Bijlage - Plan van aanpak Ondermijnende criminaliteit
Tekst van het document
Plan van aanpak ondermijnende criminaliteit Samen werken aan een veiliger Arnhem 2022-2026
Colofon Publicatie: Vormgeving:
gemeente Arnhem, december 2021 Souldesign, Apeldoorn
Voorwoord Om zeep helpen en verwoesten, dat ziet de ondermijner graag. De ondermijnende crimineel trekt kinderen mee de onderwereld in, helpt eerlijk ondernemerschap om zeep in winkelstraten
en
uitgaansgebieden
en
verwoest
het
vertrouwen in veilige buurten.
Drugscriminelen, mensenhandelaren en witwassers beogen een kwetsbare bovenwereld. In de ontregeling vinden zij de weg naar de schijn van legaliteit en dan gaat misdaad lonen. Ondertussen corrumpeert zo onze rechtsstaat.
Wat staat ons dan te doen tegen deze vaak onzichtbare vijand? Het licht erop! Zodat iedereen kan aanschouwen hoe ondermijnende criminaliteit onder ons is en waar we het kunnen stoppen. Met de duidelijke boodschap: er is geen plaats
voor
jullie
in
een
eerlijke
samenleving;
ons
interventieteam komt in Arnhem een bedrijventerrein, een uitgaansgebied, buitengebied of andere locatie onder de loep nemen En wij werpen barrières op tegen dienstverlening aan criminelen. We stoppen de mazen waar misbruik van wordt gemaakt; ondernemers en overheid maken wij weerbaar. In de keten van politie tot justitie betrekt de gemeente een belangrijke rol. Opdat criminelen geen wortels kunnen schieten en eerlijke ondernemers kunnen floreren in een systeem waar nieuwe aanwas van ondermijnende criminaliteit uitblijft: door criminelen in de dop een loopbaan in de misdaad af te snijden en de weg te openen naar een veilig en productief leven.
In Arnhem moet iedereen zich thuis voelen. Behalve de ondermijner. Die moet onrust voelen. Omdat hij weet: in Arnhem organiseren we ons tegen ondermijnende criminaliteit. Niet alleen de gemeente, maar wij allen in ketens en netwerken. En niet alleen vandaag, maar elke dag: zodat eerlijkheid de winnaar is, en misdaad de eeuwige verliezer.
Ahmed Marcouch Burgemeester van Arnhem
2
Inhoudsopgave Voorwoord .......................................................................................................................................................... 2 Inleiding ............................................................................................................................................................. 4 Hoofdstuk 1 – De aanpak van ondermijnende criminaliteit .................................................................................................... 5 1.1
Wat is ondermijnende criminaliteit? ...................................................................................................... 5
1.2
Ondermijnende criminaliteit in Arnhem.................................................................................................. 5
1.3
Rolverdeling in de aanpak .................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 – Geprioriteerde fenomenen in Arnhem .............................................................................................................. 8 2.1
Ondermijnende criminaliteit in Arnhem.................................................................................................. 8
2.2
Aanpak drugshandel ........................................................................................................................... 8
2.3
Aanpak witwassen ............................................................................................................................. 10
2.4
Aanpak mensenhandel ....................................................................................................................... 11
2.5
Aanpak zorgfraude............................................................................................................................. 11
Hoofdstuk 3 – Bouwen aan een sterkere positie .................................................................................................................. 13 3.1
Basis op orde .................................................................................................................................... 13
3.2
Een sterkere organisatie ..................................................................................................................... 13
3.3
Veiligheid als beleidsaspect ................................................................................................................. 14
3.4
Bouwen aan een goede informatiepositie ............................................................................................. 14
3.4.1
Het informatieknooppunt ............................................................................................................. 15
Hoofdstuk 4 - Van informatie naar interventieteam ............................................................................................................... 16 4.1
Doorontwikkeling interventieteam........................................................................................................ 16
3
Inleiding Ondermijnende criminaliteit is een steeds groter wordend
De adviezen van de Rekenkamer zijn door de burgemeester,
probleem in onze samenleving, met grote negatieve
het college en de gemeenteraad ter harte genomen. In
gevolgen voor onze inwoners, de ondernemers en voor onze
Arnhem geven wij de aankomende jaren een flinke impuls
wijken.
aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Dat is
Ook landelijk wordt de urgentie gezien. Daarom heeft het
noodzakelijk om een stevig fundament te leggen waar
kabinet middelen beschikbaar gesteld om de lokale aanpak
Arnhem de komende jaren op bouwen kan.
te versterken.
In dit meerjarenplan beschrijven wij dat. We schetsen de
Want juist lokaal ligt een belangrijke rol voor het openbaar
ontwikkelingen: een adequate inzet van de wet- en
bestuur om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan.
regelgeving, een optimale informatiepositie en de effectieve
Inderdaad
uitvoering van de hoofdactiviteiten.
vormt
voor
de
gemeente
Arnhem
de
ondermijnende criminaliteit een ernstige bedreiging. Daarom
Doel is de gemeente Arnhem onaantrekkelijk te maken voor
zetten wij onze schouders onder een gestructureerde en
criminelen, opdat onze bewoners veilig in onze gemeente
langdurige aanpak.
kunnen leven, leren en werken. Tegelijkertijd zorgen wij
Hoewel de eerste stappen in de aanpak zijn gezet, maakt het
ervoor dat de hele gemeentelijke organisatie de risico’s van
rapport van de Rekenkamer1 zichtbaar dat in gemeente
ondermijnende criminaliteit onderkent, zodat ook wij zelf met
Arnhem nog veel werk verzet moet worden:
ons
brede
palet
aan
dienstverlening
criminelen
niet
abusievelijk faciliteren.
Rekenkamer Arnhem:
De gemeente Arnhem heeft als het gaat om de bestrijding van ondermijnende criminaliteit een gebrek aan ambitie, een gebrek aan heldere doelen, een gebrek aan prioritering, een gebrek aan middelen en een gebrek aan formatie.
1
Rekenkamer (2021), De t van de stimulerende achterstand. 4
Hoofdstuk 1
De aanpak van ondermijnende criminaliteit 1.1 Wat is ondermijnende criminaliteit?
worden als onvergunde seksinrichtingen waar mensenhandel op de loer ligt. Achter de deuren en etalages gaat veel meer
Ondermijnende criminaliteit maakt als veelkoppig monster
schuil dan wij van buitenaf zien.
misbruik van de legale structuren en verstrengelt daarmee de Ondermijnende
De afgelopen jaren zijn diverse locaties gesloten vanwege de
criminaliteit versterkt allereerst de aanwezigheid van andere
criminele activiteiten die hier plaatsvonden en zijn (horeca-)
vormen van criminaliteit, zoals geweld, witwassen en
vergunningen
mensenhandel.
connectie met criminele activiteiten.
onderwereld
met
de
bovenwereld.
Sociaal
maatschappelijk
oefent
geweigerd
of
ingetrokken
vanwege
de
ondermijnende criminaliteit daarnaast aantrekkingskracht uit
Ook misbruik van vastgoed, witwassen van crimineel ver-
op kwetsbare mensen en groepen die anders niet of minder
kregen geld en fraude met zorggelden zijn voorbeelden van
snel in een crimineel milieu terecht zouden komen, maar
ondermijnende criminaliteit die we in onze stad regelmatig
verleid worden door fout
aantreffen. Dit heeft effect op de Arnhemse binnenstad, maar
geld, status en spanning.
Economisch leidt ondermijnende criminaliteit tot oneerlijke
heeft zeker ook een negatieve invloed op onze wijken.
concurrentie, verstoring en belasting van vastgoedtransacties en andere op zichzelf legale economische processen. En op
De Rekenkamer concludeert onmiskenbaar helder over het
institutioneel niveau belast ondermijnende criminaliteit de
Arnhemse probleem: Arnhem doet niet onder voor de G4-
werking
steden qua ondermijningsproblematiek. Ook het aantal
van
de
democratische
rechtsstaat
en
wordt
overheidsbeleid gecorrumpeerd.
criminele families (met een connectie naar georganiseerde criminaliteit) is vergelijkbaar met de G4-gemeenten. Tot slot
Ondermijning is niet altijd rechtstreeks zichtbaar. De gevolgen
blijkt ook bij de City Deal2 begin 2021 dat Arnhem landelijk
voor onze samenleving wel degelijk: oneerlijke concurrentie
hoog scoort boven het Nederlandse gemiddelde, zo toont de
door het witwassen van geld, geweldsincidenten als gevolg
benchmark van gemeenten die kijkt naar de risico-indicatoren
van drugshandel en verwaarlozing en verloedering van
voor het misbruik van vastgoed.
panden zijn zichtbare gevolgen.
1.2 Ondermijnende criminaliteit in Arnhem Ondermijnende criminaliteit is een groot en urgent probleem in Arnhem. Wekelijks rolt de politie hennepkwekerijen op in Arnhemse woningen en lokalen. Regelmatig zijn de afgelopen
Preventie zonder repressie is tandeloos, repressie zonder preventie is eindeloos.
jaren in Arnhem geloosde jerrycans, vaten en plastic tanks gevuld met giftig drugsafval aangetroffen die duiden op de aanwezigheid van drugslabs en een groot gevaar zijn voor
2
Gemeente Arnhem is sinds 2020 aangesloten bij Zicht op Ondermijning, datagedreven werken.
ons milieu. Daarnaast zijn inmiddels talloze voorbeelden van geweldsincidenten en woningen die gebruikt 5
Samen met het OM, de politie en andere partners heeft de
Een Arnhemse casus
gemeente immers de cruciale opdracht om de norm te stellen,
De gemeente krijgt een aanvraag voor een horeca-
met als centraal motto dat misdaad niet mag lonen. Als wij de
vergunning. Het is de familie die het startkapitaal van
pakkans weten te verhogen, ondersteunen wij de opvoeders
de onderneming financiert. Uit het zogenoemde Bibob-
met hun boodschap voor onze jongeren: blijf weg van
onderzoek naar de handel en wandel van de financier,
criminele activiteiten.
blijkt echter dat de familie recent veroordeeld is voor het witwassen van geld en voor deelname aan een
Als overheid voelen wij ons verantwoordelijk voor de integriteit
criminele organisatie. Er bestaat zodoende een groot
van de samenleving. We investeren in jongeren, ondernemers
gevaar dat deze gevraagde vergunning voor criminele
en in de Arnhemse wijken opdat een nieuwe aanwas aan
doeleinden gebruikt gaat worden. Dankzij het
ondermijnende criminelen uitblijft, eerlijke ondernemers eerlijk
onderzoek kan Arnhem de vergunning weigeren en zo
kunnen concurreren en criminelen in onze wijken geen voet
voorkomen dat crimineel geld geïnvesteerd wordt in
aan de grond krijgen.
Arnhemse horeca. Preventief werkt ook de belangrijke methode van de
1.3 Rolverdeling in de aanpak
gemeente om barrières op te werpen tegen criminelen door bij uiteenlopende onderdelen van de organisatie te regelen
De aanpak van ondermijnende criminaliteit werkt het beste als
dat criminelen geen gebruik kunnen maken van de
preventie, handhaving en opsporing samen optrekken en de
overheidsdiensten. Faciliteiten voor wonen, werken of uitgaan
cruciale rol ligt voor de lokale invulling bij de lokale
zijn in Arnhem beschikbaar voor mensen die dat
gezagsdriehoek.
de
hebben of goed kunnen gebruiken voor hun bijdrage aan de
burgemeester, politie en het Openbaar Ministerie wordt de
stad – het is de kunst de gemeentelijke dienstverlening
handhavingsstrategie bepaald, waarbij de strafrechtelijke- en
ontoegankelijk te maken voor criminelen.
de bestuursrechtelijke aanpak elkaar versterken.
Het is dus zaak als gemeentelijke organisatie zelf ook bestand
Die nauwe samenwerking maakt deze aanpak effectief; de
te zijn tegen ondermijnende criminaliteit.
In
de
driehoeksoverleggen
van
nodig
burgemeester coördineert die en moedigt die aan. Het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) faciliteert de regionale en lokale aanpak tegen ondermijnende Preventie
Handhaving
criminaliteit, met een integrale informatievoorziening op basis van een -convenant voor een RIEC-samenwerkingsverband van
landelijke,
provinciale
en
gemeentelijke
(veiligheids)partners . Het RIEC beoogt een weerbare 3
Op spo r ing
overheid door de partners te ondersteunen bij hun aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Naast vergunningen weigeren, panden sluiten en andere
De
repressieve maatregelen inzetten, heeft de gemeente een zware
samenwerkingsverband, waarin per casus integraal een plan
preventietaak, om te voorkomen dat ondermijnende criminaliteit
van aanpak wordt opgesteld en gezamenlijk interventies
gefaciliteerd wordt.
worden uitgevoerd.
3
gemeente
Arnhem
is
actief
in
het
RIEC-
Het RIEC- samenwerkingsverband bestaat uit Gemeenten, Provincies, OM, Politie, Belastingdienst, Douane, FIOD, Inspectie SZW, Kmar, IND, UWV, en NVWA.
6
Drugscriminaliteit is één van de grootste bedreigingen in gemeente Arnhem. 7
Hoofdstuk 2
Geprioriteerde fenomenen in Arnhem 2.1 Ondermijnende criminaliteit in Arnhem Ondermijnende criminaliteit is een internationaal
probleem,
een
nationaal en een
bedreiging
voor
Gemeente Arnhem
elke
samenleving. Ook al is dit veelkoppig monster wellicht niet in elke stad even groot, voor Arnhem is de Rekenkamer helder en duidelijk: Arnhem doet niet onder voor de G4-steden! De realiteit is dat Arnhem hoog scoort op de verkeerde
kijkt het beest in de bek en zet zich schrap voor de aanval
lijstjes4. De gemeente Arnhem is wel bezig aan een inhaalslag, maar moet prioriteren om effectief te zijn. Voor de aankomende jaren leggen wij de prioriteit bij vier
2.2 Aanpak Aanpak drugshandel drugs 2.2
fenomenen: Drugscriminaliteit heeft een groot effect op onze samenleving.
> Drugshandel
Arnhem wordt vooral gezien als hennepstad. In 2019 en in 2020
> Witwassen
is door de Politie 64 keer geconstateerd dat er in een lokaal of
> Mensenhandel
woning hennep werd gekweekt. Naar verwachting is dit slechts
> Zorgfraude
het topje van de ijsberg. Arnhem lijkt geen ideale plaats om grootschalig synthetische
Op deze vier fenomenen valt de keuze, omdat zij grootschalig in
drugs te produceren, omdat de stad wel veel stadswijken
Arnhem aanwezig zijn of omdat de basis voor de bestrijding
heeft, maar niet zoveel buitengebieden. Toch is in april 2021
onvoldoende stevig blijkt, waardoor de stad grote risico’s loopt.
wel degelijk een groot crystal meth-laboratorium opgerold, in
De genoemde prioriteiten liggen niet a priori deze komende vier
een loods in Meinerswijk.
jaren vast, de kans bestaat immers wel degelijk dat de gemeente Arnhem tussentijds geconfronteerd wordt met nieuwe criminele problemen die voorrang dienen te krijgen. Door de lokale driehoek wordt beoordeeld of de prioriteiten moeten worden bijgesteld.
4
‘Breaking Bad’ in Arnhem: inval in drugslab levert politie miljoenenvangst aan crystal meth op
Dadermonitor 2015-2019 van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen, Criminele gebouwen WODC 2021, Zicht op ondermijning: Hennepstad van het Oosten.
8
In de gemeente Arnhem vindt zowel de productie als de handel in drugs plaats; burgers ondervinden de overlast op straat en vanuit de panden. Kenmerkend is voor de situatie dat niet alleen familie of vrienden vanuit hun criminele milieu instromen, maar ook burgers uit normale kringen, verleid door het beeld dat snel en gemakkelijk geld te verdienen is – pas later merken zij dat de drugswereld veel harder is dan wordt voorgespiegeld.
Breed Offensief Tegen Ondermijnende Criminaliteit (BOTOC) Met een brede, integrale aanpak voorkomt Arnhem dat een nieuwe generatie jongeren afglijdt naar een crimineel netwerk, zo is de inzet. Het hele netwerk rond jongeren thuis, op straat, in de wijk
Om preventief de aanwas van jonge criminelen te voorkomen, is Arnhem intussen gestart met een groot project BOTOC, om jongeren op school, op straat en thuis te omringen met opvoeders die hen weghouden bij criminelen en in een pedagogische wijk helpen opgroeien naar een veilig, eerlijk en productief leven.
en op school richten wij met straatcoaches, jongerenwerkers en andere opvoeders zo in dat de jongeren succesvol opgroeien in de Arnhemse wijken, met een geschikte opleiding en in het vooruitzicht een eerlijke baan, op weg naar een veilige en productieve toekomst. Intussen gaan wij
De drugsaanpak richt zich intussen op de illegale en gevaarlijke locaties voor productie en handel. Wij brengen risicolocaties in
de huidige generatie criminelen weghouden uit de wijk door voor hen barrières op te werpen.
beeld en controleren die zo vroeg mogelijk met optimaal gebruik van de gezamenlijke bevoegdheden met een zogenoemd Arnhems interventieteam, organiseren wijkgerichte acties en zien zicht te krijgen op de hoofdrolspelers in de Arnhemse drugswereld.
Ook harddrugs krijgt de komende jaren meer aandacht, zowel de handel als de productie. Dat deze locaties nog niet worden waargenomen, wil niet zeggen dat ze er niet zijn. Met de Arnhemse (veiligheids)partners gaan wij inzicht vergaren in de aard en omvang.
Hoofdactiviteiten: ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
Uitvoering BOTOC Inzetten bevoegdheden burgemeester Invoeren structurele hercontroles naar aanleiding van bestuurlijke maatregelen Analyse op druggerelateerde fenomenen Tegengaan van productie en handel van harddrugs Wijkgerichte acties (preventief en repressief) organiseren
9
2.3 Aanpak witwassen Witwassen legaliseert criminele gelden, vaak door gebruik te
Eerste actie Interventieteam Arnhem op ’t Broek
maken van dekmantels en ondergronds bankieren. Hiervoor worden horecagelegenheden, autogarages, detailhandel en andere branches gebruikt, met locaties waar we weinig klanten zien en die kennelijk toch genoeg inkomsten hebben om de vaste lasten te betalen. We zien dan vaak een hoge
Arnhem sluit horecazaken Malburgen na inval en aanhoudingen
concentratie van dezelfde soort bedrijven bij elkaar. Eerlijke ondernemers kunnen hier niet concurrerend bestaan.
Het doel van het interventieteam is om zoveel mogelijk informatie van de straat te halen om van daaruit passend
Witwassen
bestrijdt
effectieve
te interveniëren. De informatievergaring wordt de
gebiedsgerichte of fenomeengerichte aanpak. Het Arnhemse
komende jaren verder geprofessionaliseerd. Door een
Interventieteam tegen Ondermijning bestaat nu twee jaar en
betere informatiepositie en doelmatige controles wordt
maakt furore met integrale controles van bedrijventerreinen
steeds beter inzicht verkregen in hoe het geld in Arnhem
en uitgaansgebieden. De geconcentreerde integrale controles
witgewassen wordt. De gemeente raakt samen met de
worden uitgevoerd met de politie, handhavingsdiensten,
partners steeds beter in staat om geldstromen te volgen
belastingdiensten,
inspecties
en
in
en kan de aanpak steeds scherper richten op witwassen
wisselende
al
gelang
verschillende
en ondergronds bankieren, met dank aan de bredere
teams
Arnhem
naar
met
een
toezichthouders, de
bevoegdheden die per gebied voor de controles nodig zijn.
inzet van de Wet Bibob, die onderzoek naar financiers mogelijk maakt.
Korenmarkt. Foto: Marcel Rommens / Shutterstock.com
10
Hoofdactiviteiten:
De gemeente Arnhem richt zich op de eerste drie vormen. Onlangs heeft de Nationaal Rapporteur Mensenhandel in de gemeenteraad 5
✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
✓
Doorontwikkelen interventieteam Analyse risicobranches en risicogebieden Follow the money Structureel integrale controles uitvoeren (minstens zes per jaar) Bredere inzet van de Wet Bibob Verhogen aandacht in wijken of specifieke gebieden in de vorm van integrale samenwerking (zoals bijvoorbeeld de aanpak Schoon, Heel en Veilig Steenstraat e.o.) Vergroten netwerk samenwerkingspartners
een landelijk beeld gegeven over de aard en omvang van mensenhandel. Arnhem is één van de steden waar dit probleem zeer nadrukkelijk aan de orde is. Om de strijd tegen mensenhandel een noodzakelijke impuls te geven, heeft de gemeenteraad hier een structureel budget voor toegekend.
Deze
middelen
worden
ingezet
voor
meer
deskundigheid, specialisatie en capaciteit. Wij beogen hierdoor de aanpak en de samenwerking met onder andere de politie, OM, ISZW, Moviera te intensiveren. Doel is signalen eerder op te vangen en al doende uitbuiting zoveel mogelijk voor te zijn. De aanpak gaan wij nader ontvouwen in het vierjarig Beleidsplan Mensenhandel
De koningin van de Korenmarkt onttroond
Arnhem (2022-2026).
2.5 Aanpak zorgfraude Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van
2.4 Aanpak mensenhandel
de Jeugdwet en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Gemeenten gaan daartoe contracten aan met zorgaanbieders.
Mensenhandel betreft de uitbuiting van afhankelijke mensen, die
Zorgfraude is daar waar criminelen zorgbudgetten die bestemd zijn
met geweld of door chantage worden gedwongen tot werken,
voor patiënten doelbewust in eigen zak steken.
huisvesten of andere activiteiten. Dit zijn ernstige strafbare feiten waarbij in veel gevallen ook sprake is van een vermenging van de onderwereld met de bovenwereld. Daarom is mensenhandel een vorm van ondermijnende criminaliteit.
Vier vormen van uitbuiting worden onderscheiden:
Arnhemse opsporingscapaciteit voor zorgfraude ruim verdubbeld
1. Seksuele uitbuiting: gedwongen verlenen van seksuele diensten; 2. Arbeidsuitbuiting:
gedwongen
arbeid
of
De laatste jaren komen steeds meer verontrustende signalen
dienstverlening buiten de seksindustrie;
over malafide zorgaanbieders. In 2020 zijn confronterende
3. Criminele uitbuiting: onder dwang strafbare
rapporten6 verschenen over het gemak waarmee dit gebeurt.
activiteiten uitvoeren; 4. Gedwongen orgaanverwijdering: onder dwang een orgaan afstaan.
Ook in Arnhem komen steeds meer signalen dat rond zorgbureaus fraude wordt gepleegd. Bovendien zijn er signalen dat malafide zorgaanbieders hun illegaal verkregen inkomsten investeren in andere criminele praktijken, onder meer in de horeca.
5
Raadsvergadering 7 april 2021 Dadermonitor 2015-2019 van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen.
6
IKZ rapport (2020), Verwevenheid zorg & criminaliteit en VNG Naleving (2020), Een wereld te winnen, over zorgfraude. 11
Daarom heeft de gemeente Arnhem flink geïnvesteerd om diefstal en misbruik van zorgbudgetten voor te zijn. Zo verwachten wij veel van het geprofessionaliseerde proces om zorgpartijen te contracteren en hebben wij een systeem van
Criminele zorgcowboys rukken op in Arnhem en regio
controle en sanctioneren ingeregeld. Dit heeft intussen geresulteerd in tien rechtmatigheidsonderzoeken, ruim een miljoen aan invorderingen en een flinke reductie aan
Hoofdactiviteiten:
gecontracteerde zorgaanbieders.
Wij gaan mooie verbeteringen bereiken bij de samenwerking tussen het sociaal domein en de veiligheidspartners, als wij erin slagen
met
onze
gezamenlijke
informatie
de
contractvoorwaarden te toetsen. En tegelijkertijd is het noodzakelijk om de barrières te verhogen aan de voorkant, zodat we diefstal van zorggelden voor kunnen zijn en daardoor een einde kunnen maken aan het misbruik van kwetsbare
✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
Opsporen en vervolgen van malafide zorgbedrijven Informatiedeling veiligheidspartners en sociaal domein Structurele risicoanalyse jaarstukken Uitbreiden barrièremodel Opvolging van signalen rechtmatigheid en kwaliteit van zorg Integrale controle(s) op zorgaanbieders
Arnhemmers, afhankelijk van zorg. De komende jaren streven wij als gemeente daarom een betere informatiepositie na aangaande malafide zorgaanbieders.
12
Hoofdstuk 3
Bouwen aan een sterkere positie 3.1 Basis op orde
3.2 Een sterkere organisatie
Het vestigingsklimaat in Arnhem dient specifiek voor
De burgemeester draagt als regievoerder de ondermijnende
criminelen zo beroerd te zijn en de pakkans zo hoog, dat zij
criminaliteit op zijn schouders en werkt daartoe samen in
onze stad gaan vermijden. Het is de kunst om de middelen en
steeds bredere kringen, met naast de partners uit de
faciliteiten aan te wenden voor wie daar recht op hebben.
veiligheidsketen ook met de deelnemers uit sociaal-
Vandaar dat het essentieel is om in eigen huis beleid en
maatschappelijke netwerken. Dit gebeurt in toenemende
regelgeving optimaal te organiseren en uit te voeren.
mate ook binnen de gemeentelijke organisatie, van veiligheid tot onderwijs en van openbare orde tot integratie.
Om barrières te bouwen tegen ondermijnende criminaliteit is
Het
programma
veiligheid
werkt
dus
dankzij
de
de Wet Bibob een belangrijk wettelijke instrument.
teamkwaliteiten en dankzij coördinerende vaardigheden. De kwaliteit van de uitvoering blijkt een succesfactor bij de toepassing van de Arnhemse Bibob beleidsregels; uitgebreid
Marcouch sluit voor het eerst panden met nog in te richten wietkwekerijen
in 2020 en intussen geborgd door onderzoekscapaciteit, conform de aanbevelingen van de Rekenkamer. Bovendien werkt het programma veiligheid met de actuele state of the
art bij de toepassing van intelligence om ondermijnende Tegen zorgfraude helpt ook dat wij intussen de voorwaarden
criminaliteit te bestrijden of weg te houden uit Arnhem.
aangescherpt hebben voor WMO-aanbieders. En tegen drugscriminaliteit helpt dat onlangs de beleidsregels 13B Opiumwet zijn gewijzigd, zodat we ook bij voorbereidende handelingen tot productie van drugs op kunnen treden. Ook de Algemene Plaatselijke Verordening werpt barrières op en houden we actueel. Tenslotte zoeken we meer barrières tegen ondermijnende criminaliteit,
met
inachtneming
van
privacy
en
met
transparantie omtrent doelen en methoden.
13
3.3 Veiligheid als beleidsaspect Veiligheid en de aanpak van ondermijnende criminaliteit kan
De komende jaren verhogen wij de kwaliteit van het
niet
bij
interventieteam door de voorbereidingen verder te verbeteren,
uiteenlopende beleidsonderwerpen telt veiligheid als aspect.
dankzij de data van de partners, maar ook dankzij meldingen
We bieden jeugd perspectief en we pakken armoede aan in
van omwonenden en andere opmerkzame getuigen. De
de stad om te voorkomen dat onze kwetsbare inwoners
meldingsbereidheid willen wij verhogen door de acties van de
vatbaar worden voor ondermijnde criminaliteit. De hele
interventieteams optimaal zichtbaar te maken, niet alleen via de
gemeentelijke organisatie zorgt
pers, maar ook met bewonersbrieven die vertellen wat gaande
enkel
van
het
programma
veiligheid
ervoor dat
zijn,
bewoners,
bezoekers en ondernemers zich veilig weten in de stad, in het
was en hoe signalen te herkennen zijn.
vertrouwen dat ondermijnende criminaliteit vanuit alle kanten georganiseerd wordt aangepakt. De gemeente organiseert dit met zogenoemde aandachtfunctionarissen die het misbruik van overheidsdiensten door criminelen kunnen onderkennen,
3.4.1 Het informatieknooppunt
barrières introduceren op de relevantie plaatsen in de organisatie en voor het programma veiligheid de signalen
Het blijkt te lonen tegen ondermijnende criminaliteit om informatie
systematisch duiden. Samen werken we zowel preventief als
aan elkaar te verbinden zodat ondermijnende criminaliteit zichtbaar
repressief tegen ondermijnende criminaliteit. Zodoende raakt
wordt in patronen en kwetsbare plekken van Arnhem in beeld
de
komen.
organisatie
bestand
tegen
dienstverlening
aan
Daarom
wordt
bij het
programma veiligheid een
informatieknooppunt opgericht binnen de mogelijkheden van de
ondermijnende criminaliteit.
privacywetgeving. Het knooppunt gaat sterk bijdragen aan de doorontwikkeling van de gebiedsgerichte controles van het
3.4 Bouwen aan goede informatiepositie
Arnhemse integrale interventieteam.
Door dit knooppunt zal de gemeente Arnhem meer zicht krijgen op Met het Arnhemse interventieteam heeft de gemeente
de ondermijnende criminaliteit in onze stad, die van nature
een gouden methode in handen tegen ondermijnende
ondergronds en verborgen is, zich afspeelt achter dichte deuren,
criminaliteit.
maar ondertussen de bovenwereld naar beneden trekt en
Het
toezicht
en
de
controles
op
bedrijventerreinen, uitgaanscentra en andere gebieden
corrumpeert.
wordt geïntensiveerd waarbij er regelmatig grote integrale Bij
controles zullen plaatsvinden.
het
informatieknooppunt
gaan
een
analist
en
een
informatiemedewerker de informatie verwerken en vertalen, zodat de operationeel regisseur op basis van deze input samen met Dit met inzet van alle benodigde bevoegdheden van zowel
partners acties en interventies op kan zetten.
de veiligheidsketen, als van de relevante inspecties en ook de toezichthouders doen mee, evenals handhavers en betrokken belastingdiensten. Voor zover bekend is dit interventieteam
landelijk
uniek,
vanwege
deze
interdisciplinaire benadering, de hoge frequentie waarin het team acteert en de wijze waarop het team zodoende goed op elkaar is ingespeeld, ondanks de wisselende samenstelling.
14
Hoofdstuk 4
Van informatie naar interventieteam 4.1 Doorontwikkeling interventieteam Cruciaal bij een effectieve aanpak van ondermijnende criminaliteit is niet alleen het investeren in een goede informatiepositie, maar vooral zorgen dat de informatie benut wordt voor de handhaving en de normstelling. Dat is wat het interventieteam doet. Het informatieknooppunt start januari 2022, zodat het interventieteam
zich
kan
richten
op
haar
kerntaak:
interveniëren. Op deze wijze wordt meer slagkracht op straat georganiseerd met zowel de interne als de externe partners. De ongerijmdheden die het knooppunt ziet, richten de blik van de functionarissen op straat. De zogenoemde uitvraag van het knooppunt, dat de acties op straat coördineert, scherpt bovendien de kwaliteit aan van de observaties. De bevindingen gaat het vernieuwde interventieteam vervolgens geverifieerd aan het informatieknooppunt toevoegen en gaat vervolgens zo
waardoor men uiteindelijk ongecorrigeerd weg glijdt in de fuik
nodig nadere controles uitvoeren. Door veel op straat present
van de zware criminaliteit. Naast deze preventieve werking
te zijn en door overtreders van de wet- en regelgeving
en signalerende functie krijgt dit team ook de taak om bij
voortdurend zichtbaar aan te spreken, toont de gemeente
misstanden repressief op te treden.
Arnhem welk gedrag niet getolereerd wordt. Zo voorkomen we
De ambitie is dat het interventieteam wekelijks op pad gaat
dat lichte overtreders de grenzen steeds verder kunnen
in gebruik maakt van verschillende samenstellingen. De
verleggen,
samenstelling is afhankelijk van welke partners nodig zijn voor de controle. Zo kunnen vaker integrale controles uitgevoerd worden en kan ondermijnende criminaliteit aangepakt worden. Voorbeelden hierbij zijn het uitvoeren van integrale horeca-controles, controles op branches als massagesalons, controles op bedrijventerreinen enzovoort. Hierbij wordt gecontroleerd op overtredingen van de vergunningen, illegale praktijken of misstanden waarbij kwetsbare personen misbruikt worden.
16
De boa’s en toezichthouders van de openbare ruimte hebben een vaste basisrol in het interventieteam. Als handhavers kennen zij de stad, de wijk, hun bewoners en de ondernemers. Tevens spreken zij bewoners en ondernemers aan die grensoverschrijdend gedrag vertonen en waar nodig zullen zij dit aanpakken. Op deze manier voorkomen wij dat een klimaat ontstaat
van
normvervaging
grensoverschrijdend
gedrag
die of
gaat tot
leiden
tot
ondermijnende
criminaliteit. Deze handhavers staan in direct contact met het informatieknooppunt,
kennen
de
geldende
wet-
en
regelgeving en onderkennen de signalen van ondermijnende criminaliteit.
Alleen samen kunnen we voldoende licht creëren om de vijand uit
de
onzichtbaarheid
te
halen.
Niet alleen de gemeente, maar wij allen in ketens en netwerken. En niet alleen vandaag, maar elke dag: zodat eerlijkheid de winnaar is, en misdaad de eeuwige verliezer..