO). Verder bieden we op een aantal Onderwijskansenbeleidscholen (hierna: OKB scholen) een Rijke Schooldag aan, vanuit het programma Perspectief op Jeugd.
We hebben hier veel geprobeerd en geleerd wat werkt voor kinderen en scholen. Op basis van die lessen ontwikkelen we met het NPAO de Rijke Schooldag door en implementeren deze bij meer OKB-scholen buiten Arnhem-Oost. Het eerlijke antwoord is dat we scholen (nog) geen zekerheid kunnen geven over lange termijn financiering van de Rijke Schooldag, hoe graag we dat ook zouden willen. De financiering is namelijk deels tijdelijk: de Specifieke Uitkering Kansrijk Opgroeien aan Nationaal Programma Arnhem Oost loopt tot 2029. Deels 2 investeren we structureel in de Rijke Schooldag, vanuit onze eigen gemeentebegroting. Zie ook de beantwoording van vraag Volt-6 in de bundel technische vragen voor de financiering van de Rijke Schooldag. We zetten in contact met het Rijk alles op alles om te laten zien welke toegevoegde waarde de Rijke Schooldag heeft om alle kinderen in Arnhem kansen te bieden zich te ontwikkelen. Waarom gebruiken we de middelen Rijke Schooldag voor een projectleider en plan van aanpak en niet voor het verder uitrollen van het programma? We hebben een adviseur nodig om scholen en partners te helpen in de voorwaarden die nodig zijn voor de Rijke Schooldag. Insteek is om het zo makkelijk mogelijk te maken middelen te kunnen inzetten, van elkaar te leren en te kunnen evalueren of de programmering bijdraagt aan het behalen van onze doelen.
Een relatief klein deel van het budget wordt hiervoor ingezet. Het merendeel gaat naar de daadwerkelijke programmering. Voor schoolmaaltijden zien we 500.000 in de begroting opgenomen staan. Kunnen we hiermee leerlingen de komende jaren voorzien? Of alleen voor komend jaar. De 500.000 euro is bedoeld voor een overgangsjaar in 2027. We wachten op de definitieve regeling vanuit het Rijk waarmee scholen middelen kunnen aanvragen voor schoolmaaltijden. Hoe staat het met Arnhems curriculum? Op dit moment zijn we de opdracht aan het bepalen van de projectleider die vanuit de Maatschappelijke Educatieve Agenda Arnhem (hierna: MEAA) zal werken aan het Arnhemse curriculum. Deze projectleider wordt door gemeente en partners in de MEAA betaald. In Q3 2027 informeren we uw raad over de voortgang van het Arnhems curriculum. Hoe gaat de rol van de leraar een plek krijgen in de Arnhemse Onderwijsagenda? In de MEAA is gezamenlijk door onderwijs, gemeente en maatschappelijke partners de opdracht gegeven om tot een nieuwe Arnhemse Onderwijsagenda te komen. Hier betrekken we zeker leraren en andere onderwijsprofessionals bij. De schoolmoestuinen lijken te werken op basis van een andere systematiek dan Rijke Schooldag, via een andere lijn naar scholen.
Waarom wordt dit apart gefinancierd en georganiseerd? De schoolmoestuinen en de Rijke Schooldag bieden we niet voor dezelfde scholen, waardoor het ook niet op dezelfde manier georganiseerd en gefinancierd wordt. De schoolmoestuinen zijn onderdeel van wat we standaard bieden aan scholen in Arnhem (op termijn onderdeel van het Arnhems curriculum). De Rijke schooldag is voor alle OKB scholen. We zien dat er op andere scholen geen of veel minder vraag is naar een Rijke Schooldag, omdat ouders zelf hun kinderen meenemen naar muziek- en sportles. De Rijke Schooldag is juist bedoeld voor de kinderen die van huis uit minder verbreding mee krijgen en we wél die kansen willen bieden om zich te ontwikkelen. Wat is de stand van zaken van het aanvalsplan taal? U ontvangt dit jaar nog een raadsbrief over de aanpak taalontwikkeling bij volwassenen. In deze brief delen we ook wanneer we u updaten over de voortgang van het aanvalsplan taal (0 tot 100 jaar). In de Turap hebben we het over meertaligheid voor betere taalbeheersing. Waarom, Nederlands moet toch altijd instructietaal zijn in de klas? Bij kinderen van wie Nederlands niet de eerste taal is en ook niet van hun ouders, is het belangrijk dat de ouders in hun moedertaal met het kind praten. Een goede beheersing van de moedertaal helpt bij het goed leren van de Nederlandse taal.
Binnen het onderwijs is Nederlands de instructietaal (tweetalig onderwijs daargelaten) en zijn de taalklassen, internationale schakelklassen (ISK’s) en reguliere onderwijs gericht op beheersen van de Nederlandse taal. 3 In Groningen wordt gewerkt met een pre mbo waarin voortijdig schoolverlaters klaar worden gestoomd voor mbo niveau 2,3 of 4. Is het college bereid om daar eens naar te kijken, om in combinatie met het Leerpark de problematiek van vroegtijdig schoolverlaters het hoofd te kunnen bieden? Ja, daar zijn we zeker toe bereid. Wat hebben de thuiszitterstafels tot nu toe opgeleverd? We zien dat de thuiszitterstafels in het primair onderwijs helpend kunnen zijn. Regelmatig zien we naar aanleiding van de thuiszitterstafel beweging ontstaan, waardoor een kind of leerling weer op de juiste route komt, opnieuw kan deelnemen aan het onderwijs of eerst de ondersteuning krijgt die nodig is om weer kansrijk aan het onderwijs deel te kunnen nemen. Tegelijkertijd blijven we scholen stimuleren en ondersteunen om de route zelf goed en zorgvuldig te doorlopen. In november dit jaar staat een evaluatie gepland van de interne zorgstructuur binnen het primair onderwijs, waar de thuiszittertafel onderdeel van is. Met de scholen in het voortgezet onderwijs zijn we nog in gesprek over de thuiszitterstafels. We informeren u over de uitkomsten van de evaluatie.
Welke resultaten hebben we behaald met onderwijsachterstandsbeleid? Hoe monitoren we of onze middelen bijdragen aan betere resultaten en minder kansenongelijkheid. Stichting PAS heeft een taak in de monitoring van het gemeentelijk onderwijskansenbeleid (eerder onderwijsachterstandenbeleid). Onze inzet is voornamelijk gericht op taal. In de meest recente monitor is zichtbaar dat leerlingen merkbaar vooruitgang boeken op zowel cognitieve als sociale ontwikkeling. Onze middelen dragen zo dus bij aan betere resultaten en daarmee aan minder kansenongelijkheid. In 2027 informeren we u over de stand van zaken van het onderwijskansenbeleid. Studentambtenaar. Kan de wethouder zich inzetten voor (financiering van) een studentambtenaar in samenwerking met Arnhem studiestad? Eerder nam u motie 25M125 aan, waarmee u vroeg om een verkenning uit te voeren naar de mogelijkheden van het instellen van één of twee studentambtenaren. Deze motie hebben we afgedaan met deze raadsbrief. Hierin geven we aan positief te zijn over een pilot met twee studentambtenaren. De kosten daarvan zijn 55.000 euro per jaar. In de raadsbrief hebben we ook aangegeven geen middelen te hebben voor de inzet van deze studentambtenaren. Jeugd Voor de zomer heeft de wethouder toezeggingen gedaan op het gebied van jeugdzorg. Graag een nadere inhoudelijke toelichting.
We vinden net als u de inhoud van deze toezeggingen belangrijk, omdat het gaat om kwetsbare kinderen die ons nodig hebben. In het eerste kwartaal van 2027 krijgt u van ons een update over deze toezeggingen en ons werk om deze af te doen. Welke concrete maatregelen zijn genomen om instroom in zware jeugdhulp te beperken? Welk financiële risico van jeugdzorg is nog niet volledig verwerkt in huidige prognose? We nemen verschillende maatregelen om de instroom zware jeugdhulp te beperken. Vooropgesteld willen we problemen zo vroeg mogelijk signaleren en liever nog voorkomen. Dat doen we door de onderlinge samenwerking van jongerenwerkers, onderwijs, wijkcoaches en wijknetwerken te versterken. Wijkcoaches worden geschoold in de Verklarende Analyse, een methode waarbij niet alleen de directe hulpvraag, maar ook achterliggende problemen binnen het gezin beter in beeld komen. Bij complexe situaties wordt specialistische expertise ingezet en werken we met een integrale gezinsgerichte aanpak. Zoals bij Veilig, 4 Aanwezig, Vertrouwd, bij het Regionaal Expertiseteam of het Toekomstscenario Kind & Gezin. Hiermee werken we aan het versterken van de veiligheid en stabiliteit. Ook blijft het lokale team betrokken bij langdurige en onveilige situaties, om een oogje in het zeil te houden en verdere escalatie te voorkomen.
Deze aanpak kan bijdragen aan het voorkomen van zwaardere jeugdhulp zoals een ondertoezichtstelling of uithuisplaatsingen, maar concrete resultaten en gerealiseerde besparingen zijn op basis van de beschikbare informatie nog niet vast te stellen. Het financiële risico is dat de kosten van specialistische en langdurige jeugdhulp, verblijf en complexe gezinsproblematiek hoger uitvallen dan geraamd. Daarnaast kunnen de financiële effecten van preventie pas op langere termijn zichtbaar worden. De prognose is gebaseerd op de verwachting van de ingediende declaraties. In de risicoparagraaf benoemen we het risico van hogere kosten door meer kinderen die gebruikmaken van jeugdhulp. Transformatie sociaal domein Hechte wijkverbanden (ZonMW, huisartsen) en wijknetwerken; is het college bewust dat we deze twee pilots hebben. Hoe houden we overzicht en voorkomen we overlap? We zien inderdaad dat deze twee pilots en werkwijzen gericht zijn op samenwerking tussen partners om zo passende hulp te kunnen bieden aan mensen. De hechte wijkverbanden is een werkwijze die wordt gesubsidieerd door ZonMW en gefinancierd door de zorgverzekering. Hechte wijkverbanden richt zich op de samenwerking tussen de medische zorg (huisartsen) en sociaal domein. De wijknetwerken is een pilot vanuit de gemeente en gaat over de samenwerking binnen sociaal domein (zorg en welzijn).
Vanuit de wijknetwerken hebben we verbinden met de hechte wijkverbanden. We kijken hoe deze werkwijzen van elkaar kunnen leren en elkaar kunnen versterken, waar mogelijk met elkaar kunnen integreren, zodat we Arnhemmers zo goed mogelijk kunnen helpen.