Bijlage 6 - Huidige situatie opvang Arnhem

Bijlage Datum

: 6 mei 2025

Aan

: Raadsleden en fractievolgers

Van

: Paul Smeulders

Betreft

: Huidige situatie opvang in Arnhem

1. Inleiding In Arnhem worden op dit moment ruim 3000 vluchtelingen opgevangen, waaronder ongeveer 1000 ontheemden uit Oekraïne. Overal in de wereld blijven mensen vluchten voor geweld, oorlog en onderdrukking. In Nederland is er nog steeds een dringende behoefte aan opvangplekken, zowel voor asielzoekers als voor Oekraïense ontheemden. Er bestaat een voortdurende dreiging dat vluchtelingen in Ter Apel buiten moeten slapen. Ook de aanhoudende oorlog in Oekraïne zorgt voor een constante instroom van ontheemden naar Nederland, terwijl de beschikbare opvangcapaciteit niet in gelijke mate toeneemt. De huidige opvangfaciliteiten, ook in Arnhem, zijn overvol. 2. De opgaven 2.1 Opvang Vluchtelingen COA Iedere gemeente heeft met de invoering van de ‘wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen’ (Spreidingswet) opdracht om een bepaald aantal opvangplekken te faciliteren. Voor Arnhem is deze indicatieve opgave 720 plekken. In april 2024 is de gemeente Arnhem een meerjarige samenwerking aangegaan met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) voor minimaal 1700 toekomstbestendige plekken in de permanente reguliere voorraad. In de samenwerkingsovereenkomst is afgesproken dat de gemeente zich ook blijft inspannen voor aanvullende tijdelijke opvang als dat nodig is. Op dit moment zijn er in Arnhem voor opvang door COA 884 plekken voor onbepaalde tijd en 1361 tijdelijk.

2.2 Opvang Oekraïense ontheemden In Arnhem verblijven ongeveer 750 Oekraïense ontheemden in drie gemeentelijke opvanglocaties aan de Doorwerthlaan in Presikhaaf, de Marasingel in Schuytgraaf en op twee opvangschepen aan de Nieuwe Kade. Ongeveer 240 Oekraïners verblijven op particuliere adressen. Voor de opvang van Oekraïense ontheemden heeft de gemeente Arnhem een nieuwe taakstelling gekregen. De taakstelling is per 1 januari 2025 verhoogd van 749 naar 976 plekken. Deze is per 1 juli 2025 weer naar beneden bijgesteld naar 881 plekken. Dat betekent echter niet dat landelijk de dringende behoefte aan nieuwe opvangplekken is afgenomen. Dit komt doordat de bestaande opvang vol zit, terwijl de instroom blijft en er de afgelopen tijd landelijk vrijwel geen nieuwe locaties bij zijn gekomen. Dat betekent dat, ook als Arnhem meer plekken realiseert dan de taakstelling vraagt, de behoefte om meer plekken te realiseren zal blijven. Plekken die worden gerealiseerd, zullen direct benut gaan worden. Omdat Arnhem doet wat het kan, niet wat moet, zullen we kansen voor nieuwe opvang in Arnhem benutten, ook als de taakstelling al bereikt is.

Beleid en Regie

1

2.3 Opvang van ongedocumenteerden Arnhem kiest er voor om ongedocumenteerden op te vangen en ondersteuning te bieden. Dit om te voorkomen dat mensen op straat belanden. Alleen al uit medemenselijkheid, maar ook omdat de maatschappelijke kosten daarvan vele malen hoger zijn dan de kosten voor de voorzieningen. Arnhem heeft twee voorzieningen voor opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers, onafhankelijk van een taakstelling of vergoeding van het Rijk: De Duif, een locatie voor daklozenopvang met een totale capaciteit van 18 plekken, heeft drie plekken voor vreemdelingen die volledig zijn uitgeprocedeerd en geen recht meer hebben op verblijf in Nederland. Er wordt voorzien in onderdak, maaltijden en sanitaire faciliteiten, zodat deze mensen niet op straat hoeven te slapen. Noodopvang Arnhem (NOA) biedt opvang aan asielzoekers van wie de aanvraag is afgewezen, maar die nog een kans maken in een nieuwe procedure. De opvang is specifiek bedoeld voor asielzoekers die een kansrijk herhaald verzoek tot verblijf hebben ingediend, of die zijn uitgeprocedeerd en meewerken aan hun terugkeer, maar door overmacht nog niet kunnen vertrekken. Daarnaast zijn er asielzoekers die rechtmatig in Nederland verblijven, maar door omstandigheden geen recht hebben op opvang, of die een medische noodzaak voor opvang hebben zonder beschikbare alternatieven.

De beoordeling van wie in aanmerking komt voor deze opvang, wordt gedaan door een toetsingscommissie. Eind 2023 waren er 12 personen in de opvang van NOA. 3. Huidige capaciteit van de opvang in Arnhem Locatie COA

Type

Plekken

Einddatum

Verlengbaar?

1.

Groningensingel

asiel

430

Onbepaalde tijd

nvt

2.

Elderhoeve

asiel

350

Onbepaalde tijd

nvt

3.

Frombergstraat

AMV

20

Onbepaalde tijd

nvt

4.

Velperweg

AMV

17

Onbepaalde tijd

nvt

5.

Amsterdamseweg

AMV

50

Onbepaalde tijd

nvt

Totaal onbepaalde tijd

884

6.

NH Rijnhotel

asiel

200

1 Augustus 2026

Nee

7.

Old Dutch Hotel

AMV

45

1 Juli 2025

Ja

8.

Nieuwe Kade

asiel

956

December 2025

Ja

9.

Postillionhotel

asiel

160

December 2025

Ja

Totaal tijdelijk

1361

Totaal COA

2228

Taakstelling 2025

720

Beleid en Regie 2

Gemeentelijke opvang Oekraïners

Plekken

Einddatum

Verlengbaar?

1.

Nieuwe Kade

374

31 december 2025

Ja

2.

Marasingel (Schuytgraaf)

175

31 december 2027

Te verplaatsen

3.

Doorwerthlaan (Presikhaaf)

200

1 juli 2027

Ja

5.

Marga Klompélaan (Rijkerswoerd)*

135

1 September 2031

Ja

Totaal (per 1-09-2025)

884

Taakstelling

881

Opvang ongedocumenteerden

Plekken

Einddatum

Verlengbaar?

1.

Noodopvang Arnhem

12

Onbepaalde tijd

nvt

2.

De Duif

3

Onbepaalde tijd

nvt

Totaal (per 1-09-2025)

15

*) De verbouwing van het pand is in volle gang. De ingebruikname is voorzien op 1 september 2025.

4. Ontwikkeling Heijenoordseweg 5 Het voormalig revalidatiecentrum aan de Heijenoordseweg 5 is recentelijk aangekocht door de gemeente in het kader van de herontwikkeling van de gebieden aan de westzijde van de Heijenoordseweg. De gebiedsontwikkeling gaat onverminderd door en de gemeente blijft in contact met de andere grondeigenaren. Deze tijdelijke opvanglocatie staat dat proces niet in de weg. Tot de te ontwikkelen plannen daadwerkelijk uitgevoerd worden, is het gebouw beschikbaar voor gebruik als opvanglocatie. We verwachten dat dit ongeveer vijf jaar zal duren. Het gebouw is opgedeeld in twee grote vleugels en een kleinere middenvleugel. In de ene vleugel komen woonunits voor Oekraïners voor 110 personen, in de andere vleugel worden 127 ‘reguliere’ vluchtelingen en 50 AMV’ers gehuisvest. De verbouwwerkzaamheden vinden plaats na de zomer van 2025. Beoogde ingebruikname is Q1 2026. Gebruik is voor een periode van vijf jaar, tot en met 31 december 2030. 5. Ambitie toekomstbestendige opvang Arnhem streeft naar een toekomstbestendige aanpak van vluchtelingenopvang, waarbij wij ons richten op de realisatie van 2000 duurzame opvangplekken binnen onze gemeentegrenzen. De

opvangplekken bestaan uit een vaste voorraad van 1700 plekken bij het COA en 300 gemeentelijke plekken. In de periode tot de realisatie van de 2000 permanente plekken blijven we

tijdelijke opvangplekken bieden. Zolang het nodig is zullen we vluchtelingen ruimhartig opvangen in onze gastvrije stad, ook bovenop de 2000 toekomstbestendige plekken. 5.1 Plekken met COA Om bovenstaande te realiseren hebben we samen met COA afspraken gemaakt. Gemeente Arnhem en COA zetten zich gezamenlijk in voor het creëren van ongeveer 1700 toekomstbestendige opvangplekken voor vluchtelingen in de vaste voorraad van COA. • Groningensingel: 430 (bestaand) • Elderhoeve: 350 (bestaand, door nieuwbouw op locatie te vervangen) • Rijnpark fase 1: 450 (te ontwikkelen vóór 2030)

Beleid en Regie 3

• •

Rijnpark fase 2: 350 (te ontwikkelen na 2030) Amsterdamseweg, Frombergstraat en Velperweg (AMV): 87 (bestaand)

5.2 Plekken van de gemeente De plekken die het aantal aanvullen tot de ambitie van 2000 toekomstbestendige opvangplekken realiseren we zelf. Naast de 15 permanente plekken voor opvang van ongedocumenteerden, zijn de minimaal 300 plekken in eerste instantie bedoeld voor het opvangen van Oekraïense ontheemden. Die plekken zijn op dit moment allemaal tijdelijk. Maar het is aannemelijk dat veel Oekraïners in Nederland willen blijven in het geval dat de oorlog beëindigd wordt, of als de Europese richtlijn Tijdelijke Bescherming vervalt. Om dit mogelijk te maken zal Arnhem nog lange tijd een substantieel aantal opvangplekken voor Oekraïners beschikbaar houden. Het streven is om van de huidige plekken op langere termijn minimaal 300 plekken als permanente voorraad te bestendigen. Hoe dit bereikt zal worden is nog niet bekend en is mede afhankelijk van het verloop van de situatie in Oekraïne, van de mogelijkheden van locaties en van financiering van locaties als kostenvergoeding Oekraïners vervalt.

Beleid en Regie 4