Bijlage - Benchmark gemeentelijke veiligheidsbegrotingen, TwynstraGudde in opdracht van de gemeente Arnhem
Tekst van het document
Benchmark
Gemeentelijke veiligheidsbegrotingen In opdracht van de gemeente Arnhem
Oscar Laros Maart 2022
Inhoudsopgave 1.
Aanleiding en opdrachtomschrijving
p. 3
2.
Onderzoeksmethode
p. 4
3.
Nuances bij de cijfers
p. 5
4.
Vergelijkingstabellen
p. 6
5.
Conclusie
p. 9
Bronvermelding
p. 10
Bijlage 1
p. 11
Bijlage 2
p. 17
2
1. AANLEIDING
2. METHODE
3. NUANCES
4. VERGELIJKINGSTABEL
5. CONCLUSIE
Aanleiding De gemeente Arnhem is qua inwoneraantal de dertiende gemeente van Nederland, maar kampt
Afbakening
al geruime tijd met criminaliteitscijfers die ervoor zorgen dat Arnhem in dat opzicht
Dit onderzoek richt zich op de begrotingen van veiligheidsafdelingen van tien selecteerde
‘bovengemiddeld’ hoog scoort. Specifiek ten aanzien van de omvang van aan ondermijning
gemeenten en de gemeente Arnhem. Er is slechts beperkt gekeken naar de manier waarop
gerelateerde problematiek in de gemeente “doet Arnhem niet onder voor G4-gemeenten”,¹ zo
veiligheid is georganiseerd bij gemeenten. Zo is er bijvoorbeeld geen onderzoek gedaan naar de
concludeerde de Rekenkamer Arnhem in juni 2021. Naar aanleiding van het onderzoek van de
formatie en organisatie-inrichting van afdelingen veiligheid. Het onderzoek richt zich
Rekenkamer is de gemeente gestart met het herijken van het veiligheidsbeleid en het
voornamelijk op de financiële kant van het organiseren en uitvoeren van veiligheid(sbeleid) in
doorvoeren van verbeteringen in de beleidsmatige organisatie (‘Programma Veiligheid’) van
gemeenten. Overige informatie is alleen meegenomen wanneer dat noodzakelijk was voor
veiligheid binnen de gemeente. Dit is een ontwikkeling die niet van de ene op de andere dag
duiding van de financiële gegevens en andere kwantitatieve data.
voltooid is, en tevens financiële gevolgen heeft voor de gemeente. In dit ontwikkeltraject wordt getracht te leren van andere gemeenten: hoe is de afdeling veiligheid daar georganiseerd? Welke aan veiligheid rakende taken en verantwoordelijkheden zijn waar in de organisatie ondergebracht? Hoeveel budget hebben andere gemeenten voor veiligheid? Deze vragen hebben geleid tot de behoefte om te kunnen vergelijken. Met name het financiële aspect behoeft nadere analyse. Op 13 oktober 2021 heeft de burgemeester van Arnhem naar aanleiding van vragen in de gemeenteraad toegezegd een vergelijkend overzicht te doen toekomen aan de raad. In deze ‘benchmark’ zou de omvang van de financiële inzet op het beleidsveld veiligheid in 100.000+ gemeenten in vergelijking tot de financiële inzet in Arnhem inzichtelijk moeten worden gemaakt. Opdrachtomschrijving De gemeente Arnhem heeft opdracht gegeven om inzichtelijk te maken hoe de veiligheidsbegroting van Arnhem zich verhoudt tot veiligheidsbegrotingen van vergelijkbare gemeenten (100.000> inwoners) in Nederland. Op basis van het onderzoek moet geconcludeerd kunnen worden of de gemeente Arnhem relatief gezien (te) weinig dan wel (te) veel financiële middelen besteedt aan de aanpak van veiligheidsvraagstukken. Het onderzoek moet de vorm
hebben van een quick scan, wat betekent dat geen diepgravend onderzoek wordt gedaan op basis van verschillende soorten bronnen. Het doel is het opleveren van een globaal beeld op basis waarvan de gemeente Arnhem zichzelf kan vergelijken met andere gemeenten. ¹ Rekenkamer Arnhem (2021). De wet van de stimulerende achterstand, p. 16.
3
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
1. AANLEIDING
2. METHODE
3. NUANCES
4. VERGELIJKINGSTABEL
5. CONCLUSIE
Selectie van gemeenten De selectie van gemeenten is gemaakt op basis van het inwoneraantal per gemeente op 1 januari
Bij het verzamelen van de data is zo veel mogelijk uitgegaan van het jaar 2021. Reden hiervoor is
2021. Hiervoor is de database van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) geraadpleegd. Er
dat kwantitatieve data zoals begrotingen en inwoneraantallen over 2022 ten tijden van dit
is gekozen voor de peildatum in 2021, omdat ten tijde van de start van het onderzoek de
onderzoek nog niet beschikbaar of vastgesteld waren. In sommige gevallen zijn cijfers uit 2019 of
voorlopige bevolkingscijfers van 1 januari 2022 nog niet waren vastgesteld.
2020 gebruikt, omdat er op dat thema geen actuelere (vastgestelde) cijfers beschikbaar waren.
Op basis van inwoneraantal was Arnhem op 1 januari 2021 de dertiende gemeenten van
Duiding van cijfers
Nederland. De vijf gemeenten boven en onder Arnhem op de ranking zijn geselecteerd als
Aangezien dit onderzoek het karakter heeft van een quick scan, is de precieze context van de
onderwerp van analyse in dit onderzoek. Deze scope zorgt voor voldoende
veiligheidsafdeling per gemeente buiten beschouwing gelaten. Daarnaast kan deze quick scan
vergelijkingsmateriaal, maar houdt tegelijkertijd oog voor de opdracht dat gemeenten waarmee
geen volledig zicht geven op vanuit welk perspectief de veiligheidsbegroting van de betreffende
vergeleken wordt van vergelijkbare omvang dienen te zijn. Bij een bredere selectie van
gemeente moet worden gezien. Bij het duiden van de cijfers uit de vergelijkingstabel moet
gemeenten bleek het aantal inwoners dermate veel af te wijken van dat van Arnhem, dat er in
daarom een aantal belangrijke (meer algemene) nuances in acht worden genomen. Daarom is
samenspraak met de gemeente Arnhem voor is gekozen om een selectie van tien gemeenten te
een apart hoofdstuk 3 opgenomen in dit onderzoek, waarin deze nuances nader worden
maken waarmee de gemeente Arnhem wordt vergeleken.
toegelicht.
Selectie van indicatoren
Trekken van conclusies op basis van dit onderzoek
Alle indicatoren die zijn gepresenteerd in de vergelijkingstabel in hoofdstuk 4 zijn in
In dit onderzoek zijn enkel constateringen gedaan en conclusies getrokken op basis van feitelijke
samenspraak met de gemeente Arnhem opgenomen. Bij de selectie van indicatoren is gekeken
cijfers. Er zijn geen conclusies zijn gepresenteerd met daarin een waardeoordeel. In hoofdstuk 5
naar de mate waarin de indicator relevant is om uitspraken te kunnen doen over de begroting
is wel aangegeven hoe de gemeente Arnhem scoort op bepaalde indicatoren ten opzichte van
van veiligheid en de bredere context van de gemeente waarbinnen de cijfers moeten worden
de geselecteerde gemeenten. Echter, hoofdstuk 5 geeft geen inzicht in waarom de gemeente
geplaatst. Bij de selectie van indicatoren is tevens gekeken welke informatie openbaar
Arnhem lager dan wel hoger scoort op de indicatoren en welke oorzaken of gevolgen hieraan
beschikbaar is. Aangezien de formatie van afdelingen veiligheid binnen gemeenten niet
verbonden zijn.
weergegeven is in openbare bronnen, is dit aspect niet meegenomen in dit onderzoek. Dataverzameling Alle data die in de analyse van dit onderzoek zijn gebruikt, zijn verzameld uit openbare bronnen. Dit betreffen de websites van de geselecteerde gemeenten als het gaat om de begrotingen en beleidsplannen. Daarnaast is een aantal websites met databases geraadpleegd (zie voor de volledige lijst de bronvermelding). Er is geen aanvullend onderzoek gedaan waarbij de geselecteerde gemeenten zijn bevraagd.
4
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
1. AANLEIDING
2. METHODE
3. NUANCES
4. VERGELIJKINGSTABEL
5. CONCLUSIE
Bij het duiden, interpreteren en vergelijken van de in hoofdstuk 4 gepresenteerde cijfers, dient een
Toerekening van uitgaven in de veiligheidsbegroting
aantal nuances in acht te worden genomen. In dit hoofdstuk zijn deze nuances nader uiteengezet.
Gemeenten rekenen uitgaven uit de veiligheidsbegroting op verschillende wijze toe aan
Waar mogelijk zijn in hoofdstuk 4 de belangrijkste nuances ook specifiek per gemeente geduid,
uitgavenposten. Dit zorgt ervoor dat het lastig te vergelijken is hoeveel geld gemeenten besteden
deels in de vergelijkingstabel en deels in de toelichting per gemeente, die te vinden is in de bijlage.
aan bepaalde onderdelen van veiligheid. Daarnaast zijn er gemeenten die uitgaven toerekenen aan een specifieke programma of veiligheidsthema’s (bijvoorbeeld ‘ondermijning’), terwijl andere
Afbakening van veiligheid binnen de gemeente
gemeenten uitgaven toerekenen aan feitelijke uitgavenposten (bijvoorbeeld ‘personeel’). Waar
‘Werken aan veiligheid’ betekent in elke gemeente iets anders. Veiligheid is een breed thema,
mogelijk is de uitsplitsing van kosten geduid in hoofdstuk 4.
waarbinnen een aantal kernonderwerpen kunnen vallen (die niet bij elke gemeente hetzelfde zijn), en waaraan een groot aantal thema’s opgehangen kunnen worden die raken aan veiligheid. Het
Additionele financiële middelen
gevolg hiervan is dat gemeenten verschillende programma’s, taken en werkzaamheden scharen
Sommige gemeenten ontvangen additionele financiële middelen die worden besteed aan
onder veiligheid en naar gelang daarvan hun afdeling veiligheid binnen de gemeentelijke
inspanningen die raken aan veiligheid. Deze inkomsten zijn niet altijd opgenomen in de
organisatie inrichten. Uiteraard is in de beleidsplannen wel te achterhalen op welke thema’s het
veiligheidsbegroting, of kunnen daar niet uitgesplitst worden, omdat die middelen niet specifiek
veiligheidsbeleid zich focust in een gemeente. Echter, in de veiligheidsbegrotingen zijn de
aan inspanningen zijn toegerekend. Voorbeelden van additionele middelen zijn projecten die vanuit
uitgavenposten vaak niet zo uitgesplitst dat uitgaven toegerekend kunnen worden aan specifieke
het Rijk gesubsidieerd worden bij een aantal gemeenten in het land, zoals bijvoorbeeld het BOTOC-
thema’s, taken of inspanningen. Om die reden kan het lastig zijn om veiligheidsbegrotingen met
project (gericht op de aanpak van ondermijning) dat loopt in onder meer Arnhem en Zaanstad.
elkaar te vergelijken, omdat niet altijd bekend is welke inspanningen op welke thema’s geleverd worden van welk budget.
Financiële afdracht naar samenwerkingsverbanden
Gemeenten dragen financieel bij aan verschillende samenwerkingsverbanden. Ten aanzien van De scheiding tussen de beleidsmatige kant van veiligheid, Openbare Orde en Veiligheid (OOV), en
veiligheid draagt elke gemeente naar rato bij aan de veiligheidsregio waarbinnen de gemeente valt,
de uitvoerende kant zoals Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH), heeft daarbij substantiële
ten behoeve van onder andere crisisbeheersing en rampenbestrijding. Dit gaat om een substantieel
invloed op de veiligheidsbegroting van een gemeente. Sommige gemeenten hebben VTH
bedrag vergeleken met de veiligheidsbegroting. Over het algemeen is deze uitgavenpost separaat
opgenomen binnen de veiligheidsbegroting, terwijl andere gemeenten deze uitgavenpost
opgenomen in de gemeentelijke begroting bij de categorie ‘samenwerkingsverbanden’, en is het
bijvoorbeeld binnen het ruimtelijk domein onderbrengen. Omdat deze keuze effect heeft op de
tevens onderdeel van de veiligheidsbegroting onder een noemer zoals ‘crisisbeheersing en
hoogte van de veiligheidsbegroting, is in hoofdstuk 4 waar mogelijk geduid of VTH onderdeel
brandweer’. Maar dit blijkt niet altijd inzichtelijk, en dat kan zorgen voor verschillen. Daarom is deze
uitmaken van veiligheid.
indicator meegenomen in het vergelijkend onderzoek.
Formatie van veiligheid
De invloed van de coronapandemie op de begroting van 2021
In dit onderzoek is de formatie van de afdeling veiligheid van gemeenten niet meegenomen, omdat
In 2021 hebben verschillende gemeenten fors extra geïnvesteerd als gevolg van de
deze informatie niet (openbaar) beschikbaar is. De formatie van de afdeling kan echter wel een
coronapandemie. Bijvoorbeeld om de lokale economie te stimuleren, maar ook om de
doorslaggevende factor zijn in de mate waarin de afdeling veiligheid zich kan richten op bepaalde
coronamaatregelen te kunnen handhaven. Dit heeft als gevolg dat de gemeentelijke begroting van
thema’s, bijbehorende taken (voldoende) kan uitvoeren en de gewenste doelen kan behalen. Ter
2021 soms hoger uit is gevallen dan de jaren voor de coronapandemie. Specifiek ten aanzien van
illustratie kan de veiligheidsbegroting bijvoorbeeld (relatief) ruim zijn, maar als er niet voldoende of
de veiligheidsbegroting heeft de coronapandemie ervoor gezorgd dat sommige gemeenten
niet de gewenste medewerkers voorhanden zijn om de inspanningen te leveren, zal dit van invloed
(eenmalige) uitgaven hebben gedaan die ervoor kunnen zorgen dat de veiligheidsbegroting flink
zijn op de resultaten en effecten die worden behaald.
hoger uitvalt dan de jaren daarvoor. Waar dit inzichtelijk was, is dit in de tabel weergegeven. 5
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
1. AANLEIDING Gemeente
Inwoneraantal per 1 jan. 2021 [gemeente met meeste inwoners staat bovenaan]
2. METHODE
3. NUANCES
Totale begroting* (absoluut)
Begroting Veiligheid* (absoluut)
Uitsplitsing en duiding begroting Veiligheid
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
NIET = andere begrotingspost dan Veiligheid
4. VERGELIJKINGSTABEL
5. CONCLUSIE
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020**
Veiligheidsgevoel in 2019*** - voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
Almere
214.715
988.180
21.041
Brandveiligheid: Openbare orde: Veiligheidsbeleid: *Bijdrage veiligheidsregio:
1.100 6.400 1.800 11.800
2,13%
€ 98,00
48,1
- 37,8% - 2,1% - 19,5%
Breda
184.126
687.740
31.521
Veiligheid openbare ruimte: Zichtbare criminaliteit: Ondermijning: Zorg en Veiligheid: Fysieke veiligheid*: Veilig Breda Algemeen: *Bijdrage veiligheidsregio:
7.775 516 1.963 791 18.449 2.027 12.397
4,58%
€ 171,19
60,5
- 38,2% - 1,9% - 18,2%
Nijmegen
177.359
832.000
19.500
Crisisbeheersing & brandweer*: 14.581 Openbare orde en veiligheid: 4.888 *Bijdrage veiligheidsregio: 11.677
2,34%
€ 109,95
62,4
- 44,3% - 1,3% - 18,8%
Apeldoorn
164.781
588.557
16.782
Crisisbeheersing & brandweer*: 12.334 Openbare orde en veiligheid: 4.399 Grondexploitatie: 49 *Bijdrage veiligheidsregio: 11.677
2,86%
€ 101,84
46,8
- 28,2% - 1,0% - 12,7%
Haarlem
162.543
598.621
32.294
Crisisbeheersing en brandweer*: 13.420 Openbare orde en Veiligheid: 13.365 * Bijdrage veiligheidsregio: 12.711
5,39%
€ 198,68
50,0
- 34,2% - 2,0% - 16,6%
Arnhem
162.424
733.338
16.477
Crisisbeheersing op orde*: Criminaliteit maakt geen kans: Personeel: Handhaving i.h.k.v. CHerstelagenda: * Bijdrage veiligheidsregio:
2,25%
€ 101,44
69,7
- 40,7% - 1,4% - 20,3%
* Uitgegaan van de begrote lasten in 2021 ** Voorlopige cijfers CBS *** Cijfers CBS
15.662 815 3.200 400 12.900
Deze tabel is conform de initiële opdracht gerangschikt o.b.v. inwoneraantal. In bijlage 2 zijn verschillende tabellen te vinden, gerangschikt op basis van andere relevante indicatoren. 6
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Zie volgende pagina voor vervolg van tabel.
1. AANLEIDING Gemeente [vervolg tabel]
Arnhem
Enschede
2. METHODE
3. NUANCES
Inwoneraantal per 1 jan. 2021
Totale begroting* (absoluut)
Begroting Veiligheid* (absoluut)
Uitsplitsing en duiding begroting Veiligheid
[gemeente met meeste inwoners staat bovenaan]
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
162.424
733.338
16.477
Crisisbeheersing op orde*: Criminaliteit maakt geen kans: Personeel: Handhaving i.h.k.v. CHerstelagenda: * Bijdrage veiligheidsregio:
159.732
722.799
21.067
NIET = andere begrotingspost dan Veiligheid
15.662 815 3.200
5. CONCLUSIE
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020**
Veiligheidsgevoel in 2019***
2,25%
€ 101,44
69,7
- 40,7% - 1,4% - 20,3%
2,91%
€ 131,89
63,6
- 35,1% - 2,5% - 17,9%
- voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
400 12.900
Crisisbeheersing en brandweer*: 13.551 Openbare orde en veiligheid: 7.515 * Bijdrage veiligheidsregio: 13.448 NIET: Bestemmen & VTH:
4. VERGELIJKINGSTABEL
10.771
Haarlemmermeer
157.789
494.752
19.002
Veilige woon- en leefomgeving: 3.931 Crisisbeheersing & Brandweer*: 15.070 *Bijdrage veiligheidsregio: 16.000
3,84%
€ 120,42
47,7
- 29,6% - 0,7% - 11,5%
Amersfoort
157.462
571.934
15.416
Sociale veiligheid: Fysieke veiligheid: Handhaving: *Bijdrage veiligheidsregio:
3.825 10.657 735 10.563
2,70%
€ 97,90
47,5
- 39,2% - Niet bekend - 14,8%
Zaanstad
156.901
548.677
22.521
Handhavingsprogramma: Uitvoering IVH: RIEC, Bibob en weerbaarheid: *Bijdrage veiligheidsregio:
7.711 1.178 164 13.468
4,10%
€ 143,54
45,7
- 32,9% - Niet bekend - 16,4%
‘s-Hertogenbosch
155.490
784.350
22.239
Openbare orde en veiligheid: 8.365 Verkeer en vervoer: 1.926 Crisisbeheersing & brandweer*: 9.226 Geëscaleerde zorg 18+: 2.546 *Bijdrage veiligheidsregio: niet bekend
2,84%
€ 143,03
58,1
- 31,9% - Niet bekend - 14,2%
* Uitgegaan van de begrote lasten in 2021 ** Voorlopige cijfers CBS *** Cijfers CBS
Deze tabel is conform de initiële opdracht gerangschikt o.b.v. inwoneraantal. In bijlage 2 zijn verschillende tabellen te vinden, gerangschikt op basis van andere relevante indicatoren. 7
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
1. AANLEIDING
2. METHODE
3. NUANCES
4. VERGELIJKINGSTABEL
5. CONCLUSIE
Gemiddelde waarden indicatoren De onderstaande tabel presenteert de gemiddelde waarden van de indicatoren, berekend op basis van de vergelijkingstabel op de vorige twee pagina’s. In de conclusie in hoofdstuk 5 zijn de waarden van de gemeente Arnhem vergeleken met de gemiddelden uit de onderstaande tabel.
Inwoneraantal 1 januari 2021
Gemiddelde onderzochte gemeenten
168.483
Totale begroting (absoluut)
Begroting Veiligheid (absoluut)
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020
Veiligheidsgevoel in 2019
x € 1.000
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
x € 1.000 686.450
21.624
3,27%
€ 128,90
54,55
- 35,65% - 1,61%* - 16,45%
- voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
*Gemiddelde van 8 gemeenten, voor 3 gemeenten was dit percentage niet bekend.
8
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
1. AANLEIDING
2. METHODE
3. NUANCES
4. VERGELIJKINGSTABEL
5. CONCLUSIE
In dit hoofdstuk worden enkele feitelijke conclusies gepresenteerd die volgen uit de
Aantal misdrijven – bovengemiddeld
vergelijking van de gemeente Arnhem met de tien andere onderzochte gemeenten.
De gemeente Arnhem kent relatief hoge misdaadcijfers, zo bleek eerder uit het rekenkameronderzoek. Dit onderzoek toont aan dat er ruim vijftien misdrijven per 1.000
Conclusies per indicator
inwoners meer worden gepleegd in Arnhem dan het gemiddelde van 54,6 in de onderzochte
Totale begroting (absoluut) – bovengemiddeld
gemeenten. Arnhem is hiermee met duidelijke afstand lijstaanvoerder in deze categorie met
De totale begrote lasten voor 2021 waren voor de gemeente Arnhem zo’n € 46,8 miljoen
69,7 misdrijven per 1.000 inwoners in 2020.
(oftewel 6,83%) hoger dan het gemiddelde voor de elf onderzochte gemeenten. Arnhem heeft de op drie na grootste begroting van de onderzochte gemeenten. Qua inwoneraantal
Veiligheidsgevoel – bovengemiddeld
zit Arnhem 6.000 inwoners onder het gemiddelde. Hieruit kan geconcludeerd worden dat
Ten aanzien van het door de inwoners ervaren veiligheidsgevoel scoort de gemeente Arnhem
Arnhem een relatief grote totale begroting heeft ten opzichte van de andere gemeenten.
bovengemiddeld. 40,7% van de Arnhemmers zegt zich wel eens onveilig te voelen, ten opzichte van 35,7% gemiddeld in de onderzochte gemeenten. Alleen in Nijmegen ligt dit
Begroting veiligheid (absoluut) – onder gemiddeld
percentage met 44,3% hoger. Ook voelt 20,3% van de ondervraagden zich wel eens onveilig
De gemeente Arnhem besteedt absoluut gezien ruim € 5 miljoen minder aan veiligheid dan
in de eigen buurt, ten opzichte van 16,5% gemiddeld. Dit is het hoogste percentage van alle
gemiddeld. Arnhem heeft de op één na kleinste begroting voor veiligheid van alle elf
onderzochte gemeenten. Alleen op de vraag of men zich vaak onveilig voelt antwoordden
onderzochte gemeenten. Alleen de veiligheidsbegroting van de gemeente Amersfoort is
minder Arnhemmers “ja” dan gemiddeld: 1,4% ten opzichte van 1,6% bij alle onderzochte
lager. Hieruit kan geconcludeerd worden dat Arnhem relatief weinig besteedt aan veiligheid
gemeenten.
ten opzichte van haar inwoneraantal. Algemene conclusie Begroting veiligheid als percentage van totale begroting – onder gemiddeld
Op basis van dit vergelijkende onderzoek kan geconcludeerd worden dat de gemeente
In navolging op de onder-gemiddelde absolute begroting voor veiligheid, is ook het
Arnhem zowel absoluut als relatief gezien minder financiële middelen besteedt aan veiligheid
percentage van de begroting voor veiligheid ten opzichte van de totale gemeentelijke
dan negen van de tien onderzochte gemeenten in deze benchmark. Ondanks de relatief
begroting relatief laag in Arnhem. De gemeente Arnhem besteedt 2,25% van haar totale
omvangrijke totale gemeentelijke begroting, gaat slechts een relatief beperkt deel naar beleid
begroting aan veiligheid en scoort hiermee ruim 1% onder het gemiddelde. Alleen de
en uitvoering om de veiligheid en leefbaarheid te waarborgen in Arnhem. Per inwoner
gemeente Almere besteedt relatief gezien een kleiner deel van de totale begroting aan
betekent dit een onder-gemiddeld budget voor veiligheid.
veiligheid. Zowel qua aantal misdrijven per inwoner als het ervaren veiligheidsgevoel in de gemeente Begroting veiligheid per inwoner – onder gemiddeld
scoort Arnhem aanzienlijk minder goed dan de tien andere gemeenten van vergelijkbare
Ook wanneer de veiligheidsbegroting wordt gedeeld door het aantal inwoners scoort Arnhem
grootte. In navolging van de conclusie van de Arnhemse Rekenkamer dat Arnhem qua
laag ten opzichte van de andere gemeenten. De € 101,44 die in Arnhem per inwoner wordt
omvang van georganiseerde criminaliteit eerder een G4-gemeente lijkt, zou deze benchmark
besteed aan veiligheid ligt ruim onder het gemiddelde van € 128,90 per inwoner. Alleen de
daarom aanleiding kunnen zijn de gemeentelijke uitgaven aan veiligheid in Arnhem te
gemeenten Almere en Apeldoorn besteden een kleiner bedrag per inwoner aan veiligheid
herijken.
dan Arnhem. De verschillen in deze categorie zijn substantieel. Zo besteedt de gemeente Haarlem bijna het dubbele vergeleken met Arnhem per inwoner aan veiligheid. 9
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Bronvermelding Algemene brondocumenten • Centraal Bureau voor de Statistiek (2020). Geregistreerde criminaliteit; soort misdrijf, regio. Voorlopige cijfers 2020. • Centraal Bureau voor de Statistiek (2019). (On)veiligheidsbeleving; regio. Cijfers 2019. Op basis van de Veiligheidsmonitor 2019. • De Rekenkamer Arnhem (2021, 15 juni). De wet van de stimulerende achterstand: Onderzoek Ondermijning. Via: https://www.nvrr.nl/wp-content/uploads/2021/06/De-wet-van-de-stimulerende-achterstandonderzoek-naar-ondermijng-Rekenkamer-Arnhem.pdf
Breda • Gemeente Breda (2020, 9 oktober). Begroting 2021. Via: Begroting 2021 (hetgeldvanbreda.nl) • Gemeente Breda (2020). Meerjarenprogramma Veiligheid. Via: kennisbank.breda.nl Enschede • Gemeente Enschede (2021). Gemeentebegroting 2021-2024. Via: Gemeentebegroting 2021 (enschede.nl) • Gemeente Enschede (2021, februari). Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024. Via: https://www.enschede.nl/sites/default/files/Integraal-veiligheidsbeleid.pdf
Online bronnen • Vereniging van Nederlandse Gemeenten • waarstaatjegemeente.nl • data.politie.nl • leefbarometer.nl • zichtopondermijning.nl
Haarlem • Gemeente Haarlem (2021). Financiële stukken: Begroting. Via: https://gemeentebestuur.haarlem.nl/bestuurlijke-stukken/financiele-stukken/begroting • Gemeente Haarlem (2020). Programmabegroting 2021 – 2025. Via: https://gemeentebestuur.haarlem.nl/bestuurlijke-stukken/financiele-stukken/Programmabegroting-20212025-HLM-28092020.pdf • Gemeente Haarlem (2019). IVH 2019-2022 Integraal Veiligheids- en Handhavingsbeleid. Via: https://gemeentebestuur.haarlem.nl/bestuurlijke-stukken/2018814461-2-Bijlage-1-Integraal-Veiligheidsen-Handhavingsbeleid-2019-2022-2.pdf
Gemeentelijke documenten Almere • Gemeente Almere (2020). Programmabegroting 2021. Via: https://almere.begroting2021.nl/assets/docs/Totaalbegroting%202021.pdf • Gemeente Almere (2020). Jaarplan Veiligheid 2021. Via: https://veilig.almere.nl/beleid-cijfers-enconvenanten/jaarplan-veiligheid-2021
Haarlemmermeer • Gemeente Haarlemmermeer (2018, 10 juli). Kadernota Integrale Veiligheid 2018-2022. Via: https://hetccv.nl/fileadmin/user_upload/cafile6320726775869420495.pdf • Gemeente Haarlemmermeer (2020). Programmabegroting 2021-2024. Via: https://programmabegroting.haarlemmermeer.nl/2021/
Amersfoort • Gemeente Amersfoort (2020). Begroting 2021. Via: https://amersfoort.begroting-2021.nl/ • Gemeente Amersfoort (2020, 10 november). Meerjarenbegroting 2021-2024. Via: https://amersfoort.begroting-2021.nl/assets/docs/Meerjarenbegroting%202021-2024%20%20Besluit%20raad%2010-11.pdf • Afdeling Bestuur, Strategie en Veiligheid Gemeente Amersfoort (2019, oktober). Integraal veiligheidsprogramma 2020-2022. Via: https://www.amersfoort.nl/web/file?uuid=ff98645b-2a9f-4328-8fbbd5dc8b5d27dc&owner=a46adc0b-3fdf-46de-afba-c11e346680c1&contentid=10456
Nijmegen • Gemeente Nijmegen (2020, 15 september). Stadsbegroting Gemeente Nijmegen 2021. Via: https://nijmegen.begroting-2021.nl/p47162/veiligheid • Gemeente Nijmegen (2018). De weerbare stad. Veiligheidsplan 2018-2022. Via: https://online.ibabs.eu/ibabsapi/publicdownload.aspx?site=Nijmegen&id=8c5da943-2d28-4d70-b53c8aec530e2f56
Apeldoorn • Gemeente Apeldoorn (2020). Meerjaren Programma Begroting 2021-2024: Werken voor de Toekomst. Via: https://apeldoorn.begroting-2021.nl/p28500/download • Gemeente Apeldoorn (2019, januari). Integraal Veiligheidsplan 2019-2022: Met vertrouwen samen verder. Via: https://www.apeldoorn.nl/DATA/TER/inwoners/integraal_veiligheiddsplan.pdf
‘s-Hertogenbosch • Gemeente 's Hertogenbosch (2020). Begroting 2021. Via: https://s-hertogenbosch.begroting-2021.nl/ • Gemeente 's Hertogenbosch (2018, 11 december). Integraal Veiligheidsplan 2019-2022. Via: https://www.shertogenbosch.nl/fileadmin/Website/Stad_bestuur/Stad/Veiligheid/IVP_2019-2022_def.pdf
Arnhem • Gemeente Arnhem (2020/2021). Infographic Begroting 2021. Via: https://arnheminfographic.begroting2021.nl/ • Gemeente Arnhem (2020/2021). Geamendeerde begroting 2021. Via: https://arnhem.begroting2021.nl/assets/docs/Geamendeerde%20Begroting%202021.pdf • Gemeente Arnhem (2020/2021) Begroting 2021: Veiligheid. Via: https://arnhem.begroting2021.nl/p29529/veiligheid • Gemeente Arnhem (2019, 27 februari). Arnhem; Veilige Stad. Kadernota Veiligheid 2018-2022. Via: https://mijnspijkerkwartier.nl/files/mijnspijkerkwartier.nl/uploads/files/704786/Kadernota%20Veiligheid%2 02018%202022%20Arnhem%20Veilige%20Stad.pdf
Zaanstad • Gemeente Zaanstad (2020, 10 november). Begroting 2021-2024. Via: https://zaanstad.begroting-2021.nl/ • Gemeenten Zaanstad, Oostzaan & Wormerland (2018, 7 november). Integraal Veiligheidsplan 2019-2022. Via: https://zaanstad.raadsinformatie.nl/document/7030050/1/Bijlage_Integraal_Veiligheidsplan_20192022_IVP • Gemeente Zaanstad (2020). Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2021. Via: https://www.zaanstad.nl/mozard/document/docnr/9347572/bijlage%20%20Uitvoeringsprogramma%20Vergunningverlening,%20Toezicht%20en%20Handhaving%202021
10
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Bijlage 1 Duiding gemeentelijke begrotingen en beleidskaders
Duiding vergelijkingstabel •
Op de volgende pagina’s wordt per onderzochte gemeente geduid hoe de veiligheidsbegroting is opgebouwd en welke veiligheidsonderwerpen in het beleidskader zijn geprioriteerd. Op basis hiervan wordt geconcludeerd welke taken en werkzaamheden binnen veiligheid en de veiligheidsbegroting vallen. Deze nuances zijn relevant om in acht te nemen bij het interpreteren van de data en het vergelijken van gemeenten op basis van de vergelijkingstabel.
radicalisering) Rampenbestrijding en crisisbeheersing
Conclusie In de gemeente Almere vallen zowel de beleidsafdeling OOV, als de uitvoerende afdeling VTH onder de begroting van Veiligheid. Binnen het beleidsveld van Veiligheid vallen ook activiteiten die het sociaal en zorg domein raken, zoals schoolveiligheid en de aanpak van jeugdcriminaliteit.
1. Almere Begroting Het thema veiligheid is in de programmabegroting 2021 ondergebracht binnen ‘Programma 7 Veiligheid’. Dit programma bestaat uit vier onderdelen: Brandveiligheid, Openbare orde, Veiligheidsbeleid, en Veiligheidsregio. Relevant hierin zijn voornamelijk de onderdelen Openbare orde en Veiligheidsbeleid. Openbare orde betreft: • Apparaatskosten (hoofdzakelijk personeelskosten voor toezicht en handhaving op straat); • Evenementen; • Openbare orde en Veiligheid (dit budget wordt ingezet voor handhaving van de openbare orde); • Stads- en cameratoezicht.
2. Breda Begroting Het thema veiligheid is in de begroting van 2021 ondergebracht binnen het programma ‘Basis op Orde in Breda’ en specifiek het thema ‘Veilig Breda’. Uit het financieel totaaloverzicht in de bijlagen van de begroting zijn de volgende onderdelen te onderscheiden: • Veiligheid openbare ruimte • Zichtbare criminaliteit • Ondermijning • Zorg en Veiligheid • Fysieke veiligheid (waaronder waarschijnlijk de Veiligheidsregio valt) • Veilig Breda Algemeen
Het Veiligheidsbeleid betreft: • Jeugdcriminaliteit en overlast • High Impact Crime • Nazorg ex-gedetineerden • Subsidies • Veiligheidsbeleid • Veiligheidshuis
Beleidskader Het Meerjarenprogramma Veiligheid van de gemeente Breda beschrijft het beleidskader, waarin de volgende prioriteiten zijn opgenomen: • Ondermijning • Zorg en Veiligheid • Veiligheid openbare ruimte • Fysieke veiligheid • Zichtbare criminaliteit
Beleidskader Prioriteiten in het beleidskader zijn opgenomen in het Jaarplan Veiligheid 2021 en omvatten: • Veilige wijken (high impact crimes, veelvoorkomende criminaliteit en cyberveiligheid, overlast op straat) • Ondermijning & georganiseerde criminaliteit • Zorg en veiligheid (jeugdoverlast en -criminaliteit, school en veiligheid, woonoverlast,
Conclusie In de gemeente Breda vallen zowel de beleidsafdeling OOV, als de uitvoerende afdeling VTH onder de begroting van Veiligheid. Binnen het beleidsveld van Veiligheid vallen onder de prioriteit zorg en veiligheid tevens activiteiten die raken aan het sociaal en zorg domein, zoals de aanpak van jeugdcriminaliteit, alcohol- en drugsgebruik en seksuele uitbuiting. De onderwerpen die terugkomen in de begroting komen volledig overeen met de onderdelen in het beleidskader. 12
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
3. Nijmegen
•
Informatiepositie en intelligence
Begroting
•
Verbinding van zorg en veiligheid
Het thema veiligheid is in de begroting van 2021 ondergebracht binnen ‘Programma Veiligheid’.
•
Sociale kwaliteit (overlast door personen)
Dit programma bestaat uit twee taakvelden:
•
Jeugdcriminaliteit en individuele probleemjongeren
•
Crisisbeheersing en brandweer
•
Georganiseerde /ondermijnende criminaliteit
•
Openbare orde en veiligheid
•
Digitale criminaliteit
•
High Impact Crime (HIC)
Beleidskader Het beleidskader voor het programma Veiligheid van de gemeente Nijmegen is opgenomen in
Conclusie
het Veiligheidsplan 2018-2022. Hierin zijn de volgende onderwerpen opgenomen als prioriteiten:
De gemeente Apeldoorn focust zich voornamelijk op sociale veiligheid en het snijvlak van zorg
•
Intelligence
•
Veiliger Wijkteams
en veiligheid. Het is niet duidelijk of VTH ook onder veiligheid valt.
•
Zorg en veiligheid
5. Haarlem
•
Fysieke veiligheid
Begroting
•
Ondermijningscriminaliteit
Het thema veiligheid is in de programmabegroting ondergebracht binnen ‘Programma 6 Burger, bestuur en veiligheid’, meer specifiek ‘Beleidsveld 6.3 Openbare orde en veiligheid’. Hieronder
Conclusie
vallen twee afdelingen :
In de gemeente Nijmegen vallen zowel de beleidsafdeling OOV, als de uitvoerende afdeling VTH
•
Veiligheid en Handhaving
onder de begroting van Veiligheid. Binnen het beleidsveld van Veiligheid vallen onder de
•
Vergunningen Toezicht en Handhaving
prioriteit zorg en veiligheid tevens activiteiten die raken aan het sociaal en zorg domein, zoals de
aanpak van jeugdcriminaliteit en personen met verward gedrag.
Beleidskader Het beleidskader omvat het Integraal Veiligheids- en Handhavingsbeleid, prioriteiten hierin zijn:
4. Apeldoorn
•
Ondermijnende criminaliteit
Begroting
•
Zorg en Veiligheid
Het thema veiligheid is in de Meerjaren Programma Begroting 2021-2024 ondergebracht binnen
•
Leefbaarheid van wijken en buurten
‘Programma 2 Veiligheid’. Dit programma bestaat uit twee pijlers:
•
Jeugd en Veiligheid
•
High Impact Crimes
•
Openbare orde en veiligheid
•
Crisisbeheersing en brandweer
Daarnaast is binnen programma 3 ‘Openbare Ruimte’ ook een kostenpost ‘1.2 Openbare orde en
Conclusie
veiligheid’ opgenomen, Dit kan budget t.b.v. Toezicht & Handhaving zijn.
In de gemeente Haarlem vallen zowel de beleidsafdeling OOV, als de uitvoerende afdeling VTH onder de begroting van Veiligheid. Binnen het beleidsveld van Veiligheid vallen tevens
Beleidskader
activiteiten die raken aan het sociaal en zorg domein, zoals de aanpak van verward gedrag (Zorg
Het beleidskader voor het thema veiligheid is opgenomen in het Integraal Veiligheidsplan 2019-
en Veiligheid) en de aanpak van jeugdcriminaliteit (Jeugd en Veiligheid).
2022 van de gemeente Apeldoorn, met de volgende prioriteiten: 13
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
6. Enschede
Beleidskader
Begroting
Het programma Veiligheid van de gemeente Haarlemmermeer valt uiteen in twee beleidsdoelen.
In de gemeentebegroting 2021 is Veiligheid belegd onder ‘Programma 3.1: Samenleving en
De prioriteiten uit de Kadernota Integrale Veiligheid zijn ondergebracht binnen een van de twee
bestuur’, specifiek in het kader van ‘Doel 5. Openbare orde en veiligheid’. Ten behoeve van de
beleidsdoelen:
Openbare Orde en Veiligheid zijn drie taken opgenomen in de begroting: •
Bevorderen verbinding in samenleving (tegengaan polarisatie en radicalisering)
Beleidsdoel A: Een veilige woon- en leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers in
•
Ervoor zorgen dat Enschede een ongunstig klimaat heeft voor ondermijnende activiteiten
de gemeente Haarlemmermeer.
•
Versterken van de samenwerking tussen zorg en veiligheid
•
Verbeteren veiligheidsgevoel in eigen buurt
Belangrijk hierbij te noemen is dat bestemmen en VTH in het programma ‘Duurzaam wonen,
•
Versterken van de keten ‘zorg-veiligheid’
leven en werken’ vallen, dus niet binnen de begroting van Veiligheid.
•
Aanpak ondermijning / georganiseerde criminaliteit
•
Integraal samenwerken aan contraterrorisme, extremisme en radicalisering (CTER)
•
Uitvoeringsprogramma Veiligheid realiseren
Beleidskader Het beleidskader hiervoor is opgenomen in het Integraal veiligheidsbeleid 2021-2024 van de
gemeente Enschede. Binnen de gemeente Enschede is een scheiding tussen fysieke veiligheid en
Beleidsdoel B: Het verzekeren van de doelmatige en slagvaardige hulpverlening op het gebied
sociale veiligheid gemaakt. Het Integraal Veiligheidsbeleid richt zich op sociale veiligheid.
van brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening.
Prioriteiten hierin zijn:
•
Het voorkomen van brand
•
Zorg en veiligheid
•
Deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling VRK
•
Jeugd en veiligheid
•
Uitvoeren van inspecties op de brandveiligheidsvoorschriften
•
Georganiseerde ondermijnende criminaliteit
•
Goede voorbereiding op crisis en incidenten
•
Polarisering en radicalisering
Relevant hierbij te noemen is dat VTH onderdeel is van het integraal veiligheidsbeleid. Conclusie De gemeente Enschede mikt sterk op sociale veiligheid. Bestemmen en VTH vallen niet onder
Conclusie
veiligheid (en niet in zelfde begrotingspost), maar binnen het ruimtelijk domein.
In de gemeente Haarlemmermeer vallen zowel de beleidsafdeling OOV, als de uitvoerende afdeling VTH onder de begroting van Veiligheid. Binnen het beleidsveld van Veiligheid vallen
7. Haarlemmermeer
tevens activiteiten die raken aan het sociaal en zorg domein, zoals de aanpak van verward
Begroting
gedrag (Zorg en Veiligheid) en de aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit (Jeugd en
In de programmabegroting 2021-2024 van de gemeente Haarlemmermeer zijn twee taken
Veiligheid).
opgenomen voor het programma Veiligheid: •
Veilige woon- en leefomgeving
•
Brandweerzorg en crisisbeheersing (als bijdrage aan de veiligheidsregio)
14
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
8. Amersfoort
9. Zaanstad
Begroting
Begroting
Er zijn in de meerjarenbegroting 2021-2024 van de gemeente Amersfoort drie taken opgenomen
In de begroting van de gemeente Zaanstad voor 2021 zijn kosten begroot onder ‘Programma 6:
voor het Veiligheid en Handhaving, wat valt onder het onderwerp ‘Inclusieve en veilige stad’:
Veiligheid, handhaving en publieke dienstverlening’. Relevante posten uit de begroting die
•
Sociale veiligheid
betrekking hebben op veiligheid zijn:
o Kwetsbare personen, zorg en veiligheid
•
o Aanpak ondermijning en weerbaarheid bestuur •
Zorgen voor een schone, hele en veilige woon- en leefomgeving (Handhavingsprogramma)
o Cybercrime
•
Aanpak criminaliteit en overlast (Integraal Veiligheidsplan)
Fysieke Veiligheid
•
Interventies in RIEC-verband, Bibob en maatschappelijke weerbaarheid
o Brandveiligheid
•
Ramp en crisisbestrijding VrZW
o Bouwveiligheid
•
o Leefbaarheid wijken en buurten
Beleidskader
o Crisisbeheersing
De gemeente Zaanstad heeft samen met de gemeenten Oostzaan en Wormerland een Integraal
Handhaving
veiligheidsplan 2019-2022 opgesteld, waarin de volgende prioriteiten zijn opgenomen: •
High impact crimes
Beleidskader
•
Georganiseerde criminaliteit
Het beleidskader voor Veiligheid en Handhaving is bij de gemeente Amersfoort opgenomen in
•
Overlast door jongeren
het Integraal Veiligheidsprogramma 2020-2022. Hierin zijn drie aandachtsgebieden opgenomen:
•
Personen met verward gedrag
•
Cybercrime
•
Weerbaarheid en ondermijning
•
Zorg en Veiligheid
•
Digitale weerbaarheid
Conclusie In de gemeente Zaanstad vallen zowel de beleidsafdeling OOV, als de uitvoerende afdeling VTH
Conclusie
onder de begroting van Veiligheid. Binnen het beleidsveld van Veiligheid vallen tevens
In de gemeente Amersfoort vallen zowel de beleidsafdeling OOV, als de uitvoerende afdeling
activiteiten die raken aan het sociaal en zorg domein, zoals de aanpak van verward gedrag en
VTH onder de begroting van Veiligheid. Binnen het beleidsveld van Veiligheid vallen tevens
overlast van jongeren.
activiteiten die raken aan het sociaal en zorg domein, zoals de aanpak van verward gedrag (Zorg en Veiligheid), kwetsbare personen en radicalisering.
15
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
10. ‘s-Hertogenbosch
11. Arnhem
Begroting
Begroting
Het programma veiligheid is apart opgenomen binnen de begroting voor 2021 van de gemeente
In de geamendeerde begroting 2021 van Arnhem is veiligheid opgenomen als stedelijk
‘s-Hertogenbosch. In deze begroting zijn de volgende posten opgenomen:
programma ‘S01 Veiligheid’. Er wordt een splitsing gemaakt per ambitie en doel en hoe de
•
Openbare orde en veiligheid
middelen worden besteed. Hieruit wordt niet duidelijk of VTH ook onder veiligheid valt.
•
Verkeer en vervoer
Handhaving gebeurt ook vanuit de wijkprogramma’s, maar daarvan is niet uitgesplitst welk
•
Crisisbeheersing en brandweer
budget waarheen gaat.
•
Geëscaleerde zorg 18+
Het gemeentelijke team Handhaving bestaat uit het team Veiligheid en het team Leefbaarheid.
Daarnaast zijn de volgende doelstellingen opgenomen in de begroting van het programma
Het team Veiligheid werkt stedelijk vanuit het programma Veiligheid, terwijl het team
Veiligheid:
Leefbaarheid onder de wijksturing in de acht Arnhemse gebieden werkt.
•
Veilige woon- en leefomgeving
•
Bedrijvigheid en veiligheid
Beleidskader
•
Jeugd en veiligheid
Het beleidskader is opgenomen in de Kadernota Veiligheid 2018-2022: ‘Arnhem; Veilige Stad’. Dit
•
Fysieke veiligheid
bestaat uit de volgende onderdelen en prioriteiten:
•
Integriteit en veiligheid
•
Stedelijke Veiligheid o Terugdringen van misdrijven (High Impact Crimes, woninginbraken, straatroof)
Beleidskader
o Georganiseerde criminaliteit en witwassen tegengaan
Het beleidskader voor het programma Veiligheid is opgenomen in het Integraal Veiligheidsplan
•
2019-2022 gemeente ’s-Hertogenbosch. Hierin komt een aantal prioritaire thema’s naar voren: •
Wijkveiligheid o Wijkoverlast terugbrengen naar gemiddeld Arnhems niveau (woonoverlast, drugs,
Veilige en leefbare wijken en buurt
intimiderende jongerengroepen, vervuiling)
o Overlast, geweld op het snijvlak van Zorg & Veiligheid
•
Maatschappelijke veiligheid
o Vermogenscriminaliteit en High Impact Crimes
o Discriminatie
•
Veilig uitgaan en veilige evenementen
o Huiselijk geweld
•
Problematische jeugd en jeugdgroepen
o Jeugdcriminaliteit
•
Ondermijning
o Personen met verward gedrag
Daarnaast is een aantal overige strategische thema’s benoemd
•
Fysieke veiligheid o Voorbereiden op rampen en crises i.s.m. de veiligheidsregio Gelderland-Midden
Conclusie In de gemeente ‘s-Hertogenbosch vallen zowel de beleidsafdeling OOV, als de uitvoerende
Conclusie
afdeling VTH onder de begroting van Veiligheid. Binnen het beleidsveld van Veiligheid vallen
In de gemeente Arnhem vallen zowel de beleidsafdeling OOV, als een deel van de uitvoerende
tevens activiteiten die raken aan het sociaal en zorg domein, zoals de aanpak van jeugdoverlast
afdeling VTH onder de begroting van Veiligheid. Binnen het beleidsveld van Veiligheid vallen
en -problematiek en inperking van alcohol- en drugsinname.
tevens activiteiten die raken aan het sociaal en zorg domein, zoals de aanpak van verward gedrag (Zorg en Veiligheid) en de aanpak van jeugdcriminaliteit (Jeugd en Veiligheid).
16
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Bijlage 2 Vergelijkingstabel gerangschikt per relevante indicator
Rangschikking o.b.v. begroting Veiligheid als percentage van de totale begroting Gemeente
Inwoneraantal per 1 jan. 2021
Totale begroting* (absoluut)
Begroting Veiligheid* (absoluut)
Uitsplitsing en duiding begroting Veiligheid
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
NIET = andere begrotingspost dan Veiligheid
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020**
Veiligheidsgevoel in 2019*** - voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
Haarlem
162.543
598.621
32.294
Crisisbeheersing en brandweer*: 13.420 Openbare orde en Veiligheid: 13.365 * Bijdrage veiligheidsregio: 12.711
5,39%
€ 198,68
50,0
- 34,2% - 2,0% - 16,6%
Breda
184.126
687.740
31.521
Veiligheid openbare ruimte: Zichtbare criminaliteit: Ondermijning: Zorg en Veiligheid: Fysieke veiligheid*: Veilig Breda Algemeen: *Bijdrage veiligheidsregio:
7.775 516 1.963 791 18.449 2.027 12.397
4,58%
€ 171,19
60,5
- 38,2% - 1,9% - 18,2%
Zaanstad
156.901
548.677
22.521
Handhavingsprogramma: Uitvoering IVH: RIEC, Bibob en weerbaarheid: *Bijdrage veiligheidsregio:
7.711 1.178 164 13.468
4,10%
€ 143,54
45,7
- 32,9% - Niet bekend - 16,4%
Haarlemmermeer
157.789
494.752
19.002
Veilige woon- en leefomgeving: 3.931 Crisisbeheersing & Brandweer*: 15.070 *Bijdrage veiligheidsregio: 16.000
3,84%
€ 120,42
47,7
- 29,6% - 0,7% - 11,5%
Enschede
159.732
722.799
21.067
Crisisbeheersing en brandweer*: 13.551 Openbare orde en veiligheid: 7.515 * Bijdrage veiligheidsregio: 13.448
2,91%
€ 131,89
63,6
- 35,1% - 2,5% - 17,9%
2,86%
€ 101,84
46,8
- 28,2% - 1,0% - 12,7%
NIET: Bestemmen & VTH: Apeldoorn
164.781
588.557
16.782
10.771
Crisisbeheersing & brandweer*: 12.334 Openbare orde en veiligheid: 4.399 Grondexploitatie: 49 *Bijdrage veiligheidsregio: 11.677
* Uitgegaan van de begrote lasten in 2021 ** Voorlopige cijfers CBS
Zie volgende pagina voor vervolg van tabel.
*** Cijfers CBS
18
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Rangschikking o.b.v. begroting Veiligheid als percentage van de totale begroting Gemeente [vervolg tabel]
Inwoneraantal per 1 jan. 2021
Totale begroting* (absoluut)
Begroting Veiligheid* (absoluut)
Uitsplitsing en duiding begroting Veiligheid
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
NIET = andere begrotingspost dan Veiligheid
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020**
Veiligheidsgevoel in 2019*** - voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
‘s-Hertogenbosch
155.490
784.350
22.239
Openbare orde en veiligheid: 8.365 Verkeer en vervoer: 1.926 Crisisbeheersing & brandweer*: 9.226 Geëscaleerde zorg 18+: 2.546 *Bijdrage veiligheidsregio: niet bekend
2,84%
€ 143,03
58,1
- 31,9% - Niet bekend - 14,2%
Amersfoort
157.462
571.934
15.416
Sociale veiligheid: Fysieke veiligheid: Handhaving: *Bijdrage veiligheidsregio:
3.825 10.657 735 10.563
2,70%
€ 97,90
47,5
- 39,2% - Niet bekend - 14,8%
Nijmegen
177.359
832.000
19.500
Crisisbeheersing & brandweer*: 14.581 Openbare orde en veiligheid: 4.888 *Bijdrage veiligheidsregio: 11.677
2,34%
€ 109,95
62,4
- 44,3% - 1,3% - 18,8%
Arnhem
162.424
733.338
16.477
Crisisbeheersing op orde*: Criminaliteit maakt geen kans: Personeel: Handhaving i.h.k.v. CHerstelagenda: * Bijdrage veiligheidsregio:
2,25%
€ 101,44
69,7
- 40,7% - 1,4% - 20,3%
400 12.900
Brandveiligheid: Openbare orde: Veiligheidsbeleid: *Bijdrage veiligheidsregio:
1.100 6.400 1.800 11.800
2,13%
€ 98,00
48,1
- 37,8% - 2,1% - 19,5%
Almere
214.715
988.180
21.041
15.662 815 3.200
* Uitgegaan van de begrote lasten in 2021 ** Voorlopige cijfers CBS *** Cijfers CBS
19
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Rangschikking o.b.v. begroting Veiligheid per inwoner Gemeente
Inwoneraantal per 1 jan. 2021
Totale begroting* (absoluut)
Begroting Veiligheid* (absoluut)
Uitsplitsing en duiding begroting Veiligheid
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
NIET = andere begrotingspost dan Veiligheid
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020**
Veiligheidsgevoel in 2019*** - voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
Haarlem
162.543
598.621
32.294
Crisisbeheersing en brandweer*: 13.420 Openbare orde en Veiligheid: 13.365 * Bijdrage veiligheidsregio: 12.711
5,39%
€ 198,68
50,0
- 34,2% - 2,0% - 16,6%
Breda
184.126
687.740
31.521
Veiligheid openbare ruimte: Zichtbare criminaliteit: Ondermijning: Zorg en Veiligheid: Fysieke veiligheid*: Veilig Breda Algemeen: *Bijdrage veiligheidsregio:
7.775 516 1.963 791 18.449 2.027 12.397
4,58%
€ 171,19
60,5
- 38,2% - 1,9% - 18,2%
Zaanstad
156.901
548.677
22.521
Handhavingsprogramma: Uitvoering IVH: RIEC, Bibob en weerbaarheid: *Bijdrage veiligheidsregio:
7.711 1.178 164 13.468
4,10%
€ 143,54
45,7
- 32,9% - Niet bekend - 16,4%
‘sHertogenbosch
155.490
784.350
22.239
Openbare orde en veiligheid: 8.365 Verkeer en vervoer: 1.926 Crisisbeheersing & brandweer*: 9.226 Geëscaleerde zorg 18+: 2.546 *Bijdrage veiligheidsregio: niet bekend
2,84%
€ 143,03
58,1
- 31,9% - Niet bekend - 14,2%
Enschede
159.732
722.799
21.067
Crisisbeheersing en brandweer*: 13.551 Openbare orde en veiligheid: 7.515 * Bijdrage veiligheidsregio: 13.448
2,91%
€ 131,89
63,6
- 35,1% - 2,5% - 17,9%
3,84%
€ 120,42
47,7
- 29,6% - 0,7% - 11,5%
NIET: Bestemmen & VTH: Haarlemmermeer
157.789
494.752
19.002
10.771
Veilige woon- en leefomgeving: 3.931 Crisisbeheersing & Brandweer*: 15.070 *Bijdrage veiligheidsregio: 16.000
* Uitgegaan van de begrote lasten in 2021
Zie volgende pagina voor vervolg van tabel.
** Voorlopige cijfers CBS *** Cijfers CBS
20
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Rangschikking o.b.v. begroting Veiligheid per inwoner Gemeente [vervolg tabel]
Inwoneraantal per 1 jan. 2021
Totale begroting* (absoluut)
Begroting Veiligheid* (absoluut)
Uitsplitsing en duiding begroting Veiligheid
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
NIET = andere begrotingspost dan Veiligheid
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020**
Veiligheidsgevoel in 2019*** - voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
Nijmegen
177.359
832.000
19.500
Crisisbeheersing & brandweer*: 14.581 Openbare orde en veiligheid: 4.888 *Bijdrage veiligheidsregio: 11.677
2,34%
€ 109,95
62,4
- 44,3% - 1,3% - 18,8%
Apeldoorn
164.781
588.557
16.782
Crisisbeheersing & brandweer*: 12.334 Openbare orde en veiligheid: 4.399 Grondexploitatie: 49 *Bijdrage veiligheidsregio: 11.677
2,86%
€ 101,84
46,8
- 28,2% - 1,0% - 12,7%
Arnhem
162.424
733.338
16.477
Crisisbeheersing op orde*: Criminaliteit maakt geen kans: Personeel: Handhaving i.h.k.v. CHerstelagenda: * Bijdrage veiligheidsregio:
2,25%
€ 101,44
69,7
- 40,7% - 1,4% - 20,3%
400 12.900
15.662 815 3.200
Almere
214.715
988.180
21.041
Brandveiligheid: Openbare orde: Veiligheidsbeleid: *Bijdrage veiligheidsregio:
1.100 6.400 1.800 11.800
2,13%
€ 98,00
48,1
- 37,8% - 2,1% - 19,5%
Amersfoort
157.462
571.934
15.416
Sociale veiligheid: Fysieke veiligheid: Handhaving: *Bijdrage veiligheidsregio:
3.825 10.657 735 10.563
2,70%
€ 97,90
47,5
- 39,2% - Niet bekend - 14,8%
* Uitgegaan van de begrote lasten in 2021 ** Voorlopige cijfers CBS *** Cijfers CBS
21
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Rangschikking o.b.v. aantal misdrijven per 1.000 inwoners Gemeente
Arnhem
Enschede
Inwoneraantal per 1 jan. 2021
162.424
159.732
Totale begroting* (absoluut)
Begroting Veiligheid* (absoluut)
Uitsplitsing en duiding begroting Veiligheid
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
733.338
16.477
Crisisbeheersing op orde*: Criminaliteit maakt geen kans: Personeel: Handhaving i.h.k.v. CHerstelagenda: * Bijdrage veiligheidsregio:
722.799
21.067
NIET = andere begrotingspost dan Veiligheid
15.662 815 3.200
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020**
Veiligheidsgevoel in 2019***
2,25%
€ 101,44
69,7
- 40,7% - 1,4% - 20,3%
2,91%
€ 131,89
63,6
- 35,1% - 2,5% - 17,9%
- voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
400 12.900
Crisisbeheersing en brandweer*: 13.551 Openbare orde en veiligheid: 7.515 * Bijdrage veiligheidsregio: 13.448 NIET: Bestemmen & VTH:
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
10.771
Nijmegen
177.359
832.000
19.500
Crisisbeheersing & brandweer*: 14.581 Openbare orde en veiligheid: 4.888 *Bijdrage veiligheidsregio: 11.677
2,34%
€ 109,95
62,4
- 44,3% - 1,3% - 18,8%
Breda
184.126
687.740
31.521
Veiligheid openbare ruimte: Zichtbare criminaliteit: Ondermijning: Zorg en Veiligheid: Fysieke veiligheid*: Veilig Breda Algemeen: *Bijdrage veiligheidsregio:
7.775 516 1.963 791 18.449 2.027 12.397
4,58%
€ 171,19
60,5
- 38,2% - 1,9% - 18,2%
‘sHertogenbosch
155.490
784.350
22.239
Openbare orde en veiligheid: 8.365 Verkeer en vervoer: 1.926 Crisisbeheersing & brandweer*: 9.226 Geëscaleerde zorg 18+: 2.546 *Bijdrage veiligheidsregio: niet bekend
2,84%
€ 143,03
58,1
- 31,9% - Niet bekend - 14,2%
* Uitgegaan van de begrote lasten in 2021 ** Voorlopige cijfers CBS *** Cijfers CBS
Zie volgende pagina voor vervolg van tabel.
22
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Rangschikking o.b.v. aantal misdrijven per 1.000 inwoners Gemeente [vervolg tabel]
Inwoneraantal per 1 jan. 2021
Totale begroting* (absoluut)
Begroting Veiligheid* (absoluut)
Uitsplitsing en duiding begroting Veiligheid
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
NIET = andere begrotingspost dan Veiligheid
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020**
Veiligheidsgevoel in 2019*** - voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
Haarlem
162.543
598.621
32.294
Crisisbeheersing en brandweer*: 13.420 Openbare orde en Veiligheid: 13.365 * Bijdrage veiligheidsregio: 12.711
5,39%
€ 198,68
50,0
- 34,2% - 2,0% - 16,6%
Almere
214.715
988.180
21.041
Brandveiligheid: Openbare orde: Veiligheidsbeleid: *Bijdrage veiligheidsregio:
1.100 6.400 1.800 11.800
2,13%
€ 98,00
48,1
- 37,8% - 2,1% - 19,5%
Haarlemmermeer
157.789
494.752
19.002
Veilige woon- en leefomgeving: 3.931 Crisisbeheersing & Brandweer*: 15.070 *Bijdrage veiligheidsregio: 16.000
3,84%
€ 120,42
47,7
- 29,6% - 0,7% - 11,5%
Amersfoort
157.462
571.934
15.416
Sociale veiligheid: Fysieke veiligheid: Handhaving: *Bijdrage veiligheidsregio:
3.825 10.657 735 10.563
2,70%
€ 97,90
47,5
- 39,2% - Niet bekend - 14,8%
Apeldoorn
164.781
588.557
16.782
Crisisbeheersing & brandweer*: 12.334 Openbare orde en veiligheid: 4.399 Grondexploitatie: 49 *Bijdrage veiligheidsregio: 11.677
2,86%
€ 101,84
46,8
- 28,2% - 1,0% - 12,7%
Zaanstad
156.901
548.677
22.521
Handhavingsprogramma: Uitvoering IVH: RIEC, Bibob en weerbaarheid: *Bijdrage veiligheidsregio:
4,10%
€ 143,54
45,7
- 32,9% - Niet bekend - 16,4%
7.711 1.178 164 13.468
* Uitgegaan van de begrote lasten in 2021 ** Voorlopige cijfers CBS
*** Cijfers CBS
23
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Rangschikking o.b.v. voelt zich wel eens onveilig in eigen buurt Gemeente
Arnhem
Inwoneraantal per 1 jan. 2021
162.424
Totale begroting* (absoluut)
Begroting Veiligheid* (absoluut)
Uitsplitsing en duiding begroting Veiligheid
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
733.338
16.477
Crisisbeheersing op orde*: Criminaliteit maakt geen kans: Personeel: Handhaving i.h.k.v. CHerstelagenda: * Bijdrage veiligheidsregio:
400 12.900
NIET = andere begrotingspost dan Veiligheid
15.662 815 3.200
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020**
Veiligheidsgevoel in 2019***
2,25%
€ 101,44
69,7
- 40,7% - 1,4% - 20,3%
- voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
Almere
214.715
988.180
21.041
Brandveiligheid: Openbare orde: Veiligheidsbeleid: *Bijdrage veiligheidsregio:
1.100 6.400 1.800 11.800
2,13%
€ 98,00
48,1
- 37,8% - 2,1% - 19,5%
Nijmegen
177.359
832.000
19.500
Crisisbeheersing & brandweer*: 14.581 Openbare orde en veiligheid: 4.888 *Bijdrage veiligheidsregio: 11.677
2,34%
€ 109,95
62,4
- 44,3% - 1,3% - 18,8%
Breda
184.126
687.740
31.521
Veiligheid openbare ruimte: Zichtbare criminaliteit: Ondermijning: Zorg en Veiligheid: Fysieke veiligheid*: Veilig Breda Algemeen: *Bijdrage veiligheidsregio:
7.775 516 1.963 791 18.449 2.027 12.397
4,58%
€ 171,19
60,5
- 38,2% - 1,9% - 18,2%
Enschede
159.732
722.799
21.067
Crisisbeheersing en brandweer*: 13.551 Openbare orde en veiligheid: 7.515 * Bijdrage veiligheidsregio: 13.448
2,91%
€ 131,89
63,6
- 35,1% - 2,5% - 17,9%
5,39%
€ 198,68
50,0
- 34,2% - 2,0% - 16,6%
NIET: Bestemmen & VTH: Haarlem
162.543
598.621
32.294
10.771
Crisisbeheersing en brandweer*: 13.420 Openbare orde en Veiligheid: 13.365 * Bijdrage veiligheidsregio: 12.711
Zie volgende pagina voor vervolg van tabel.
* Uitgegaan van de begrote lasten in 2021 ** Voorlopige cijfers CBS *** Cijfers CBS 24
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
Rangschikking o.b.v. voelt zich wel eens onveilig in eigen buurt Gemeente [vervolg tabel]
Inwoneraantal per 1 jan. 2021
Totale begroting* (absoluut)
Begroting Veiligheid* (absoluut)
Uitsplitsing en duiding begroting Veiligheid
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
NIET = andere begrotingspost dan Veiligheid
Begroting Veiligheid als percentage van totale begroting
Begroting Veiligheid per inwoner
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners in 2020**
Veiligheidsgevoel in 2019*** - voelt zich wel eens onveilig - voelt zich vaak onveilig - voel zich wel eens onveilig in eigen buurt
Zaanstad
156.901
548.677
22.521
Handhavingsprogramma: Uitvoering IVH: RIEC, Bibob en weerbaarheid: *Bijdrage veiligheidsregio:
7.711 1.178 164 13.468
4,10%
€ 143,54
45,7
- 32,9% - Niet bekend - 16,4%
Amersfoort
157.462
571.934
15.416
Sociale veiligheid: Fysieke veiligheid: Handhaving: *Bijdrage veiligheidsregio:
3.825 10.657 735 10.563
2,70%
€ 97,90
47,5
- 39,2% - Niet bekend - 14,8%
‘s-Hertogenbosch
155.490
784.350
22.239
Openbare orde en veiligheid: 8.365 Verkeer en vervoer: 1.926 Crisisbeheersing & brandweer*: 9.226 Geëscaleerde zorg 18+: 2.546 *Bijdrage veiligheidsregio: niet bekend
2,84%
€ 143,03
58,1
- 31,9% - Niet bekend - 14,2%
Apeldoorn
164.781
588.557
16.782
Crisisbeheersing & brandweer*: 12.334 Openbare orde en veiligheid: 4.399 Grondexploitatie: 49 *Bijdrage veiligheidsregio: 11.677
2,86%
€ 101,84
46,8
- 28,2% - 1,0% - 12,7%
Haarlemmermeer
157.789
494.752
19.002
Veilige woon- en leefomgeving: 3.931 Crisisbeheersing & Brandweer*: 15.070 *Bijdrage veiligheidsregio: 16.000
3,84%
€ 120,42
47,7
- 29,6% - 0,7% - 11,5%
* Uitgegaan van de begrote lasten in 2021 ** Voorlopige cijfers CBS *** Cijfers CBS
25
Benchmark veiligheidsbegrotingen van gemeenten • © TwynstraGudde
TwynstraGudde adviseert overheid en bedrijfsleven op veel van de grote en urgente thema’s van deze tijd. Denk aan veiligheid, diversiteit, digitale transformatie, mobiliteit, duurzaamheid, energie, financiën en gezondheid. We bieden onze opdrachtgevers unieke, werkbare oplossingen en brengen
complexe projecten en programma’s tot een goed einde. Iets creëren van blijvende waarde, daar gaan we voor. Daardoor hebben we een directe impact op (toekomstige) maatschappelijke en economische ontwikkelingen. En dus een grote impact op morgen.
Oscar Laros 06 82 54 51 91
Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot deze presentatie berusten bij TwynstraGudde. Niets uit deze presentatie mag worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming van TwynstraGudde.