Bijlage 4 - Omgevingskwaliteitsplan Thorbeckekwartier Arnhem
Tekst van het document
02 4 ri 2 ru a
15 mei 2024
fe b
omgevingskwaliteitsplan Thorbeckekwartier Arnhem
Voorwoord Voorliggend omgevingskwaliteitsplan is uitgewerkt aan de hand van het stedenbouwkundig plan Thorbeckekwartier Arnhem (november 2023). Ten grondslag aan het stedenbouwkundig ontwerp liggen uitgangspunten uit een in april 2021 vastgesteld ontwikkelkader met de titel ‘schakel tussen twee buurten’. Het stedenbouwkundig plan is in de periode juni 2022 - mei 2023 in participatie met een klankbordgroep van omwonenden tot stand gekomen.
In dit omgevingskwaliteitsplan zijn de kaders voor de uitwerking van de uiterlijke
Inhoud 1.
Context plangebied
3
2.
Ruimtelijk concept
6
3.
Uitgangspunten beeldkwaliteit
8
4.
Bouwdeelnummering en deelgebieden
9
5.
Algemene criteria bebouwd - materialisatie
10
6.
Algemene criteria bebouwd - duurzaamheid
11
7.
Algemene criteria onbebouwd
15
8.
Uitgangspunten per deelgebied
verschijningsvorm van de gebouwen en de uitgangspunten en randvoorwaarden van de inrichting van de (semi-) openbare ruimten geformuleerd. Deze worden voorafgegaan door een korte toelichting op de context van het plangebied en het stedenbouwkundig planconcept. Naast de algemene beeldkwaliteit- en duurzaamheidsuitgangspunten worden ook de uitgangspunten per deelgebied omschreven. Vanwege de complexe ontwerp opgave is het detailniveau van dit omgevingskwaliteitsplan vrij hoog. Het moet alsnog gezien worden als een inspiratiebron voor het
2
opstellen van het bouwplan en het inrichtingsplan. Mocht het zo zijn dat in het verdere
a.
Van Slingelandtstraat
ontwerptraject situaties of ideeën ontstaan waarvoor aanpassingen nodig of wenselijk
b.
Thorbeckestraat
zijn, dan kan dat altijd. Zolang deze het plan beter maken zullen die omarmd worden.
c.
Fagelstraat
21
d.
Groene verbinding
23
e.
Binnengebieden
25
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
17 19
Context plangebied Het plangebied betreft een vrij gekomen schoollocatie van het ROC Rijn IJssel en ligt aan de Thorbeckestraat en aan de rand van het Statenkwartier ten oosten van de binnenstad van Arnhem. Ten noordwesten van de locatie ligt de wijk Spijkerkwartier.
So
Ce
nt r aa
lS
tat
nsb
eek
pa
De locatie ligt dus tussen twee wijken die elk een eigen karakter hebben. De invulling van deze locatie bepaalt mede de relatie en overgang tussen de twee buurten.
rk
Wi ion
nke
l vo
o rz
ien
St a ing
tio
er elp nV
po
or t
en
Sp Bin
ne
nst
ad
Sp
ij
kw ker
ar t
ier
or t
p
ark
Th
ialf
idig hu d l e ebi sse ng ijn IJ a l P R C RO
St a
t
w enk
ar t
ier
Rij
n
lv nke Wi
3
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
oo
en rz i
ing
en
Context plangebied De Thorbeckestraat is een ontsluitingsweg voor de buurt en heeft een ruim profiel met
kastanjebomen waartussen haaks geparkeerd wordt. Iets verderop in de straat (op 50
ter plaatse van de locatie grote populieren en een groen voorterrein van het tegen-
m van de locatie) is een speeltuin.
over de locatie gelegen Stedelijk Gymnasium. De portiekflats aan de oostzijde bestaan uit drie bouwlagen op een plint. Aan de noordwestkant zijn individueel vormgegeven
Ook aan de Fagelstraat is er geen woon-oriëntatie tegenover het plangebied en
grondgebonden woningen.
bepalen kopgevels en zijtuinen het beeld. De straat loopt op naar de Thorbeckestraat en overbrugt een hoogteverschil van circa 2,5 meter.
De Van Slingelandtstraat , gelegen ten zuiden van het plangebied, grenst aan een projectmatig gebouwde woonbuurt waarvan de straatwand bestaat uit de koppen
Aan de westzijde en direct aangrenzend aan het plangebied bevinden zich twee kerken:
van de rijbebouwing, schuurtjes en tuinmuren. Langs de school staan beeldbepalende
De Gereformeerde Gemeente Arnhem en de Chinese Christelijke Gemeente in Nederland.
Sp
or t
p
ark
Th
ialf
d St e
elij
k
gym
na
siu
m
r tie Po
ref o
rm
Thor
t
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
a ra
me
en te C Ge hin me es en e C te hr in ist Ne eli de jke rla nd
4
st
Ge
el
eer de
idig hu d l e ebi sse ng ijn IJ a l P R C RO
S Van
l
lan inge
ats
g Fa
Ge
aat estr beck
kfl
t
traa
dts
Sp
eel
tui
n
Context plangebied
klankbordgroep
Tussen twee wijken. De wijk Spijkerkwartier is rond 1850 ontworpen door de Arnhemse stadsarchitect Heuvelink sr. In de wijk staan veel monumentale panden die gebouwd werden voor Nederlanders die fortuin gemaakt hadden in Nederlands-Indië. Kenmerkend zijn de variatie, de statige architectuur, de woonkamers op een bel-etage met daaronder souterrains en de groene binnengebieden. De wijk ontleent zijn naam aan voormalig landgoed Geldersche Spijker.
rond 1900
De wijk Statenkwartier is projectmatig gebouwd vanaf de jaren 30 en biedt plek aan rij- en portiekwoningen. In de stedenbouwkundige opzet van de wijk is de oorspronkelijke polderstructuur goed terug te zien. Op de overgang tussen de twee wijken hebben diverse voorzieningen een plek gekregen: de twee kerken (rond 1950), het Stedelijk Gynmasium (rond 1960) en het ROC Rijn IJssel (rond 1970). In 2021 is het gebouw van het ROC Rijn IJssel verkocht in het kader van nieuw huisvestingsbeleid van de school en daarmee is de locatie beschikbaar gekomen voor woningbouw. Dit biedt de kans de huidige barriere van het aaneengesloten bouwblok tussen de twee
rond 1960
wijken te doorbreken en de buurten fysiek beter met elkaar te gaan verbinden. In april 2021 is voor dit gebied een ontwikkelkader vastgesteld met de titel ‘schakel tussen twee buurten’ welke in participatie met een klankbordgroep van omwonenden is doorontwikkeld tot het stedenbouwkundig plan, november 2023. Tijdens de uitwerking is gekozen voor het toevoegen van één (in plaats van twee) noord-zuid verbindingen voor voetgangers omdat dit ruimtelijk en woontechnisch de beste plankwaliteit oplevert.
5
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
rond 2020
Ruimtelijk concept Een belangrijk uitgangspunt in het ruimtelijke concept is het verbinding maken tussen de twee wijken. Dit gebeurt in de vorm van een nieuw te realiseren aantrekkelijke en groene voetgangersroute tussen de Van Sllingelandtstraat en de Thorbeckestraat over het plangebied. Het overbruggen van het hoogteverschil draagt daarbij bij aan de identiteit van deze route.
de school een voorzijde aan de Thorbeckestraat en achterkanten aan de Fagelstraat en Van Slingelandtstraat. De nieuwe bebouwing heeft een alzijdige woonkwaliteit en entree’s aan alle straten: De centrale entree’s van de appartementen en de grondgebonden woningen zijn zowel aan de nieuwe groene voetgangersverbinding, als aan de Thorbeckestraat, de Fagelstraat en de Van Slingelandstraat en bieden dus levendigheid en mogelijkheden tot sociale verbinding aan alle zijden van het plan. Geparkeerde auto’s van bewoners zijn voor de buurt grotendeels uit het zicht door de positionering in de collectieve binnengebieden waarin ook ruimte is voor nieuwe
Met de transformatie naar woongebied wordt de menselijke maat in de bebouwing
bomen. De entree’s naar de binnengebieden zijn alleen toegankelijk voor bewoners en
teruggebracht. Het plangebied wordt ingericht met diverse ten opzichte van elkaar
daarom ondergeschikt vormgegeven.
herkenbare bouwdelen, waarin een gevarieerd woonprogramma gerealiseerd wordt. De woonoriëntatie van de nieuwbouw is daarbij belangrijk. In de huidige situatie heeft
voetpaden
huidige situatie schaal 1: 2000
nieuwe situatie schaal 1: 2000
S P I J K E R K WA R T I E R
S P I J K E R K WA R T I E R
bebouwing entree’s toegang parkeerterrein parkeerterrein
at
at
Thorbeckestra
Thorbeckestra
traat
Fagels
rstraat
rinstere
van P
rstraat
rinstere
van P
S TAT E N K WA R T I E R
6
n Groe
traat
Fagels
n Groe
tstraat
geland
n Van Sli
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
tstraat
geland
n Van Sli
S TAT E N K WA R T I E R
Ruimtelijk concept De nieuwe buurt krijgt een menselijke maat door een diversiteit en rijkheid in architectuurexpressies, zodat een monotone of massieve uitstraling wordt voorkomen. De woongebouwen verschillen onderling van elkaar in gevelpatroon en kleurstelling, maar hebben een familiaire relatie, zodat er samenhang ontstaat tussen de verschillende gebouwen. Elementen die borgen dat er voldoende samenhang is: •
Bouwmassa. De vormentaal van de bouwblokken met dieptesprongen in de gevel en met platte daken geeft het plan samenhang.
•
Materialisatie.
Bouwblokken
bestaan
primair
uit
metselwerk. Secundair gebruik van hout, bijvoorbeeld op de setbacks, wat terugkomt in meerdere blokken. Dit legt verbinding tussen de bouwblokken. In de binnenhoven is hout nadrukkelijker aanwezig in de gevels. Elementen die borgen dat er voldoende variatie is:
•
Gevelpatronen/richting:
Deze
komen
voort
uit
het
achterliggende woonprogramma. Bouwblokken met een meer horizontale belijning en met een meer verticale
•
belijning. Dit voorkomt lange eentonige gevelwanden. Kleur: De kleurstelling van metselwerk (en bijbehorende kozijnen) varieert in meerdere kleurstellingen. Kleuren hebben niet een te groot contrast onderling, waarmee kleuren aansluiting op de omliggende kleuren van het Spijkerkwartier en het Statenkwartier.
•
Balkonhekwerken: Deze variëren in de verschillende bouwblokken. Wel is er samenhang in materiaal en/of kleur van de hekwerken met omliggende bouwblokken.
Kleurenpallet De buurt heeft een heel samenhangend kleurenpalet. Er is geen uitgesproken verschil tussen de metselwerkkleuren in
de
Van
Slingelandtstraat,
de
Fagelstraat,
de
Thorbeckestraat en de twee kerken. In nagenoeg alle omliggende bebouwing is er sprake van een plintsteen passend bij de basissteen. In de nieuwe plan wordt aansluiting gezocht bij de omliggende kleuren. Deze kleuren liggen verspreid door het plan en mogen vaker voorkomen.
7
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Kleurenpalet:
Uitgangspunten beeldkwaliteit Eigentijdse architectuur ‘anno nu’ Elke bouwperiode heeft een eigen, diverse en herkenbare architectuur. In aansluiting hierop zullen de nieuw te bouwen woningen ook eigentijds zijn, herkenbaar vormgegeven ‘anno nu’; de jaren 20 van de 21e eeuw.
Rijke baksteen architectuur in een gevarieerd kleurenpalet
en jar
Tegelijkertijd zijn er ook overeenkomsten tussen de architectuur uit alle verschillende bouwperiodes. Het betreft het
Ja
gebruik van baksteen met (over het algemeen) een rijkheid en verfijning in de detaillering hiervan. Baksteen komt voor in verschillende kleurtinten, maar het betreft een beperkt en gedekt kleurenpalet. In aansluiting hierop is de architectuur
Ein
d1
9e
ee
en jar re n
‘30
en jar
uw
van de nieuwbouw woningen overwegend baksteenarchitectuur met bijzondere metselverbanden en zorgvuldige en verfijnde detaillering in een gevarieerd kleurenpalet zoals ook voorkomt in de nabije omgeving.
Groene kwaliteit Omdat gebouwd wordt in een veranderend klimaat, maar ook omdat het bijdraagt aan welbevinden is vergroening noodzakelijk. De architectuur draagt daar aan bij met groen op platte daken met zonnepanelen uit het zicht, pergola’s, geveltuintjes, verticaal groen, nestelmogelijkheden voor dieren, en mee-ontworpen bloembakken. Deze elementen worden geen toevoegingen aan de architectuur, maar integraal onderdeel hiervan. Ook in de inrichting van de woonomgeving is maximaliseren van de groene kwaliteit de norm.
8
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Ja
re n
‘30
‘50
en jar
‘30
/a ‘20
nn
on
u
‘60
Bouwdeelnummering en deelgebieden
onderstaande bouwdeel-nummering.
Thorbeckestraat pagina 19
Groene verbinding pagina 23
In de teksten wordt verwezen naar
Fagelstraat pagina 21
SPIJKERKWARTIER
7
6 1
8 2
5 4
3
1 bouwdeel nummering
hoofdentree’s appartementen
Voor de concretisering van de beeldkwaliteitsuitgangspunten per deelgebied worden de volgende plekken onderscheiden: 1. Van Slingelandtstraat 2. Thorbeckestraat 3. Fagelstraat
STATENKWARTIER Van Slingelandtstraat pagina 17 Binnengebieden pagina 25
9
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Binnengebieden pagina 25
4. Groene verbinding 5. Binnengebieden
Algemene criteria bebouwd materialisatie gevels •
Baksteenarchitectuur met bijzondere metselwerk details
•
Gevelopeningen: ramen draaien naar binnen open, waardoor glasbewassing van binnenuit mogelijk is. Hierdoor wordt veel verharding rondom gevels voorkomen.
•
Kopgevels richting openbaar gebied worden vormgegeven als voorgevels. De zijgevels aan weerzijden van de entree’s zijn geslotener van aard, hier wordt gevelgroen toegepast. Trappenhuizen worden ontworpen als onderdeel van de woongebouwen.
natuurlijk kleur- en materiaalpalet •
Alle materialen in natuurlijke en/of neutrale kleuren
•
Materialisering en detaillering zorgt voor een rijk beeld, fraaie veroudering en tactiele kwaliteit.
•
Accentkleur baksteen- of afwijkende voegkleur is mogelijk mits met subtiel kleurcontrast
•
Niet te donkere kleuren toepassen i.v.m. opwarmen van gevels (hitte-stress).
balkons
•
Ivm privacy en beeld vanaf de straat: onderste 60 á 70 cm van balkonborstwering gesloten of semi-transparant met lage transparantie
•
De borstwering bij de dakterrassen van de bovenste set-
•
Vormgeving en materialisering van de balkons in
backlaag wordt in metselwerk uitgevoerd.’ aansluiting op positie in plangebied en dragen bij aan architectuurconcept (zie criteria per deelgebied) •
Balkons liggen niet boven openbaar gebied, boven kabels en leidingen. Op deze manier is openbaar gebied goed beheersbaar.
10
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Algemene criteria bebouwd Duurzaamheid Energietransitie
Circulariteit
Het energiebeleid van de gemeente Arnhem is beschreven in het Programmaplan New
Op 3 november 2020 heeft het College de Visie Circulaire Economie Arnhem vastge-
Energy Made in Arnhem 2020-20230 (vastgesteld in januari 2020) en de Transitievisie
steld. Deze visie bevat een doelstelling voor nieuwbouwplannen, waarbij het streven is
Warmte (vastgesteld in februari 2022). Zowel het Spijkerkwartier als het Statenkwar-
om minimaal 25% circulaire bouwmaterialen toe te passen in projecten.
tier vallen niet in de buurten die als eerste aardgasvrij moeten zijn.
Bij het verdere ontwerp en materiaalkeuze van de bebouwing en openbaar gebied
Het voormalige RijnIJssel college is al aangesloten op het warmtenet. De woningen in
wordt rekening gehouden met onder meer de levensduur, herkomst van het materiaal,
dit plangebied worden aangesloten op het al bestaande warmtenet. Op dit moment
herbruikbaarheid van materialen en de losmaakbaarheid.
wordt dit warmtenet gevoed door een afvalenergiecentrale. In de bestaande bebouwing zitten een aantal vakwerkliggers. Er wordt uitgezocht of Een warmtenet is uitstekend geschikt voor verduurzaming op termijn. Vattenfall heeft
deze herbruikbaar zijn voor het bouwen van bijvoorbeeld pergola’s als overkapping
plannen om de warmte in 2040 volledig fossielvrij te leveren. Er wordt een energievi-
voor schaduwwerking.
sie opgesteld, waarbij het streven is om energieneutraal te zijn. Het WOS-station dat noodzakelijk is om alle woningen van warmte te voorzien, wordt geïntegreerd in de bebouwing. bestaande vakwerkliggers
Pergola met begroeiing
Transititievisie Warmte
Programma New Energy Made Arnhem
11
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Algemene criteria bebouwd Duurzaamheid Klimaatadaptie De gemeente heeft eind 2023 de beleidsregels klimaatadaptief en natuurinclusief bou-
•
dat warmte minder snel uit de woning ontsnapt.
en hoeft niet aan dit beleid te voldoen. We passen echter wel een aantal beleidsregels toe op deze locatie om de gevolgen van hitte, droogte en waterveiligheid te beperken.
een verdikt sedumpakket van 40 mm op de daken om regenwater te bufferen en zorgt tevens voor verkoeling in de woningen en in de winter zorg het er juist voor
wen vastgesteld. Deze locatie aan de Thorbeckestraat staat op de uitzonderingslijst •
De bestrating in het gebied zal minimaal worden verhard, met een afname van minimaal 10% ten opzichte van de huidige situatie, en alleen noodzakelijke verharding zal worden aangelegd.
Waterbestendige maatregelen De gemeente heeft als doelstelling al het regenwater af te koppelen van het gemeen-
•
Echter, vanwege de ongeschikte ondergrond is volledige afkoppeling niet mogelijk op deze locatie. Om toch zoveel mogelijk op eigen terrein te bufferen en infiltreren worden de volgende maatregelen genomen:
Groen daken, beperken verharding en maximaliseren groen bestaande vakwerkliggers
12
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Waar mogelijk zullen parkeervakken worden uitgevoerd in grasbetonstenen, en groene zones krijgen een voetpad met halfverharding.
telijk riool. Dit regenwater moet op eigen terrein gebufferd en geïnfiltreerd. •
Het water wordt zoveel mogelijk afgevoerd naar bomen en plantvakken.
Algemene criteria bebouwd Duurzaamheid Hittebestendige maatregelen
Oververhitting in Thorbeckwartier kan worden voorkomen door het vergroenen van het
Stenen houden de warmte in de zomerperiode lang vast. Dit zorgt voor ‘hittestress’.
gebied. Waar mogelijk behouden we de bestaande bomen en planten we extra bomen
Om dit aan te pakken, heeft de gemeente Arnhem een Hitte-attentiekaart opgesteld.
om meer schaduw te creëren. Direct zonlicht in combinatie met met bakstenen wordt
Deze kaart combineert verschillende factoren zoals windrichting, windsnelheid, hoog-
indien haalbaar vermeden, door opgaand groen aan de daarvoor geschikte gevels op
teverschillen, wijkopbouw en grondgebruik (zoals water en groen). De stad is op de
te nemen, plantenbakken op de begane grond worden integraal meegenomen. Ook
kaart verdeeld in drie categorieën op basis van gevoeligheid voor hitte. Het Thorbecke
worden galerijen op het zuiden verbreedt en natuurlijk schaduw gecreëerd door (klim)
kwartier valt in de middelste categorie en vereist daarom maatregelen om verdere
planten.
opwarming van de stad te voorkomen.
Handhaven waardevol groen en toevoegen inheemse bomen, planten en bloemrijke grassen
nestelmogelijkheden
13
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
kleur-nuancering in een beperkt kleurenpalet
Algemene criteria bebouwd Duurzaamheid Natuurinclusiviteit De beleidsregels voor Natuurinclusief bouwen zijn vastgesteld in mei 2021 en heeft een
neststenen voor de huismuis of de gierzwaluw. •
genoeg ruimte om zich weer hier te kunnen vestigen
Hieraan wordt invulling gegeven door het plaatsen van nestkasten en het toepassen van gebouwgebonden- en gebiedsgebonden maatregelen. Middels ondergenoemde
•
Insectenhotels op luwe en zonnige plekken nabij bloemen. Goede plekken zijn de
maatregelen behalen we ruim het minimaal aantal punten.
Van Slingelandtstraat en de groene verbinding. Deze zorgen voor een gezonde
Nestgelegenheden:
wilde bijen- en vlinderpopulatie in de stad. Ze zijn een belangrijke schakel in de
•
voedselketen. Deze worden gecombineerd met groene gevels en/of geveltuintjes.
Nestelmogelijkheden voor diverse soorten vogels op de koele gevels. Deze worden gegroepeerd met minimaal 5 stenen bij elkaar. Hierbij kan gedacht worden aan
Bebouwde nestmogelijkheden
14
Neststenen voor de dwergvleermuis en gewone dwergvleermuis op de warmere gevels. Deze type vleermuizen zijn al in dit gebied gehuisvest en we geven ze
update gekregen eind 2023. Dit beleid wordt gemeten middels een puntensysteem.
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Algemene criteria bebouwd Duurzaamheid Gebouwgebonden maatregelen
Gebiedsgebonden maatregelen
•
•
Sedumdaken van 40 mm op alle bouwdelen. En sedum op de bergingen van de grondgebonden woningen. Dit draagt bij aan de infiltratie maar biedt ook een
versterkt. De meeste eiken, Canadese populieren, Sorbussen en Kastanjebomen
leefgebied voor wilde bijen, vlinders en vogels en legt CO2 vast. Er wordt gekeken of het ook mogelijk is om grassen en kruiden toe te voegen, voor nog meer variatie. •
De waardevolle groene profielen rondom het plangebied worden behouden en worden behouden.
•
Op het binnenterrein en de groene verbindingen worden nieuwe inheemse bomen
Opgaand gevelgroen op de daarvoor geschikte gevels middels klimplanten. Deze
toegevoegd. Deze bomen zijn toekomstbestendig door de selectie van soorten die
geven dekking, voedsel en nestgelegenheid voor vogels, vleermuizen, vlinders en
goed tegen de hitte bestemd zijn. Er wordt eveneens gekeken naar soorten die
andere insecten. Deze kunnen worden geplaatst op de dichtere gevels van de ber-
voor veel soorten vogels, vlinders en insecten voedsel en nestgelegenheid geven.
gingen of zijgevels lang de inrit voor de auto’s.
Waar mogelijk worden eerste 1e bomen geplant. Daarna wordt gekeken naar 2e
•
Ook de klimplanten worden geplaatst bij de galerijen op de zuidzijde.
•
Plantenbakken worden integraal mee ontworpen. Deze plantenbakken zorgen
of 3e orde bomen. •
De tuinen van de grondgebonden woningen worden waar mogelijk voorzien van
voor begroeiing voor de gevel. De beplanting is een bron van voedsel zoals nectar,
hagen. Hierbij kan gedacht worden aan klimop, (haag)beuk, of andere vrucht- en
stuifmeel of bessen.
besdragende nectarproducerende soort. •
Toevoegen van inheemse en klimaatbestendige bomen en planten in de binnengebieden en de groene verbindging met voldoende ondergrondse en bovengrondse groeimogelijkheden
Gevelgroen
15
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Speelaangelegenheden
Algemene criteria onbebouwd beperken verharding en maximaliseren groen •
Binnen een efficiënt parkeersysteem de binnenterrein zo groen mogelijk inrichting
•
Parkeervakken (uitgezonderd de vakken onder het gebouw) uitvoeren in grasbetonstenen. uitstapstrook per vak.
•
Halfverharding pad in de nieuwe groene verbinding
•
Afwatering richting de bomen en plantvakken
•
Waardevolle groene profielen rondom
handhaven waardevol groen behouden en versterken •
Inheemse en klimaatbestendige bomen en planten toevoegen in de binnengebieden en de groene verbinding met voldoende ondergrondse en bovengrondse groeimogelijkheden (volwassen kronen 2m afstand tot bebouwing)
natuurlijke speelaangelegenheden
•
In de groene verbindingsroute natuurlijke plekken voor spelaanleiding en ontmoeten opnemen.
16
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Deelgebied: Van Slingelandtstraat De bebouwing aan de van Slingelandtstraat grenst aan de woningbouw in het Sta-
ontworpen. Een beeldbepalend ontwerpelement is de terugliggende bovenste laag
tenkwartier. De nieuwbouw bestaat uit verschillende bouwdelen; appartementen
in een afwijkende kleur en materiaal. Daarnaast zijn geïntegreerde plantenbakken
(bouwdeel 2, 4, 5 en 8) en grondgebonden woningen (bouwdeel 3). Alle woningen op
en geveltuintjes als een uniform ontwerpelement op het maaiveld in de architectuur
de begane grond, ook de appartementen hebben hun voordeur aan de straat. De
opgenomen. De bebouwing op de hoeken van de nieuwe groene verbinding naar de
appartementen in de groene verbinding worden ontsloten via de galerij in de binnen-
Thorbeckestraat (bouwdeel 2 en 5) introduceert de route door een verbijzondering,
hof. Hierdoor wordt veel verharding in de groene verbinding voorkomen. Wel bevinden
bijvoorbeeld in afronding van de balkons, of een sculpturale hoek met twee-zijdige
zich in de groene verbinding twee hoofdentree’s voor de appartementen aan de Thor-
oriëntatie. De voordeuren van de hoekwoningen bevinden zich aan het voetpad (om
beckestraatzijde. Hierdoor wordt de groene verbinding een levendige ruimte die niet
verharding in de groene verbinding te minimaliseren). Deze hoekwoningen hebben hun
alleen gebruikt wordt door de buurt, maar ook door de nieuwe bewoners. De bouwde-
woonkamer en buitenruimte met openslaande deuren aan de groene verbinding.
len variëren onderling in gevelinvulling, kleur en materialisatie, maar zijn in samenhang
traat Fagels bestaand end oplop
7
6 end -
oplop nieuw
1
5
8
2 4 straat
elandt
3
17
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
+ 11 m
ling Van S
Deelgebied: Van Slingelandtstraat Hoofdvorm
Balkons
•
•
De hoogte van de bebouwing aan de Van Slingelandtstraat varieert tussen
Positie en vorm van de balkons dragen bij aan de variatie in architectuur van de
3 bouwlagen, 3 bouwlagen met een terugliggende 4e bouwlaag (setback) en 4
verschillende bouwblokken. Ze zijn half inpandig - half uitpandig, of volledig buiten
bouwlagen met een terugliggende 5e bouwlaag (setback). De hoogtes zijn afwis-
het gevelvlak. Onder de balkons zijn op het maaiveld terrassen van de beneden-
selend waardoor een gevarieerd straatbeeld ontstaat.
woningen waarbij de overgang tussen openbaar en privé wordt vormgegeven door
•
De diepte/gevellijn van de setbacks kan wisselen per bouwblok.
een mee-ontworpen plantenbak.
•
Alle bebouwing uitvoeren met platte daken voor een samenhangend beeld. Met de dakrandhoogte wordt gezorgd dat alle zonnepanelen vanaf de straat uit het zicht
Gevels, materialen, detailleringen
zijn. •
•
Verbijzondering op hoeken van de nieuwe groene verbinding naar de Thorbec-
eigen kleur. Voor de totale buurt is een beperkt kleurenpalet voor het metselwerk
kestraat, bijvoorbeeld in afronding van de balkons, of een sculpturale hoek met
in het gamma geel-bruin-rood. Het betreft gedekte tinten met beperkt onderling
twee-zijdige oriëntatie.
contrast in aansluiting op de kleuren in de buurt. •
Overgang openbaar-privé •
Verbijzonderingen als rollagen, verticaal metselwerk en/of patronen in het metselwerk opnemen om extra gelaagdheid/rijkheid in de gevels te krijgen.
Op de begane grond bevinden zich voordeuren voor de begane grond apparte-
•
menten en grondgebonden woningen. Pad naar de voordeur gecombineerd met
Terugliggende setback laag in een afwijkend materiaal en kleur. Gedacht kan worden aan hout of een ander materiaal met een natuurlijke uitstraling.
een privé terras. Terrassen worden afgescheiden van de openbare ruimte door in
•
aansluiting op de architectuur vormgegeven gemetselde plantenbakken. •
Gebouwen bestaan hoofdzakelijk uit baksteen en hebben per gebouwtype een
Balkonhekwerken niet te transparant (om te voorkomen dat bewoners zelf de behoefte voelen het dicht te zetten).
Geveltuintjes combineren met de plantenbakken. Deze markeren de overgangen
•
Een zorgvuldige materialisering en detaillering moet garant staan voor een rijk beeld, fraaie veroudering en tactiele kwaliteit.
openbaar-privé en dragen bij aan privacy.
setback laag in een afwijkend materiaal balkonhekwerken niet te transparant
setback laag in een afwijkend materiaal en verbijzonderingen in metselwerk
mee ontwerpen plantenbakken
mogelijk ontwerpprincipe overgang van privé naar openbaart
18
mee ontwerpen plantenbakken
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
gevel begroeiing
plantenbakken
setback laag in een afwijkend materiaal en
verbijzonderingen in metselwerk
Deelgebied: Thorbeckestraat De Thorbeckestraat heeft een ruim groen profiel met beeldbepalende populieren. De
de Fagelstraat komt een appartementengebouw (7) die een laag hoger is dan de ove-
gevelrooilijn van de nieuwe bebouwing ligt verder terug dan de huidige gevelrooilijn van
rige bebouwing aan de Thorbeckestraat, waardoor een hoekaccent wordt gemaakt.
de school waardoor er meer ruimte is om de straat verder te vergroenen. De bebouwing
Een serie grondgebonden woningen (6) staan tussen deze appartementengebouw in.
op de hoeken van de nieuwe groene verbinding naar de Van Slingelandtstraat (bouw-
De begane grond balkons liggen ca. 0.5m boven maaiveld en worden naar beneden
deel 1 en 5) introduceert de route door een verbijzondering, bijvoorbeeld in afronding
bebouwd.
van de balkons, of een sculpturale hoek met twee-zijdige oriëntatie. Op de hoek naar
7
6 5 1
8
2 4
3
19
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Deelgebied: Thorbeckestraat Hoofdvorm
gevelontwerp. Waar de appartementen een hoofdzakelijk horizontale gevelgele-
•
De hoogte van de bebouwing aan de Thorbeckestraat varieert. 4 lagen voor de
ding hebben (waar de balkons sterk aan bij dragen) hebben de grondgebonden
appartementen aan weerszijden van de nieuwe groene verbinding, 4 lagen voor de
woningen een verticalere geleding, waarmee het individuele karakter van de
grondgebonden woningen, 5 lagen voor de appartementen op de hoek Fagelstraat.
woningen benadrukt wordt en de typologie zichtbaar is.
De hoogtes zijn afwisselend waardoor een gevarieerd straatbeeld ontstaat. •
Alle bebouwing uitvoeren met platte daken voor een samenhangend beeld. Met de dakrandhoogte wordt gezorgd dat alle zonnepanelen vanaf de straat uit het zicht zijn.
•
Gevels, materialen, detailleringen •
Gebouwen bestaan hoofdzakelijk uit baksteen en hebben per gebouwtype een eigen kleur. Voor de totale buurt is een beperkt kleurenpalet voor het metselwerk
Verbijzondering op hoeken van de nieuwe groene verbinding naar de Van Slinge-
in het gamma geel-bruin-rood. Het betreft gedekte tinten met beperkt onderling
landtstraat, bijvoorbeeld in afronding van de balkons, of een sculpturale hoek met
contrast in aansluiting op de kleuren in de buurt.
twee-zijdige oriëntatie.
•
Overgang openbaar-privé, balkons
•
Verbijzonderingen als rollagen, verticaal metselwerk en/of patronen in het metselwerk opnemen om extra gelaagdheid/rijkheid in de gevels te krijgen.
•
De appartementen hebben balkons die circa. 0,4 m boven het maaiveld liggen, daarmee blijft het maaiveld onderdeel van het openbaar groengebied. De balkons worden daarmee naar beneden bebouwd.
•
Balkons zijn gemetseld tot gedeeltelijk borstwering-hoogte, daarboven transparante hekwerk/balustrade.
•
Een zorgvuldige materialisering en detaillering moet garant staan voor een rijk beeld, fraaie veroudering en tactiele kwaliteit.
Balkons liggen half inpandig - half uitpandig en zijn nadrukkelijk onderdeel van het
verbijzonderingen mogelijk afgerond balkons
verbijzonderingen in metselwerk
nestelmogelijkheden
verbijzonderingen in metselwerk
verbijzonderingen in metselwerk
kleur-nuancering in een beperkt kleurenpalet
Thorbeckestraat
Thorbeckestraat
balkons half inpandig, half uitpandig, onderste deel borstweringen gesloten
20
principe doorsnede appartementen naast de kerk
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
metselwerk gamma geel-bruin-rood
rijkheid en gelaagdheid in de gevels
principe doorsnede grondgebonden
metselwerk gamma geel-bruin-rood
Deelgebied: Fagelstraat De Fagelstraat is een verbindingsstraat en overbrugt het hoogteverschil in het plan-
balkons. De bouwhoogte stijgt stapsgewijs mee richting het hoekaccent ter plaatse van
gebied. Om het hoogteverschil in het plangebied te manifesteren speelt het ontwerp
de Fagelstraat - Thorbeckestraat (bouwdeel 7). De plint van bouwdeel 8b (die richting
van de plint aan de Fagelstraat een belangrijke rol. De plint wordt verbijzonderd (afwij-
de Thorbeckestraat steeds verder onder het maaiveld zakt) biedt plek aan de bergingen
kend kleur/patroon) en vergroend. Daarmee kan de plint bijdragen aan de beleving van
en heeft een groene gevel. Op de begane grond van het gebouw op de hoek van de Van
groen. De Fagelstraat is in de huidige situatie een wat anonieme straat waar weinig
Slingelandtstraat (bouwdeel 8a) wordt gewoond. De groenstrook tussen het voetpad
ogen op gericht zijn. Met de realisatie van de nieuwbouw gaat gewoond worden aan
en het gebouw sluit aan op het verticale gevelgroen, waardoor het gebouw zich letterlijk
de straat en transformeert de straat naar een plek die gezien mag worden. De archi-
hecht aan de plek. Balkons liggen boven collectieve ruimte (eigendom VVE).
tectuur wordt een blikvanger mede door de positie en vormgeving van de uitkragende
7
6 5 1
8b
8a
2 4
3
21
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Deelgebied: Fagelstraat Hoofdvorm
Balkons
•
•
De hoogte van de bebouwing aan de Fagelstraat varieert. 4 lagen met een terug-
Balkons hangen buiten het gevelvlak. Ze bevinden zich aan de straatzijde en aan
liggende 5e laag aan de hoek Van Slingelandtstraat, 4 lagen op een bergingplint
de binnenhof zijde, boven collectieve grond op grond van de VvE. Hierdoor hangen
(die in het maaiveld zakt richting Thorbeckestraat), 5 lagen accent op de hoek
geen balkons boven de openbare ruimte.
Fagelstraat-Thorbeckestraat. Door deze hoogteverschillen ontstaat een interessant straatbeeld. •
Alle bebouwing uitvoeren met platte daken voor een samenhangend beeld. Met de dakrandhoogte wordt gezorgd dat alle zonnepanelen vanaf de straat uit het
Gevels, materialen, detailleringen •
Gebouwen bestaan hoofdzakelijk uit baksteen en hebben per gebouwtype een eigen kleur. Voor de totale buurt is een beperkt kleurenpalet voor het metselwerk
zicht zijn.
in het gamma geel-bruin-rood. Het betreft gedekte tinten met beperkt onderling contrast in aansluiting op de kleuren in de buurt.
Overgang openbaar-privé •
•
De appartementen hebben uitkragende balkons, buiten het gevelvlak. De positie
Verbijzonderingen als rollagen, verticaal metselwerk en/of patronen in het metselwerk opnemen om extra gelaagdheid/rijkheid in de gevels te krijgen.
van de balkons wisselt en verspringt om-en-om. In de detaillering en materialisatie
•
Balkons zijn semi-transparant in bv. geperforeerde staalplaat of strekmetaal.
van de balustrades aandacht voor privacy (voorkomen moet worden dat bewo-
•
Een zorgvuldige materialisering en detaillering moet garant staan voor een rijk
ners zelf afschermingen gaan plaatsen).
beeld, fraaie veroudering en tactiele kwaliteit.
nestelmogelijkheden integreren verbijzondering in metselwerk
semi-transparant
groengevel in de plint
groenstrook tussen
voetpad en
Fagelstraat
door hoogteverschillen ontstaat
22
verbijzondering in metsel-
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
semi-transparant balkon-
principe doorsnede appartementen
rijkheid en gelaagdheid in de gevels
groengevel in de plint
Deelgebied: Groene verbinding De nieuwe voetgangersroute waarmee de Thorbeckestraat en de Van Slingelandtstraat
Slingelandtstraat wordt de gehele ruimte van gevel tot gevel rondom het wandelpad
met elkaar verbonden worden is een groene verbinding. De groene verbinding is auto-
groen ingericht en worden speelaanleidingen voor kinderen geboden. Speelaanleidin-
vrij. Wel is er in geval van calamiteiten de mogelijkheid voor de brandweer om bij de
gen uitgevoerd in natuurlijke materialen (keien, houten stammen). De beeldkwaliteit
hoofdentree’s van de appartementen te komen. Hiervoor passen we halfverharding
van de openbare ruimte en van de omliggende bebouwing zijn op elkaar afgestemd en
toe.
integraal ontworpen. De balkons van de appartementen (bouwdeel 2 en 5a) oriënteren zich op deze ruimte. De bovenste bouwlaag heeft een setback met dakterrassen.
Aan de Thorbeckestraatzijde is een pleintje waaraan twee hoofdentree’s van appar-
Balkons worden naar beneden bebouwd, waardoor de gevellijn verspringt. Om het
tementengebouwen liggen (bouwdeel 1 en 5b). Vanaf dit pleintje tot aan de Van
hoogteverschil in het plangebied te manifesteren speelt het ontwerp van de plint een
7
6 5b
1 8 5a
2 4
3
23
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
Deelgebied: Groene verbinding Terreininrichting
Gevels, materialen, detailleringen
•
•
De groene verbinding is een openbare ruimte met een wandelpad. Het pad mean-
Gebouwen bestaan hoofdzakelijk uit baksteen en hebben per gebouwtype een
dert door de ruimte.
eigen kleur. Voor de totale buurt is een beperkt kleurenpalet voor het metselwerk
•
Het niveauverschil wordt zonder traptredes overbrugd.
in het gamma geel-bruin-rood. Het betreft gedekte tinten met beperkt onderling
•
Enkele (meerstammige) bomen. Inheems, brede dichte kroon t.b.v. schaduw. Verschillende soorten voor vergroten biodiversiteit. Verschillende hoogte bomen.
•
contrast in aansluiting op de kleuren in de buurt. •
Route accentueren met heesters, vaste beplanting, kleurige en geurige bloemen en kruidenrijk gras.
Verbijzonderingen als rollagen, verticaal metselwerk en/of patronen in het metselwerk opnemen om extra gelaagdheid/rijkheid in de gevels te krijgen.
•
Een zorgvuldige materialisering en detaillering moet garant staan voor een rijk beeld, fraaie veroudering en tactiele kwaliteit.
Materialen terreininrichting •
Zo min mogelijk oppervlakte verharden, alleen waar nodig.
Balkons
•
Plein in gebakken klinkers uitvoeren.
•
•
Wandelpad uitvoeren in padvast halfverharding.
•
Speelaanleidingen in natuurlijke materialen als keien en houten stammen langs de
De balkons zijn half in- en half uitpandig in de gevel gepositioneerd en hebben een (semi-)transparante balustrade.
•
Het uitpandige deel van de balkons wordt naar beneden bebouwd, waardoor er
wandelroute. Mogelijkheden onderzoeken om het water vast te houden of tijdelijk
verspringende gevels onstaat waar rondom kde openbare ruimte kan worden
te bergen om afstromen te voorkomen.
beheerd. natuurlijke speelaanleidingen
natuurlijke speelaanleidingen
niet te transparante balkonhekwerken
kruidenrijk gras
24
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
hoofdentree aan het pleintje in gebakken klinkers
principe doorsnede appartementen
natuurlijke speelaanleidingen
halfverharding padvast
Deelgebied: Binnengebieden De beide binnengebieden worden ingericht als parkeerhoven en worden zo groen als
en schaduw. In het oostelijke binnengebied (binnengebied B) wordt de identiteit mede
mogelijk ingericht binnen een efficiënt parkeersysteem. Tussen de parkeerplaatsen is
bepaald door de met klimplanten begroeide pergola’s omzoomde achtertuinen van de
ruimte voor een zone met enkele bomen en heesters. De galerijen om de appartement
grondgebonden woningen aan de Thorbeckestraat (bouwdeel 6). Deze zijn bereikbaar
te ontsluiten (bouwdeel 1, 2, 4 en 5) kijken uit op het binnengebied. Beide hoven hebben
via het binnengebied en gelegen bovenop de eigen berging. Ook zijn er balkons van
een eigen identiteit. Het binnengebied aan de westzijde (binnengebied A) wordt mede
de appartementen in bouwdeel 8 aan dit binnengebied. In de binnengebieden worden
bepaald door de aanwezigheid van de naastgelegen kerktuin. De appartementen aan
bomen gekozen met een dichte en brede kruin. Naast schaduw en verkoeling zorgen
de Thorbeckestraat (bouwdeel 1) hebben privé buitenruimte op een extra brede galerij
deze voor privacy in de binnenhoven. De ondergrondse voorzieningen zijn dusdanig dat
op het zuiden. Terrassen worden hier gecombineerd met verticaal groen voor privacy
de bomen zich goed kunnen ontwikkelen.
7
6
1 5 A
3
25
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
2
B
4
8
Deelgebied: Binnengebieden Overgang openbaar-privé • •
Groene erfafscheidingen rondom de achtertuinen van de grondgebonden woningen
Groen
aan de Van Slingelandtstraat.
•
weergegeven op de volgende pagina. Op enkele plekken is groen niet mogelijk omdat
beckestraat wordt gevormd door een met klimplanten begroeide pergolaconstructie.
hier te weinig zonlicht komt of omdat dit niet beheersbaar is.
De bergingen voor deze woningen worden omsloten vanaf het parkeerniveau. •
In beide binnengebieden wordt waar mogelijk beplanting aangebracht. Dit is
De erfscheiding van de achtertuinen van de grondgebonden woningen aan de Thor•
Boven parkeerplaatsen langs de gevels komen spandraden waar begroeiing overheen
Galerijen op het zuiden (woningen naast de kerk), worden extra breed uitgevoerd.
groeit. De parkeerplaatsen in het middengebied worden gemaskeerd door bomen en
Op de galerij bevinden zich privé terrassen met groene afscheidingen door middel
struikgewassen
van klimplanten uit de volle grond gecombineerd met plantenbakken op de galerijen. Plantenbakken krijgen op natuurlijke manier water, geleid vanaf de naastgelegen daken.
Balkons •
Aan de kerkzijde zijn er geen balkons. Wel zijn hoekbalkons mogelijk bij de hoekappartementen aan de Thorbeckestraat. Dit bouwblok staat in rooilijn naar voren ten
Gevels, materialen, detailleringen •
in principe hetzelfde, maar op specifieke plekken mag er vanaf geweken worden. Mogelijkheden voor bijvoorbeeld witte keimwerk gevels, met als doel om in de binnengebieden lichter te maken (d.m.v. reflectie daglicht). •
Mogelijkheid onderzoeken voor hergebruik van de stalen vakwerkliggers uit de ROC Rijn IJssel. Als deze niet her te gebruiken zijn houten pergola constructies maken.
•
opzichte van de naastgelegen kerk.
Aan de binnenzijde van de bouwdelen zijn de kleuren en materialen van de gevels
Platte daken van de bergingen horend bij de grondgebonden woningen aan de Van
Terreininrichting, materialen •
Rijbaan verharden d.mv. klinkers.
•
Parkeervakken half-verharden d.m.v. grasbeton-tegels met uitstapstrook. Betonnen stootband (varkensrug) in parkeervakken opnemen ter bescherming groenvak.
•
voor enkele grote bomen. Vak verlaagd aanleggen voor opvang regenwater. Onder-
Slingelandstraat uitvoeren in groen dak. •
In de materialisatie van de gevels in de binnenhoven is hout nadrukkelijker aanwezig (bijvoorbeeld de galerijgevels van bouwdeel 2, 4 en 5). Dit voor akoestiek, minder
Centraal tussen de parkeervakken een doorlopend groen vak met heesters en ruimte grondse voorzieningen voor groeimogelijkheden bomen.
•
Onderzoeken of verharding vanuit de bestaande situatie hergebruikt kan worden.
opwarming en het verzacht het beeld van de bebouwing.
principe doorsnede binnengebied A
26
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
principe doorsnede binnengebied B
Deelgebied: Binnengebieden 1
1
privé zitje op een extra brede galerij
klimplanten en plantenbakken op de galerij
2
2
4
groene zone tussen parkeervakken verdiept aanleggen
4
5
5
groene zone tussen parkeervakken
begroeide spandraad boven parkeerplaatsen
begroeide spandraad boven parkeerplaatsen
3 klimplanten op blinde gevels
3
klimplanten op blinde gevel
3
1
27
begroeide pergola constructie
Omgevingskwaliteitsplan Thorbecke Kwartier mei 2024
3
4
4 4
5 5
2
begroeide pergola constructie
5
2
Sacon Burgemeester Roelenweg 28, 8021 EW Zwolle Tel. 038-4221050 www.sacon.nl
Reinbouw Vastgoed B.V. Industrielaan 8, 6950 AA Dieren
VanWonen Willemsvaart 21, 8019 AB Zwolle