Bijlage 3 - Accountantsverslag 2025 Deloitte (vernieuwd)
Tekst van het document
Uitplaatsen spooremplacement in Rijnpark.
•
Ingerekende subsidies vanuit de provincie en het Rijk.
•
Het bepalen van de civieltechnische kosten met de situatie dat de gedetailleerde uitvoering van de grondexploitaties nog onduidelijk is.
Hieronder gaan wij in op de bijzonderheden uit onze controle van project Spoorzone Arnhem-Oost. Uitplaatsen spooremplacement in Rijnpark fase 1 Na een verkenning oordeelt de gemeente dat opname van de functies van het ProRail-emplacement in bestaande emplacementen een reële optie is. Deze optie was reeds ingerekend in de grondexploitatie 2024. De bestaande calculaties, opgesteld met het MIRT-spelregelkader, blijven hiermee van kracht en het meest aannemelijke scenario voor de jaarrekening 2025. Doordat de kosten voor het uitplaatsen van het emplacement grotendeels gedekt worden met een rijkssubsidie heeft een aanpassing van de geschatte kosten een gedempt effect op het resultaat van de totale grondexploitatie. De subsidie ter dekking ad. € 50 miljoen is, tezamen met de overige subsidies binnen Spoorzone Arnhem-Oost, verantwoord als vooruitontvangen bedrag in de overlopende passiva en als nog te realiseren opbrengsten in de grondexploitatie, aangezien nog niet aan de voorwaarden van deze subsidies is voldaan. © 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Van ingerekende normbedragen naar gedetailleerde calculaties In 2025 is het projectplan van Spoorzone Arnhem-Oost meer concreet geworden. Voor het bepalen van de nog te realiseren baten en lasten heeft hiermee een overgang plaatsgevonden van het hanteren van normbedragen naar het gebruikmaken van gedetailleerde calculaties. De gemeente heeft hierdoor op een meer betrouwbare wijze de omvang van de toekomstige baten en lasten bepaald. Dit heeft zich vertaalt in een door het college gemandateerde schattingswijziging met een stijging van de nog te realiseren baten (+ € 46,2 miljoen) als ook een stijging van de nog te realiseren lasten (+ 49,6 miljoen). Wij hebben inzicht verkregen in de nog te realiseren baten en lasten van het project en vastgesteld dat deze aannemelijk zijn op basis van de nu bekende informatie. Verlengen van de looptijd naar 15 jaar De uitvoeringsperiode van het deelproject Rijnpark fase 1 is met de FJP 2025 met 6 jaar verlengd tot en met 2040. Bij het meer concreet worden van het projectplan geeft het verlengen van de projectperiode een meer realistisch beeld van de daadwerkelijke uitvoering. Het BBV stelt specifieke voorwaarden aan het inrekenen van nog te maken kosten en opbrengsten voor een periode langer dan 10 jaar, waarbij de motivatie voor die langere looptijd (inclusief risicobeperkende maatregelen) expliciet zijn geautoriseerd door de gemeenteraad.
Wij merken op dat risicobeperkende maatregelen zijn getroffen door geen opbrengstenstijgingen door te rekenen in de periode na 10 jaar. Echter de autorisatie door de gemeenteraad heeft niet plaatsgevonden.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Vanuit financieel oogpunt heeft deze verlenging invloed op de toegerekende rente over de boekwaarde en het bepalen van de contante waarde van het project ten behoeve van de verliesvoorziening. Middels het uitvoeren van een scenarioanalyse (+/- 5 jaar doorlooptijd) blijkt dat de verlenging geen materiële financiële impact heeft. Aangezien de aangepaste looptijd een reëler beeld geeft dan de inschatting van voorgaand jaar, betreft dit een formele onrechtmatigheid en heeft het daarmee geen effect op ons oordeel over de jaarrekening als geheel. Inrekenen van onvoorziene kosten In de grondexploitatieopzet van Spoorzone Arnhem-Oost is bij diverse kostensoorten rekening gehouden met een opslag op de nog te maken kosten, vanuit de ervaringen van grondexploitaties uit het verleden, alsmede op advies van de specialisten van Metafoor die hebben ondersteund bij het opstellen van de grondexploitatieopzet. Daar deze kosten een reëler beeld geven van de te verwachten kosten in de toekomst, is de grondexploitatieopzet en waardering in de jaarrekening aannemelijk. Tussentijds afsluiten van deelprojecten binnen Spoorzone Arnhem-Oost Bij de waardering van Spoorzone Arnhem-Oost is rekening gehouden met het tussentijds afsluiten van de deelprojecten Schaapsdrift en Presikhaaf 3. Ondanks dat dit mogelijk een reëel uitgangspunt is, staat het BBV het tussentijds afsluiten van deelprojecten niet toe.
Mochten deze deelprojecten niet tussentijds (financieel) afgesloten worden dan heeft dit op dit moment een minimaal (niet materieel) effect op de rentelasten over de doorlopende positieve boekwaarde. Arnhem ziet de huidige verwerking als meest reëel en kiest er derhalve voor het tussentijds (financieel) afsluiten van de deelprojecten als zodanig te administreren. Gedurende de controle hebben wij intensief overleg gevoerd met de ambtelijke organisatie en de door de gemeente ingeschakelde deskundigen. Op basis van deze periodieke overleggen, de externe rapportages, de grondexploitatieberekeningen en daaraan ten grondslag liggende onderbouwingen kunnen wij instemmen met de schattingen die zijn gemaakt ten behoeve van de waardering van de grondexploitatie per ultimo 2025. Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 24
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Nota grondbeleid In de nota Grondbeleid is niet nader uitgewerkt wanneer het college wijzigingen in grondexploitaties moet voorleggen aan de gemeenteraad. In het BBV is dit omschreven als majeure wijzigingen. Echter majeur is door de gemeente zelf nader in te vullen. Gezien de omvang en de beginfase waarin het project Spoorzone zich bevindt, en rekening houdend met de onderliggende gebiedsvisies die nog niet volledig zijn ingetekend en nog verder ingevuld zullen worden, hebben wij het college geadviseerd afspraken te maken met u als gemeenteraad over de definitie van majeure wijzigingen. Hiermee waarborgt u (tijdig) invulling te geven aan uw kaderstellende rol, met name ten aanzien van de ontwikkelingen zoals hierboven beschreven. Aandachtspunten voor de organisatie In 2025 heeft Arnhem externe deskundigen ingeschakeld om invulling te geven aan personele wisselingen op key-functies binnen de beheersing van grondexploitaties. Op deze manier is de continuïteit van het proces gewaarborgd. Tegelijkertijd blijft de kwetsbaarheid bij wisselingen en uitval binnen de ambtelijke organisatie op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling (planeconomen, ontwikkelmanagers, e.d.) aanwezig.
Met de ontwikkeling dat de stad Arnhem een actief grondbeleid hanteert, vragen wij blijvende aandacht voor het waarborgen van voldoende ambtelijke capaciteit om de (financiële) beheersing en rapporteren op voldoende niveau te houden.
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties.
•
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen, grondopbrengsten en parameters.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten.
Volledigheidshalve merken wij op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2025 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente.
Interne organisatie Bij de controle van de grondexploitatie is geconstateerd dat binnen de gebiedsontwikkelingen in gevallen keuzes worden gemaakt waarbij medewerkers van de afdeling Financiën & Control en de accountant relatief laat zijn betrokken. Hierdoor bestaat het risico dat keuzes niet vanuit alle perspectieven worden getoetst en gewogen. Het niet tijdig besluiten door de gemeenteraad over de eerder genoemde overschrijding van de 10jaarstermijn binnen Spoorzone is hier een voorbeeld van. Wij adviseren bij majeure projecten, zoals project Spoorzone Arnhem-Oost, een periodiek overleg-/verantwoordingsstructuur in te richten om te waarborgen dat keuzes vanuit het fysieke domein niet conflicteren met de verslaggevingsrichtlijnen. © 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 25 Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. In onze boardletter hebben wij gerapporteerd over fraude en integriteit en de beschikbare documenten hieromtrent binnen uw een steeds sneller veranderde externe omgeving. In 2025 is gestart met de actualisatie van de frauderisicoanalyse. De afronding staat gepland in 2026 en zal door het nieuwe college in behandeling genomen worden. Voor het opstellen maakt uw gemeente gebruik van de ‘Handreiking Kwetsbare werkgebieden en processen’ van de VNG.
Dit biedt een goed uitgangspunt en wordt aangevuld met frauderisico’s/-gebieden uit bijvoorbeeld de (verbijzonderde) interne controles. Wij hebben inzicht verkregen in de conceptversie, waarbij Arnhem nog bezig is de beheersmaatregelen aan te scherpen. Wij merken op dat actuele onderwerpen als Cyber security, de beperkte beschikbarheid van materieel en mens/arbeid, gecombineerd met de grote investeringsopgave van de stad en het actieve grondbeleid momenteel nog minimaal terugkomen in de conceptversie en adviseren deze Arnhem-specifieke onderwerpen hierin mee te nemen.
Werkzaamheden fraude
Geen aanwijzingen voor fraude
Wij hebben ten behoeve van onze controle van de jaarrekening met betrekking tot het - vanuit onze beroepsgroep - voorgeschreven frauderisico op ‘management override of controls’ aanvullende werkzaamheden uitgevoerd. Dit frauderisico kan zich (met name) voordoen in de handmatige journaalposten (memoriaalboekingen, overboeking van budgetten). Derhalve hebben wij specifieke werkzaamheden op deze boekingen uitgevoerd. Memoriaalboekingen
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle extra aandacht aan deze boekingen Om de controle zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren, en toe te spitsen op het specifieke risico en karakter van memoriaalboekingen, hebben wij gebruik gemaakt van een data-analyse tool. Met deze data-analyse hebben wij een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen. Hieruit zijn geen onjuistheden, onrechtmatigheden of anderszins bijzonderheden gebleken. Wij hebben bij het uitvoeren van onze werkzaamheden geen signalen en/of indicaties dat er sprake is van fraude.
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Zoals op pagina 20 van dit accountantsverslag toegelicht hebben wij vanwege de geconstateerde afwijkingen van de EU-aanbestedingsregels een aanvullend “frauderisico” geconstateerd ten opzichte van hetgeen opgenomen in ons auditplan.
Fraude en integriteit
Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw coördinator integriteit. Daarnaast hebben wij op basis van onze controle en de besprekingen met de medewerkers binnen uw organisatie geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties.
Wij onderschrijven het belang de uitkomsten van de collegebehandeling en de geactualiseerde analyse te delen met de leden van de auditcommissie en hiermee een open dialoog te bewerkstelligen.
Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 26 © 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
Overige onderwerpen Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Door het vertrek van de gemeentesecretaris per 1 november 2025 en het invullen van deze functie via inhuur, is de WNT-verantwoording over 2025 anders dan voorgaande jaren. De verantwoording over Ingehuurde topfunctionarissen kent andere elementen dan bij reguliere medewerkers. Vanwege de specifieke wetgeving rondom het vertrek van een topfunctionaris bij een organisatie en de lage goedkeuringstolerantie bij de WNT-verantwoording heeft uw gemeente een extern bureau gevraagd te ondersteunen bij het opstellen van de WNT-verantwoording 2025 van de vertrokken gemeentesecretaris. Wij hebben de uitkomsten van deze werkzaamheden betrokken in onze controle en geen aandachtspunten geconstateerd. Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot naleving van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en de publicatieverplichtingen van de WNT.
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2025 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
•
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
De door de raad vastgestelde (goedkeurings)toleranties (d.d. 12 november 2025)
•
Het normenkader 2025, dat door de gemeenteraad is vastgesteld in haar vergadering d.d. 23 juni 2025.
© 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Onze communicatie met het management
Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken
Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande haar verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving.
Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2025 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening - vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.
Wij hebben van het college van gemeente Arnhem een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met het college en het ambtelijk management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen tijdens het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons bij het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad. Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van uw gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting op de jaarrekening 2025, onder ‘Waarderingsgrondslagen’ in het hoofdstuk “Balans”.
Wij hebben het, door het college en het ambtelijk management, toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsvraagstukken en de toegepaste inschattingen goed onderbouwd en redelijk zijn in finale jaarstukken, alsook consistent zijn gebruikt.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 27 Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
Interne beheersing
© 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 28
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2025 Boardletter 2025, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2025 onze interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle is primair gericht op de opzet, het bestaan en (daar waar mogelijk) de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de getrouwheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen van onze interim-controle en onze aanbevelingen verwijzen wij naar onze boardletter 2025 gedateerd 14 november 2025. Deze boardletter hebben wij op 8 december 2025 besproken met de leden van de auditcommissie. In de boardletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstelen controleproces van de jaarrekening 2025 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt.
Evaluatie opstel- en controleproces Medio 2025 hebben wij met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2024 geëvalueerd, en waar nodig aanscherpingen verwerkt in het interne ‘draaiboek’ voor het opstelproces en de werk- en planningsafspraken voor de jaarrekening 2025. Met deze aanpassingen wordt het proces verder geoptimaliseerd.
Het aantal te controleren SiSa-regelingen blijft onverminderd hoog. Van onze kant hebben wij de SiSa-controle dit jaar naar voren gehaald in de planning en hier extra capaciteit voor ingezet. Deze aanpak draagt bij aan een efficiëntere afronding van het totale controleproces. Wij hebben opgemerkt dat deze verschuiving kan leiden tot een verhoogde werkdruk c.q. een concentratie van vragen in de eerste fase van de controle. Dit punt nemen wij mee in onze interne evaluatie die wij jaarlijks na afronding van de controle uitvoeren. De onderbouwingen van de SiSa-regelingen kunnen verder versterkt worden door het gebruik van een standaard werkdocument zodat het aantal vragen gedurende de controle nog verder teruggebracht kan worden. Wij zullen het gebruik van een dergelijk document met de betrokken medewerkers van uw gemeente in de aanloop naar de controle van de jaarrekening 2026 bespreken. In Bijlage B hebben wij bij een tweetal regelingen (IenW E84 en VRO J11) een toelichting opgenomen ten aanzien van correcties voorgaande jaren. Gedurende het samenstel- en controleproces van de jaarrekening is geconstateerd dat kosten vanuit voorgaande jaren (2023 en 2024) niet zijn verantwoord in de SiSa-verantwoording in de betreffende jaren. Derhalve zijn deze kosten verantwoord in de SiSa-verantwoording 2025.
Medio 2026 evalueren wij - mede op basis van de actualisatie van de risicoanalyse voor de jaarrekening 2026 - wederom gezamenlijk het proces om te bepalen op welke terreinen verdere verbeteringen in het opstel- en controleproces van de jaarrekening mogelijk zijn.
Het controleproces is door een goede samenwerking prettig verlopen. Net als voorgaand jaar heeft de controle van (de waardering van) de grondexploitatieprojecten veel inzet gevraagd van zowel uw als onze medewerkers. Eerder in dit accountantsverslag zijn wij nader ingegaan op de diverse vraagstukken gedurende de controle van de grondexploitatieprojecten.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity zit in een groeipad Arnhem is momenteel bezig met het opzetten van een raamwerk en het implementeren van de daarin opgenomen maatregelen om te voldoen aan de BIO2/NIS2 richtlijnen. Arnhem heeft de ambitie om zich in 2027 te certificeren op de informatiebeveiligingsnorm ISO27001 (die aan de basis ligt van de BIO2) voor de clusters De Connectie en Bedrijfsvoering. Wij erkennen de toegevoegde waarde hiervan en zien tegelijkertijd dat nog stappen gezet moeten worden om deze ambitie te realiseren. Naast bovengenoemde ambitie heeft Arnhem zich het afgelopen jaar gefocust op het realiseren van de invlechting van De Connectie in de organisatie van uw gemeente. Gezien de overlap met de IT-beheersing met De Connectie zorgt dit voor druk op het realiseren van de andere IT-ambities en het opvolgen van de IT-bevindingen. Wij begrijpen de prioriteitstelling en zullen in 2026 onderzoek doen wat deze ontwikkeling betekent voor de IT-beheersing van gemeente Arnhem. Hierover rapporteren wij aan u in onze boardletter 2026. Arnhem heeft een IT-Roadmap opgesteld die gericht is op het verhogen van de weerbaarheid van de organisatie tegen externe dreigingen en het optimaliseren van de efficiëntie in de bedrijfsvoeringsprocessen.
Deze aanpak is in lijn met de principes van goede risicobeheersing en een efficiënte bedrijfsvoering. Als gevolg van het (vooralsnog) onvoldoende opvolgen van de aanbevelingen op dit gebied hebben wij voor de jaarrekeningcontrole niet zonder meer kunnen steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking. Het gevolg van deze conclusie is dat wij meer gegevensgericht werk hebben moeten verrichten, waaronder het uitvoeren van specifieke werkzaamheden om de betrouwbaarheid van data en lijstwerk vast te stellen. Wij zien dat het college de bevindingen heeft onderkend en hiermee actief aan de slag is om verbetering te realiseren.
Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 29 © 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
Bijlagen
© 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 30
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Aard van de fouten
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
n.v.t
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode:
n.v.t.
Niet van toepassing. Totaal getrouwheidsfouten
-
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 31 © 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
A2 - Onzekerheden in de controle
Aard van de onzekerheden
Getrouwheid
Niet van toepassing.
-
Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid
-
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van hier niet opgenomen onzekerheden.
Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 32 © 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2025 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2025. - De strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening: goedkeurend. - De strekking van ons rechtmatigheidsoordeel over de baten, lasten en balansmutaties SiSa: goedkeurend. Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid Financiële omvang Toelichting
JenV A17
Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit
n.v.t.
€0
JenV A20
Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023- 2026
n.v.t.
€0
JenV A43
VIOS pilot MBO Rijn IJssel
n.v.t.
€0
JenV A47
Specifieke uitkering VIOS
n.v.t.
€0
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
n.v.t.
€0
BZK C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
n.v.t.
€0
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid 2025
n.v.t.
€0
OCW D8
Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid
n.v.t.
€0
OCW D10
Besluit Specifieke Uitkering educatie
n.v.t.
€0
OCW D11
Regeling specifieke uitkering extra financiële middelen RMC-functie
n.v.t.
€0
OCW D12
Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020–2025
n.v.t.
€0
OCW D12A
Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020–2025
n.v.t.
€0
OCW D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
€0
OCW D21
Specifieke uitkering impuls jongerencultuur
n.v.t.
€0
OCW D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen 2023-2024
n.v.t.
€0
Subtotaal
€0 Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 33
© 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal - zie vorige pagina
Financiële omvang
Toelichting
€0
OCW D28
Impuls jongeren en talent
n.v.t.
€0
IenW23 E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
n.v.t.
€0
IenW E104
Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
n.v.t.
€0
IenW E110
Tijdelijke regeling specifieke uitkering mobiliteitspakketten ten behoeve van woningbouw
n.v.t.
€0
IenW E111
Regeling stimulering schoon en emissieloos bouwen voor medeoverheden
n.v.t.
€0
IenW E113
Tijdelijke regeling uitkering bodemopgaven 2024-2030
n.v.t.
€0
IenW E115
Tijdelijke regeling specifieke uitkering duurzame en circulaire infrastructuur
n.v.t.
€0
IenW E120
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030
n.v.t.
€0
IenW E20
Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021
n.v.t.
€0
IenW E44
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027
n.v.t.
€0
IenW E50
Incidentele specifieke uitkering Bodemsanering Grondwal Bethaniënstraat Arnhem
n.v.t.
€0
IenW E53
Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord
n.v.t.
€0
IenW E58
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem overbruggingsjaar 2021
n.v.t.
€0
IenW E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
n.v.t.
€0
IenW E85
Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties
n.v.t.
€0
IenW E87B
Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking) _gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
Subtotaal
Niet eerder verantwoorde lasten 2023 ad € 351.222 opgenomen onder indicator bestedingen 2025
€0 Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 34
© 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal - zie vorige pagina
Financiële omvang Toelichting €0
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
SZW G13
Onderwijsroute _ deel gemeente 2025
n.v.t.
€0
VWS H1
Ministeriële regeling heroïnebehandeling
n.v.t.
€0
VWS H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2026
n.v.t.
€0
VWS H10
Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie gesloten jeugdhulp 2020
n.v.t.
€0
VWS H20
Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021
n.v.t.
€0
VWS H26
Regeling specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp
n.v.t.
€0
VWS H30
n.v.t.
€0
VWS H35
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026
n.v.t.
€0
VRO J9
Specifieke uitkering woningbouwimpuls (tranche 3 en 5)
n.v.t.
€0
VRO J100
Regeling kansrijke wijk Arnhem 2024/2025
n.v.t.
€0
VRO J105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
n.v.t.
€0
VRO J106
Specifieke uitkering Toekenning gebiedsbudget
n.v.t.
€0
VRO J109
Specifieke uitkering Volkshuisvestingfonds
n.v.t.
€0
VRO J11
Regeling procesgeld woondeal regio Arnhem-Nijmegen n.v.t.
Niet eerder verantwoorde lasten 2023 en 2024 € 0 (totaal € 151.865) opgenomen onder indicator bestedingen 2025
VRO J17
Realisatiestimulans 2025
n.v.t.
€0
VRO J209
Meerjarige regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2025) - overige aandachtsgroepen
n.v.t.
€0
Subtotaal
€0 Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 35
© 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal - zie vorige pagina
Financiële omvang
Toelichting
€0
VRO J30
Specifieke uitkeringen proeftuinen aardgasvrije wijken 2e ronde
n.v.t.
€0
VRO J31
Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen n.v.t.
€0
VRO J32
Specifieke uitkering ventilatie in scholen (22 beschikkingen)
n.v.t.
€0
VRO J47
Volkshuisvesting
n.v.t.
€0
VRO J55
Aanpak energiearmoede
n.v.t.
€0
VRO J56
Regeling huisvesting aandachtsgroepen (RHA)
n.v.t.
€0
VRO J85
Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen
n.v.t.
€0
VRO J94
Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie (2024 en 2025)
n.v.t.
€0
KGG K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
n.v.t.
€0
AenM M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
€0
AenM M30
Specifieke uitkering wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen
n.v.t.
€0
Totaal
€0
Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 36 © 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
C - Onafhankelijkheidsbevestiging •
Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.
•
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van gemeente Arnhem, in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften, is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •
•
•
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
•
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheids-evaluatie’), wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met gemeente Arnhem Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij gemeente Arnhem te rouleren. Accountantsverslag 2025 | 2604141FE9/MVO | 37
© 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 23 Apr 2026
Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL’’ of ‘’Deloitte Global’’), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitte-organisatie”). DTTL en haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichten of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteiten zijn aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belastingadvies- en juridische diensten, en diensten op het gebied van consulting, financial advisory, en risk advisory aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op haar meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.
Ontdek hoe de meer dan 415.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte-organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2026. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.