Memo 'Afwegingskader mensenrechten' d.d. 18-06-2021 (n.a.v. toezegging)

Memo Datum

: Vrijdag 18 juni 2021

Aan

: leden gemeenteraad d.t.v. griffie

Kopie aan : leden college Van

: Burgemeester Marcouch en wethouder Van Dellen

Betreft

: Toezegging aanvullende informatie afwegingskader mensenrechten

Inleiding Wethouder Van Dellen heeft 9 juni toegezegd de raad schriftelijk te informeren over de 9 punten die hij namens het college naar voren bracht als antwoord op de vraag: Hoe gaat het college concreet om met de mensenrechten bij de afweging van internationale betrekkingen? Met deze memo geven wij invulling aan de toezegging. Afwegingskader in 9 punten Het college vindt net als de Arnhemse gemeenteraad mensenrechten van groot belang en zal hier prioriteit aan geven. Mensenrechten maken in het voorgestelde beleid voortaan explicieter deel uit van het afwegingskader voor buitenlandse betrekkingen. Dit is uitgewerkt op pagina 23 en 24 van de nota Beleid Internationale betrekkingen gemeente Arnhem. Concreet gaat het voor wat betreft de mensenrechten om de volgende negen punten die we stap voor stap aflopen bij ieder bezoek aan of ontvangst van buiten Europa, al naar gelang de situatie daarom vraagt.1 1. We onderzoeken vooraf de mensenrechtensituatie in de gaststad waar we heen reizen of - als het een ontvangst is - het gebied waar de bezoekende delegatie vandaan komt. Daarvoor gebruiken we internationale nieuwsbronnen en gaan we advies inwinnen bij onder meer Amnesty International en het ministerie van Buitenlandse Zaken. In dit onderzoek richten we ons op onderwerpen waar onze gesprekspartners bij betrokken zijn, kennis over kunnen hebben of invloed op kunnen uitoefenen.

Zo kan je gericht werken aan verbetering van de mensenrechten. Voorbeelden hiervan vindt u op pagina 24 van de beleidsnota in de voetnoot. 2. Als uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat er sprake is van mensenrechtenschendingen, maakt het college een afweging om wel of niet te gaan of bezoek wel of niet te ontvangen. De conclusie kan zijn dat het college wel gaat en de situatie ter plekke bespreekt om tot verbetering te komen. Ook kan het voorkomen dat we niet met bestuurders gaan, maar wel met ambtenaren. Maar het kan ook zo zijn dat we niet gaan of voorlopig niet meer gaan. Ook niet als er voor de gemeente misschien veel nuttige beleidsresultaten behaald zouden kunnen worden of voor de aangesloten ondernemers of instellingen contracten afgesloten hadden kunnen worden. In zijn algemeenheid geldt dat het college geen bezoek of ontvangst aangaat als uit stap 1 blijkt dat "de signalen op rood staan" (ernstige verslechtering van de mensenrechtensituatie) voor de stad waar we heen willen reizen of het gebied waar onze gesprekspartner vandaan komt, en we geen mogelijkheden meer zien om via het bezoek of de ontvangst de situatie te verbeteren.

de overwegingen daarbij zijn in de beleidsnota vermeld op pagina 23. Een deel van de raad wil dat het college het voorgestelde beleid ook binnen Europa toepast. Dit vergt extra capaciteit die nu niet beschikbaar is voor het internationale beleid. 1

Strategie, Beleid en Regie - Beleidsdomein soc economisch

1

3. 4.

5.

6. 7. 8.

9.

In andere gevallen kan het college de afweging maken wél te gaan of wel het bezoek te ontvangen. We proberen de afweging en conclusie uit stap 2 altijd vooraf af te stemmen met het ministerie van Buitenlandse Zaken en we laten de adviezen van dit ministerie zwaar meewegen. Als de conclusie uit stap 2 is dat de mensenrechtensituatie ter plekke verslechterd is, maar bezoek of ontvangst wél door kan gaan, gaat het college de dialoog met de gesprekspartners aan om te bespreken wat ons zorgen baart in de mensenrechtensituatie en waarom dit belangrijk voor Arnhem is. In die dialoog zullen we ook onze eigen verantwoordelijkheid en ervaring met mensenrechten erkennen en delen, zowel positief als negatief. Dit erkent de tweezijdigheid in de relatie, geeft voorbeelden en inspiratie. Het college zal de gesprekspartner ook complimenten geven en waarderen wat goed gaat. Dit is eerlijk en stimuleert de gewenste verbetering. We kijken bij de voorbereiding hoe we mensenrechten op informele persoonlijke momenten kunnen bespreken én op formele momenten tijdens het bezoek of ontvangst. We zullen niet alleen met overheidspartners spreken maar waar mogelijk ook met partijen buiten de overheid. Bijvoorbeeld organisaties die slachtoffers vertegenwoordigen of die de situatie willen verbeteren. Zo laat je solidariteit en belangstelling ook praktisch blijken.

Mensenrechten stellen we niet 'voor de bühne' aan de orde, maar veel meer vragend, indirect en pragmatisch. Alles met het doel praktische verbetering te stimuleren op het vlak van mensenrechten.

Strategie, Beleid en Regie - Beleidsdomein soc economisch

2