Inspraakbijdrage Platform Amateurkunst Arnhem (PAA) 1 oktober 2025

Bespreking raadsvoorstel Uitgangspuntennota Cultuurbeleid 2025 – 2028 ‘Standplaats Arnhem’ Woensdag 1 oktober 2025

Inspraakbijdrage Platform Amateurkunst Arnhem Pieter Kwant – Verbinder PAA

Na een intensieve aanloopperiode van onderzoek, uitvraag en overleg, is het moment gekomen van de tussensprint richting een vastere vorm van het Arnhemse cultuurbeleid. Het PAA heeft zich in de voorgaande periode gehoord gevoeld door de gemeente en de politiek, waarin de nadruk lag op het leggen van een stevig fundament voor een gezond cultuurklimaat. Dat de gemeente aangeeft dat amateurkunst en cultuurparticipatie de basis vormen waarop de culturele sector staat, en dat de aanbieders, makers en mogelijkmakers binnen de amateurkunst volwaardig onderdeel zijn van het maakklimaat in de stad, bevestigt de overtuiging dat amateurkunst een essentiële sector is. Zoals onze wethouder het in haar inleiding van de Uitgangspuntennota omschreef: dit is geen eindpunt maar een startpunt. AK kun je als beide beschouwen: voor de ene Arnhemmer is de wekelijkse gang naar de theatergroep, dansschool, oefenruimte of tekenles een oneindig eindpunt. Voor anderen betekent AK het startpunt om op school of in de wijk kennis te maken met cultuur en zich binnen de stadsgrenzen door te ontwikkelen naar het moment waarop ze als professioneel artiest op het podium van Musis, Oostpool of Luxor Live staan, een expositie in Museum Arnhem hebben, of als docent hun kennis en talent doorgeven aan andere Arnhemmers. Arnhem heeft het in zich om al haar inwoners hierin te ondersteunen en te betrekken.

De vele podia, musea, opleidingen, evenementen, maar vooral ook: de mensen in al zijn, haar of hun diversiteit, functies en ambities. Zowel de huidige als toekomstige beoefenaars hebben behoefte aan ruimte, aanbod, kennismaking en toegankelijkheid, maar het krappe aanbodvaan betaalbare faciliteiten kan de gewenste toegankelijkheid, betaalbaarheid en kennismaking tot deelname aan amateurkunst belemmeren. Ook kan er door de beperkte budgetruimte spanning gaan ontstaan door stijgende lasten, fair pay en aflopende incidentele budgetten. En daar ligt een grote uitdaging.

Op basis van de huidige stand van zaken en de voornemens die de gemeente heeft omschreven in de Uitgangspuntennota en het Raadsvoorstel, wil het PAA vanavond enkele belangrijke onderdelen uitlichten, in de vorm van een vraag, dan wel suggestie. We realiseren ons dat in deze fase de grote lijnen worden vastgesteld en dat concrete invulling nog volgt naar aanleiding van overleggroepen, en afhankelijk is van de vaststelling van kaders en de actuele omstandigheden.

1. Wat betreft het cultureel voorzieningsniveau vragen wij om een toelichting op de status van het onderzoek voor het Integraal Accommodatiebeleid (waarbij enige nadruk op Zuid ligt), dat inmiddels een aantal jaar loopt. Ook zijn we benieuwd naar de reactie van de gemeente op het eerder vanuit de raad geopperde voorstel om lopende het onderzoek al te kunnen acteren op tussentijdse conclusies, om hiermee de druk van de actuele urgentie van de ruimtebehoefte te verlichten. Dit thema ligt dicht bij het gemeentelijke voornemen om meer broedplaatsen, regelloze ruimtes en plekken voor experiment, ontwikkeling en onderzoek te creëren, alsmede het beschikbaar stellen van gemeentelijk vastgoed voor permanente en/of tijdelijke cultuurfaciliteiten. Hierbij kan ook gedacht worden aan een vorm van het afgewogen delen van ruimtes, zoals nu gebeurt bij Huis van Puck en de Jacobiberg. We zijn benieuwd naar de mate van prioriteit binnen de plannen van de gemeente.

2. Het volgende punt gaat over de voorgenomen verlaging van de huurtarieven voor gemeentelijke ruimtes (beheerd door het Sportbedrijf) voor culturele partijen. In 2022/23 werd het streven tot het gelijktrekken van huurtarieven zoals die voor Sport geldt door het college als sterk aandachtspunt gezien: er is toen aangegeven dat er gesproken wordt met het Sportbedrijf om tarieven en huurmogelijkheden ruimhartiger toe te passen.

3. Het ondersteunen en stimuleren van initiatieven die zorgen voor meer domein overstijgende samenwerkingen tussen cultuur en o.a. welzijn, onderwijs en sport, waarbij dit voor betrokken partijen een toegevoegde waarde heeft, kan ook een belangrijk focuspunt zijn. Elke investering in cultuur - en amateurkunst in het bijzonder heeft namelijk een multipliereffect in zich: een meerwaarde die over de domeingrenzen heengaat. Dit geldt uiteraard ook andersom bij initiatieven vanuit andere domeinen.

4. Meer concreet stimuleren van structurele samenwerkingen door de gehele keten heen: van de gesubsidieerde cultuurinstellingen tot in de culturele humuslaag. Het analyseren en bijstellen van de prestatieafspraken en monitoring bij subsidies, waardoor de opdracht van de ontvanger minder flexibel is en meer ruimte biedt om duurzamere lokale samenwerkingen in te bedden, kan een positieve invloed hebben op alle betrokken partijen.

5. Als laatste punt komen we bij het subsidiehuis uit, dat de gemeente graag flexibel wil kunnen inzetten, en toegankelijk moet zijn voor iedere culturele speler: de gevestigde, ervaren partijen, maar ook voor kleinere spelers, jongere generaties en aanbieders van nieuwe disciplines. De voorgenomen laagdrempeligere toegang tot het toch al krappe subsidiehuis voor amateurkunstaanbieders, kan naar ons idee optimaal vorm krijgen door hen actief te betrekken bij het praktisch herinrichten en vereenvoudigen van de huidige aanvraagstructuur. Naast de reguliere regeling voor AK en presentaties, zou het invoeren van eenvoudige en incidentele "flits-subsidies" van een paar honderd euro al een groot verschil maken voor aanvragers, en hen net dat beetje lucht verschaffen bij de uitvoering van hun werk. Wij hopen dat de gemeente de aanbieders vanuit de amateurkunst actief en transparant blijft betrekken en informeren over keuzes, voorwaarden en ontwikkelingen in de nabije en verderop gelegen toekomst. Het PAA wenst de gemeente en de raad veel succes en wijsheid in de komende fase, en wij zijn uiteraard bereid om U allen hierin te ondersteunen.