Bijlage 5 - Brief aan minister Sociale Zaken en Werkgelegenheid, staatssecretaris Asiel en Migratie en minister Justitie en Veiligheid inzake werk en vluchtelingen

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid t.a.v. minister Y.J. van Hijum Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG

Datum:

6 mei 2025

Ons kenmerk:

4575533

Contactpersoon:

N. Bas

Telefoonnummer: 0611123304

Ministerie Asiel en Migratie t.a.v. minister M.H.M. Faber Postbus 20301 2500 EH Den Haag Ministerie Justitie en Veiligheid t.a.v. staatssecretaris I. Coenradie Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Onderwerp: verlicht bestaansonzekerheid en benut het arbeidspotentieel van nieuwkomers

Geachte minister Faber, minister Van Hijum en staatssecretaris Coenradie,

In Arnhem voelen wij ons verantwoordelijk om ons voor alle doelgroepen in te zetten om gelijkwaardige kansen te creëren op de krappe arbeidsmarkt. Dit vergroot niet alleen de kansen voor deze groepen, maar helpt ook om de tekorten op de arbeidsmarkt op te lossen. Terwijl werkgevers kampen met enorme personeelstekorten, staan meerdere doelgroepen stil aan de kant vanwege een ingewikkeld systeem. De maatschappelijke en financiële consequenties van het niet aan het werk helpen van de groep asielzoekers, statushouders en Oekraïners is vele malen hoger dan de investeringen die hiervoor nodig zijn1. Dit leidt tot onnodige uitgaven aan uitkeringen, opvang en gemiste belastinginkomsten. Wij roepen u op om werk te maken van de volgende voorstellen: • •

•

Schrap voor asielzoekers de eis dat de asielaanvraag minimaal 6 maanden moet lopen. Zodat iedereen direct vanaf dag 1 aan het werk kan. Laat het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) vluchtelingen, die betaald werken, koppelen aan de gemeente waar zij werken. Zo ontstaat continuïteit voor de werkgever en duidelijkheid voor de werkgever. De tewerkstellingsvergunning (TWV) vormt een obstakel voor asielzoekers. Bij Oekraïense ontheemden zien we dat dit niet nodig is en dat het percentage werkenden vele malen hoger ligt. Schrap daarom de TWV ook voor asielzoekers. Gelijke kansen voor alle nieuwkomers zorgen voor

1 Ruimere werkmogelijkheden asielzoekers - SEO Economisch Onderzoek

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem Telefoon 0800-1809 • Fax 026 - 3774830

Datum: 6 mei 2025 Ons kenmerk: 4575533 Pagina: 2 / 3

•

•

•

• •

•

•

een transparanter en eerlijker systeem. Zorg, totdat er voor asielzoekers geen TWV meer nodig is, dat de duur van de asielprocedure en einddatum W-document bij de aanvraag van een TWV inzichtelijk is voor werkgevers. Faciliteer en beloon azc-bewoners die gaan werken. Pas hiervoor de Reba-regeling aan zodat werken ook voor hen loont. Zorg tevens voor eenvoudige en begrijpelijke regels, heldere communicatie op opvanglocaties en praktische hulpmiddelen zoals een rekentool. Neem de dienstverlening aan asielzoekers richting de arbeidsmarkt op in de Participatiewet. Zorg hierbij dat dit goed aansluit op de Inburgeringswet. Geef prioriteit aan uw voornemen om asielzoekers toegang te geven tot instanties zoals het UWV als zij op zoek zijn naar werk. Voeg in dat kader ‘asielzoekers’ toe aan (artikel 30b Wet Suwi) en artikel 3.1 Besluit Suwi. Geef het UWV en/of gemeenten ook een wettelijke taak om asielzoekers naar werk te begeleiden en biedt daarvoor voldoende en structurele financiering voor begeleiding en flankerende voorzieningen zoals taal, loonkostensubsidie, werkgeversvoorzieningen etc. Betrek hierin ook de werkgeversorganisaties en lokale werkgevers, om zoveel mogelijk integraal te werken. Richt een landelijke begeleidingsstructuur in zodat de werkwijze overal in Nederland uniform is, dit geeft namelijk duidelijkheid en gelijkheid.

Zorg ook dat deze landelijke begeleidingsstructuur voldoende ruimte biedt voor aansluiting op lokale netwerken en initiatieven. Betrek werkgevers en maatschappelijke organisaties hier actief bij. Pas de Wet arbeid vreemdelingen aan zodat ook stages en werkervaringsplekken tot de mogelijkheden gaan behoren. Zorg dat statushouders, asielzoekers en nareizigers snel en eenvoudiger een BSN kunnen krijgen door middel van een efficiënter proces. Een BSN is immers voor veel zaken op gebied van werk, inkomen en zorg nodig, en is daarmee dus essentieel om echt zelfstandig mee te kunnen doen. In de BRP-straat van Zevenaar nemen wij als gemeente onze verantwoordelijkheid. We roepen u op om dit proces in het hele land goed te organiseren. In tegenstelling tot mensen uit Oekraïne worden rijbewijzen van andere mensen die gevlucht zijn, niet erkend in Nederland. Het opnieuw moeten behalen van een rijbewijs maakt dat mensen met werk waarvoor een rijbewijs noodzakelijk is, zoals in de bouw, niet meteen aan het werk kunnen. We roepen u op om het proces voor de erkenning van het rijbewijs of voor het behalen van een Nederlands rijbewijs te vereenvoudigen voor mensen die al een rijbewijs hebben in het land van herkomst. De verplichtingen uit de Wet Inburgering 2021 zijn moeilijk te combineren met werk. Terwijl werk de inburgering van mensen juist bevordert.

Daarom ons verzoek om binnen de Wet Inburgering 2021 ruimte te bieden zodat mensen naast hun inburgeringstraject ook een (betaalde) baan kunnen hebben. Zorg daarnaast dat gewerkte uren van asielzoekers in een Nederlandstalige omgeving (ook

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem Telefoon 0800-1809

Datum: 6 mei 2025 Ons kenmerk: 4575533 Pagina: 3 / 3

•

gemaakte uren in praktijkleren en sectorale ontwikkelpaden) gaan meetellen voor eventuele latere inburgering. Vaak starten statushouders in flexibele of tijdelijke banen en groeien ze pas later door. Op dat moment zijn zij vaak uit beeld bij de gemeente en stopt ook de begeleiding, terwijl goede begeleiding juist dan cruciaal is. Zorg dat die ondersteuning langer beschikbaar blijft.

Naast de economische en maatschappelijke voordelen heeft werk een positieve invloed op de integratie van mensen met een vluchtachtergrond in onze samenleving. Het vermindert afhankelijkheid van sociale voorzieningen en draagt bij aan zelfredzaamheid. Daardoor wordt de druk op gemeentelijke hulp- en dienstverlening verlaagd. Bovendien bevordert dit de sociale cohesie tussen nieuwkomers en bestaande inwoners, versterkt het draagvlak in de samenleving en vermindert polarisatie. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk om te allen tijde oog te blijven hebben voor nieuwkomers voor wie werk niet direct haalbaar is. Bijvoorbeeld omdat ze eerst de taal moeten leren of een opleiding moeten volgen. Vaak worden diploma’s uit het land van herkomst hier anders gewaardeerd of niet erkend. Ondanks onze inzet voor werk vanaf dag 1 vinden we dat nieuwkomers die dat nodig hebben, de ruimte en ondersteuning moeten kunnen krijgen om toe te groeien naar duurzaam werk dat aansluit bij hun achtergrond. We hebben elkaar nodig om een rechtvaardiger, realistischer en effectief systeem neer te zetten voor al onze inwoners. Daarom gaan we graag met u in gesprek over hoe we meedoen vanaf dag 1 voor iedereen mogelijk kunnen maken.

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester,

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem Telefoon 0800-1809