Bijlage 4 - Aanvullingsverzoek - geanonimiseerd

Aan: College van Burgemeester en Wethouders van Arnhem Postbus 9020, 6800 EG Arnhem Cc: Griffie Gemeenteraad Arnhem Postbus 9020, 6800 EG Arnhem Betreft: Aanvulling op het lopende verzoek tot herziening van het bestemmingsplan Hoogkamp– Sterrenberg–Gulden Bodem 2012 Datum: 7 december 2025 Geacht college, Op 26 augustus 2025 heb ik, mede namens ondertekenaars, een verzoek ingediend tot herziening van het bestemmingsplan Hoogkamp–Sterrenberg–Gulden Bodem 2012, specifiek voor het perceel Bakenbergseweg 240. Dat verzoek richtte zich met name op het schrappen van de functie autowasstraat uit artikel 4.1 van het bestemmingsplan en op aanpassing van het bouwvlak. Inmiddels beschik ik over een geverifieerd onderzoek naar de planologische, juridische en feitelijke geschiedenis van het perceel en de daarop aanwezige bebouwing. Ik heb dit onderzoek opgenomen als bijlage. Op grond daarvan verzoek ik u mijn eerdere verzoek aan te vullen en te herzien zoals hieronder verwoord. 1. PRIMAIR VERZOEK: Herstel van de rechtmatige situatie Ik verzoek primair om: A. De volledige bestemming “Bedrijf – Verkooppunt motorbrandstoffen zonder LPG” voor perceel M 5501 te verwijderen en het perceel te herstellen als onderdeel van het aangrenzende Gulden Bodempark (perceel M 5551), conform de rechtmatige situatie zoals deze bestond vóór de onrechtmatige opname in het Uitbreidingsplan van 1964. Gronden 1.

Het tankstation is in 1959 zonder enige publiekrechtelijke of privaatrechtelijke titel opgericht: er bestaat geen bouwvergunning, hinderwetvergunning, exploitatievergunning, aanlegvergunning, opstalrecht of grondtransactie. 2. De locatie had volgens uitbreidingsplannen, hinderwetregimes en de ministeriële aanwijzing van 1954 een park-, landschaps- en woonbestemming, onder rijksbescherming. 3. Het Uitbreidingsplan 1964 heeft het tankstation onbevoegd en in strijd met artikel 3.2 van dat plan onrechtmatig bestemd als “Handel en Nijverheid klasse XII”, terwijl deze gronden volgens het plan zelf uitsluitend voor park- en landschapsdoeleinden mochten worden ingericht. 4. In 1964 bestond er geen eigen perceel voor het tankstation, geen bouwvlak en geen rechtmatig bestaand gebruik. Het plan heeft een feitelijke illegale situatie overgenomen. 5. De bestemmingsplannen van 2002 en 2012 hebben deze fout zonder toetsing onrechtmatig doorgezet. 6. De wasbox heeft nooit een vergunning gekregen, ligt deels buiten elk historisch bouwvlak en valt niet onder het opstalrecht van 2017.

Herstel van de rechtmatige situatie is noodzakelijk gelet op het legaliteitsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel en de verplichting van het bestuursorgaan tot herstel van foutieve planologische keuzes. 2. SUBSIDIAIR VERZOEK I: Schrappen van “autowasstraat” uit artikel 4.1 BP2012 Indien het college nog niet kan overgaan tot uitvoering van het primaire verzoek, verzoek ik aanvullend om een beperkte, direct uitvoerbare planregelwijziging die geen ruimtelijke gevolgen heeft: B. De verwijzing naar “autowasstraat” te schrappen uit artikel 4.1 van het bestemmingsplan. Gronden •

De bestaande wasbox is nooit vergund en strijdig met elk geldend bestemmingsregime.

•

Uit jurisprudentie (Rb. Amsterdam, 10 mei 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:3148) volgt dat een wasbox en een wasstraat geen uitwisselbare begrippen zijn.

•

Het huidige bestemmingsplan betreft een beheerbestemmingsplan en mag geen nieuwe functies of functieverzwaring introduceren. Het staat bovendien expliciet geen nieuwe geluidsbronnen toe.

•

De toevoeging van “autowasstraat” in BP2012 vormt een achteraf aangebrachte, onrechtmatige legalisatie van een illegale situatie.

3. SUBSIDIAIR VERZOEK II: Herstel van het bouwvlak Indien het college nog niet kan overgaan tot uitvoering van het primaire verzoek, verzoek ik aanvullend om een beperkte, direct uitvoerbare planregelwijziging die geen ruimtelijke gevolgen heeft: C. Het bouwvlak te herstellen naar de feitelijke omvang van het bouwwerk uit 1959, circa 73 m². Gronden •

De vergroting in 2012 naar 98 m2 is uitsluitend gebaseerd op een incidentele winkeluitbreiding uit 2001, die bovendien een buitenplanse vergunning betrof en dus onrechtmatig is overgenomen in BP2012.

•

Voor alle overige bebouwing ontbreekt elke publiekrechtelijke titel en zou ook in strijd zijn met de aard van het plan, dat geen functieverzwaring toestaat.

•

De wasbox ligt deels buiten het oorspronkelijke bouwvlak en is ook daarmee per definitie illegaal.

4. SUBSIDIAIR VERZOEK IV (QUICK WIN): Uitsluiten van de wasbox als bijbehorende voorziening Indien het college nog niet kan overgaan tot uitvoering van het primaire verzoek, verzoek ik aanvullend om een beperkte, direct uitvoerbare planregelwijziging die geen ruimtelijke gevolgen heeft: E. In artikel 4.1 expliciet vast te leggen dat een wasbox niet is toegestaan als bijbehorende voorziening. Gronden •

Deze wijziging is beleidsarm, direct toepasbaar en vereenvoudigt handhaving.

•

De maatregel wijzigt geen bestemmingsvlakken, bouwvlakken of MER-plichten.

•

Het voorkomt dat een illegale functie opnieuw meeloopt in een bestemmingsplan.

•

De wijziging sluit volledig aan bij jurisprudentie én de logica van een beheerbestemmingsplan.

5. CONTEXT: Escalatie van een illegale situatie, veiligheidsrisico’s en zwaarwegende belangen van omwonenden Uit de Historieschets blijkt dat het tankstation sinds 1959 — door passieve en actieve keuzes van de gemeente en de exploitant — is uitgegroeid tot een intensief en zwaar overbelast tankstation op een uiterst kwetsbare locatie: •

direct onder hoogspanningsleidingen;

•

naast Rijksmonument Gulden Bodempark;

•

grenzend aan Natura 2000 De Veluwe;

•

op slechts 8,5 meter van woningen (waar de richtafstand 50 meter bedraagt);

•

met functies die nooit zijn vergund.

Deze escalatie is uitsluitend mogelijk geweest door het ontbreken van elke vergunninggrondslag, door foutieve bestemmingsopnames vanaf 1964, én door blijvende onduidelijkheid over de wijze waarop toezicht en inspecties in het verleden zijn uitgevoerd en beoordeeld. Hierdoor heeft een feitelijk onrechtmatige situatie zich gedurende decennia kunnen voortzetten en uitbreiden, zonder dat ooit een integrale juridische toets heeft plaatsgevonden. Belang van omwonenden De gevolgen voor omwonenden zijn inmiddels aanzienlijk: •

structurele geluidsoverlast;

•

voortdurende lichtoverlast;

•

een steeds groter deel van de dag waarin hinder optreedt;

•

toenemende verkeersonveiligheid in een rustige woonwijk.

Veiligheidsrisico’s door gebrek aan toezicht bij bouw en moderniseringen Omdat het tankstation in 1959 zonder vergunning is gebouwd, en de modernisering in 1972 eveneens zonder bouwvergunning heeft plaatsgevonden (terwijl de aanvraag was geweigerd), is de kans groot dat zowel bovengrondse als ondergrondse installaties zonder toezicht of keuring zijn aangelegd of aangepast. Dit betekent dat: •

tanks, leidingen en elektrische systemen nooit integraal zijn beoordeeld;

•

veiligheid nooit is meegewogen bij intensivering van gebruik;

•

de ligging onder hoogspanningsleidingen een extra risico vormt.

Milieurisico’s door de onvergunde wasbox zonder vloeistofdichte vloer De wasbox — gebouwd op de locatie van een voormalige smeerput — heeft geen vloeistofdichte vloer en is nooit getoetst op bodemveiligheid. Dit is extra zorgelijk omdat: •

op dit perceel het facetplan Leemlagen geldt;

•

deze leemlagen essentieel zijn voor de bron- en kwelfunctie richting beekjes in omliggende natuurgebieden.

Hierdoor bestaat een reëel risico op bodemschade en aantasting van natuurwaarden. Conclusie De samenloop van planologische, juridische, veiligheids- en milieurisico’s maakt dat de belangen van omwonenden direct en zwaarwegend zijn. Herstel van de rechtmatige situatie is noodzakelijk om verdere aantasting van leefkwaliteit, veiligheid en natuurwaarden te voorkomen. 7. LOPENDE WOO-VERZOEKEN Deze Woo-verzoeken kunnen aanvullende onderbouwing opleveren: 1. Woo-verzoek planstukken BP1964, BP2002 en BP2012; 2. Woo-verzoek inspectieverslagen tankstation en wasbox; 3. Woo-verzoek historische huurcontracten en onderliggende documenten bij opstalakte 2017; 4. Woo-verzoek perceelherkomst M 5501. Indien nodig volgt na afronding aanvullende informatie. 8. BIJLAGE Historieschets Bakenbergseweg 240.

Slot Gelet op bovenstaande feiten en de eisen van legaliteit, zorgvuldigheid en evenredigheid verzoek ik u het bestemmingsplan te herzien zoals verzocht: primair door herstel van de rechtmatige situatie, en subsidiair door sanering van foutieve planregels en bouwvlakbepalingen. Graag ontvang ik een schriftelijke bevestiging van ontvangst. Met vriendelijke groet,

Mede ingediend namens omwonenden van de volgende adressen:

Bijlage: De stille transformatie: hoe een zonder vergunning, in 1959 opgericht tankstation op beschermd Gulden Bodem-terrein, onder hoogspanningsleidingen, grenzend aan villawijk en landgoed Warnsborn, met vergunningen voor slechts de luifel en uitbreiding verkoopruimte, kon uitgroeien tot een groot complex, hand-in-hand met pogingen tot legalisatie via bestemmingsplannen, die juridisch geen rechtsgevolg hebben gehad Arnhemsche Courant, 5 juli 1960 Aan de Bakenbergseweg, vlak bij de kruising met de Schelmseweg, is tegen alle verdrukkingen in, een tankstationnetje uit de grond geschoten dat tot de merkwaardigheden in het land behoort. Kampeerders zullen het direct herkennen als „een dubbeldakkie”. Ik houd het voor een modern Czaar Peterhuisje. Ook het Czaar Peterhuisje in Zaandam bevindt zich namelijk in een ander, groter gebouw. Dit tankstation heeft evenwel geen waterdicht dak, doch slechts een soort vangnet. Dat heeft een hele geschiedenis. Enkele jaren geleden wilde de gemeente een stukje grond, dat onbebouwd moest blijven, verhuren aan een oliemaatschappij. De omwonenden kregen er de (benzine) lucht van en dienden bezwaarschriften in. De transactie ging niet door. Geruime tijd geleden zagen de omwonenden echter, dat er desondanks een tankstation, maar nu voor een andere maatschappij, op dezelfde plaats in aanbouw kwam.

Met dertien man sterk en aangevoerd door een befaamd advocaat gingen zij protesteren op grond van de Hinderwet. Zij kregen een zogenaamde „hoorzitting”, doch intussen was de bouw van het tankstation al zover gevorderd, dat men niet de illusie kon koesteren dat de gemeente een bevel tot afbreken zou geven. Dat zou ook te gek geweest zijn, omdat daarvoor reeds toestemming tot bouwen was verleend. Aanvankelijk hoopten de requestranten dat het tankstation binnen de verboden zone zou zijn verrezen, in welk geval men met het uitbreidingsplan voor die sector in de hand het tankstationnetje had kunnen doen verhuizen. Maar deze hoop bleek ijdel. De gemeente lachte vriendelijk alle tanden bloot. Toen gooiden de requestranten het erop, dat op praktisch alle percelen op de Hoogkamp een servituut rust, waarbij het o.a. verboden is om inrichtingen “anders dan van openbaar nut” te doen bouwen. “Ha, ha” zeiden ze bij de gemeente. “Een tankstation is een gebouwtje van openbaar nut”, en de bouw ging voort. Doch de Hoogkamp zat niet stil. Men ontdekte dat het tankstation zich precies onder een hoogspanningsleiding bevond. Dat is gevaarlijk in geval van draadbreuk. Eerst schamperde de gemeente, dat dit bezwaar niet opging. Er waren wel meer van zulke situaties. En de bouw ging voort.

Er werd al lustig getankt en olie ververst aan het pompstation, toen er plotseling weer werklieden verschenen, die driftig begonnen te bouwen aan een gigantische stellage, waaronder het tankstation volkomen schuilging. De bedoeling hiervan is eventuele gebroken hoogspanningskabels op te vangen... In zoverre hadden de requestranten succes. Maar intussen is het stedebouwkundige beeld er niet op vooruitgegaan. De hele gang van zaken is trouwens niet bepaald fraai te noemen. De stellage symboliseert heel aardig de beschermende hand van de gemeente boven dit omstreden tankstation, dat de omwonenden een doorn in het oog is. Hun laatste hoop kunnen zij vestigen op de mogelijkheid dat er ooit jenever uit de benzinepompen zal

gaan vloeien. In dat geval moet het tankstation weg, want de Hoogkamp is “droog gelegd”. Tenzij de gemeente dan weer zegt, dat overdekte tapkasten als inrichten van openbaar nut moeten worden beschouwd. En in dat geval weten ze zelfs op de Hoogkamp niet meer wat ze moeten bedenken. De onrechtmatige bouw en transformatie, van 1959 naar heden De (aanloop naar) de situatie van 1959 Eind 30-er jaren, de Gemeente kocht de Gulden Bodem terreinen ter behoud van het natuurschoon:

Op praktisch alle percelen op de Hoogkamp rust daarom een servituut / erfdienstbaarheid, waarbij het o.a. verboden is om inrichtingen “anders dan van openbaar nut” te bouwen. Ook de toenmalige hinderwetten, van zowel 1940 als 1954, verboden de bouw van bedrijven op deze locatie.

Transformatie van bouw in 1959 naar situatie nu De erfdienstbaarheden zijn nog steeds van kracht, deze passage uit een koopakte van 2021:

Het tankstation grenst direct aan perceel M 5551 (dat onderdeel is van het rijksmonument “Gulden Bodempark”) en aan het Natura 2000 gebied de Veluwe, in de vliegroute van de strikt beschermde vleermuizen. Tevens rust er een facetplan leemlagen op deze locatie vanwege de functie als bron voor beekjes voor de omliggende natuurgebieden.

➔ links een brief uit 15 maart 1954, van de Minister van Volkshuisvesting, quote: “….dat toch deze gronden uit landschappelijk oogpunt een grote waarde bezitten en met het oog daarop ook in het voorbestemming zijnde streekplan voor de Zuid-Veluwezoom de bestemming van bos, park, plantsoen of agrarische grond hebben gekregen; dat het mitsdien van groot belang is te achten, dat het bestemmen van deze gronden onder toezicht van het hoger gezag plaats vindt, op de wijze, welke de Woningwet naar haar strekking daarvoor bepaalt”

De (aanloop naar) de situatie van 1959

Transformatie van bouw in 1959 naar situatie nu

18 juli 1955, herziening uitbreidingsplan Gulden Bodem I en II. De locatie waarop het tankstation in 1959 is gebouwd, is onderdeel van het Gulden Bodempark (perceel nummer M 5321). ➔ ➔

De hinderwet van de jaren 50 schreef voor dat alleen bedrijven die niet in de categorieën “meest hinderlijk”, “iets minder hinderlijk” en “minst hinderlijk” vielen waren toegestaan in het witte gebied, waardoor een tankstation hier nooit rechtmatig kon zijn Uitbreidingsplan 1964: locatie valt onder Artikel 3 (openbaar/gemeenschappelijk groen) → geen bebouwing toegestaan, behalve gebouwtjes van openbaar nut (link naar krantenartikel uit 1960!). Artikel 3.2: B&W mogen alleen indelen waar zij bevoegd zijn. Minister 1954: Gulden Bodem-gronden mogen alleen onder hoger toezicht worden bestemd voor bos/park/plantsoen → gemeente was onbevoegd om hier een tankstation te bestemmen.

De (aanloop naar) de situatie van 1959 Bouwtekening uit 1959 (waarvoor geen vergunning was verleend) waarop het tankstation onderdeel is van perceel M 4224, het Gulden Bodempark.

Oprichting van het tankstationnetje in 1959

Transformatie van bouw in 1959 naar situatie nu Tankstation had geen perceel, geen bouwvlak. Aanduiding “Handel en Nijverheid XII” is innerlijk strijdig en juridisch onwerkzaam. Er loopt nog een kadaster onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van dit perceel vanaf 1952. De huidige overbelaste locatie

Een eenvoudig tankstationnetje met 2 pompstations, zonder vergunning gebouwd op de Gulden Bodem, in strijd met de bestemming en hinderwet. Bouwvlak 73 m2 (15 m2 verkoopruimte, 14 m2 magazijn en 40 m2 werkplaats), 2 pompstations en een grote stellage om bij breuk hoogspanningskabels op te vangen.

Luchtfoto uit 1964: het tankstation is geel gemarkeerd en omsloten door het beschermde Gulden Bodempark.

Een in 1972 sterk gemoderniseerd en uitgebreid tankstation, met uitbreiding naar 4 pompstations (ook hinderwetplichtig) en een wasbox zonder vloeistofdichte vloer, ondanks de daarvoor geweigerde vergunning uit 1971 vanwege strijdigheid met de bestemming. Alleen aanvragen uit 1972 (voor bouw van de luifel) en 2001 (voor uitbreiding van de verkoopruimte) werden goedgekeurd. De aanvraag uit 2024, voor de vervanging van de wasbox door 3 nieuwe, is na een 9 maanden durende bezwaarprocedure geweigerd omdat het de ETFAL toets niet doorstond. Woo verzoeken lopen naar inspectierapporten, erfdienstbaarheden en huurovereenkomsten. Bouwvlak 97 m2 (45 m2 verkoopruimte, 17 m2 (technische ruimte, berging, toilet, 35 m2 wasbox), 4 pompstations waarvan 1 onbemand en 7x24 uur geopend, infrastructuur boven- en ondergronds gemoderniseerd. Reclamezuil en veel andere reclame uitingen, verhuur 6

De (aanloop naar) de situatie van 1959

Het tankstation is onder hoogspanningsleidingen gebouwd, hier de passage uit het krantenartikel uit 1960: “Men ontdekte dat het tankstation zich precies onder een hoogspanningsleiding bevond. Dat is gevaarlijk in geval van draadbreuk….”.

Het tankstation is gebouwd op het grotere perceel dat onderdeel was van het Gulden Bodempark. Er loopt nog een kadaster onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van dit perceel vanaf 1952.

Transformatie van bouw in 1959 naar situatie nu boedelbakken, textiel wasserette, veel licht en geluidsoverlast. De wasbox en de uitbreiding van het bouwvlak zijn in het Bestemmingsplan Hoogkamp– Sterrenberg–Gulden Bodem 2012 onrechtmatig gelegaliseerd: “De voor 'Bedrijf – Verkooppunt motorbrandstoffen zonder lpg' aangewezen gronden zijn bestemd voor een benzinestation met bijbehorende voorzieningen, zoals een autowasstraat en verkoopruimte, met dien verstande dat het bruto vloeroppervlak van een verkoopruimte niet meer mag bedragen dan 100 m²”. De hoogspanningsleidingen zijn de primaire bestemming van het perceel. Daar zijn geen gebouwen onder toegestaan, en geen bouwwerken hoger dan 2 meter. Zowel verkoopshop als de wasbox zijn gebouwen, en de wasbox is 4,85 meter hoog. Afwijkingen zijn alleen mogelijk op overschrijding van de hoogte, tot 4 meter, in afstemming met Tennet. De afstand tussen het tankstation met wasbox en de naastliggende woning is 8,5 meter. Dat is veel minder dan de norm van 50 meter die de VNG normering voorschrijft voor rustige woonwijken! Het huidige perceel, M 5501, heeft altijd de juridische hoedanigheid gehad van park/woongebied met gebruiksbeperkingen. Het tankstation is daarop in 1959 zonder enige titel gebouwd, nooit gelegaliseerd, en tot op heden juridisch onrechtmatig aanwezig.

De wasbox is eveneens zonder recht opgericht en valt ook niet onder het opstalrecht van 2017. De akte van 7 december 2017 bevestigt dat het tankstation en de wasbox staan op gemeentegrond (percelen M 5501 en deels M 5754) die de gemeente al sinds 1936, 1952 en 1959 in eigendom heeft. Uit deze akte blijkt dat vóór 2017 geen opstalrecht bestond, zodat alle opstallen – inclusief het tankstation uit 1959, de uitbreidingen uit 1972 en de wasbox – juridisch eigendom van de gemeente waren en zonder privaatrechtelijke titel zijn opgericht. Het opstalrecht van 2017 is een nieuwe, huurafhankelijke constructie en biedt géén

De (aanloop naar) de situatie van 1959

Transformatie van bouw in 1959 naar situatie nu terugwerkende kracht; het legaliseert dus niet de bestaande bebouwing of het gebruik. De akte bevat bovendien een niet-onderbouwde verklaring dat het tankstation “publiek- en privaatrechtelijk is toegestaan”, terwijl daarvoor geen vergunningen bestaan en het gebruik strijdig is met oudere bestemmingen, hinderwetregimes en servituten op de oorspronkelijke Gulden Bodem-percelen. Hiermee bevestigt de akte dat: •

• •

het tankstation vanaf 1959 zonder publiek- of privaatrechtelijke grondslag is gebouwd, de wasbox evenmin ooit planologisch of juridisch is gelegitimeerd, en dat alle latere bestemmingsplannen (1964, 2002, 2012) zijn uitgegaan van een feitelijk maar illegaal bestaand gebruik.

De akte van 2017 vormt daarmee geen legalisatie, maar een bewijsstuk dat de onrechtmatigheid van het tankstation en de wasbox zich vanaf 1959 tot heden heeft voortgezet.

Bijlage: gedetailleerde historieschets

A. Aanloop tot 1959 – juridisch fundament A1. Historische planologische status (1930–1959) De gemeente Arnhem verwierf de Gulden Bodem-terreinen in de jaren ’30 met het doel het natuurschoon te behouden en een rustige villawijk te realiseren. Op vrijwel alle percelen rustte een servituut dat het bouwen van inrichtingen “anders dan van openbaar nut” verbood. De Hinderwetregimes van 1940 en 1954 kwalificeerden dit gebied als wit gebied, waarin geen bedrijven – en zeker geen hinderwetplichtig tankstation – waren toegestaan. In 1954 bepaalde de Minister van Volkshuisvesting bovendien dat de Gulden Bodem-gronden uitsluitend onder hoger toezicht mochten worden bestemd en slechts als bos/park/plantsoen. Het herzieningsplan Gulden Bodem I/II (1955) bevestigde dat de locatie waar het tankstation later werd gebouwd nog steeds als parkgebied was opgenomen (perceel M 5321). Conclusie: vóór 1959 bestond geen publiek- of privaatrechtelijke mogelijkheid om een tankstation op deze locatie toe te staan. A2. Illegale oprichting in 1959 De bouwtekening uit 1959 vermeldt het fictieve perceel “M 4224 (ged.)”, dat nooit als zelfstandig perceel heeft bestaan maar een intern werknummer was binnen moederperceel M 3658. De locatie had uitsluitend parkbestemming, geen bouwvlak en geen enkele publiekrechtelijke toestemming.

Uit een Woo-verzoek blijkt dat de gemeente geen bouw-, hinderwet-, aanleg- of exploitatievergunning, geen grondtransactie en geen opstalrecht kan overleggen. Het krantenartikel uit 1960 bevestigt dat het tankstation “plotseling” verscheen terwijl bezwaren pas werden behandeld toen de bouw vrijwel voltooid was. Conclusie: in 1959 kon geen legale beginsituatie ontstaan; het bouwwerk was vanaf de eerste dag onrechtmatig. B. Uitbreidingsplan 1964 — onbevoegde en innerlijk strijdige “legalisatie” De plankaart tekent het tankstation op perceel 4323 maar zonder bouwvlak. Artikel 3 en 3.2 bepalen dat de gronden openbaar/gemeenschappelijk groen blijven en slechts gebouwtjes van openbaar nut zijn toegestaan. De ministeriële aanwijzing uit 1954 verplichtte hoger toezicht, waardoor Arnhem niet bevoegd was deze gronden zelfstandig te bestemmen. Ook de Hinderwet verbood een tankstation in dit gebied. Conclusie: de aanduiding “Handel en Nijverheid XII – uitsluitend benzinestations” is innerlijk strijdig én onbevoegd vastgesteld, en kon geen bouwrecht scheppen of het illegale bouwwerk uit 1959 legaliseren

Plankaart, het tankstation is ingetekend op het grotere perceel 4323:

Bebouwingsvoorschriften bij het plan:

Artikel 3 van de bebouwingsvoorschriften:

Artikel 14 van de bebouwingsvoorschriften:

C. 1971 – Afgewezen aanvraag Quick Service / Zelftankstation Een grote functiewijziging werd aangevraagd, inclusief nieuwe ondergrondse tanks, herbestemming van de smeerput en infrastructuuraanpassingen. De aanvraag werd afgewezen omdat zij buiten het bouwvlak viel en in strijd was met de bestemming Handel en Nijverheid XII. De gemeente erkende dat een planwijziging noodzakelijk zou zijn en dat ook de privaatrechtelijke huur-/gebruiksverhouding moest worden herzien. Conclusie: de gemeente wist en bevestigde expliciet dat het tankstation niet binnen de geldende planologische of privaatrechtelijke kaders paste. NB: Het lopende Woo-verzoek naar historische huurovereenkomsten zal dit vermoedelijk bevestigen. Vergunning aanvraag:

In de bijgaande tekeningen worden o.a. de wijzigingen in de ondergrondse tanks en infrastructuur gemarkeerd. De smeerput blijft behouden als “quick service ruimte”:

Deze aanvraag is afgewezen omdat de aanvraag zowel buiten het toenmalige bouwvlak als buiten de bestemming handel en nijverheid viel:

In diezelfde brief schrijft de gemeente letterlijk dat “hoewel te zijner tijd een planwijziging voor deze gehele stadswijk moet worden voorbereid, zulks momenteel niet opportuun is” en dat “ook een voorbereidingsbesluit voor het gehele gebied niet aan te bevelen is, daar zodoende ook andere, wel direct acceptabele bouwactiviteiten worden opgehouden.” Daaruit blijkt dat het college zich destijds volledig bewust was van de planologische strijdigheid. De brief sluit af met de opmerking: “Ten slotte moge ik het college erop attenderen dat, indien deze bouw wordt gehonoreerd, de overeenkomst van huur/verhuur dient te worden herzien.” Ook dit onderstreept dat de voorgenomen bouw destijds niet alleen planologisch, maar zelfs privaatrechtelijk niet paste binnen de bestaande kaders. De gemeente

was zich er dus volledig van bewust dat de bouw en het gebruik van deze locatie juridisch niet toelaatbaar waren, noch binnen het bestemmingsplan, noch binnen de geldende eigendomsverhoudingen. D. 1972 — Vergunning voor luifel, feitelijke illegale uitbreiding Formeel werd slechts een luifel aangevraagd. Feitelijk werden echter een open wasplaats aangelegd, 2 pompen vervangen door 4, en ondergrondse voorzieningen gewijzigd. Niets daarvan was vergund. Conclusie: 1972 markeert de verdieping van de illegale situatie; een deelvergunning legaliseert niet de overige, niet-aangevraagde bouwwerken of functiewijzigingen. NB: er loopt een Woo verzoek naar de historie van inspectierapporten, hoe die het gebrek aan vergunningen voor vrijwel het hele tankstation hebben beoordeeld.

Vergunning aanvraag:

Opvallend in deze aanvraag is ook dat ondanks dat de gemeente de aanvraag uit 1971 voor transformatie van een van een “Service station annex benzine-vulstation” in “Quick service bedrijf annex zelftank station” heeft afgewezen, in deze nieuwe aanvraag het tankstation als tegenwoordige bestemming “Quick service bedrijf annex zelftank station” heeft ingevuld, ook hier een voorbeeld hoe dit tankstation in de tijd sluipenderwijs onvergunde functies en gebruik probeert toe te voegen. Ook de goedkeuring van gemeente betreft slechts plaatsen van een luifel:

Opvallend is dat de werkplaats op de bouwtekening van afgewezen vergunning uit 1971 nu is vervangen door een open wasplaats. Hier werd de bouw van de onvergunde wasbox voorbereid! Ook wijzigingen op ondergrondse infrastructuur zijn gemarkeerd en de 2 benzinepompen uit 1959 lijken op deze tekening vervangen door 4 nieuwe. Kortom, een grote transformatie van het oorspronkelijke onvergunde tankstationnetje uit 1959, en dat allemaal op basis van een vergunning die slechts werd verleend voor plaatsen het plaatsen van een luifel!

E. 2001 — Uitbreiding winkelruimte (bewijs van bestaande illegale wasbox) De aanvraag toont de “bestaande situatie washal”, waarmee wordt bevestigd dat de wasbox reeds zonder vergunning was gebouwd. De winkeluitbreiding werd vergund, maar was strijdig met zowel het toenmalige als het toekomstige bestemmingsplan. Conclusie: alleen de winkeluitbreiding is vergund; de pompuitbreiding, wasbox en overige voorzieningen bleven volledig illegaal. Vergunning aanvraag:

Dit document bevestigt dat de wasbox inmiddels zonder vergunning is gebouwd (“bestaande situatie washal: bruin”), waarschijnlijk als onderdeel van het plaatsen van de luifel in 1971:

Ten slotte schrijft de gemeente over deze vergunning dat de uitbreiding van de verkoopruimte zowel niet in het toenmalige bestemmingsplan past alsook dat er nog geen zicht was op de vraag of het in het nieuwe (inmiddels huidige) bestemmingsplan zou passen:

F. Bestemmingsplan 2002— voortbouwend op een fictieve situatie Artikel 2.6 Detailhandel Motorbrandstoffen 2.6.1 Doeleinden De op de plankaart als “Detailhandel-motorbrandstoffen” aangewezen gronden zijn bestemd voor een benzinestation met bijbehorende voorzieningen, zoals een verkoopruimte ten behoeve van autogebonden producten”.77777 •

Merk op dat de bestemming die de Shell zelf in haar vergunningsaanvragen uit 1971 en 1972 (Quick service bedrijf annex zelftank station) niet zijn overgenomen door de gemeente! Wel is de bestemming aangepast op de vergunning van “uitbreiding verkoopruimte” uit 2001. Niets in deze bestemming wijst erop dat deze open formulering ook wasboxen zijn toegestaan.

De bestemming “Detailhandel-motorbrandstoffen” volgt uitsluitend de winkeluitbreiding uit 2001 en kent geen planregel voor wasplaatsen, wasstraten of uitbreiding van pompen. Conclusie: de wasbox blijft volledig illegaal. G. Bestemmingsplannen 2012 — voortbouwend op een fictieve situatie Hoofdstuk 2, artikel 4.1: Bestemmingsbeschrijving De voor 'Bedrijf-Verkooppunt motorbrandstoffen zonder lpg' aangewezen gronden zijn bestemd voor een benzinestation met bijbehorende voorzieningen, zoals een autowasstraat en verkoopruimte met dien verstande dat het bruto vloeroppervlak (bvo) van een verkoopruimte niet meer mag bedragen dan 100 m2. Hier wordt voor het eerst autowassen aan de open formulering “bijbehorende voorziening” toegevoegd. Wellicht om de wasbox die zonder vergunning is gebouwd te legaliseren, sterker: het tankstation ook nog de ruimte te bieden er eventueel een wasstraat te plaatsen. Terwijl jurisprudentie ECLI:NL:RBAMS:2024:3148 (ECLI:NL:RBAMS:2024:3148 Rechtbank Amsterdam , 10-052024 / AWB 23/1461) onderstreept dat was boxen en was straten in deze context geen uitwisselbare begrippen zijn. En volgens het bestemmingsplan zijn er geen nieuwe geluidsbronnen toegevoegd:

Beheerplan; mag uitsluitend bestaande legale situaties opnemen. De toevoeging “autowasstraat” is onrechtmatig omdat geen legale wasfunctie bestond. Het bouwvlak werd vergroot van ~74 m² naar ~98 m² op basis van winkeluitbreiding, maar dat rechtvaardigde geen vergroting voor andere functies. Conclusie: het plan is gebaseerd op een feitelijke maar illegale situatie en kan geen legaliserende werking hebben.

G. Privaatrechtelijke analyse — opstalakte 2017 Percelen M 5501 en M 5754 waren sinds 1936, 1952 en 1959 eigendom van de gemeente. Tot 2017 bestond geen opstalrecht, zodat alle bebouwing via verticale natrekking eigendom van de gemeente werd — maar zonder privaatrechtelijke titel. Het opstalrecht van 2017 geldt uitsluitend voor “een tankstation” en noemt geen wasbox. Omdat een opstalrecht alleen kan bestaan voor bouwwerken die rechtmatig zijn opgericht (art. 5:101 BW), en de wasbox dat niet is, valt zij buiten de reikwijdte van het opstalrecht. De contractuele garantie in art. 3.6 dat het tankstation publiek- en privaatrechtelijk is toegestaan, is feitelijk onjuist en juridisch onverbindend. Conclusie: de opstalakte bevestigt de illegale historie in plaats van die te helen. H. Aanvullend bewijs | Kadasterbevindingen (incl. opstalakte 2017 & erfgoedmutaties M 3324 / M 5551) Onderwerp

Nieuwe bevinding (Kadaster Juridische relevantie / opstalakte / erfgoed)

Bron (akte / registratie / datum)

Erfgoedbescherming Gulden Bodem (RM 528886)

Kadaster bevestigt erfgoedbeperkingen sinds 2006 op Gulden Bodempercelen (o.a. M 3321, 3328, 3716, 5497). Gebied stond al onder rijkstoezicht sinds 1954.

Geen enkel BP (1964, 2002, 2012) had hier een tankstation mogen bestemmen. Alle planopnames zijn onrechtmatig.

RM-register 528886 (20-06-2006); ministeriële aanwijzing 15-03-1954.

RM-beperking op M 3324 is vervallen omdat dit perceel Vervallen beperking juridisch niet meer bestaat. op moederperceel M Beperking is administratief 3324 overgedragen naar actuele opvolger M 5551.

Geen versoepeling: bevestigt dat het tankstation oorspronkelijk op park- en erfgoedgrond (M 3658 → M 3324 → M 5551) stond. Onderstreept dat legalisatie nooit mogelijk was.

Kadastermutatie 2022 & 2025, WKPBoverzicht.

Toevoeging M 5551 aan Rijksmonument (2022)

Bewijst dat de randen van het parkgebied sinds 1954 beschermd zijn en dat elke activiteit op M 5501 moet worden getoetst op erfgoedimpact. Legalisatie wasbox/tankstation is planologisch uitgesloten.

WKPB-registratie RM528886, mutatie 2022.

M 5551 – direct grenzend aan M 5501 – heeft nu de formele RM-beperking.

Historische lijnen tonen dat Herkomst M 5551 uit het tankstation onderdeel M 5490 en M 5497 was van oorspronkelijke Gulden Bodem-parkaanleg.

Gemeente eigenaar sinds 1936 / 1952 / 1959

Bevestigt dat het tankstation in 1959 op parkgrond is gebouwd Kadaster → strijd met brondocumenten 2011-2025. uitbreidingsplannen en aanwijzing minister.

Alle onderliggende percelen Via natrekking zijn alle • Akte 29-12-1936 (H4 van M 5501 en M 5551 bouwwerken (1959–2017) 2104/4) • Akte 28-03waren al vóór 1959 eigendom van de gemeente. eigendom van de gemeente en 1952 (H4 2585/82) •

Onderwerp

Nieuwe bevinding (Kadaster Juridische relevantie / opstalakte / erfgoed) zonder privaatrechtelijke titel gebouwd.

Akte beëindiging opstalrecht pinbox (2010)

Bewijst dat vóór 2017 geen Het enige oude opstalrecht opstalrecht bestond voor betrof een pinbox; beëindigd tankstation of bijgebouwen → in 2010. alles illegaal opgericht.

Opstalakte 2017 (nieuw opstalrecht)

Opstalrecht verleend voor “een tankstation” op M 5501. Wasbox wordt niet genoemd en valt er niet onder.

Bron (akte / registratie / datum) Akte 31-12-1959 (H4 2962/104). Kadasterregistratie beëindiging opstalrecht 2010.

1) Wasbox blijft 100% illegaal.

•

Geen terugwerkende kracht → bouw 1959/1972 blijft onrechtmatig.

•

Contractuele garantie “gebruik toegestaan" is privaatrechtelijk, niet publiekrechtelijk. | Opstalakte Hyp4 72109/132, d.d. 07-12-2017. | | Geen perceelvorming vóór 2012 | Tankstation kreeg pas recent een eigen perceelnummer; daarvoor onderdeel van M 3324 en later M 5490/M 5497. | Bewijst dat in 1964, 2002 en 2012 geen “bestaand legaal gebruik” kon worden overgenomen → bestemmingsplannen zijn foutief en onrechtmatig vastgesteld. | Kadaster filiatie-onderzoek M 5501 (20-11-2025). | | Publiekrechtelijke beperkingen ontbreken in BP2012 | Erfgoedbeperkingen (sinds 2006 en 2022) zijn niet verwerkt in BP2012. | BP2012 is materieel gebrekkig en rechtsstrijdig → ondersteunend voor herziening en handhaving. | WKPB-lijst 20-11-2025.

I. Eindconclusie Het tankstation is in 1959 zonder planologische, vergunningstechnische of privaatrechtelijke basis opgericht. Geen enkel plan (1964, 2002, 2012) beschikte over de bevoegdheid of mogelijkheid om dit te legaliseren. De wasbox is op alle momenten volledig onrechtmatig, publiek- én privaatrechtelijk. De opstalakte 2017 geeft geen terugwerkende kracht en bevestigt alleen dat de opstallen zonder titel bestonden. Het geheel bevindt zich tot op heden in voortdurende strijd met bestemmingsplan, hinderwetregime, opstalrecht en erfdienstbaarheden.