Bijlage 5 - Omgevingsdossier
Tekst van het document
OMGEVINGSDOSSIER Gebiedsvisie Stationsgebied Arnhem Zuid ‘De wijze waarop omwonenden en andere belanghebbenden bij de gebiedsvisie voor het Stationsgebied Arnhem Zuid zijn betrokken en over de planvorming zijn geïnformeerd’.
Arnhem, 2 november 2023
Aanleiding Voor u ligt het omgevingsdossier van de gebiedsvisie Stationsgebied Arnhem Zuid. In dit omgevingsdossier laten we zien hoe omwonenden en andere belanghebbenden van het stationsgebied Arnhem Zuid bij de planvorming zijn betrokken en over de planvorming zijn geïnformeerd. Er is bij de verslaglegging in dit plan aansluiting gezocht bij: •
De motie ‘Inzicht in betrekken omwonenden’ (zie bijlage A) die is ingediend voor het project Leidenweg op 18 december 2019 met nummer 19M190.
•
En vervolgens ook bij de handreiking ‘Betrek de buurt bij uw bouwplan1’ (vastgesteld op 24 februari 2022).
Het dossier start met een samenvatting van het volledige participatieproces dat eind 2021 is opgestart. In hoofdstuk 2 wordt antwoord gegeven op de vraag welke rol de omgeving en andere belanghebbenden hebben gekregen in het participatieproces van de gebiedsvisie. Vervolgens is er een stakeholdersanalyse (hoofdstuk 3) uitgevoerd op demografisch niveau en de mate van invloed. Ook wordt er aangegeven met wie (hoofdstuk 4) er vervolgens is gecommuniceerd. Aansluitend leest u op welke wijze en welke momenten er informatie is gedeeld en opgehaald (hoofdstuk 5). Het omgevingsdossier wordt afgesloten met de bijlagen: wat is er gebeurd met alle opgehaalde informatie en hoe is het verwerkt in de planvorming.
Projectteam Gebiedsvisie Station Arnhem Zuid.
1
https://www.omgevingsweb.nl/wp-content/uploads/po-assets/596772.pdf
2
Inhoudsopgave 1.
Samenvatting .................................................................................................................................. 4
2.
Wat is participatie binnen het Zijdekwartier Arnhem?................................................................. 6
3.
Stakeholdersanalyse ....................................................................................................................... 7
4.
Werkgroep en ‘brede’ omgeving.................................................................................................... 7
5.
Aanpak ............................................................................................................................................ 7 5.1
Werkgroep ........................................................................................................................... 8
5.2
Omgeving............................................................................................................................. 8
Bijlage A Motie inzicht betrekken omwonenden ..................................................................................... 9 Bijlage B Resultaten online enquête 2021 ............................................................................................. 11 Bijlage C Verslagen bewonersbijeenkomsten ........................................................................................ 12 Bijlage D Verslagen werkgroep bijeenkomsten ..................................................................................... 13 Bijlage E Verslagen wandelingen door projectgebied ........................................................................... 14
3
1.
Samenvatting
Werkwijze •
Wat? On- en offline feedback ophalen t.a.v. de gebiedsvisie voor het Stationsgebied Arnhem Zuid.
•
Wie? De directe omgeving (7073 adressen) is per postbrief uitgenodigd en er is online periodiek overleg geweest met 10 werkgroepleden.
•
Waarom? Temperatuur meten + nieuwe aandachtspunten en ideeën ophalen om de gebiedsvisie te versterken.
•
Hoe? Online enquête op thema’s groengebied tussen spoor en de Laar, woningen in de buurt van het station, elektrische deelauto’s, kantoorruimte, informeren/meepraten. De resultaten zijn op de projectwebsite en in online bijeenkomsten teruggekoppeld.
•
Wanneer? -
1ste participatiemoment: online van 6 t/m 19 september 2021 via een enquête tool.
-
Bewonersbijeenkomsten: online op 16 november 2021 van 19.30 uur – 21.30 uur. Online op 7 april 2022 en live op 19 september 2023 in het Lorentz Lyceum.
-
Wandelingen door het gebied op 24 en 27 november 2021.
-
Werkgroep: online op 20 januari 2022, 10 februari 2022, 22 maart 2022 en 13 juni 2023
Belangrijkste conclusies 1ste participatieronde september 2021 •
De totale respons van mensen die uitgenodigd zijn online de enquête in te vullen (7073) is 10,3% (728).
•
De respondenten zijn allen omwonenden en ondernemers uit De Laar, Elderveld en Schuytgraaf.
•
Op de thema’s woningen en groen zijn de meeste ideeën en aandachtspunten ontvangen. Met name geen woningen erbij (behoud groen), parkeerplaatsen, sociale veiligheid en horeca/winkels zijn genoemd.
•
De meerderheid van de respondenten gaat geen gebruik maken van een elektrische deelauto. Een van de aandachtspunten hierbij is het ontbreken van kennis.
De resultaten van de online enquête zijn terug te vinden in bijlage B
4
Verwerking en terugkoppeling Om uiteindelijk alle aangedragen aandachtspunten en ideeën binnen de vaste kaders, te verwerken in de planvorming is er/zijn er: •
Aparte overleggen geweest met de werkgroep. Bewoners noemen vergroening, verbinding van groen, verkeersveiligheid, het drukke verkeer naar de A50 en het voorkomen van schaduw van de nieuwe woningen als belangrijke punten. De gespreksverslagen zijn toegevoegd in bijlage D.
•
De resultaten uit de enquête zijn teruggekoppeld via: www.arnhem.nl/stationzuid, per post richting de 7073 adressen en op een online bewonersavond.
•
Op verschillende momenten is er een digitale nieuwsbrief verstuurd naar alle inschrijvers van de digitale nieuwsbrief en is de informatie online geplaatst op de projectwebsite.
Om uiteindelijk alle aangedragen aandachtspunten en ideeën, binnen de vaste kaders, te verwerken in de planvorming is er/zijn er op drie belangrijke onderwerpen aanpassingen gedaan.
Wijkpark Net als de gemeente vinden ook de bewoners het heel belangrijk dat het wijkpark behouden blijft. Het wijkpark wordt behouden voor de toekomst door de bestemming te wijzigen in Park/Landschap en de bebouwing zoveel mogelijk te concentreren rondom het stationsplein. Tevens is er een werkgroep waarin bewoners mee kunnen denken over het opknappen van het park. Tijdens alle bijeenkomsten zijn er al veel tips en aandachtspunten opgehaald voor het wijkpark, deze worden meegenomen in de verdere uitwerking.
Zon en schaduw Bewoners maakten zich zorgen over de effecten van zon en schaduw door de nieuwbouw voor de bestaande woningen. In de gebiedsvisie zijn de scenario’s op een aantal punten gewogen waarbij de lage impact voor de leefomgeving ( welk scenario heeft de laagste impact van wind, schaduw en uitzicht voor direct omwonenden.) een van de punten is. Daarnaast wordt bij de verdere uitwerking gezorgd dat de nieuwbouw zo min mogelijk negatieve impact van schaduw heeft op de bestaande woningen en de eventueel aanwezige zonnepanelen.
Parkeren en overlast in de buurt Bewoners hebben zorgen over de toename van het verkeer en het parkeren in de bestaande wijk. Binnenstedelijk ontwikkelen betekent dat het drukker wordt we zullen er voor zorgen dat het parkeergebruik van de toekomstige bewoners niet wordt afgewenteld op de straten in de omgeving. 5
2.
Wat is participatie binnen het Stationsgebied Arnhem Zuid?
Het betrekken en informeren van omwonenden en andere belanghebbenden valt ook onder de noemer participatie. Een breed begrip wat op vele manieren kan worden opgevat. Daarom kiezen we voor een aanpak waarbij we inwoners uit het gebied eerst vragen of en hoe zij betrokken willen zijn en stemmen we ons instrumentarium daarop af. Hieronder is te zien dat van alle bewoners die de enquête hebben ingevuld: •
Bijna 80% op de hoogte gehouden wil worden
•
Een kwart (25%) wil meepraten over de plannen
•
Een minderheid (8%) wil niet op de hoogte gehouden worden en/of meepraten met de plannen en 6% weet het niet of heeft geen mening
•
Hier is ook gekeken naar een verschil in behoefte als we de uitkomsten splitsen naar buurt. Het volgende komt dan naar voren:
➢ Schuytgraaf-Centrum: 83% wil op de hoogte gehouden worden en 26% wil meepraten. ➢ Schuytgraaf-Zuid: 72% wil op de hoogte gehouden worden en 27% wil meepraten. ➢ Elderveld-Zuid: 82% wil op de hoogte gehouden worden en 19% wil meepraten. ➢ De Laar-West: 72% wil op de hoogte gehouden worden en 28% wil meepraten.
WILT U IN DE TOEKOMST BETROKKEN BLIJVEN BIJ ONTWIKKELINGEN VAN STATIONSGEBIED ARNHEM-ZUID (N=728) 100% 80%
79%
60% 40% 20%
25% 8%
6%
0% Ja, ik wil op de Ja, ik wil Nee, liever niet Weet niet / geen hoogte gehouden meepraten over mening worden de plannen
6
3.
Stakeholdersanalyse
Onderstaand wordt weergegeven wie stakeholders zijn; •
Woningbouw Schuytgraaf (informeren)
•
Provincie (informeren)
•
Prorail (meebeslissen stationsplein)
•
NS (adviseren stationsplein)
•
Woningbouwcorporatie (Portaal) voor de sociale opgave (meebeslissen woningbouw)
•
Busmaatschappij Connexxion (uitbreiding dienstregeling) (adviseren stationsplein)
•
Bewoners en ondernemers De Laar-West, Elderveld en Schuytgraaf (waaronder 'groengroep' Elderveld) (adviseren en informeren over wijkpark, woningen en stationsplein)
•
Winkeliers centrumgebied Schuytgraaf (parkeeroverlast) (informeren)
•
Hulpdiensten (meebeslissen en adviseren)
•
Fietsersbond en bomenstichting (adviseren en informeren)
•
Ondernemers De Gelderse Poort (informeren stationsplein)
4.
Werkgroep en ‘brede’ omgeving
Bij de gebiedsvisie Stationsgebied Arnhem Zuid is de participatie vanuit de gemeente verder opgepakt door dialoog met •
de werkgroep en
•
daarna breed richting de omwonenden en ondernemers in de wijken De Laar, Elderveld en Schuytgraaf.
5.
Aanpak
Er is nagedacht over welke middelen passend zijn voor de gekozen stakeholders. Tevens is in de enquête gevraagd hoe bewoners en ondernemers betrokken willen worden. Hieruit bleek een voorkeur tussen een mix van online en offline middelen. De gekozen middelen zijn: 1. Projectwebsite: bewust is gekozen om ook de participatie via de projectwebsite te laten verlopen. Geïnteresseerden en omwonenden konden vragenlijsten invullen via de website, niet alleen voor woonwensen, maar ook vragen als: hoe wil je betrokken worden bij het 7
project en hoe vind jij dat de groene ruimte moet worden ingevuld? De projectwebsite is te vinden op www.arnhem.nl/stationzuid. 2. Nieuwsbrief: mensen konden zich aanmelden voor de digitale nieuwsbrief, dit was het eerste communicatiekanaal. 3. Informatiebijeenkomsten: voor mensen die alleen geïnformeerd wilden worden zijn er informatiemomenten georganiseerd. 4. Werkgroep: mensen die ook actief meewilden denken konden deelnemen aan een werkgroep. 5. Wandelingen door het gebied: om een uitgebreider beeld te krijgen van de wensen en zorgen bij de bewoners zijn er twee wandelingen door het gebied georganiseerd.
a) Bijeenkomsten Aan de hand van de projectplanning en de voortgang is het aantal communicatiemomenten bepaald. In totaal zijn er drie plenaire momenten ingepland. 1. Informatieavond – 16 november 2021 2. Informatieavond – 7 april 2022 3. Informatieavond – 19 september 2023 5.1
Werkgroep
De werkgroep bestaat uit een aantal omwonenden uit de wijken De Laar, Elderveld en Schuytgraaf die betrokken zijn bij de ontwikkeling van het Stationsgebied Arnhem Zuid. De groep bestaat uit 8 tot 12 personen en heeft in wisselende samenstelling op 20 januari, 10 februari, 22 maart 2022 en 13 juni 2023 deelgenomen aan online sparsessies om feedback te geven t.a.v. de gebiedsvisie en de participatie-aanpak. Van de bijeenkomsten zijn verslagen gemaakt, deze zijn in bijlage D opgenomen. 5.2
Omgeving
Per post zijn er 7073 adressen uitgenodigd om in de week van 6 t/m 19 september 2021 (1ste participatiemoment) mee te denken met de uitgangspunten voor de gebiedsvisie. De resultaten zijn op 16 november 2021 teruggekoppeld en op 7 april 2022 zijn de geïnteresseerden geïnformeerd over de gebiedsvisie en de planning. Op 19 september 2023 zijn de bewoners en ondernemers geïnformeerd over de gewijzigde uitgangspunten en de planning. Ook konden ze zich aanmelden voor diverse werkgroepen (wijkpark, stationsplein en woningbouw) De participatie heeft tijdens de COVID-19 periode moeten plaatsvinden. Ondanks de beperkingen hebben we binnen de mogelijkheden de bijeenkomsten door kunnen laten gaan.
De verslagen van de bewonersbijeenkomsten zijn in bijlage C opgenomen. 8
Bijlage A Motie inzicht betrekken omwonenden
9
10
Bijlage B Resultaten online enquête 2021
11
Bijlage C Verslagen bewonersbijeenkomsten
12
Bijlage D Verslagen werkgroep bijeenkomsten
13
Bijlage E verslagen wandelingen door projectgebied
14
Bijlage A Motie inzicht betrekken omwonenden
9
10
Bijlage B Resultaten online enquête 2021
11
UITKOMSTEN ENQUETE
Stationsgebied Arnhem-Zuid 2021
Gemeente Arnhem Onderzoek & Statistiek Wilco Liebrand
PAGINA
2
Achtergrond, opzet en respons Achtergrond
Om te weten wat de inwoners belangrijk vinden, kreeg ieder huishouden in het gebied rond het station een brief met uitnodiging om aan een enquête deel te nemen. Er zijn in totaal 7.073 brieven bezorgd in het gebied. In de periode van 6 t/m 19 september 2021 kon één persoon van elk huishouden deze enquête online invullen. In totaal hebben 728 mensen de enquête ingevuld; een respons van 10,3%. Hierna volgen de uitkomsten op de volgende thema’s: • Groengebied tussen het spoor en wijk De Laar • Woningen in de buurt van Station-Zuid • Elektrische deelauto • Kantoorruimte • Informeren en/of meepraten over ontwikkelingen stationsgebied Arnhem-Zuid Waar het relevant is, is ook gekeken naar de verschillen in uitkomsten tussen verschillende buurten in het gebied.
Uitkomsten enquête Stationsgebied Arnhem-Zuid 2021
Onderzoeksopzet + respons
ONDERWERP
Bij station Arnhem Zuid komen wonen, werken, natuur, ontspannen en verkeer en vervoer bij elkaar. De gemeente wil het gebied nabij het station de komende jaren vernieuwen. Afgelopen juli heeft het college van de gemeente de gemeenteraad geïnformeerd over de plannen. Het college wil in ieder geval ongeveer 100 nieuwe woningen en extra kantoorruimte bouwen. Een deel van het bestaande groen langs het spoor willen we als park bestemmen. Het is nu officieel geen park. Verder onderzoeken we of we parkeren voor de nieuwe woningen kunnen combineren met een nieuwe parkeervoorziening (P&R) bij het station. Dit zorgt ervoor dat er minder parkeerplaatsen bij de nieuwe woningen nodig zijn.
Nee, ik ken het groengebied niet; 6%
Ja, ik weet waar het groengebied is; 93%
MAAKT U MOMENTEEL GEBRUIK VAN DIT GROENGEBIED (N=728) 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%
34%
35%
In de onderste grafiek is te zien dat: • Bijna twee derde van de respondenten (68%) graag bankjes en wandelpaden wil in het groengebied. • Iets meer dan de helft (56%) zou meer groen willen (zoals bomen en planten). • Iets minder dan een derde (31%) wil meer speelvoorzieningen voor kinderen en ongeveer een kwart (26%) zou meer water toe willen voegen. • Overige opties worden minder vaak genoemd.
30%
1% Ja, i k kom hi er Ja, i k kom hi er regelmatig soms
Weet niet / geen mening
Nee, ik maak geen gebruik van dit groengebied
In de grafieken hiernaast is te zien dat: • 93% van alle respondenten het groengebied kent. • Iets meer dan een derde (34%) komt regelmatig in het groengebied en 35% komt er soms. Iets minder dan een derde (30%) komt nooit in het gebied. • In een uitgesplitste analyse naar buurt, blijkt dat hoe dichter men bij het gebied woont, hoe vaker men in het groengebied komt. Van de bewoners van De Laar-west, komt 49% er regelmatig. In Schuytgraaf-Zuid komt 18% er regelmatig.
• Bij anders namelijk, worden nog (sociale) veiligheid, parkeerplaatsen, horeca/winkels en hondenvoorzieningen verbeteren genoemd. In een open vraag konden bewoners aandachtspunten aangeven over het groengebied. Meest genoemde zijn: Geen woningen bouwen (sociale) veiligheid + verlichting verbeteren Duidelijkheid over omgang honden Park behouden Onderhoud groen beter
➡ ➡ ➡ ➡ ➡
ALS U IETS ZOU MOGEN TOEVOEGEN AAN DIT GROENGEBIED, WAT ZOU DIT DAN ZIJN (N=728) 68%
Wandelpaden en bankjes Meer groen aanleggen (zoals bomen en planten) Speelvoorziening v oor kinderen
56% 31% 26%
Meer water toev oegen Plekken om honden uit te laten Sportvoorzieningen
21% 18% 14%
Kunst in de openbare ruimte Ontmoetingsplekken in de openbare ruimte Iets anders, namelijk
14% 10%
Niets Weet niet / geen mening
3% 3% 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
Uitkomsten enquête Stationsgebied Arnhem-Zuid 2021
BENT U BEKEND MET HET GROENGEBIED (N= 728)
ONDERWERP
Tussen het spoor en de wijk De Laar ligt een groengebied. De gemeente wil een deel van dit gebied als wijkpark bestemmen. Het is nu officieel nog geen park. We hebben aan de bewoners gevraagd of men het groengebied kent en ze er gebruik van maken. Daarnaast kon men suggesties aangeven wat er aan het groengebied toegevoegd mag worden. De uitkomsten staan in onderstaande grafieken.
PAGINA
3
Groengebied tussen het spoor en de wijk De Laar
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
51% 26% 15%
6%
Mijn voorkeur is Mijn voorkeur is Het maakt mij niet appartementen eengezinswoningen uit (h oogbouw) , (laagbouw), waardoor meer waardoor minder groen behoud en groen behouden kan worden . kan worden
3% Anders, namelijk:
Weet niet / geen mening
In de grafiek is te zien dat: • Iets meer dan de helft heeft een voorkeur voor hoogbouw met behoud van groen (51%). Een minderheid (15%) heeft een voorkeur voor laagbouw, waardoor minder groen behouden kan worden. Bijna 10% maakt het niet uit of heeft geen mening • Iets meer dan een kwart (26%) heeft iets ingevuld bij anders, namelijk.
Wat hier het vaakst is genoemd: Geen woningen erbij (behoud groen)
➡
Andere opties die genoemd worden (in iets mindere mate): Combinatie hoog- en laagbouw Seniorenwoningen Hoogbouw (maar niet te hoog) Appartementen Meer groen, minder huizen
➡ ➡ ➡ ➡ ➡
Voor deze vraag hebben we de uitkomsten ook uitgesplitst naar buurt om te kijken of er verschil is in voorkeur. In de tabel valt op dat: • Er geen hele grote verschillen zijn per buurt ten opzichte van het totaal. In elke buurt is “Hoogbouw met behoud van groen” het vaakst genoemd. • Een uitzondering is de buurt Elderveld-Noord. Alleen daar is het aantal heel klein (10 personen) en wijkt de uitkomst hierdoor af. • In De Laar-West vullen de inwoners relatief iets vaker in bij Anders, namelijk (31%; totaal 26%) en iets minder vaak de keuze “Hoogbouw met behoud van groen” (46%; 51% totaal). Maar de verschillen blijven relatief klein.
Voorkeur per buurt
Mijn voorkeur is appartementen (hoogbouw), waardoor meer groen behouden kan worden. Mijn voorkeur is eengezinswoningen (laagbouw), waardoor minder groen behouden kan worden Het maakt mij niet uit Anders, namelijk: Weet niet / geen mening
Schuytgraaf- Schuytgraaf- ElderveldCentrum Zuid Zuid 52%
59%
54%
16% 9% 19% 4% N=106
9% 6% 24% 2% N=88
14% 7% 22% 4% N=170
Elderveld- De LaarNoord West 40%
46%
60%
16% 5% 31% 2% N=326
N=10
Uitkomsten enquête Stationsgebied Arnhem-Zuid 2021
WELKE VAN DE ONDERSTAANDE OPTIE VINDT U DE BESTE TOEVOEGING IN HET GEBIED (N=728)
ONDERWERP
Arnhem wil een aantrekkelijke stad voor alle doelgroepen blijven. Hier zijn meer woningen voor nodig. De gemeente is van plan in de buurt van Station Arnhem-Zuid ongeveer 100 woningen bij te bouwen. De gemeente Arnhem zal uiteindelijk kiezen voor hoogbouw of laagbouw. De voorkeur van de respondenten staat in onderstaande grafiek.
PAGINA
4
Woningen in de buurt van Station-Zuid
PAGINA
5
Elektrische deelauto De gemeente stimuleert dat meer mensen gebruik maken van elektrisch deelvervoer. Dit betekent dat op een vaste plek in de buurt een aantal elektrische auto’s staat die meerdere mensen kunnen gebruiken. Hierover zijn een aantal vragen gesteld. Zie onderstaande grafieken.
80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
2% Ja
1% Nee
Weet niet / geen mening
in de buurt van station Arnhem-Zuid elektrische deelauto’s staan, gaat u dan wel gebruik maken van een elektrische deelauto (N=715) Weet ik niet / geen mening; 12%
Ja, zeker wel; 6% Waarschijnlijk wel; 15%
Nee, dat denk ik niet; 66%
In bovenstaande twee grafieken valt het volgende op: • Een minderheid (2%) maakt nu gebruik van een elektrische deelauto. Aan de meerderheid (98%) van de respondenten hebben we gevraagd of ze wel van een elektrische deelauto gebruik gaan maken als er in de buurt van station Arnhem elektrische deelauto’s zouden staan. Hierop antwoordt: • Twee derde (66%) dat ze dit niet gaan doen. Een vijfde (21%) zal er dan waarschijnlijk of zeker wel gebruik van maken. 12% weet het (nog) niet. In een open vraag konden de bewoners aandachtspunten aangeven over elektrisch deelvervoer. De meest genoemde zijn: Elektrische fietsen aanbieden Het ontbreekt me aan kennis
➡ ➡
Uitkomsten enquête Stationsgebied Arnhem-Zuid 2021
98%
100% 90%
ONDERWERP
MAAKT U OP DIT MOMENT AL GEBRUIK VAN EEN ELEKTRISCHE DEELAUTO (N=728)
100%
93%
90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
6%
1% Wijkbewoner
Ondernemer
Beide
HEEFT U INTERESSE IN KANTOORRUIMTE IN DE BUURT VAN STATION ARNHEM-ZUID (N=52) Weet ik niet/ geen mening; 2%
Ja, ik ben actief op zoek naar kantoorruimte in dit gebied; 6%
Ja, misschien dat ik hier in de toekomst interesse in heb; 25% Nee, dit is voor mij niet interessant; 67%
In bovenstaande 2 grafieken valt het volgende op: • Van alle respondenten die de vragenlijst hebben ingevuld, is 93% wijkbewoner, 6% zowel wijkbewoner als ondernemer en 1% enkel ondernemer Aan de ondernemers hebben we gevraagd of ze interesse hebben in kantoorruimte in de buurt van station Arnhem-Zuid. • Van de 52 ondernemers heeft twee derde (67%) hier geen interesse in. • Een kwart (25%) zou het misschien in de toekomst wel willen en 6% is nu actief op zoek naar kantoorruimte in dit gebied.
Uitkomsten enquête Stationsgebied Arnhem-Zuid 2021
BENT U ONDERNEMER OF WIJKBEWONER (N=728)
ONDERWERP
De gemeente wil in de buurt van station Arnhem-Zuid kantoorruimte bijbouwen. Deze ruimte wil ze vooral beschikbaar maken voor kleine ondernemers. De gemeente wil van ondernemers die in de wijk wonen, graag weten welke behoefte zij hebben op het gebied van kantoorruimte. De resultaten staan in onderstaande grafieken.
PAGINA
6
Kantoorruimte
100% 80%
79%
60% 40% 20% 0%
25% 8%
6%
Ja, i k wil op de Ja, i k wil Nee, liever niet Weet niet / geen hoogte gehouden meepraten over mening worden de plannen
Hiernaast is te zien dat van alle bewoners die de enquête hebben ingevuld: • Bijna 80% op de hoogte gehouden wil worden. • Een kwart (25%) wil meepraten over de plannen. • Een minderheid (8%) wil niet op de hoogte gehouden worden en/of meepraten met de plannen en 6% weet het niet of heeft geen mening. • Hier is ook gekeken naar een verschil in behoefte als we de uitkomsten splitsen naar buurt.
Het volgende komt dan naar voren: Schuytgraaf-Centrum: 83% wil op de hoogte gehouden worden en 26% wil meepraten. Schuytgraaf-Zuid: 72% wil op de hoogte gehouden worden en 27% wil meepraten. Elderveld-Zuid: 82% wil op de hoogte gehouden worden en 19% wil meepraten. De Laar-West: 72% wil op de hoogte gehouden worden en 28% wil meepraten.
➡ ➡ ➡ ➡
Uitkomsten enquête Stationsgebied Arnhem-Zuid 2021
WILT U IN DE TOEKOMST BETROKKEN BLIJVEN BIJ ONTWIKKELINGEN VAN STATIONSGEBIED ARNHEM-ZUID (N=728)
ONDERWERP
De gemeente Arnhem heeft de inwoners voorgelegd of ze betrokken willen blijven bij ontwikkelingen. Hieronder staan de uitkomsten. Op de volgende sheet staat hoe de bewoners geïnformeerd willen worden en/of mee willen praten.
PAGINA
7
Informeren en/of meepraten over ontwikkelingen stationsgebied Arnhem-Zuid
Digitale nieuwsbrief
58% 55%
Informatiebrief via de post (Onli ne) bewonersbijeenk omst/ i nformati eavond
29%
Bericht in het huis-aan-huis blad of de lokale krant
27% 16%
Informatiepagina op de website van de gemeente Anders, namelijk:
3%
Geen mening
0% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
In de grafiek hiernaast is te zien hoe de bewoners het liefst op de hoogte gebracht willen worden. Men kon meerdere antwoorden aankruisen. Het volgende valt op: • Meer dan de helft van de bewoners wil het liefst een digitale nieuwsbrief ontvangen (58%) of een informatiebrief via de post (55%).
• Bijna 30% wil het liefst een (online)bewonersbijeenkomst/informatieavond en iets meer dan een kwart (27%) wil een bericht in het huis-aan-huis blad of lokale krant. • Een kleiner deel van de bevolking (16%) zou het liefst een informatiepagina op de website van de gemeente zien. • De bewoners konden ook andere opties aangeven. Hier is niet veel gebruik van gemaakt. Degene die o.a genoemd zijn: ‘Vierkrant’ in Schuytgraaf Wijkwebsite De Laar Via sociale media
➡ ➡ ➡
HOE WILT U MEEPRATEN OVER DE ONTWIKKELING VAN STATIONSGEBIED ARNHEM-ZUID (N=185) 71%
Vaker in een (online) enquête zoals deze
57%
Door op een interactieve website op de plannen te reageren
50%
(Online) bewonersbijeenkomst/ meedenkavond In een werkgroep met de gemeente en buurtbewoners
32%
Door een schriftelijke reactie op de plannen geven
30% 29%
In gesprek tijdens een wandeling door de buurt Anders, namelijk: Weet niet / geen mening
4% 0%
In de grafiek hiernaast is te zien hoe de bewoners het liefst willen meepraten. Men kon meerdere antwoorden aankruisen. Het volgende valt op: • Iets meer dan 70% wil vaker een (online) enquête als deze. Deze optie wordt het vaakst genoemd.
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
• 57% wil op plannen reageren op een interactieve website en de helft van de bewoners (50%) die mee willen praten wil dat via een (online) bewonersbijeenkomst/meedenkavond. • Iets minder dan een derde wil in een werkroep (32%), schriftelijke reactie geven op plannen (30%) of in gesprek tijdens een wandeling door de buurt (29%). • De bewoners konden ook andere opties aangeven. Hier is niet veel gebruik van gemaakt en de antwoorden die gegeven zijn, zijn te divers.
Uitkomsten enquête Stationsgebied Arnhem-Zuid 2021
HOE WILT U GEÏNFORMEERD WORDEN OVER DE ONTWIKKELING VAN STATIONSGEBIED ARNHEM-ZUID (N=574)
ONDERWERP
De gemeente wil in de buurt van station Arnhem-Zuid kantoorruimte bijbouwen. Deze ruimte wil ze vooral beschikbaar maken voor kleine ondernemers. De gemeente wil van ondernemers die in de wijk wonen, graag weten welke behoefte zij hebben op het gebied van kantoorruimte. De resultaten staan in onderstaande grafieken.
PAGINA
8
Hoe wilt u geïnformeerd worden of meepraten over ontwikkelingen stationsgebied Arnhem-Zuid.
Bijlage C Verslagen bewonersbijeenkomsten
12
Verslag online bijeenkomst 16-11-2021 Op dinsdag 16 november 2021 is er een informatiebijeenkomst geweest over de gebiedsvisie voor het stationsgebied bij station Arnhem-Zuid. Hieronder leest u het verslag van deze informatiebijeenkomst. Op de avond hebben wethouder Cathelijne Bouwkamp, de projectmanager en stedenbouwkundige de plannen toegelicht. Bewoners en ondernemers uit de buurt stelden hun vragen en gaven ideeën over de toekomst van het gebied. Mensen uit Schuytgraaf, Elderveld en met name De Laar gingen die avond over 3 onderwerpen in gesprek: groen, verkeer en wonen. In totaal waren 45 bewoners aanwezig. Zij gingen samen 8 keer in groepjes een half uur met elkaar in gesprek (2 x over het thema wonen, 2 x over het thema verkeer en 4 x over het thema groen). Tijdens de gesprekken kwamen soms ook andere onderwerpen aan bod. Van de gesprekken is per onderwerp een korte samenvatting gemaakt. We gebruiken de input uit de gesprekken bij het opstellen van de gebiedsvisie.
Thema wonen Sommige mensen zijn voorstander van laagbouw. Zij vinden dat hoogbouw het zicht belemmert en voor schaduw zorgt. Andere mensen zijn juist voorstander van hoogbouw. Dan kan er meer groen behouden worden. Sommige mensen willen liefst helemaal geen woningbouw. Sommige mensen twijfelen aan het nut en noodzaak van nieuwe kantoren. Verder gaven mensen de volgende opmerkingen mee: • • • • • •
Maak hoogbouw niet te hoog en niet te dicht bij de bestaande woningen. Combineer de woningbouw met parkeren er onder, dat scheelt ruimte. In de omgeving worden veel woningen verhuurd aan expats. Voer een zelfbewoningsplicht in. Maak flexibele, levensloopbestendige woningen, voor ouderen en jongeren. Zorg ervoor dat het groen dat behouden blijft niet later alsnog wordt gebruikt voor woningen. Betrek omwonenden bij de architectuur van de woningen.
Thema groen De meeste deelnemers willen zoveel mogelijk groen behouden en dit verbeteren met speelvoorzieningen, meer bomen, water, een honden uitlaatvoorziening en betere wandelpaden. Sommigen willen ook een park inrichten met ruigere stukken natuur. Verder gaven mensen de volgende opmerkingen mee: • • •
Maak het stationsplein groener, dat is nu erg stenig ingericht. Gebruik Kronenburgerpark (Nijmegen) of Immerloopark als voorbeeld voor het park. Het onderhoud van het groengebied laat te wensen over.
Thema verkeer
Deelnemers willen de verkeersveiligheid verbeteren. De Metamorfosenallee is druk en moeilijk over te steken voor fietsers/scholieren en voetgangers. Dat geldt voor het station, maar ook verderop bij de rotonde. Het stationsgebied voelt onveilig in de avond en nacht en er zijn te weinig plekken om fietsen te parkeren bij het station. Mensen twijfelen aan nut en noodzaak van deelauto’s op deze plek. Ze benadrukken dat er voldoende parkeergelegenheid moet komen voor de nieuwe woningen. Verder gaven mensen de volgende opmerkingen mee: • • • • • •
Verbeter de fietsroutes naar het station. Verbeter de verbinding tussen De Laar en Elderveld. De route vanuit De Laar, via de Kroonse Wal onder het spoor naar de school de Omnibus loopt dood. Kan daar iets aan gedaan worden? Verbeter de busverbinding met de Gelderse Poort. Hier staan veel kantoren leeg. Zorg voor betere verlichting bij het station en in het groen. Een ondertunneling van de Metamorfosenallee is een goed idee
Visie gebied nabij station Arnhem-Zuid Informatieavond 7 april 2022
Programma 1. Terugblik vorige bewonersavond 16 november 2. Hoe zijn bewoners betrokken? 3. Wat geven bewoners terug? 4. Wie zijn nog meer betrokken? 5. Dilemma’s 6. Presentatie gebiedsvisie 7. Planning vervolg gebiedsvisie
2
6-11-2023
Terugblik: Aanleiding gebiedsvisie 1. 2. 3. 4. 5.
Druk op stationsgebied hoog Stimuleren duurzame mobiliteit Oversteekbaarheid Metamofosenallee verbeteren Sociale veiligheid staat onder druk Behoefte aan woningen
Gebiedsvisie: Globaal ruimtelijk plan
6-11-2023
Terugblik: Uitgangspunten 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Oude plan uit 2007 vervalt Stationsgebied verbeteren Gedeeltelijk behoud groen Bestemmen groen als park Ongeveer 100 woningen Kantoren naar behoefte Onderzoeken combineren P&R met bewonersparkeren Inwoners betrekken
OUDE PLAN VERVALT
Terugblik: De 8 denkrichtingen
1: Speed Pedelec
2: Eldense strip
3: Parkbrug
4: Stadswonen a/d singel
5: Multimodale hub A
6: Multimodale hub B
7: Eldense bos
8: Zuid op de kaart
Hoe zijn bewoners betrokken? • • • • •
Online enquête Online bewonersavond 1 Wandelen door het gebied Werkgroep (3x) Online bewonersavond 2
: september 2021 : november 2021 : november 2021 : januari t/m maart 2022 : 7 april 2022
En diverse nieuwsbrieven
Resultaten teruglezen? www.arnhem.nl/stationzuid
Hoofdlijnen reacties bewoners (1) Wonen: • Voorkeur voor hoogbouw, maar niet te hoog. Daarmee behoud je meer groen (enquête) • Sommige voorstanders voor laagbouw, sommige voor hoogbouw (bewonersavond) • Maak een combinatie van hoog- en laagbouw, waarbij de laagbouw langs de bestaande woningen komt. • Meng de sociale en de koopwoningen • Combineer woningen met parkeren, dat scheelt ruimte Kantoren: • Ongeveer 1/3 van de ondernemers heeft in de toekomst mogelijk interesse in kantoorruimte • Veel mensen begrijpen niet dat er kantoren moeten komen omdat er elders nog leegstand is
Hoofdlijnen reacties bewoners (2) Groen: • Behoud zoveel mogelijk groen in het park, verbeter dit en verbind het • Verbeter de sociale veiligheid en de verlichting in het groengebied • Maak de omgang met honden duidelijk • Maak het stationsplein groener, het is nu erg stenig Verkeer: • Verbeter oversteekbaarheid Metamorfosenallee • Verbeter (sociale) veiligheid Stationsgebied • Verbeter de fietsroutes naar het station en de verbinding tussen De Laar en Elderveld • Ongeveer 20% van de mensen verwacht elektrische deelauto’s te gaan gebruiken als die er komen
Hoofdlijnen reacties bewoners (3) Uit de werkgroep: • Krijg ik schaduw in mijn tuin door de nieuwe gebouwen? • Behoud het groen en verbind het • De behoefte aan kantoren is toegelicht • Verbeter de verkeersveiligheid en de oversteekbaarheid • Kunnen er extra voorzieningen komen die de sociale veiligheid verbeteren? • Worden er voldoende parkeerplaatsen gemaakt?
Volledig overzicht reacties: www.arnhem.nl/stationzuid
Wie zijn nog meer betrokken? Prorail: Niet tegen het spoor bouwen, afstand houden. Helpt bij het vergroten van het fietsparkeren NS: Heeft belang bij goede voorzieningen voor reizigers zoals Park & Ride en een sociaal veilige stationsomgeving. Woningbouwcorporaties: Realiseren sociale woningbouw en stellen daar voorwaarden aan. Doelgroepen: Jongeren en ouderen, hoofdzakelijk 2 a 3 kamerappartementen. Provincie: Heeft belang bij goede, regionale knooppunten voor openbaar vervoer en snelle fietsverbindingen.
10
6-11-2023
huisstijl
Dilemma’s 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Hoeveel park en welk deel gebruiken we voor de woningen? Hoe dicht bouwen we op het spoor, de weg en de bestaande woningen? Kunnen we parkeren onder de nieuwe woningen? Hoe verbeteren we de oversteekbaarheid van de weg? Welke ondersteunende functies zijn wenselijk? Zijn de plannen financieel haalbaar te maken?
Gebiedsvisie
ww
22
Drie mogelijke scenario’s
+ veel ruimte voor het wijkpark ‘- gescheiden gebouwen
+ veel ruimte voor groen en hoge ambitie - Hoge torens
+ kwaliteitsimpuls wijkpark - Grootschalige ontwikkeling
4.4 Een veilige oversteek
Gevaarlijke oversteek Metamorfosenallee
Afgevallen verkeersopties
Fietstunnel
Autotunnel
Fietsbrug
•
Hellingbaan geeft grote ruimte claim
•
•
Geul is niet oversteekbaar
• •
•
Leidt tot extra tunnels
•
Sociaal onveilig
22
Financiële haalbaarheid Problematiek filevorming buiten de projectscope
6-11-2023
•
Obstakel, 2 x langere hellingbaan dan bij een tunnel Financiële haalbaarheid
Oplossing: ontwarren van de knoop
5. Ontwikkelkaders
Schaduwstudie: 1. Laarkwartier 9.00 uur 21 ma r.
21 jun i
21 sep
21
dec
12.00 uur
15.00 uur
18.00 uur
Planning vervolg • Online bewonersavond 2 • Afronden gebiedsvisie • Overleg college • Besluit college • Werkgroep 4 • Besluit gemeenteraad
: 7 april : eind april : mei : juni (onder voorbehoud) : juni : juli/augustus (onder voorbehoud)
Planning onder voorbehoud van: • Vorming nieuwe college van B&W • Financiële haalbaarheid En regelmatig nieuwsbrieven Resultaten teruglezen? www.arnhem.nl/stationzuid
Vragen en afsluiting
Verslag bewonersbijeenkomst 19 september 2023 Op dinsdag 19 september 2023 hield de gemeente Arnhem een bewonersavond voor omwonenden uit de wijken Schuytgraaf, Elderveld en De Laar. Bewoners stelden hun vragen en kwamen met ideeën. Hieronder leest u het verslag van de bijeenkomst.
Interview wethouder Bouwkamp De huidige bestemming op deze plek is Handel en Nijverheid, deze is echter niet gebruikt om iets te bouwen. Toen rees de vraag: wat kan hier dan wel? Inmiddels is er een park ontstaan, we hebben echter ook behoefte aan woningen. De ambitie is dan ook niet om het park te laten verdwijnen maar om het park te versterken, woningen toe te voegen en de plek te verbeteren. Omdat er op deze plek verschillende gebruikers zijn van het wijkpark, het stationsplein en straks de woningen, hebben we een gebiedsvisie gemaakt om de verschillende thema’s vast te leggen. In juni 2022 is de gebiedsvisie ook gepresenteerd aan de bewoners. Met de steeds urgenter wordende woningnood heeft het college besloten de uitgangspunten te wijzigen. Daarom zijn we vanavond weer bij elkaar. De veranderingen zijn dat het aantal woningen nu 150 is (in plaats van 100 tot 150) en dat er 50% sociale huurwoningen gebouwd moeten worden (in plaats van 30%). De reden hiervoor is dat we behoefte hebben aan betaalbare woningen en dat het op deze plek ook kan omdat er nog niet heel veel sociale huurwoningen zijn. Wij vragen als gemeente aan projectontwikkelaars ook altijd om minimaal 30% sociale huurwoningen te bouwen en dus moeten wij ook het goede voorbeeld geven. De sociale huurwoningen moeten ook door een corporatie verhuurd worden om goed onderhoud te borgen.
De gebiedsvisie wordt uiteindelijk door de gemeenteraad vastgesteld en wat vanavond wordt gepresenteerd wordt als financieel haalbaar geacht.
Terugblik De afgelopen jaren is er al een heel participatieproces geweest met een enquête, webinars en een werkgroep. De uitgangspunten zijn nu gewijzigd en dit is in juni al met de werkgroep gedeeld en nu ook met de andere omwonenden.
Visie Robert Zandjans licht de gebiedsvisie verder toe. De ambities voor deze plek zijn: • • • • • •
Van station naar mobiliteitshub Een veilige en groene stationsomgeving Geen woonpark maar een wijkpark Een veilige oversteek Stationskwartier als aantrekkelijke woon- en werkplek Samenwerken is een meerwaarde
Vanuit deze 6 ambities zijn we van 8 scenario’s naar 3 scenario’s gegaan. Uiteindelijk is het scenario Laarkwartier de meest haalbare en deze hebben we gebruikt als basis om de 150 woningen in te onderzoeken. De 150 woningen passen binnen de ontwikkelkaders. Deze zijn onveranderd ten opzichte van de gebiedsvisie uit juli 2022.
Er zijn vanuit de bewoners zorgen over of de fietsers de toekomstige tunnel wel gaan gebruiken. Ook worden er auto’s geparkeerd in de wijk omdat de P+R vol is. De gemeente verwacht dat door de fietsenstallingen bij het station uit te breiden, het aantal auto’s op de P+R minder wordt. De meeste auto’s blijken namelijk uit de buurt te komen. De uitbreiding van de P+R is fase 2 van het project. De vraag wordt gesteld of er is nagedacht over (grootschalige) functies in plaats van woningen, zoals een schouwburg of bioscoop? Grootschalige functies lijken op deze plek niet haalbaar. Een van de aanwezigen weet te vertellen dat er een cultureel centrum bij Kronenburg komt.
Wijkpark Chiel Segerink doet de oproep mee te denken in een werkgroep voor het wijkpark. Wij hebben al veel opgehaald de afgelopen jaren en hebben zelf ook ideeën. We willen graag met een werkgroep deze (soms conflicterende) wensen en belangen in een ontwerp verwerken. De C2000 mast komt in het wijkpark te staan, de locatie wordt bepaald door het ministerie dus dat is een uitgangspunt voor het ontwerp. Wel komt er een groene haag omheen te staan. De bestaande bomen in het park blijven staan en we gaan meer water vasthouden in het gebied. Verzoeken van de bezoekers zijn bankjes en speelgelegenheid. Ook moet het park minder toegankelijk gemaakt worden voor fietsers in verband met de hoeveelheid fietsers.
Vragen en aandachtspunten Na de presentaties was er gelegenheid om vragen te stellen en met elkaar in gesprek te gaan. Bekijk de vragen en aandachtspunten van de bewoners.
Aanmelden werkgroep Patricia Twente licht het proces toe en doet de oproep aan de bewoners om zich aan te melden voor de werkgroep wijkpark, werkgroep stationsplein en klankbordgroep woningbouw. De verschillende groepen zullen nooit op dezelfde avond overleggen. Bewoners kunnen zich aanmelden voor een of meerdere werkgroep(en) door een e-mail te sturen naar stationzuid@arnhem.nl.
Meer informatie Heeft u vragen of wilt u de presentatie ontvangen van de concept Gebiedsvisie Stationsgebied Arnhem-Zuid? Stuur dan een e-mail naar stationzuid@arnhem.nl.
Bijlage D Verslagen werkgroep bijeenkomsten
13
Verslag Datum
: 20 januari 2022
Aan
: Omwonenden Stationsgebied Arnhem-Zuid
Van
: Gemeente Arnhem, Bas Reijenga, Johan Simon, Ivar Branderhorst
Betreft
: Verslag 1e werkgroep met bewoners over gebiedsvisie stationsgebied Arnhem-Zuid
Verslag 1e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid Op donderdag 20 januari 2022 hield de gemeente Arnhem de 1 e werkgroep met betrokken bewoners en ondernemers. In deze werkgroep zit ook de projectleider van de gemeente, de stedenbouwkundige en de participatieadviseur. Er waren 9 bewoners en 1 bewoner/ondernemer aanwezig, allemaal uit de wijk de Laar-west. Verwachtingen Na een voorstelronde is stilgestaan bij de verwachtingen die de werkgroep en de gemeente van elkaar hebben. De gemeente heeft de afgelopen maanden al veel ideeën en suggesties van bewoners en ondernemers ontvangen. Deze komen uit de eerder gehouden enquête, de online bewonersavond en de wandelingen door het gebied. De hoofdlijnen zijn samengevat en worden doorgenomen. De gemeente zoekt daarbij naar de ‘rode draden’, dus welke ideeën en suggesties vaak worden genoemd. Het is aan de gemeente om hiermee in de gebiedsvisie zoveel mogelijk rekening te houden en te laten zien hoe dit gedaan wordt. De werkgroep wordt gevraagd of dit beeld volledig is en of er nog onderwerpen ontbreken. Dilemma’s Bij de ontwikkeling zijn naast bewoners en ondernemers ook andere partijen betrokken. De belangrijkste zijn Prorail, de NS, de woningcorporaties en de Provincie Gelderland. Daarnaast moet rekening gehouden worden met wet- en regelgeving zoals geluidnormen en natuurwaarden.
Als we uitgangspunten voor de ontwikkeling, de ideeën en suggesties van bewoners en de voorwaarden van andere partijen met elkaar combineren dan leidt dit tot een aantal dilemma’s: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Hoeveel park gebruiken we voor de woningen? Hoe dicht bouwen we op het spoor, de weg en de bestaande woningen? Kunnen we parkeren onder de nieuwe woningen? Hoe verbeteren we de oversteekbaarheid van de Metamorfosenallee? Welke ondersteunende functies zijn wenselijk? Zij de plannen financieel haalbaar te maken?
Deze dilemma’s zijn toegelicht in de werkgroep. De gemeente zal hierin uiteindelijk keuzes moeten maken en deze motiveren. Wat ontbreekt nog
Verslag 1e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid (20 jan 2021)
1
De werkgroep heeft meegedacht over onderwerpen die tot nu toe nog te weinig aandacht hebben gehad, maar wel voor alle bewoners van belang kunnen zijn. Dit leidt tot de volgende, aanvullende vragen: • • • • • • • •
Kunnen de nieuwe woningen ook als ‘geluidswal’ dienen waardoor het geluid van het spoor en de weg minder de bestaande wijk in komt? Waarom worden er op het kruispunt Hollandweg-Brabantweg al aanpassingen doorgevoerd en zijn die wel afgestemd op de gebiedsvisie? Is een uitruil van woningen voor ander vastgoed met andere functies mogelijk? Welke effect heeft de nieuwe woningbouw op het zonlicht van de omwonenden? Hoe wordt omgegaan met duurzaamheid in het plan? Kan de verwilderde strook groen in Elderveld ook betrokken worden bij de plannen? Is rekening gehouden met de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet? Is kantoorruimte hier wel nodig / nuttig? Er staat nog zoveel leeg
Als aanvullende suggesties voor de gebiedsvisie zijn (opnieuw) benoemd: • Behoud groen, behoud groen, behoud groen • Maak ruimte voor ondernemerschap, dat maakt het gebied levendiger • Kantoren dragen ’s avonds niet bij aan de sociale veiligheid, investeer daarom in avondondernemers • Bekijk de oversteekbaarheid van de Metamorfoseallee in een breder perspectief (van de rotonde in Schuytgraaf tot kruispunt Hollandweg/Brabantweg) • Investeer in aanvullende voorzieningen die geld opleveren De aanvullende vragen en suggesties zijn gedeeltelijk besproken en beantwoord. Samen met de eerder ontvangen ideeën en suggesties worden deze waar mogelijk verwerkt in de uitwerking van de denkrichtingen. Deze worden aan de 2e werkgroep op 10 februari gepresenteerd. Denkrichtingen bijgewerkt Tijdens de bewonersavond in november 2021 zijn door de stedenbouwkundige 8 mogelijke denkrichtingen gepresenteerd voor de inrichting van het gebied. Op basis van de informatie die de gemeente tot nu toe heeft ontvangen van bewoners, ondernemers en andere betrokken partijen zijn hiervan 4 denkrichtingen komen te vervallen. Belangrijkste reden is dat deze denkrichtingen te veel ruimte vragen van het bestaande groengebied. Planning vervolg • Werkgroep 1 • Werkgroep 2 • Opstellen concept-visie • Werkgroep 3 • Gesprekken andere partijen • Afronden gebiedsvisie • Besluit College van B&W • Besluit gemeenteraad
: 20 januari : 10 februari : Medio maart : 2e helft maart : 2e helft maart : Begin april : Eind april : Juni
Deze planning is indicatief en kan worden aangepast
Verslag 1e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid (20 jan 2021)
2
______ Einde verslag
Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen? Meld u aan voor de digitale nieuwsbrief op www.arnhem.nl/stationzuid. U ontvangt dan zo nu en dan een bericht in uw mailbox over de voortgang. In de nieuwbrief nodigen wij u ook uit voor momenten waarop we met mensen uit de buurt in gesprek gaan. Meer informatie Mail uw vragen over de plannen voor het gebied rond station Arnhem-Zuid naar stationzuid@arnhem.nl
Verslag 1e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid (20 jan 2021)
3
Verslag Datum
: 10 februari 2022
Aan
: Omwonenden Stationsgebied Arnhem-Zuid
Van
: Gemeente Arnhem, Bas Reijenga, Johan Simon, Ivar Branderhorst
Betreft
: Verslag 2e werkgroep met bewoners over gebiedsvisie stationsgebied Arnhem-Zuid
Verslag 2e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid Op donderdag 10 februari 2022 hield de gemeente Arnhem de 2 e werkgroep met betrokken bewoners en ondernemers. In deze werkgroep zit ook de projectleider van de gemeente, de stedenbouwkundige en de participatieadviseur. In totaal waren zeven bewoners aanwezig, allemaal uit de wijk de Laar-west. Terugblik De bewoners die voor het eerst aanwezig zijn, stellen zich voor. De deelnemers blikken samen terug op de vorige werkgroep van 20 januari. Bewoners noemen vergroening, verbinding van groen, verkeersveiligheid, het drukke verkeer naar de A50 en het voorkomen van schaduw van de nieuwe woningen als belangrijke punten. In de presentatie wordt ook teruggeblikt op het vorige overleg; de uitgangspunten, de dilemma’s en het terugbrengen van 8 naar 3 denkrichtingen worden in herinnering gebracht. Behoefte kantoren Bewoners vragen zich af waarom de gemeente nieuwe kantoren wil bouwen bij Station Arnhem-Zuid. Deze vraag werd ook tijdens eerdere gesprekken gesteld. De gemeente heeft hier nader onderzoek naar gedaan. Matthijs Kop van de gemeente (sociale- en economische zaken) gaf in de werkgroep een toelichting: In Arnhem-Zuid is nog (beperkte) leegstand van kantoren. Kantoren die verouderd zijn of op plekken staan waar weinig vraag is naar kantoren, worden gesloopt of verbouwd tot woningen.
Er is echter ook behoefte aan nieuwe, moderne, duurzame kantoren op locaties met goed openbaar vervoer. Bij ArnhemCentraal is hier weinig ruimte meer voor. Station Arnhem-Zuid is een goed alternatief. In de gebiedsvisie die op dit moment wordt opgesteld, wordt uitgegaan van een minimum van kantoorruimte van 1.500 m2. Die ruimte is bedoeld voor kleine bedrijven uit de omringende wijken (de lokale economie). In aanvulling hierop wordt gezocht naar ruimte voor een groter kantorencluster van maximaal 5.000 m2, vanwege de directe ligging bij het station (de stadseconomie). De totale benodigde ruimte voor kantoren komt hiermee neer op minimaal 1.500 m2 en maximaal 6.500 m2. Deze oppervlakte wordt als zoekruimte verwerkt in de overgebleven drie denkrichtingen van de gebiedsvisie. Het zoeken naar extra kantoorruimte mag niet ten koste gaan van meer groen. Het behoud van groen blijft ongewijzigd door functies (zoals wonen en parkeren) op elkaar te stapelen. Hierdoor ontstaat ruimte voor kantoren.
Verslag 2e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid (10 feb 2022)
1
Verkeersstructuur De stedenbouwkundige heeft nagedacht over een verkeersveilige oversteek voor fietsers en voetgangers over/onder de Metamorfosenallee. Onderzoek wijst uit dat een fietsbrug of fietstunnel bij het station maken de ontwikkeling van het gebied beperkt. Het belemmert het maken van een prettig stationsgebied. De stedenbouwkundige stelt daarom om een extra fietstunnel onder de Hollandweg te maken en een fietstunnel in Schuytgraaf bij de grote rotonde. De fietstunnel bij de Hollandweg wordt onderdeel van een aantrekkelijke, veilige en snelle route voor (onder meer) scholieren vanuit Elst. De fietstunnel in Schuytgraaf wordt onderdeel van de snelfietsroute uit Nijmegen en zorgt voor een veilige oversteek voor (onder meer) de internationale school. De snelfietsroute wordt niet vanuit de gebiedsvisie uitgewerkt, maar is een aparte studie. Bij het stationsgebied wordt de oversteek ten westen van het spoor over de Metamorfosenallee behouden en krijgt meer groentijd (de tijd dat het verkeerslicht op groen staat). Fietsers kunnen dan sneller oversteken. De oversteek ten oosten van het spoor komt te vervallen; de route via de Brabantweg-Hollandweg is het veilige alternatief. Bewoners geven aan dat het kaartje moeilijk leesbaar is. De gemeente gaat dit aanpassen. Denkrichtingen De drie overgebleven denkrichtingen zijn verder uitgewerkt en worden toegelicht. Samengevat: 1. 2.
3.
Alle functies krijgen een eigen plek: Een uitbreiding van de P+R aan de noordkant met kantoren en woningen met hun eigen parkeerplaatsen aan de zuidkant; De P+R komt aan de zuidkant en wordt gecombineerd met het parkeren voor de bewoners. De parkeerplaatsen komen onder de woningen. Aan de noordkant is ruimte voor kantoren en aanvullende voorzieningen; De woningen en een kantoorgebouw komen als ‘losse’ gebouwen in het groen te staan. De P+R en het bewonersparkeren worden gesplitst in een deel aan de noordzijde en een deel aan de zuidzijde. Het groen wordt met een extra brug verbonden met de noordzijde
De stedenbouwkundige laat een onderzoek zien naar de schaduw van de nieuwe gebouwen op de bestaande woningen. Bewoners uit de werkgroep hadden hier om gevraagd. Schaduw in de avond is niet op alle bestaande woningen helemaal te voorkomen. De hoogte van de bebouwing is zo gekozen dat de schaduw beperkt is. Vragen werkgroep De werkgroep heeft gedurende de presentatie verschillende vragen gesteld en opmerkingen gemaakt: Woningen • Wat betekenen de nieuwe gebouwen voor mijn zonuren. Krijg ik schaduw? • Kan er overlast ontstaan door schittering van zonnepanelen op de nieuwe woningen? • Hoe hoog worden de nieuwe woningen, toch geen 21 lagen?!
Verslag 2e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid (10 feb 2022)
2
Verkeer en parkeren • Kan de P+R als die aan de noordkant blijft ook door het Lorentz gebruikt worden? • Het verkeer op de Metamorfosenallee is de laatste jaren flink toegenomen. Zorg voor verbetering van de verkeersveiligheid. Met name op de Kroonse Wal fietsen veel scholieren en die steken bij het station over. • Bewoners begrijpen de nieuwe verkeersstructuur niet helemaal, maak een duidelijk kaartje. De fietsroutes zijn er niet duidelijk weergegeven. Groen • Ondergronds parkeren met groen er bovenop is een goed idee! • Verbind het groengedeelte dat behouden wordt aan de zuidkant met het groen richting fietstunnel de Laar. Dit is ook tijdens de wandeling door het gebied genoemd. Sociale veiligheid • Pas op dat je geen nieuwe hangplek voor jongeren creëert tussen de nieuwe woningen en de fietsenstalling (denkrichting 2) Aanvullende voorzieningen • Kunnen in de plint (de begane grond) van de nieuwe woningen of de kantoren ook voorzieningen komen die na kantooruren nog open zijn? Dit verbetert de sociale veiligheid. • In de Laar wordt nagedacht over het maken van een wijkcentrum in de huidige sporthal. Stem dit goed af met eventuele extra maatschappelijke functies in de gebiedsvisie. En verder • Gebruik een actuele overzichtsfoto met het Lorentz en de nieuwbouwplannen in Schuytgraaf er op. Dat geeft een beter beeld. • Fijn om zo open met elkaar in gesprek te zijn.
Ik voel me gehoord als bewoner. De vragen en opmerkingen zijn besproken en zoveel mogelijk beantwoord. Samen met de eerder ontvangen ideeën en suggesties worden deze meegenomen in de uitwerking van de gebiedsvisie, waar dat mogelijk is. De concept-gebiedsvisie wordt in de 3e werkgroep in de 2e helft van maart gepresenteerd. Planning vervolg • Werkgroep 2 • Opstellen concept-visie • Werkgroep 3 • Gesprekken andere partijen • Afronden gebiedsvisie • Besluit College van B&W • Besluit gemeenteraad
: 10 februari : Medio maart : 2e helft maart : 2e helft maart : Begin april : Eind april : Juni
Deze planning is indicatief en kan worden aangepast
Verslag 2e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid (10 feb 2022)
3
______ Einde verslag
Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen? Meld u aan voor de digitale nieuwsbrief op www.arnhem.nl/stationzuid. U ontvangt dan zo nu en dan een bericht in uw mailbox over de voortgang. In de nieuwbrief nodigen wij u ook uit voor momenten waarop we met mensen uit de buurt in gesprek gaan. Meer informatie Mail uw vragen over de plannen voor het gebied rond station Arnhem-Zuid naar stationzuid@arnhem.nl
Verslag 2e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid (10 feb 2022)
4
Verslag Datum
: 22 maart 2022
Aan
: Omwonenden Stationsgebied Arnhem-Zuid
Van
: Gemeente Arnhem, Bas Reijenga, Johan Simon, Ivar Branderhorst
Betreft
: Verslag 3e werkgroep met bewoners over gebiedsvisie stationsgebied Arnhem-Zuid
Verslag 3e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid Op dinsdag 22 maart 2022 hield de gemeente Arnhem de 3 e werkgroep met betrokken bewoners en ondernemers. In deze werkgroep zit ook de projectleider van de gemeente, de stedenbouwkundige en de participatieadviseur. In totaal waren zeven bewoners aanwezig, allemaal uit de wijk De Laar-west. Terugblik De aanwezige bewoners blikken samen terug op de vorige werkgroepen van 20 januari 2022 en 10 februari 2022. Bewoners noemen het voorkomen van schaduwwerking, verbinding van groen en voldoende parkeerplaatsen om parkeeroverlast in de buurt te voorkomen als belangrijke punten. In de presentatie wordt ook teruggeblikt op het vorige overleg en is ingegaan op de punten die toen genoemd zijn; de vergroening, verbinding van het groen, verkeersveiligheid, het drukke verkeer op de Metamorfosenallee en de schaduwwerking zijn in herinnering gebracht. Concept-gebiedsvisie De concept-gebiedsvisie en de drie denkrichtingen daarin zijn uitgewerkt en worden gepresenteerd. Aangegeven is op welke manier er met de gestelde vragen in het vorige overleg met de werkgroep is omgegaan en hoe deze zijn verwerkt in de concept-gebiedsvisie. De drie denkrichtingen zijn niet gewijzigd. Ze zijn wel verder uitgewerkt en worden toegelicht. Samengevat: 1.
2.
3.
Model ‘Laarkwartier’: Alle functies krijgen een eigen plek: Een uitbreiding van de P+R aan de noordkant met kantoren en woningen met hun eigen parkeerplaatsen aan de zuidkant. De woningen sluiten meer aan bij de bestaande woningen uit De Laar. Doordat één bouwvlek niet bebouwd wordt (ten zuiden van Kroonse Wal) ontstaat ruimte voor een groene speelplek. Er wordt ingezet op het loskoppelen van de functies zodat er minder afhankelijkheden zijn. Model ‘Stationsplein-Zuid’: De P+R komt aan de zuidkant en wordt gecombineerd met het parkeren voor de bewoners. De parkeerplaatsen komen onder de woningen. Aan de noordkant is ruimte voor kantoren en aanvullende maatschappelijke voorzieningen. Er wordt ingezet op maximale levendigheid van het stationsplein om de sociale veiligheid te vergroten. Model ‘Parkbrug’: De woningen en een kantoorgebouw komen als ‘losse’ gebouwen in het groen te staan. De P+R en het bewonersparkeren worden gesplitst in een deel aan de noordzijde en een deel aan de zuidzijde. Het groen wordt met een extra brug verbonden met de noordzijde. Er wordt ingezet op maximale vergroening van het gebied.
Verslag 3e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid (22 mrt 2022)
1
Alle drie de denkrichtingen hebben hun eigen, specifieke kenmerken. De beoordeling is opgenomen in een spinnenweb-diagram: • Model 1 geeft de beste waardering op de onderdelen risico’s, impact leefomgeving en financiële haalbaarheid. • Model 2 scoort goed op de thema’s meerwaarde omgeving en sociale veiligheid. • Model 3 geeft de beste resultaten op meerwaarde omgeving en groen/klimaatbestendigheid. Een aantal leden van de werkgroep spreekt een voorkeur uit voor een bepaalde denkrichting. Hoewel alle aanwezigen bewoners uit De Laar-West zijn, verschillen de voorkeuren per persoon. Hieruit blijkt dat verschillende mensen verschillende wensen hebben. Het plan is om in de gebiedsvisie een aantal belangrijke grenzen vast te stellen. Het gaat daarbij om de verkeersstructuur, de minimale omvang van het park en de maximale omvang van de bebouwing (zowel de plek als de hoogte). Alle drie de modellen passen binnen die grenzen. Andere onderwerpen, zoals het te kiezen model (of combinatie van modellen), de inrichting van het park en de ontwerpen van de gebouwen worden vrijgelaten en later uitgewerkt.
Vragen werkgroep De werkgroep heeft gedurende de presentatie verschillende vragen gesteld en opmerkingen gemaakt: Woningen • Is de schaduwstudie goed uitgevoerd? Op 22 maart om 18.00 uur is schaduw te zien in het groengebied van het hoge gebouw in Schuytgraaf • Er is een actuele overzichtsfoto met het Lorentz toegevoegd (opmerking vorige overleg) Verkeer en parkeren • Worden er voldoende parkeerplaatsen gemaakt in het gebied voor de nieuwe woningen en de P+R? • Het kaartje met de verkeersstructuur is verbeterd (opmerking vorige overleg) • Wordt de P+R een betaalde voorziening of gratis? Groen • Verbind het groengedeelte dat behouden wordt aan de zuidkant met het groen richting fietstunnel de Laar. Aanvullende voorzieningen • Het wijkcentrum in de huidige sporthal van De Laar is tijdelijk. Dat betekent dat het gebied rondom station Arnhem-Zuid wellicht toch een maatschappelijke functie zou kunnen krijgen. En verder • Kan de concept-gebiedsvisie worden toegestuurd of wordt deze op andere wijze ter inzage gelegd? • In de werkgroep blijken verschillende voorkeuren te ontstaan voor de modellen, of combinaties daarvan.
Verslag 3e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid (22 mrt 2022)
2
•
De gemeente geeft aan dat er bij de gemeente nog geen voorkeur is. Voor alle drie de modellen geldt dat er op dit moment nog geen zicht is op voldoende budget om de plannen te realiseren
De vragen en opmerkingen zijn besproken en zoveel mogelijk beantwoord. Samen met de eerder ontvangen ideeën en suggesties worden deze meegenomen in het definitief maken van de gebiedsvisie, waar dat mogelijk is. Vervolg werkgroep In de werkgroep is gesproken over het vervolg van de ontwikkeling en de rol van de werkgroep daarin. Afgesproken is dat de werkgroep weer bij elkaar komt nadat het college van Burgemeester en Wethouders de gebiedsvisie heeft vastgesteld. Dat wordt in juni verwacht, maar is mede afhankelijk van de vorming van het nieuwe college. Bewoners uit de werkgroep kunnen dan kennis nemen van het collegebesluit en naar wens bij de gemeenteraad hun standpunt kenbaar maken. Dat geldt uiteraard ook voor alle andere geïnteresseerden uit de omgeving. De gemeenteraad krijgt op die manier de kans om de reacties van de omgeving mee te wegen bij zijn besluit, dat in juli of augustus wordt verwacht. Planning vervolg • Werkgroep 3 • Gesprekken andere partijen • Afronden gebiedsvisie • Besluit College van B&W • Besluit gemeenteraad
: 22 maart : Eind maart / begin april : Eind april : Juni : Juli/augustus
Deze planning is indicatief en kan worden aangepast ______ Einde verslag
Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen? Meld u aan voor de digitale nieuwsbrief op www.arnhem.nl/stationzuid. U ontvangt dan zo nu en dan een bericht in uw mailbox over de voortgang. In de nieuwbrief nodigen wij u ook uit voor momenten waarop we met mensen uit de buurt in gesprek gaan. Meer informatie Mail uw vragen over de plannen voor het gebied rond station Arnhem-Zuid naar stationzuid@arnhem.nl
Verslag 3e werkgroep gebiedsvisie station Arnhem-Zuid (22 mrt 2022)
3
VERSLAG
Project onderwerp
: Gebiedsvisie stationsgebied Arnhem-Zuid : Verslag werkgroep
Datum vergadering Plaats
: 13 juni 2023 : Arnhem
Opgesteld door
: Willie van de Kamp
Aanwezig Werkgroepleden
: 4 bewoners
Gemeente Arnhem
Nanja Oliemans Monja van Woensel Suzanne Hesseling Willie van der Kamp
Stedenbouwkundige
Ivar Branderhorst Robert Zandjans
Portaal
Jan-Willem Lekkerkerker
Onafhankelijk voorzitter
Johan Simon
1. Opening Voorzitter Johan opent de vergadering en heet alle aanwezige welkom. Alle aanwezige stellen zich voor en geven aan wat hun belang/rol is. 2. Proces Ambtelijk opdrachtgever Nanja geeft een toelichting op het proces na de laatste bijeenkomst van maart 2022.In de presentatie is een tijdslijn opgenomen van het proces. 3. Toelichting op de wijzigingen De belangrijkste wijzigen op het gebiedsvisie van maart 2022 zijn: • Woningbouwprogramma naar ca. 150 woningen (was 100 tot 150) • 50% sociale huur (was 30%) • Van 50% betaalbaar naar 70% betaalbaar • Een aangepaste parkeernorm. Dit alles moet wel passen binnen het ruimtelijk kader wat is opgesteld tijdens het participatietraject (de ‘kaasstolpen’). 4. Toelichting van de wijzingen op het ruimtelijke kader Stedenbouwkundige Ivar geeft een toelichting op de wijzigingen van het aantal woningen en welke gevolgen dit heeft op het ruimtelijk kader. Hij laat zien dat de 150 woningen binnen het ruimtelijk kader passen. De gemeenteraad stelt de ruimtelijk kaders vast, naar verwachting gebeurt dit in het derde kwartaal van 2023. Daarna wordt de gebiedsvisie vertaald naar een stedenbouwkundig plan (randvoorwaarden voor het ontwerp). Aan de hand van het