Bijlage - Vrij zijn in Arnhem

j i r V in n j i z hem n r A Geen vrijheid zonder veiligheid

zichzelf moet in veiligheid Elke Arnhemmer ool, op sch op nu thuis is of kunnen zijn, of dit t elkaar me rkvloer. We zetten straat of op de we ven hoge fomgeving. We ge in op een veilige lee natie door npak van discrimi prioriteit aan de aa de politie.

- Artikel 1 van de Nederlandse Grondwet

1. Voorwoord In Nederland is iedereen gelijkwaardig. Dit is het fundament van onze samenleving. De grondwet begint ermee. Het maakt niet uit wie je bent, waar je vandaan komt, van wie je houdt of waar je in gelooft. Wie anderen uitsluit om wie zij zijn, overtreedt de wet en is strafbaar. Toch krijgen ook in Arnhem mensen te maken met discriminatie en racisme. Vorig jaar liep het marktplein vol met Arnhemmers die de aandacht vestigden op het anti-zwart racisme. Mede als gevolg van de coronacrisis, wordt er meer anti-Aziatisch racisme gemeld. En ook antisemitisme zien we terugkomen in onze stad, bleek recentelijk uit leuzen die door voetbalsupporters geuit werden op de John Frost-brug. Ook de LHBTIQ+-gemeenschap heeft nog dagelijks te maken met discriminatie. Dit accepteren we niet. Ruim 75 jaar terug hebben onze voorouders in Arnhem hard gevochten voor vrijheid. De vrijheid om jezelf te kunnen zijn en je eigen keuzes te kunnen maken zijn nauw verbonden aan onze stad. We gaan daarom met elkaar de strijd aan tegen de discriminatie en het racisme van vandaag, door voor elkaar op te komen. En we zetten in op het voorkomen van de discriminatie en het racisme van morgen, door onze kinderen al jong de waarde van respect, tolerantie en acceptatie mee te geven. Dit vraagt dat we in de eerste plaats naar onszelf kijken. Dat we eerlijk zijn tegen elkaar en van elkaar leren.

Iedereen kan bijdragen aan verandering. Als gemeente werken we hard om onze eigen organisatie inclusiever en diverser te maken. Samen met de stad werken we ook aan het inclusiever maken van onder andere onze organisaties, het onderwijs en het sportklimaat. Met Vrij zijn in Arnhem laten we met elkaar zien waar wij voor staan. En welke stappen we gaan nemen met elkaar. Deze acties komen voort uit een groot aantal gesprekken dat we in de stad hebben gevoerd. Of we nu docenten, ondernemers, professionals in de wijken of jongeren spraken, overal voelden we de energie om verandering te brengen. De vraag was simpel: “hoe bereiken we een Arnhem waar voor discriminatie geen plaats is?” Het antwoord is niet altijd simpel. Wat wel duidelijk is, is dat we met elkaar aan de slag gaan. Op weg naar een Arnhem voor iedereen. Doe mee, we hebben elkaar nodig! Namens het college van burgemeester en wethouders Arnhem. Martien Louwers, wethouder Inclusie. Juli 2021

3

Vrij in Arnhem

Sociaal domeinVrij in beweging in Arnhem

Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.

2

Vrij in Arnhem

Vrij zijn in Arnhem is een beweging naar een stad waar we met elkaar strijden tegen discriminatie en racisme. Dit plan is voor alle Arnhemmers. Of je nu in Hoogkamp woont of in Malburgen, ondernemer bent of student, hier al 40 jaar woont of net de verhuisdozen uitgepakt hebt. We vragen iedereen om zich aan te sluiten en met ons mee te doen.

1. We zijn trots op de diversiteit van onze stad

We zijn de meest diverse stad van Oost-Neder-

“Ik heb zelf l ast van discriminatie , en wil dat mijn dochter er later geen last meer va n heeft. Dat is mijn motivat ie.” - quote uit s tadsgesprek ken

land, en daar zijn we trots op! Diversiteit brengt nieuwe verhalen, inzichten en ondernemerskracht. We gaan deze kracht meer benutten. Door van elkaar te leren, met nieuwe ontmoe-

2. We strijden elke dag tegen discriminatie en komen voor elkaar op

tingen en door de energie en inspiratie van mede-Arnhemmers beter zichtbaar te maken.

3. Geen vrijheid zonder veiligheid

voorkomt, we zeggen er iets van. We moedigen aan tot melding of aangifte. We zorgen voor laagdrempelig melden en goede begeleiding. En met organisaties die discrimineren, stoppen we de samenwerking. Zo versterken we met elkaar de norm tegen discriminatie.

6. We werken samen aan diversere en inclusievere Arnhemse organisaties

bepalend voor je verdere leven. En er is een Elke Arnhemmer moet in veiligheid zichzelf

hele stad nodig om een kind op te voeden. Met

kunnen zijn, of dit nu thuis is of op school, op

elkaar laten we onze kinderen daarom zien hoe

straat of op de werkvloer. We geven hoge prio-

belangrijk het is elkaar te accepteren en met

riteit aan de aanpak van discriminatie door de

respect te behandelen, en welke meerwaarde

politie en boa’s als beschermers van een veilige

diversiteit ons brengt

leefomgeving

7. We werken samen als bondgenoten In onze stad wonen Arnhemmers met allerlei

5. We herdenken en vieren de vrijheid om jezelf te zijn We vieren met elkaar de diversiteit van onze stad. Maar we herdenken ook dat vrijheid niet

De waarden die je als kind meekrijgt zijn

Discriminatie en racisme zijn strafbaar. Dus of het nu op straat, op de werkvloer of online

4. We geven kinderen vanaf de wieg het belang van tolerantie, acceptatie en respect mee

8. We vormen een groeiende en lerende beweging tegen discriminatie

altijd vanzelfsprekend geweest is. Zo laten we voortdurend zien waar we voor staan.

9. Vooral: we geven als gemeente het goede voorbeeld We zijn ons ervan bewust dat we als gemeentelijke organisatie een belangrijke rol spelen in het toewerken naar een inclusief Arnhem en het tegengaan van alle vormen van discriminatie en racisme. We zijn een grote werkgever in onze stad. Juist daarom werken we hard

etnische en culturele achtergronden, religies,

om de diversiteit van onze stad meer terug te

seksuele geaardheden en genderidentiteiten.

laten komen in ons personeelsbestand en onze

Organisaties met een grote diversiteit aan

Sommige Arnhemmers werken aan gelijke

Elke grote reis begint met de eerste stap, en

samenwerkingspartners. Hierbij zetten we ook

personeel en een inclusieve organisatiecultuur

kansen in de wijk, andere zijn succesvol onder-

samen kom je verder. We zien dat er in de stad

in op een inclusieve werkcultuur, inclusief alle

zijn effectiever en innovatiever. Ze passen

nemer. Veel Arnhemmers hebben een visie op

een beweging gaande is, waar we van elkaar

communicatie.

bovendien bij een stad waar iedereen meedoet.

inclusiever onderwijs, of op een arbeidsmarkt

leren en waar we steeds opnieuw kijken hoe we

We werken daarom samen aan het diverser en

die open is voor iedereen. Samen met hen ko-

discriminatie en racisme kunnen aanpakken en

inclusiever maken van Arnhemse organisaties.

men we in actie om dit te bereiken.

tegengaan. Deze versterken we en bouwen we met elkaar verder uit.

5

Vrij in Arnhem

2. Waar staan we voor?

4

n e k k a p n a a e i t a n i m i r c is “D . k ij l e k k a m is niet altijd r e e w g a d e Je moet elk de n e e t s e i d opnieuw r a a M . n e w heuvel opdu n e v ij l b h c o t je moet het doen.” ken tadsgesprek - quote uit s

3. Tijd voor actie We jagen met elkaar discriminatie en racisme de stad uit. Dat is al aan de gang, en dat willen we verder aanjagen en versterken. Meer dan 40 Arnhemse inwoners en organisaties hebben de afgelopen tijd met ons meegedacht over wat gebeuren moet om discriminatie en racisme aan te pakken.

Dit resulteerde in drie pijlers: de kracht van de diversiteit in Arnhem laten zien en benutten, meer besef over discriminatie en racisme, en een zero tolerance aanpak voor discriminatie.

Hier beschrijven we welke acties we de komende twee jaar ondernemen.

7

Vrij in Arnhem

Vrij in Arnhem

6

Arnhem is de meest diverse stad van Oost-Nederland. Dat biedt een hoop kansen. Op nieuw ondernemerschap bijvoorbeeld, of nieuwe ideëen en concepten. We gaan die diversiteit laten zien en benutten, en werken aan een stad waarin iedereen meedoet.

In 2025: •

Is er een levendig aanbod aan goed zichtbare initiatieven op het gebied van inclusie, diversiteit en antidiscriminatie in Arnhem beter zichtbaar.

•

Hebben we diversere en inclusievere organisaties.

•

Is de eigen kracht van de verschillende gemeenschappen in Arnhem vergroot.

3.1.1 Voor en door Arnhemmers De diversiteit in onze stad wordt een kracht, dankzij

3.1.2 Inclusieve stad = inclusieve organisaties

Arnhemmers met verschillende achtergronden die

We strijden tegen discriminatie op de arbeidsmarkt,

meedoen aan onze plannen.

maar werken ook aan het diverser en inclusiever maken van onze organisaties.

Dit gaan we doen: • •

•

Op Arnhem.nl verzamelen wij alle initiatieven die

Dit gaan we doen:

nu al discriminatie en racisme tegengaan.

•

voor of namens de gemeente Arnhem, onderzoe-

bredere kennis over de geschiedenis van de diver-

ken we hoe we voor nieuwe overeenkomsten de

siteit van onze stad.

eis van aantoonbaar antidiscriminatiebeleid voor

We voeren samen met de professionals in de wijken voortdurend het gesprek over wat er

•

de eigen organisatie op kunnen nemen. •

Met een netwerk van een grote werkgevers in de

gaande is in de wijken en verschillende Arnhemse

stad werken we aan de stadsbrede aanpak om de

gemeenschappen op het gebied van diversiteit,

diversiteit in Arnhemse organisaties te vergroten

discriminatie en racisme.

en optimaal zichtbaar te maken. Dit doen we on-

We ondersteunen ‘community building’ en de cre-

der meer door talent met een minder groot eigen

atie van veilige omgevingen voor gemarginaliseerde groepen, bijvoorbeeld transgender personen. •

Voor organisaties die werkzaamheden uitvoeren

We ondersteunen initiatieven die bijdragen aan

netwerk aan deze werkgevers te koppelen. •

We richten een adviesraad op die actief meedenkt.

We gaan met partnerorganisaties in gesprek over het verder trainen van (wijk)professionals.

•

We verzoeken onze culturele partners om een plan van aanpak voor diversiteit. Ook wordt gevraagd hoe zij voldoen aan de Governance Code Cultuur, de Code Inclusie & Diversiteit en de Fair Practice Code.

•

Samen met de Arnhemse sportkoepels en sportaanbieders werken we aan een inclusiever sportklimaat in de stad.

•

We moedigen Arnhemmers die discriminatie op hun stage of werk dit altijd te melden bij discriminatiemeldpunt Vizier. We brengen dit ook onder de aandacht bij onderwijsinstellingen, jobcoaches en bij werkgevers zelf.

•

Met organisaties die aantoonbaar discrimineren, doen we als gemeente geen zaken zolang zij niet werken aan het onderliggend probleem en verbetering laten zien.

Vrij in Arnhem

9

Vrij in Arnhem

3.1 De kracht van diversiteit laten zien en benutten

8

“We doen nu va ak of diversiteit een u itdaging is, of zelfs een p robleem. Maar dan verge ten we dat diversiteit ju ist een enorme meerwa arde kan hebben voor ee n stad. Laten we die oo k vooral meer laten zien aan elkaar!”

- quote uit stad sgesprekken

Racisme en discriminatie kent impliciete, alledaagse en banale vormen. We gaan daarom het besef in de stad vergroten. We beginnen bij de opvoeding en het onderwijs. We brengen Arnhemmers in contact met elkaar. We herdenken de onvrijheid uit het verleden, en vieren wat er al bereikt is.

Vrij in Arnhem

3.2 Meer besef van discriminatie en racisme

11

Vrij in Arnhem

10

3.2.1 It takes a city to raise a child: opgroeien vanuit respect en tolerantie

•

We werken samen met onze partners aan een inclusieve invulling van het herdenken, beseffen

Kinderen worden niet geboren met negatieve vooroor-

en beleven van de Airborne (Slag om Arnhem).

delen. Opvattingen worden meegegeven. We brengen

Opdat deze unieke geschiedenis voor alle inwo-

daarom kinderen al vroeg het belang van respect en

ners en bezoekers een basis vormt om in gesprek

tolerantie bij. Met ouders, onderwijs en jongerenwerk,

te gaan over en te werken aan vrijheid in het hier

maar we betrekken ook buren, vrienden op straat en de online wereld in onze aanpak.

en nu. •

We ondersteunen het initiatief voor de organisatie van een Pride Arnhem.

Dit gaan we doen:

In 2025:

•

•

We breiden de scholennetwerken van InDif-

We maken dit alles toegankelijk via de communciatiekanalen van de gemeente.

ferent uit. Binnen twee jaar willen we dit op Is er meer kennis over wat je zelf kunt doen tegen discriminatie, racisme en ande-

netwerken werken leerlingen in coalities aan het

3.2.3 Ongewone ontmoetingen en nieuwe verbindingen

re vormen van uitsluiting.

versterken van onderling respect en het vergro-

Ontmoeting is een krachtig middel om mensen te

is er meer besef en kennis over het slavernijverleden, kolonialisme, LHBTIQ+ en

ten van een inclusief klimaat op hun school.

verbinden, wederzijds begrip te ontwikkelen en polari-

We ondersteunen het voeren van het gesprek

satie tegen te gaan. Uit onderzoek blijkt dat er steeds

over het koloniale verleden op Arnhemse scholen.

minder plekken zijn waar mensen van verschillende

We maken projecten die door docenten of leerlin-

achtergronden elkaar ontmoeten. Dit leidt tot minder

gen zelf geinitieerd worden op scholen optimaal

begrip van waar mensen in andere groepen tegenaan

zichtbaar.

lopen.

alle vo-scholen in Arnhem aanbieden. In deze • •

andere relevante geschiedenis en de erfenis voor het heden. •

•

Is er meer ontmoeting tussen o.a. Arnhemmers met verschillende culturele/etnische identiteiten, genderexpressies en seksuele geaardheden.

•

•

ld e d n a h e b s r “Als je ande n e e p o e j e j wordt, ga k o o t n e m o m gegeven e J . n e g a r d e anders g n e v e g e g n e gelooft op e je t a d t h c e k moment oo e j e g e w n a v minder kan . r u e l k s d i u h afkomst of .” is o z t e i n t a Terwijl d ken tadsgesprek - quote uit s

• •

We betrekken rolmodellen uit de wijken bij het bespreken en onder de aandacht brengen van

Dit gaan we doen:

discriminatie, racisme en inclusie.

•

We geven extra ondersteuning aan initiatieven

We werken met het onderwijs aan een inclusief

die verschillende groepen verbinden. Voorwaar-

en divers schoolklimaat.

de is dat deze uit de Arnhemse samenleving zelf

We verhogen de kwaliteit van het onderwijs.

voortkomen, verschillende groepen Arnhemmers

Hierbij zetten we in op gelijke kansen voor ieder-

bij elkaar brengen en helpen bij inclusie en diver-

een. We beginnen met de voor- en vroegschoolse

siteit in de stad.

educatie, en bieden in Arnhem-Oost verlengde leertijd aan.

•

We starten een jaarlijks stadsgesprek inclusie en diversiteit. Hierbij gaan we in de stad in gesprek. Over hoe we discriminatie zo goed mogelijk

3.2.2 Herdenken en vieren

aanpakken met elkaar. Over welke succesver-

In Arnhem hebben we het belang ondervonden van

halen we kennen. En over wat er nodig is om de

vrijheid. Met herinneringen aan de bezetting, depor-

volgende stap te zetten.

taties, kampen en de koloniale tijd en het slavernijverleden. We vinden het belangrijk deze periodes te herdenken en de vrijheid met elkaar te vieren. Dit gaan we doen: •

Wij ondersteunen een jaarlijkse Arnhemse herdenking van de slachtoffers gedurende ons gezamenlijke slavernijverleden en koloniale tijdperk, en de viering van Keti Koti - de afschaffing van de slavernij.

In 2025: • • •

Vrij in Arnhem

Discriminatie is verboden. We straffen wie zich hier schuldig aan maken. We zorgen voor goede ondersteuning voor wie te maken krijgt met discriminatie. En we laten met elkaar zien dat het de norm is om voor elkaar op te komen.

13

Vrij in Arnhem

3.3 Zero tolerance voor discriminatie

12

3.3.1 Discriminatie en racisme aanpakken op alle fronten

3.3.2 Een lage drempel om te melden

Discriminatie is verboden. We blijven dit op alle fron-

discriminatie of racisme, maar dit wordt lang niet

ten aanpakken.

altijd gedaan.

Dit gaan we doen:

Dit gaan we doen:

•

•

We zetten in op passende hulpverlening vanuit

Er zijn diverse manieren om melding te maken van

We vergroten samen met Vizier de bekendheid

antidiscriminatievoorziening Vizier. Hierbij kan

en bereikbaarheid van het meldpunt. Dit doen

Vizier de melder begeleiden richting een aangifte,

we aan de hand van een campagne om het

Dragen we consequent uit dat het de norm is om voor elkaar op te komen in het

maar ook andere oplossingen aandragen, zoals

belang van melden te onderstrepen, en het beter

geval van discriminatie en racisme.

mediation. Ook hier kijken we of het mogelijk

informeren en betrekken van professionals en

Doen veel meer Arnhemmers melding of aangifte als zij te maken krijgen met

is partijen uit de wijk te betrekken, die dicht bij

sleutelfiguren in de wijken. Ook onderzoeken we

discriminatie en racisme.

de leefwereld van de melder staan. Vizier draagt

de mogelijkheid om een spreekuur in de wijken te

Is er scherper en integraler zicht op het aantal en het soort incidenten van dicri-

hierbij ook zorg voor een goede terugkoppeling

minatie en racisme.

naar de melder. •

t a d k ij r g n la e b “Het is e j t a d t ie z n e iedere t e m t m o k g e w t nie . e m is c a r f o ie t discrimina k ij r g n la e b t e h Daarom is t k a p e g n a a dat incidenten t a d k o o r a a worden, m k ij l e id u d n e lg o v de ge o Z . n e d r o w t k a gema is e m is c a r : n e e r weet iede niet oké.” sgesprekken - quote uit stad

We zetten daarbij ook in op duidelijkere voorlich-

Waar mogelijk gaan we naast het justitiële traject

ting over wat er gebeurt als mensen een melding

het gesprek aan met groepen of personen die zich

willen maken van discriminatie of racisme.

discriminerend of racistisch geuit hebben. •

organiseren. •

•

Vizier werkt mee aan een pilot onderzoek van het

We bouwen met Vizier, maatschappelijke

ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

partners en sleutelfiguren aan een netwerk van

naar het vergroten van de meldingsbereidheid in

professionals die verwijzen en doorverwijzen in

het geval van moslimdiscriminatie.

het geval van discriminatie en racisme. Hierbij

•

ondersteunen we professionals hoe ze discrimi-

3.3.3 Discriminatie goed in kaart

natie kunnen herkennen en hoe ze vervolgens

Om inzicht te krijgen in de aard en omvang van

kunnen handelen.

discriminatie zetten we in op goede monitoring, het

Samen met Vizier en de politie zetten we in op

identificeren van trends en het leren van onze aanpak.

verder ontwikkelen van de vaardigheden bij de

•

politie om aangiften discriminatie en racisme

Dit gaan we doen:

goed te behandelen.

•

We zetten in op extra bewustwording bij politie

politie over het aantal binnengekomen meldin-

en boa’s op het thema etnisch profileren; aller-

gen. We kijken hierbij niet alleen naar het aantal

eerst om dit te voorkomen, maar ook om dit te

binnengekomen meldingen, maar ook naar

onderzoeken en aan te pakken als hier sprake van

ervaringen van de melders. Ook toetsen we dit bij

is binnen de eigen gelederen. •

•

We gaan jaarlijks in gesprek met Vizier en de

We vergroten de aandacht voor geweldsinci-

de eerder genoemde adviesraad. •

We laten jaarlijks zien hoe het aantal meldingen

denten tegen LHBTIQ+ personen in de openbare

zich ontwikkelt en wat de trends zijn die op dit

ruimte.

gebied plaatsvinden.

We blijven ons publiekelijk uitspreken in het geval van discriminatie en racisme.

•

We laten een onderzoek uitvoeren om in kaart te brengen in hoeverre er sprake is van discriminatie op de woningmarkt in Arnhem.

Vrij in Arnhem

14

Vrij zijn in Arnhe m