Bijlage 4 Bevolkingsprognose Arnhem 2025-2050
Tekst van het document
Bevolkingsprognose Arnhem 2025-2050
Auteurs Afdeling Informatie, Onderzoek & Statistiek Joost Fledderus, joost.fledderus@arnhem.nl Marjolijn van Zonneveld, marjolijn.van.zonneveld@arnhem.nl Internet www.arnhem.incijfers.nl Zaaknummer 4631729 Datum 16 juni 2025
Inhoud Bevolkingsprognose Arnhem 2025-2050 ................................................................................................ 0 Samenvatting........................................................................................................................................... 2 1
Inleiding .......................................................................................................................................... 3 1.1
Prognose: woningbouwplanning en onzekerheid ................................................................. 3
1.2
Open data............................................................................................................................... 3
2
Bevolkingsontwikkeling 2005-2025 ................................................................................................ 4
3
Bevolkingsprognose ........................................................................................................................ 6 3.1
Bevolkingsprognose Arnhem ................................................................................................. 6
3.2
Bevolkingsdichtheid ............................................................................................................... 7
4
Bevolkingsgroei naar leeftijd .......................................................................................................... 9 4.1
Huidige leeftijdsverdeling in Arnhem .................................................................................... 9
4.2
Bevolkingsgroei naar leeftijd ................................................................................................. 9
5
6
Woningbouwplanning .................................................................................................................. 12 5.1
Woningbouwplanning Arnhem ............................................................................................ 12
5.2
Verwachte woningvoorraad per wijk................................................................................... 12 Geboorte, sterfte en migratie....................................................................................................... 14
Bijlage: Vergelijking met andere prognoses .......................................................................................... 16 Bijlage: Technische toelichting .............................................................................................................. 17
1
Samenvatting Meer dan 200.000 inwoners in Arnhem in 2050 Naar verwachting groeit Arnhem in de komende 25 jaar met 32.300 inwoners, een groei van 19% (Figuur 1). In 2050 zal de stad ruim 201.600 inwoners hebben. Deze groei gaat gepaard met een netto toename van circa 17.600 woningen tussen 2025 en 2050. 220.000 200.000 180.000 160.000 140.000 120.000
Gerealiseerd
2049
2047
2045
2043
2041
2039
2037
2035
2033
2031
2029
2027
2025
2023
2021
2019
2017
2015
2013
2011
2009
2007
2005
100.000
Prognose
Figuur 1. Bevolkingsprognose 2005-2050 (tot en met 2025 gerealiseerde cijfers)
Grootste toename van inwoners verwacht in Arnhemse Broek Volgens de prognose neemt het aantal inwoners het meeste toe in de huidige wijk Arnhemse Broek. De toename van 18.800 inwoners in deze wijk is grotendeels toe te schrijven aan de ontwikkeling van de nieuwe woonwijk Rijnpark als deel van de plannen voor Spoorzone Arnhem-Oost. Ook de wijk Klingelbeek e.o. zal naar verwachting verdubbelen in de komende 25 jaar, van 1.429 in 2025 naar 3.200 in 2050. Toename van minderjarigen, voornamelijk onder de 11 jaar Het aantal minderjarigen (onder de 18) groeit naar verwachting van 29.902 in 2025 naar 35.400 in 2050, een groei van 18%. Deze stijging komt voornamelijk door een toename van het aantal kinderen tot 4 jaar van 6.272 naar 8.500 (36%) en 4 tot 11 jarigen van 12.872 naar 15.900 (23%). De toename van het aantal 12-17 jarigen is naar verwachting juist relatief klein (2%). Verwachte verdubbeling van het aantal 75-plussers Het aantal 75-plussers zal naar verwachting toenemen van 12.207 in 2025 tot 24.800 in 2050, een stijging van 104%. Dit betekent dat 75-plussers in 2050 volgens de prognose 12,3% van de bevolking uit zullen maken, in vergelijking tot 7,2% in 2025. Ook het aantal inwoners in de leeftijdscategorie van 65 tot 74 jaar zal naar verwachting toenemen, van 15.660 in 2025 tot 19.200 in 2050 (23%).
Aantal sterfgevallen blijft groeien, kleinere geboortekansen Het aantal sterfgevallen groeit naar verwachting in de komende jaren, van 1.510 in 2025 naar 2.000 in 2050. Ook het aantal geboortes neemt naar verwachting toe tot 2045, om daarna weer af te nemen. Wel zijn de geboortekansen de komende jaren lager geschat dan in eerdere prognoses, omdat er de afgelopen jaren een sterker dalende trend in vruchtbaarheidscijfers te zien is. Het migratiesaldo in Arnhem, het verschil tussen inwoners die zich jaarlijks vestigen in de stad en inwoners die vertrekken uit de stad, blijft de komende decennia naar verwachting positief maar zal wel langzaam afnemen, van 1.431 in 2025 naar 200 in 2025. 2
1
Inleiding
1.1
Prognose: woningbouwplanning en onzekerheid
In dit rapport worden de bevindingen van de jaarlijkse bevolkingsprognose van de gemeente Arnhem gepresenteerd. Deze prognose geeft een schatting van de verwachte ontwikkelingen in de Arnhemse bevolking van 2025 tot 2050 en biedt inzicht in diverse aspecten, waaronder leeftijdsopbouw en de verdeling op wijkniveau. De prognose houdt rekening met de gemeentelijke woningbouwplanning en demografische trends zoals geboorte, sterfte en migratie. Het maken van een bevolkingsprognose is essentieel om inzicht te krijgen in de toekomstige groei van Arnhem. Het stelt ons in staat om de impact van de veranderingen in bevolkingssamenstelling te begrijpen, zoals de toe- of afname van inwoners in de minderjarige leeftijd op scholen, de groei van de oudere bevolking op de behoefte aan zorg, en de toenemende beroepsbevolking op mobiliteit en economie. Deze prognose heeft gebruik gemaakt van de woningbouwplannen die bekend waren in maart 20251. Het gaat hierbij zowel om ‘harde’ plannen als om ‘zachte’ plannen. Vooral rondom ‘zachte’ plannen is nog veel onzeker. Ook op de kortere termijn blijven er onzekerheden, zoals een tekort aan bouwmaterialen, hogere bouwkosten en een tekort aan personeel. Ieder jaar maken we weer gebruik van de meest actuele woningbouwplanning, om zo goed mogelijk aan te sluiten bij recente ontwikkelingen op het gebied van woningbouw.
In deze rapportage wordt tot het jaar 2025 het feitelijke of ‘gerealiseerde’ cijfer weergeven (bron: Basisregistratie Personen). De jaren daarna zijn prognoses. Het gaat telkens om de cijfers voor 1 januari van genoemde jaar. Verder noemen we in de tekst alleen 50- en 100-tallen, vanwege de onzekerheidsmarges waar de prognose mee gepaard gaat.
1.2
Open data
De uitkomsten van de prognose zijn ook te raadplegen op https://arnhem.incijfers.nl/. Daar staat een dataset met het verwachte inwoneraantal per wijk, leeftijd en geslacht voor de jaren 2025 tot en met 2050.
1
Zie ‘Voortgangsrapportage Arnhem biedt woonruimte’, Gemeente Arnhem, juni 2025.
3
2
Bevolkingsontwikkeling 2005-2025
Stijging van bijna 20% in de periode 2005-2025 De afgelopen twintig jaar is het aantal inwoners in Arnhem flink gegroeid (Figuur 2). Op 1 januari 2005 had de gemeente Arnhem 141.355 inwoners. In 2025 is dat aantal gestegen naar 169.325, een toename van 27.970 (+19,8% in 20 jaar). Ter vergelijking: in de periode 1960-2000 is het inwoneraantal van Arnhem gestegen met 13.940 inwoners (11,2% in 40 jaar).
175.000 170.000 165.000 160.000 155.000 150.000 145.000 140.000 135.000 130.000
125.000 2005
2007
2009
2011
2013
2015
2017
2019
2021
2023
2025
Figuur 2. Aantal inwoners Arnhem 2005-2025
Sinds 2005 nam het inwoneraantal van de gemeente jaarlijks toe. De mate van de groei is onregelmatig en hangt onder andere af van de toename in de woningvoorraad. Zo was er in 2008 een uitschieter – een groei van bijna 2.000 inwoners – om vervolgens weer te dalen. In 2018 en 2019 is tweemaal een groei van meer dan 2.000 inwoners behaald. In het ‘coronajaar’ 2020 nam de toename weer af. De stijging van het aantal inwoners in Arnhem is in vergelijking met andere gemeenten redelijk hoog, al zijn er tientallen gemeenten die nog sterker zijn gestegen. Waar de gemeente Arnhem in de periode 2005-2025 met bijna 20% is gegroeid, groeide de Groningen met 36% (onder andere door gemeentelijke herindeling), Utrecht met 37% en Amsterdam met 26%.2 Veel nieuwe inwoners in nieuwbouwlocatie Schuytgraaf In de afgelopen twintig jaar heeft een aanzienlijk deel van de bevolkingsgroei zijn intrek genomen in de nieuwe wijk Schuytgraaf (Tabel 1). In 2004 werden hier de eerste woningen opgeleverd en in 2005 woonden in de wijk iets meer dan 600 inwoners. Sindsdien is Schuytgraaf sterk gegroeid en inmiddels telt de wijk 16.325 inwoners. Met andere woorden: meer dan de helft (+56,1%) van de totale bevolkingsgroei van Arnhem tussen 2005 en 2025 is toe te schrijven aan de nieuwbouwontwikkelingen in Schuytgraaf.
Absolute en relatieve stijgingen & dalingen in inwonersaantallen Andere wijken die in de afgelopen 20 jaar in absolute zin een sterke groei hebben doorgemaakt zijn: - het Centrum met 2.831 nieuwe inwoners - Malburgen-Oost (Noord) met 1.798 nieuwe inwoners
2
CBS - Bevolkingsontwikkeling per maand. Voor 2025 gaat het om voorlopige cijfers.
4
-
Arnhemse Broek met 1.744 nieuwe inwoners Velperweg e.o. met 1.455 nieuwe inwoners Malburgen-West met 1.411 nieuwe inwoners Presikhaaf-Oost met 1.327 nieuwe inwoners Spijkerkwartier met 1.182 nieuwe inwoners
In relatieve zin zijn ook de inwonersaantallen in de volgende wijken gestegen: - Elden met een toename van 43% - Schaarsbergen e.o. met een toename van 30% - Monnikenhuizen met een toename van 26% Tegelijkertijd zijn de inwoneraantallen in de wijken Geitenkamp (15%), Elderveld (12%) en De Laar (9%) afgenomen. Dit komt omdat in deze wijken de huishoudens kleiner zijn geworden: jongvolwassenen vertrekken uit huis om een eigen woning te zoeken, terwijl de ouders/verzorgers in de wijk blijven. Tabel 1. Aantal inwoners per wijk, 1 januari 2005-2025
Wijk Centrum Spijkerkwartier Arnhemse Broek Presikhaaf-West Presikhaaf-Oost St.Marten/Sonsbeek Klarendal Velperweg e.o. Alteveer/Cranevelt Geitenkamp Monnikenhuizen Burgemeesterswijk/Hoogkamp Schaarsbergen e.o. Heijenoord/Lombok Klingelbeek e.o. Malburgen-West Malburgen-Oost (Noord) Malburgen-Oost (Zuid) Vredenburg/Kronenburg Elden Elderveld De Laar Rijkerswoerd Schuytgraaf Totaal Arnhem
2005 4.294 5.656 5.843 8.593 6.383 5.451 7.595 7.871 3.151 4.469 3.534 7.390 1.834 3.785 1.356 3.411 4.603 9.145 7.986 2.089 9.866 13.245 13.173 632 141.355
2010 4.682 6.057 5.803 8.290 6.454 5.524 7.235 8.168 3.144 4.052 3.439 7.527 1.791 4.027 1.252 4.379 5.507 7.801 7.585 2.150 9.410 12.721 13.278 6.762 147.038
2015 5.091 6.385 5.884 8.117 6.592 5.736 7.456 8.623 3.340 4.026 3.837 7.573 1.977 4.032 1.292 4.294 6.056 8.426 7.466 2.236 9.150 12.482 12.947 9.270 152.288
2020 6.192 6.732 5.847 8.706 7.312 5.845 7.351 8.846 3.451 3.896 4.448 7.780 2.336 3.892 1.356 4.614 6.483 8.809 8.233 2.863 8.908 12.171 12.710 12.550 161.331
2025 7.125 6.838 7.587 8.893 7.710 5.717 7.231 9.326 3.504 3.806 4.436 7.842 2.392 3.833 1.429 4.822 6.401 9.260 8.765 2.985 8.720 12.105 12.273 16.325 169.325
5
3
Bevolkingsprognose
3.1
Bevolkingsprognose Arnhem
Arnhem groeit met 32.300 inwoners naar boven de 200.000 In de periode tussen 2025 en 2050 groeit Arnhem naar verwachting met bijna 32.300 inwoners, een groei van 19% (Figuur 3). Dit betekent dat Arnhem ruim 201.600 inwoners zal hebben in 2050. 220.000 200.000 180.000 160.000 140.000 120.000
Gerealiseerd
2049
2047
2045
2043
2041
2039
2037
2035
2033
2031
2029
2027
2025
2023
2021
2019
2017
2015
2013
2011
2009
2007
2005
100.000
Prognose
Figuur 3. Bevolkingsprognose 2005-2050 (tot en met 2025 gerealiseerde cijfers)
Grootste stijging in Arnhemse Broek door nieuwe woonwijk Rijnpark De geplande nieuwe woonwijk Rijnpark valt nu nog binnen de wijkgrenzen van Arnhemse Broek. Daarom zal naar verwachting het aantal inwoners het meest toenemen deze wijk: van 7.587 inwoners in 2025 tot 26.400 in 2050, een stijging van 247% (Tabel 2). De Gebiedsvisie Rijnpark en omgeving3 gaat uit van de ambitie om circa 7.000 woningen te realiseren (Figuur 4). Rijnpark valt onder het bredere woningbouwgebied Spoorzone Arnhem-Oost, waaronder ook plannen voor de wijken Presikhaaf-Oost en Velperweg e.o. vallen.4 Klingelbeek e.o. in 2050 naar verwachting verdubbeld Naast de wijk Arnhemse Broek groeit de wijk Klingelbeek e.o. naar verwachting relatief het sterkst met 126%. Volgens de prognose wonen hier in 2050 ruim 3.200 inwoners, vergeleken met 1.429 in 2025. Deze stijging komt onder andere door geplande nieuwbouw aan de Heijenoordseweg, waar ruimte is om circa 500 woningen toe te voegen5. Ook in de wijk Presikhaaf-Oost is een relatief grote stijging te zien (van 7.710 in 2025 naar 12.300 in 2050, een groei van 60%). Verder groeien de wijken Vredenburg/Kronenburg (groei van 26%), Malburgen-West (25%) en Velperweg e.o. (25%) aanzienlijk. Inwoneraantal in Schaarsbergen e.o. neemt af In relatieve zin daalt het inwoneraantal het sterkst in Schaarsbergen e.o.: van 2.392 in 2025 naar 2.250 in 2050, een daling van 6%.
Ander wijken waar het aantal inwoners licht afneemt zijn: - Presikhaaf-West: 300 inwoners minder (-3%)
3
4
Gebiedsvisie Rijnpark en omgeving Gebiedsprogramma grootschalige woningbouwgebied Spoorzone Oost - ontwikkelperspectief
5
Raadsvoorstel ‘Startnotitie Westzijde Heijenoordsweg’
6
-
St. Marten/Sonsbeek: 200 inwoners minder (-3%) Elden: 100 inwoners minder (-4%) Klarendal: 300 inwoners minder (-4%) Monnikenhuizen: 200 inwoners minder (-4%) Geitenkamp: 150 inwoners minder (-4%)
Tabel 2. Prognose aantal inwoners totaal en per wijk, 2025-2050
Wijk Centrum Spijkerkwartier Arnhemse Broek Presikhaaf-West Presikhaaf-Oost St. Marten/Sonsbeek Klarendal Velperweg e.o. Alteveer/Cranevelt Geitenkamp Monnikenhuizen Burgemeesterswijk/Hoogkamp Schaarsbergen e.o. Heijenoord/Lombok Klingelbeek e.o. Malburgen-West Malburgen-Oost (Noord) Malburgen-Oost (Zuid) Vredenburg/Kronenburg Elden Elderveld De Laar Rijkerswoerd Schuytgraaf Totaal Arnhem
2025
2030
2035
2040
2045
2050
7.125 6.838 7.587 8.893 7.710 5.717 7.231 9.326 3.504 3.806 4.436 7.842 2.392 3.833 1.429 4.822 6.401 9.260 8.765 2.985 8.720 12.105 12.273 16.325 169.325
7.412 6.927 8.951 8.873 8.274 5.623 7.099 10.452 3.455 3.741 4.391 7.805 2.332 3.949 1.753 5.792 6.628 9.456 9.945 2.920 9.493 12.274 12.162 17.513 177.220
7.371 6.815 14.822 8.687 8.534 5.461 6.887 11.432 3.384 3.642 4.242 7.724 2.236 3.844 3.071 5.995 6.575 9.868 10.785 2.841 9.289 12.074 11.886 17.228 184.693
7.323 6.633 21.826 8.456 11.027 5.342 6.735 11.313 3.321 3.616 4.116 7.634 2.173 3.772 3.160 5.907 6.468 9.747 10.728 2.787 9.083 11.876 11.654 16.786 191.483
7.410 6.649 25.361 8.517 11.948 5.424 6.813 11.442 3.362 3.631 4.163 7.762 2.213 3.823 3.192 5.953 6.560 9.847 10.869 2.811 9.171 12.010 11.810 16.854 197.595
7.507 6.746 26.364 8.623 12.345 5.536 6.936 11.660 3.429 3.645 4.249 7.918 2.256 3.910 3.223 6.025 6.681 9.991 11.024 2.873 9.345 12.213 12.011 17.114 201.624
∆* + Gelijk ++++ +++ ++ Gelijk Gelijk Gelijk ++++ ++ + + ++ + Gelijk Gelijk +
*∆ (Delta) geeft het verschil aan tussen het voorspelde aantal inwoners in 2050 en 2024. Betekenis tekens: = daling is >2% Gelijk = inwonersaantal is (vrijwel) gelijk: tussen -2% en 2% + = groei is > 2% ++ = groei is >20% +++ = groei is > 50% ++++ = groei is > 100% (verdubbeling)
3.2
Bevolkingsdichtheid
Bevolkingsdichtheid neemt verder toe In 2025 wonen er in Arnhem gemiddeld 17,3 personen per hectare. Exclusief de wijk Schaarsbergen en omgeving, die zeer groot oppervlakte heeft, is dat 32,9 personen per hectare. Volgens de prognose zal de bevolkingsdichtheid verder stijgen naar 39,3 personen per hectare (exclusief Schaarsbergen en omgeving). Net als in 2024 zullen ook in 2050 de wijken Spijkerkwartier, St. Marten/Sonsbeek en Klarendal een relatief hoge bevolkingsdichtheid kennen (meer dan 100 7
personen per hectare). Hier is relatief veel sprake van kamerbewoning. In de wijken met veel geplande woningbouw zal de bevolkingsdichtheid logischerwijs stijgen, zoals Arnhemse Broek (van 17 naar 61 personen per hectare – vanwege de nieuwe wijk Rijnpark) en Presikhaaf-Oost (van 23 naar 37 personen per hectare).
2025
2050
Figuur 4. Aantal inwoners per hectare, in 2025 (gerealiseerd) en 2050 (prognose).
8
4
Bevolkingsgroei naar leeftijd
4.1
Huidige leeftijdsverdeling in Arnhem
In de gemeente Arnhem wonen relatief veel jongvolwassen ten opzichte van het landelijke gemiddelde: 23,8% van de Arnhemmers valt in de leeftijdscategorie van 25-39 jarigen. In Nederland als geheel is dit 19,7%. 29% van de Arnhemse bevolking is ouder dan 55. Deze groep is relatief klein, gezien deze groep landelijk 34,8% van de bevolking uitmaakt. Door de vergrijzing is het aandeel 75-plussers in Arnhem in de afgelopen tien jaar toegenomen. In 2025 is 7,2% van de Arnhemmers boven de 75. In 2015 was dit nog 5,9%.
4.2
Bevolkingsgroei naar leeftijd
Aantal minderjarigen neemt toe, minder jongeren in 2050 Het aandeel minderjarigen (inwoners onder de 18) is in 2050 is naar verwachting 17,6% van de Arnhemmers jonger dan 18, vergeleken met 17,7% in 2025 (Tabel 4). Volgens de prognose zal het aandeel minderjarigen tot 2035 eerst licht afnemen tot 16,9% van de bevolking, om vervolgens weer toe te nemen. In absolute aantallen neemt het aantal minderjarigen toe van 29.902 in 2025 tot 35.400 in 2050, een stijging van 18%. Deze stijging komt voornamelijk door een toename van het aantal kinderen tot 4 jaar (36%) en 4 tot 11 jarigen (23%). De toename van het aantal 12-17 jarigen is juist relatief klein (2%), waardoor het deel dat zij uitmaken van de gehele bevolking afneemt. Het aantal jongeren van 18 tot 24 jaar neemt in de komende jaren juist af, van 16.802 in 2025 naar 15.900 in 2050 (-5%). 75-plussers in 2050 naar verwachting meer dan verdubbeld Door vergrijzing zal het aandeel 75-plussers in Arnhem toenemen, van 7,2% naar verwacht 12,3% in 2050. In absolute aantallen is dit meer dan een verdubbeling van het aantal 75-plussers, van 12.207 in 2025 tot 24.800 in 2050. Ook het aantal inwoners in de leeftijdscategorie van 65 tot 74 jaar zal naar verwachting toenemen, van 15.660 in 2025 tot 19.200 in 2050 (23%). Tabel 3. Prognose aantal inwoners naar leeftijd, in procenten, 2025-2050
Leeftijd 3 jaar en jonger 4-11 jaar 12-17 jaar 18-24 jaar 25-39 jaar 40-54 jaar 55-64 jaar 65-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Arnhem
2025 3,7% 7,6% 6,4% 9,9% 23,8% 19,6% 12,6% 9,2% 7,2% 100%
2030 3,9% 7,1% 5,8% 9,7% 24,2% 18,9% 12,4% 9,8% 8,1% 100%
2035 4,2% 7,1% 5,3% 9,1% 24,0% 19,2% 11,6% 10,4% 9,1% 100%
2040 4,4% 7,5% 5,1% 8,5% 23,6% 19,4% 10,9% 10,4% 10,2% 100%
2045 4,4% 7,8% 5,2% 8,1% 22,7% 19,7% 10,8% 10,0% 11,3% 100%
2050 4,2% 7,9% 5,5% 7,9% 21,7% 19,9% 11,1% 9,5% 12,3% 100%
9
Tabel 4. Prognose aantal inwoners naar leeftijd, 2025-2050
Leeftijd 3 jaar en jonger 4-11 jaar 12-17 jaar 18-24 jaar 25-39 jaar 40-54 jaar 55-64 jaar 65-74 jaar 75 jaar en ouder Totaal Arnhem
2025
2030
2035
2040
2045
2050
6.272 12.872 10.758 16.802 40.314 33.120 21.320 15.660 12.207 169.325
6.893 12.662 10.351 17.144 42.929 33.566 21.929 17.328 14.418 177.220
7.825 13.156 9.834 16.752 44.401 35.417 21.395 19.121 16.792 184.693
8.460 14.309 9.814 16.207 45.099 37.180 20.922 19.956 19.536 191.483
8.669 15.389 10.327 15.983 44.884 39.001 21.271 19.662 22.409 197.595
8.538 15.872 10.993 15.937 43.810 40.052 22.353 19.226 24.843 201.624
95 en ouder 90-94 2050
85-89
2025
80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 8000
6000
4000
mannen
2000
0
2000
4000
6000
8000
vrouwen
Figuur 5. Leeftijdspiramide, 2025 en 2050
Veranderingen van het aantal minderjarigen en ouderen verschillen per wijk De veranderingen in het aantal minderjarigen (18-jarigen) en ouderen (75 plussers) verschillen per wijk (Tabel 5). In sommige wijken zal het aantal minderjarigen sterk toenemen, voornamelijk in de wijk Arnhemse Broek waar naar verwachting 4.800 inwoners onder de 18 zullen wonen in 2050. Dit is een toename van 3.700 minderjarigen (339%). In andere wijken zal het aantal minderjarigen juist afnemen. De grootste daling is te zien in de wijken Schaarsbergen (110 minder minderjarigen) en Monnikenhuizen (100 minder minderjarigen). 10
In alle wijken wordt een toename van het aantal ouderen verwacht. De grootste stijging van het aantal ouderen is te zien in de wijken Arnhemse Broek (1.350 extra ouderen) en Velperweg e.o. (1.000 extra ouderen), terwijl in wijken als Alteveer/Cranevelt (95 extra ouderen) en Schaarsbergen (129 extra ouderen) de toename relatief klein is. Tabel 5. Aantal inwoners tot 18 en 75 en ouder per wijk, 2025 en 2050
Wijk Centrum Spijkerkwartier Arnhemse Broek Presikhaaf-West Presikhaaf-Oost St. Marten/Sonsbeek Klarendal Velperweg e.o. Alteveer/Cranevelt Geitenkamp Monnikenhuizen Burgemeesterswijk/Hoogkamp Schaarsbergen Heijenoord/Lombok Klingelbeek e.o. Malburgen-West Malburgen-Oost (noord) Malburgen-Oost (zuid) Vredenburg/Kronenburg Elden Elderveld De Laar Rijkerswoerd Schuytgraaf Totaal Arnhem
tot 18 jaar 2025 2050 Verschil 284 447 1.092 1.812 1.074 763 1.023 1.488 686 686 852 1.456 375 510 213 1.045 1.261 2.025 1.273 643 1.462 2.330 2.305 4.797 29.902
229 486 4.797 1.728 2.233 763 980 1.927 680 652 750 1.487 268 516 422 1.208 1.213 2.028 1.771 577 1.548 2.374 2.253 4.513 35.403
-55 39 3.705 -84 1.159 0 -43 439 -6 -34 -102 31 -107 6 209 163 -48 3 498 -66 86 44 -52 -284 5.501
75 plussers 2025 2050 Verschil 316 226 214 679 664 206 279 1.056 522 262 570 769 225 301 290 204 362 815 898 371 1.110 733 729 406 12.207
780 588 1.567 1.038 1.108 560 786 2.079 617 507 840 1.207 354 608 764 628 710 1.414 1.575 513 1.846 1.618 1.593 1.543 24.843
464 362 1.353 359 444 354 507 1.023 95 245 270 438 129 307 474 424 348 599 677 142 736 885 864 1.137 12.636
11
5
Woningbouwplanning
5.1
Woningbouwplanning Arnhem
Voor de bevolkingsprognose maken we gebruik van de woningbouwplanning van de gemeente Arnhem. De gemeente Arnhem heeft afspraken gemaakt om in de periode 2020-2040 16.000 woningen te bouwen. Dat is een schatting van het benodigd aantal woningen om ervoor te zorgen dat het woningtekort wordt ingelopen6. In de bevolkingsprognose houden we rekening met dit aantal woningen. Wel geldt dat een groot deel van de plannen nog ‘zacht’ zijn (circa 74%). Bij zachte plannen is nog geen sprake van harde afspraken over aantallen, segmenten en bouw. Deze zijn dus per definitie onzeker.7 Verwachte toename van 17.600 woningen tussen 2025 en 2050 Tabel 6 toont de verwachte toename van het aantal woningen in de komende 25 jaar, op basis van de woningbouwplanning in maart 2025. De totale verwachte toename komt uit op 17.600 woningen. In Figuur 6 is te zien dat er een piek wordt verwacht in 2030, waarna de woningbouw enigszins afneemt. Tabel 6. Verwachte toename woningvoorraad 2025-2050, afgerond op 50-tallen
Verwachte toename woningvoorraad Totaal periode
2025-2029
Cumulatief
2030-2034
2035-2039
2040-2044
2045-2050
5.150
5.300
4.700
1.900
500
5.150
10.450
15.150
17.100
17.600
1.800
1.600 1.400 1.200 1.000 800
600 400 200 0 2025
2027
2029
2031
2033
2035
2037
2039
2041
2043
2045
2047
2049
Figuur 6. (Verwachte) toename woningvoorraad per jaar, 2025-2050
5.2
Verwachte woningvoorraad per wijk
In Tabel 7 is de verwachte woningvoorraad per wijk te zien voor de periode van 2025 tot 2050. Zoals genoemd in hoofdstuk 3 zorgt de ontwikkeling van de nieuwe woonwijk Rijnpark voor een relatief
6 7
Zie Woonbehoefteonderzoek Groene Metropoolregio: vraag naar betaalbare woningen is groot Zie ‘Voortgangsrapportage Arnhem biedt woonruimte’, Gemeente Arnhem, juni 2025.
12
grote toename in de woningvoorraad in Arnhemse Broek en Presikhaaf-Oost. Ook de wijk Vredenburg/Kronenburg ziet een relatief grote toename van het aantal woningen. Onderstaande aantallen zijn indicatief, er bestaat een aanzienlijke onzekerheid rondom de daadwerkelijke cijfers. Tabel 7. Verwachte woningvoorraad 2025-2050 per wijk, afgerond op 50-tallen
Wijk Centrum Spijkerkwartier Arnhemse Broek Presikhaaf-West Presikhaaf-Oost St. Marten/Sonsbeek Klarendal Velperweg e.o. Alteveer/Cranevelt Geitenkamp Monnikenhuizen Burgemeesterswijk/Hoogkamp Schaarsbergen Heijenoord/Lombok Klingelbeek e.o. Malburgen-West Malburgen-Oost (noord) Malburgen-Oost (zuid) Vredenburg/Kronenburg Elden Elderveld De Laar Rijkerswoerd Schuytgraaf Totaal Arnhem
2025
2030
2040
4.450 3.650 3.150 4.250 3.900 2.850 4.150 4.750 1.700 2.200 2.350 3.450 900 2.000 800 2.350 2.950 4.400 4.700 1.150 4.300 5.650 5.300 6.100 81.550
4.700 3.750 4.200 4.350 4.250 2.850 4.150 5.700 1.700 2.200 2.350 3.550 900 2.100 1.150 2.950 3.150 4.700 5.600 1.150 4.800 5.850 5.350 6.850 88.300
4.900 3.800 9.750 4.350 5.700 2.850 4.150 6.100 1.700 2.200 2.350 3.550 900 2.100 1.650 3.000 3.200 5.000 5.950 1.150 4.800 5.850 5.350 6.950 97.450
2050 Verschil 2025-2050 4.950 500 3.800 150 10.950 7.800 4.350 100 6.100 2.200 2.850 4.150 6.100 1.350 1.700 2.200 2.350 3.550 100 900 2.100 100 1.700 900 3.000 650 3.200 250 5.000 600 5.950 1.250 1.150 4.800 500 5.850 200 5.350 50 6.950 850 99.100 17.600
13
6
Geboorte, sterfte en migratie
Natuurlijke aanwas stijgt eerst en daalt daarna, migratiesaldo daalt Tabel 8 en Figuur 7 geven een overzicht van de verschillende componenten die de bevolkingsgroei bepalen. De bevolking groeit door een positieve natuurlijke aanwas (d.w.z.: meer kinderen worden geboren dan er mensen overlijden) en/of door een positief migratiesaldo (d.w.z.: meer vestigers dan vertrekkers). bevolkingsontwikkeling natuurlijke aanwas migratiesaldo
= natuurlijke aanwas + migratiesaldo = geboorte minus sterfte = vestiging minus vertrek
Tabel 8. Bevolkingsontwikkeling, uitgesplitst naar natuurlijke aanwas en migratiesaldo, 2025-2050
Component Natuurlijke aanwas Geboorte Sterfte Migratiesaldo Vestiging Vertrek Bevolkingsontwikkeling
2025 222 1.732 1.510 1.431 16.027 14.596 1.653
2030 387 1.911 1.524 1.090 15.506 14.416 1.477
2035 510 2.158 1.648 829 15.727 14.898 1.339
2040 504 2.270 1.766 842 15.946 15.104 1.346
2045 405 2.275 1.870 607 15.984 15.377 1.012
2050 254 2.218 1.964 203 15.856 15.653 457
1.800 1.600 1.400 1.200 1.000 800 600 400 200 0 2025
2027
2029
2031
2033
natuurlijke aanwas
2035
2037
2039
migratiesaldo
2041
2043
2045
2047
2049
bevolkingsontwikkeling
Figuur 7. Bevolkingsgroei, uitgesplitst naar natuurlijke aanwas en migratiesaldo
Bovenstaande grafiek laat zien dat het aantal inwoners van Arnhem jaarlijks blijft groeien tussen 2025 en 2050, maar dat deze groei langzaam afneemt. In 2025 heeft Arnhem 1.653 nieuwe inwoners, in 2045 zijn dit en nog 1.000 en in 2050 500. Bij de natuurlijk aanwas is te zien dat het aantal sterfgevallen jaarlijks groeit. Ook het aantal geboortes groeit tot 2045, maar neemt daarna af. Wel valt op dat het aantal geboortes de afgelopen jaren lager is dan voorspeld. Daarom komt bij de prognose het aantal geboortes ook lager uit dan in eerdere prognoses. Deze trend sluit aan bij de
14
landelijke trend van dalende vruchtbaarheidscijfers.8 Bij het migratiesaldo is een vergelijkbare trend zichtbaar als bij de bevolkingsontwikkeling in het algemeen. Hoewel er zich jaarlijks naar verwachting meer nieuwe inwoners zullen vestigen dan er zullen vertrekken, neemt dit verschil langzaam af.
8
Dalende vruchtbaarheid sinds 2010, CBS
15
Bijlage: Vergelijking met andere prognoses Eigen prognose uit 2025 vergeleken met de prognose van 2024 en Primos prognose In Tabel 9 en Figuur 8 worden de prognose van Onderzoek en Statistiek (O&S) vergeleken met de O&S prognose van 2024 en de Primos bevolkingsprognose van 2024 door ABF Research. Het voornaamste onderscheid tussen deze modellen is dat het eigen model van O&S zich baseert op de lokale woningbouwplanning. De Primos-prognose 2024 is gebaseerd op de CBSbevolkingsprognose 2023-2070 en zorgt dat lokale doorrekeningen weer gezamenlijk optellen tot het landelijk totaal. Deze bevolkingsprognose leidt tot een huishoudensprognose en vervolgens tot een prognose van de woningbouwbehoefte.9 Bij een vergelijking tussen het model van O&S en Primos is te zien dat het Primos-model vanaf circa 2035 het aantal inwoners lager inschat dan het eigen model van O&S. In 2050 schat het model van O&S het aantal inwoners 9.900 hoger in dan het Primos-model. Bij een vergelijking tussen de eigen prognoses valt op dat de prognose van 2025 de verwachte inwoneraantallen hoger inschat dan de prognose van 2024. Dit komt doordat de woningbouwplanning in 2025 meer woningen bevatte dan in 2024. Tabel 9. De resultaten van drie prognoses met elkaar vergeleken
Prognosemodel O&S 2025 (eigen) O&S 2024 (eigen) Primos 2024
2025 169.325 167.629 170.010
2030 177.220 176.602 177.480
2035 184.693 184.390 182.440
2040 191.483 191.145 187.060
2045 197.595 196.250 189.950
2050 201.624 200.003 191.710
2033
2037
2041
2045
2049
210.000
200.000
190.000
180.000
170.000
160.000
150.000
2025
2027
2029
2031
O&S 2024
2035
Primos 2024
2039
2043
2047
O&S 2025 (eigen)
Figuur 8. De uitkomsten van drie prognoses met elkaar vergeleken
9
Zie Primos-prognose 2024 voor een volledige beschrijving van de methode.
16
Bijlage: Technische toelichting GBPro-prognose op basis van eigen woningbouwplanning De gemeentelijke bevolkingsprognose maakt gebruik het GBPro-model van xxlnc sociaal (voorheen Pronexus). De prognose is erop gericht om de effecten van ontwikkelingen op het gebied van geboorte en sterfte, vestiging en vertrek, en de lokale woningbouwplanning op de bevolkingsontwikkeling te berekenen. De prognose rekent met de volgende parameters: • Nationale prognose van geboorte- en sterftekansen, vertaald naar lokaal niveau, rekening houdend met de lokale bevolkingssamenstelling en historische lokale geboorte- en sterftekansen. • Nationale prognose van buitenlandse migratie, vertaald naar lokaal niveau, rekening houdend met aantallen migranten in de gemeente in het verleden. • Leeftijdsprofielen van vestigers en gemiddelde woningbezetting op basis van historische vestigingskansen in verschillende woningtypes (koop, huur, eengezins, meergezins). • Trend in gemiddelde woningbezetting, hierbij rekening houdend dat deze trend dalende is. • Een belangrijk verschil met andere prognoses zoals die van Primos is dat de gemeentelijke bevolkingsprognose niet automatisch consistent is met een nationale bevolkingsprognose.
17