Debatverzoek "Juridische misstappen bij handhaving Paasbergflat" van de fracties D66, CDA en Partij voor de Dieren

DEBATVERZOEK

Datum 25-2-2021

Voorzitter van de agendacommissie Koningstraat 38 6811 DG Arnhem Contact Mattijs Loor

Email mattijs.loor@d66arnhem.nl

Betreft

Debatverzoek “Juridische misstappen bij handhaving Paasbergflat” Geachte voorzitter, Op woensdag 13 januari 2021 nam de raad achter gesloten deuren een voorbereidingsbesluit voor de Paasbergflat. Met dit in onze ogen onjuiste en onrechtvaardige ingrijpen is ieder gebruik van het gebouw onmogelijk tot het bestemmingsplan is gewijzigd. Het college deed deze noodgreep om te voorkomen dat het gehele pand na de uitspraak van de Raad van State alsnog een woonzorgfunctie zou krijgen. Bij het debat over het voorbereidingsbesluit hield het college vol dat de gekozen en door de Raad van State afgeschoten weg – handhaving op grond van het bestemmingsplan, omdat het gebruik door Stichting Onderdak niet zou zijn toegestaan – de enige mogelijke weg was. Uit de juridische adviezen zou zijn gebleken dat handhaving op grond van de erfpachtakte niet haalbaar was. Over de onderliggende juridische adviezen kon de raad op dat moment niet beschikken. Deze werden door D66 op 8 januari opgevraagd en pas op 18 februari ontvangen. Uit de ontvangen stukken (zie bijlages) blijkt dat aanvankelijk (15-5-2019) door de gemeentelijke ruimtelijke ordeningsjurist is geconcludeerd dat het gebruik door Stichting Onderdak niet strijdig was met het bestemmingsplan. Publiekrechtelijk zou er geen grond zijn om te handhaven.

Hetzelfde advies acht echter ook privaatrechtelijke handhaving (op grond van de erfpachtakte die slechts een bejaardentehuis toestaat) niet haalbaar. Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam naar stedelijke erfpacht illustreert echter dat de privaatrechtelijke weg als nadere uitwerking van eisen uit een bestemmingsplan wel kansrijk kan zijn. Naar aanleiding van de onrust in de wijk stuurt de gemeente twee dagen later een brief. Er hebben dan al raadsvragen van PvdA en CDA op de agenda gestaan en enkele weken later zullen vragen van de VVD volgen. In de brief schrijft de wethouder Van der Zee dat beschermd wonen in principe is toegestaan, maar niet wenselijk wordt geacht. De advocaat van de omwonenden (Dirkzwager) stelt zich op een ander standpunt en meent dat de gemeente moet handhaven.

Op 23 mei verandert het college van inzicht. Er is telefonisch contact met stadsadvocaat Hekkelman, waarna een korte mail volgt waarin Hekkelman schrijft dat het gebruik door Stichting Onderdak geen “gezondheids- en/of welzijnszorg” zou zijn, en daarmee strijdig met het bestemmingsplan. Op de rest van de bestemmingsplantekst gaat het advies van Hekkelman niet in. Er is geen reactie van de RO-specialisten van de gemeente op dit punt bij de stukken aangetroffen. Dit magere advies is vervolgens de basis voor een raadsbrief (dezelfde dag nog) en het inzetten van handhaving (de volgende dag) door de ODRA. Op 6 januari 2021 deed de Raad van State uitspraak: de handhaving op grond van het bestemmingsplan was onterecht. Als gevolg hiervan kan de gemeente substantiële claims van de eigenaar en van Stichting Onderdak tegemoetzien. Het door de raad vastgestelde bestemmingsplan is echter ook helemaal niet zo onduidelijk op dit punt. Toegestaan zijn ‘gezondheids- en welzijnszorg’, maar ook ‘functies vergelijkbaar met’ gezondheids- en welzijnszorg. Volgens de definitie gaat dit in ieder geval om ‘dag- en nachtvoorzieningen voor gehandicapten, psychiatrische patiënten, jongeren en maatschappelijke opvang met (therapeutische) behandeling inclusief overnachting’, maar conform de planregels dus ook om daarmee vergelijkbare functies.

Op de tekst uit de definitie is in het beperkte externe juridische advies niet ingegaan. Mogelijk is dit wel telefonisch besproken tussen ambtenaren van de gemeente en Hekkelman, maar het is in ieder geval niet vastgelegd. Het college had geen deugdelijke schriftelijke onderbouwing voor het besluit om te gaan handhaven. Gezien de mogelijk grote consequenties van deze juridische misser voor de gemeente Arnhem en gezien de stellige uitspraken van het college bij beantwoording van de raadsvragen en in het debat achter gesloten deuren op 13 januari, verzoeken onderstaande raadsleden tot een debat. In het debat kunnen wat ons betreft onder andere aan de orde komen: - De wijze waarop het college tot het besluit tot handhaven is gekomen; - De kwaliteit van juridische onderbouwing van ingrijpende (handhavings)besluiten; - De interne hoor- en wederhoor bij strijdige (juridische) adviezen; - De te verwachten consequenties voor de gemeente Arnhem; - De juridische houdbaarheid van het door de raad genomen voorbereidingsbesluit. Met vriendelijke groet, Namens de fracties van D66, CDA en Partij voor de Dieren, Mattijs Loor Jan Hutten Leo de Groot