Bijlage 2 - Rijnpark Ruimtelijke verkenning (bijlage bij de startnotitie)

bijlage 1

Rijnpark

Ruimtelijke verkenning 21 februari 2023

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

2

Inhoudsopgave

3

1 inleiding

4

2 Inventarisatie rijnpark

6

2.1 Korte historie 2.2 Huidig ruimtelijk en planologisch kader 2.3 Ruimtelijk-programmatische analyse 2.4 Milieu analyse 2.5 Sociaal maatschappelijke analyse 2.6 Conclusie: kwaliteiten en knelpunten

7 7 9 12 12 13

3 uitwerking thema’s

16

3.1 Kwaliteiten en knelpunten vragen om uitgangspunten 3.2 Wonen en woonomgeving 3.3 Werken en Voorzieningen 3.4 Mobiliteit 3.5 Leefomgeving 3.6 Milieu, Energie en Circulair 3.7 Stedenbouw en Erfgoed 3.8 Integrale opgavenkaart

17 18 19 20 21 22 23 25

Colofon

26

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

1

inleiding

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

4

Dit document is bijlage 1 van de Startnotitie Rijnpark, en betreft de ruimtelijke verkenning. De gemeente Arnhem heeft ontwerpbureau BURA geselecteerd om de startnotitie en ruimtelijke verkenning mede op te stellen, in samenwerking met de gemeente Arnhem. In de periode november 2022 t/m januari 2023 zijn er intensieve werksessies geweest met specialisten en adviseurs van de gemeente Arnhem. In dit document wordt in hoofdstuk 2 een analyse gegeven van het gebied op diverse thema’s, zoals de historie van het gebied, de ruimtelijke programmatische analyse, een analyse van de milieu-aspecten in het gebied en een sociaal maatschappelijke analyse. Deze analyse leidt in relatie tot de verstedelijkingsopgave tot kwaliteiten en knelpunten in het gebied.

Hoofdstuk drie start met een beschrijving van onderwerpen waarover in de startnotitie richting moet geven voor de uitwerking. Er worden zes thema’s geïntroduceerd die in lijn zijn met de thema’s van de startnotitie. In de startnotitie worden uitgangspunten geformuleerd, waarbij in dit hoofdstuk, met behulp van referentiebeelden, een inzicht wordt gegeven wat voor stuk stad dat oplevert als die keuzes straks richting een gebiedsvisie worden vertaald. Ook wordt per thema een kaart weergegeven die de uitgangspunten van de startnotitie uitbeeldt. Het hoofdstuk sluit af met een “integrale opgaven kaart”.

Legenda Verdichtingslocatie (wonen) Verdichtingslocatie (werken) Verdichtingslocatie (gemengd) Gepland of in ontwikkeling Voorzieningen Spoorpark Arnhem-Oost HOV-lijn HOV-lijn Hoofdroutes langzaam verkeer Routes langzaam verkeer Spoor Trein station Speciaal programma Indicatie mobiliteitshubs

Ontwikkelperspectief Spoorzone Arnhem-Oost

5

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

2

Inventarisatie rijnpark

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

6

2.1 Korte historie Rijnpark kent een lange en rijke geschiedenis die teruggaat tot ver vóór de 19e eeuw. Het oorspronkelijke broek- en uiterwaardenlandschap heeft zich in de loop van de tijd ontwikkeld als industrielandschap. De eerste bedrijvigheid ontstond langs de dijk en de kade, met oa een gasfabriek en een waterpompstation. In de jaren ’10 en ’20 van de 20e eeuw is het Broek volledig opgehoogd. Hierbij is een volledig kunstmatig gebied ontstaan dat sterk is opgehoogd (met hoogteverschillen tot 4 meter), waardoor de oorspronkelijke relatie met de ondergrond verloren is gegaan. Voor de ontwikkeling van Rijnpark vormt de geschiedenis een belangrijke inspiratiebron. Rijnpark wordt gekenmerkt door een divers gebruik van het gebied en een stratenpatroon dat geënt is op de oorspronkelijke polderstructuur. Ook de herkenbare ‘sporen’ zoals cultuurhistorische gebouwen, structuren en artefacten dragen bij aan het unieke verhaal van het gebied.

2.2 Huidig ruimtelijk en planologisch kader Omgevingsvisie en ontwikkelperspectief “Arnhem Oost is een aantrekkelijk stadsdeel met een rijk palet aan woon- werk- en onderwijsfuncties” (Voorontwerp Omgevingsvisie Arnhem 2040). We zetten in Rijnpark in op het zien en benutten van kansen om verschillende functies te laten samenwerking, waardoor de beschikbare ruimte

slim, duurzaam en effectief kan worden ingezet. Kansen zijn verdichting rondom bestaande stations en (OV-)hubs, toevoeging van woningen, nieuwe werkvormen en ruimte voor robuust en riant groen, en slimme mobiliteit. Kansen voor Rijnpark, omliggende wijken en zelfs de stad. Deze ontwikkeling gaat gepaard met het meer divers maken van de wijken door woningtypes en functies beter te mengen, zodat een mix aan voorzieningen, inkomensgroepen en leefstijlen ontstaat in dit gebied. Vergroening is daarbij een vanzelfsprekendheid. Het Spooremplacement Arnhem-Oost is een binnenstedelijk spooremplacement en knelt qua schaal, maat en functie met de binnenstedelijke ligging. NS en ProRail hebben deze faciliteit in het spoornetwerk nodig voor de bedrijfsvoering. In het kader van het haalbaarheidsonderzoek Rijnpark loopt momenteel een vervolgonderzoek naar de (gefaseerde) uitplaatsing en/of inpassing van het Spooremplacement Arnhem-Oost. WVG Rijnpark Fase 1 bestaat uit hele diverse bedrijvigheid. Van bedrijfsverzamelgebouwen, tot kantoren, industrie en opslag. Het gebied is nu al in beweging en we zien dat enkele bedrijven hun bedrijfsvoering aan het beëindigen zijn of toekomstperspectieven aan het ontwikkelen zijn omtrent hun bedrijfsvoering.

Daarnaast nemen projectontwikkelaars positie in mede omdat zij willen inspelen op de ontwikkelingen zoals geschetst in de Omgevingsvisie en de Verstedelijkingsstrategie. Om te komen tot de beoogde ontwikkeling van Rijnpark is het van belang dat we als gemeente kunnen sturen op programma, fasering, tempo,

Stadsuitbreiding in oost; ophoging van het gebied; spoor enplacement; arbeiderswoonwijk (’t Broek) gerealiseerd. Het Broek ontwikkelde verder als bedrijventerrein met een eenvoudig orthogonaal stratenpatroon, drie parallelle industriestraten en grote rechthoekige kavels.

Historisch uitgestrekt broekland- en uiterwaardengebied ten noorden van de Rijn. (Dus was het eeuwenlang een leeg en kaal gebied)

Vroegste industriële activiteit; aantal gemeentelijke bedrijven gevestigd.

Vóór 19e eeuw

1800 - 1900

Bedrijvigheid in zuidoost (huidige IPKW-gebied) vooral rond de nieuwe haven en het gebied ten noorden van de Westervoortsedijk met Dridpoortenweg als hoofdas. 1900 - Tweede Wereldoorlog

na 1945

Ontwikkelingsgeschiedenis

7

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

De Federatie

Knooppunt Snelliusweg en Westervoortsedijk

Westervoortsedijk

Van Oldenbarneveldtstraat 85A

Bedrijfsspoorlijntje

Post-NL gebouw

Spooremplacement

Van Oldenbarneveldtstraat 89

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

8

ruimtelijke indeling en aansluiting op de naastgelegen wijk het Arnhemse Broek. Om dit te kunnen realiseren is recent besloten om op dit deel van Rijnpark het voorkeursrecht te vestigen (WVG). Daarmee voorkomen we grondspeculatie en prijsopdrijvingen en kunnen we regie houden op samenhang en tempo van uitvoering. In kader van de WvG heeft een informatieavond met belanghebbenden, eigenaren en huurders van het Rijnpark. Deze communicatie is zo zorgvuldig mogelijk opgezet. Zowel mondeling per bedrijf als in algemene zin via brieven, en waar wenselijk is hiervoor ook een bestuurlijk gesprek georganiseerd. Bestemmingsplan Rijnpark Voor Rijnpark is sprake van twee bestemmingsplannen. Voor het westelijk deel dient het geldende bestemmingsplan ‘Fluvium Midden Westervoortsedijk West’ van 2018 (vastgesteld). Voor het gedeelte Rijnpark is de belangrijkste bestemming bedrijfsruimte en kantoorachtige bedrijven (lichtere vorm van bedrijvigheid), waarmee ruimte wordt geboden aan voor een ontwikkeling naar een meer gemengd milieu. Voor het oostelijk deel van Rijnpark (bestemming bedrijfsdoeleinden categorie 2 t/m 4) is in 2014 een eerste aanzet gemaakt voor een nieuw bestemmingsplan met als werktitel ‘Westervoortsedijk Oost’, exclusief het deelgebied Dr. C. Lelyweg. Dit deelgebied is in de huidige situatie De Kennis-as nog onderdeel van het bestemmingsplan Het Broek. De

gemeente is voornemens om voor Rijnpark Oost een nieuw bestemmingsplan in procedure te brengen, waarbij de resultaten van het Ruimtelijk Plan Rijnpark als uitgangspunt dienen.

2.3 Ruimtelijk-programmatische analyse Rijnpark maakt deel uit van Spoorzone Arnhem-Oost, een gebied waar de komende jaren veel ontwikkelingen plaatsvinden. Vanwege de schaalsprong van de ontwikkelingen maakt Rijnpark straks onderdeel uit van het vergrote centrumgebied. Landschappelijk ligt het gebied op de overgang van de Veluwe en de rivier/uiterwaarden. Naast het realiseren van een nieuwe stadswijk voor Rijnpark kan het gebied in de toekomst een belangrijke verbindende schakel vormen in het realiseren van ecologische en recreatieve verbindingen op regionaal schaalniveau. De huidige verschijningsvorm van het gebied Rijnpark met overwegend industriebebouwing is sterk onderscheidend van stadswijken als Presikhaaf en Het Broek/Statenkwartier. De bebouwing in Rijnpark kent overwegend een grove korrel

Rijnpark: • Hoogwaardig bedrijvenpark met hospitality, kantoren, leisure, voorzieningen en wonen IPKW • De ‘ontwikkelcampus’ waar innovaties worden bedacht

Kenniscampus

Arnhem-Centraal Spoorpark

Het Broek

Winkelcentrum

Binnenstad

• Voor de scale up fase en maakindustrie

Pleij?

• Milieu categorie 4 (voor waterstof en batterij-opslag etc.), ruimte goed benutten

Wonen Voorzieningen

Hospitality

Scale-up Maakindustrie

Bedrijvenpark

HAL/Larenstein • Onderwijs en voorzieningen

Ontwikkelcampus

Landschappelijke onderlegger

De Kennis As Arnhem Oost

Type Type werken werken

gebouw gebouw / achterland / achterland

Bouw-materiaal Bouw-materiaal Product Product / inrichting / inrichting Voertuig Voertuig Tech Tech Afval Afval Business Business Anderen Anderen

Bestaand morphologie

Bestaande dynamiek van werken Dynamische Dynamische industrie industrie Produceren Produceren / maken / maken

Detailhandel Detailhandel / verkoop / verkoop

Service Service / consultatie / consultatie

9

Opslagruimte Opslagruimte

Creatief Creatief / ontwerp / ontwerp

Onderwijs Onderwijs / sport / sport / cultuur / cultuur

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

Groenblauwe structuur kansen: Rijnpark als schakel in de parken structuur van Arnhem (stad en regio)

Legenda

waardevolle gebouwen beschermd (Rijksmonument) hoge waarde in quickscan positieve waarde interessante gebouwen bebouwingsensembles vroeg naoorlogse ensemble structuren en gebieden de Rijn (historische grens) de Rijn (huidige grens)

de Westervoortsedijk Broekstraat orthogonaal stratenpatroon Arnhemse Broek gebied Kleefse Waard gebied spoorwegemplacement bedrijfsspoorlijntje (historische) groenstructuren polderstructure

Cultuurhistorisch erfgoed

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

10

Legenda

x

hoogtelijn voor x meter

laag

hoog

Hoogte

4

Legenda

spoorweg

bestaande bus lijn

bestaande bus haltes

bestaande fietsroute

400 meters buffer

bestaande autoroute

Mobiliteit

11

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

met een bouwhoogte tot maximaal 7 lagen. Het gebied wordt doorsneden door het spoorwegemplacement, variërend in breedte tot zo’n 200 meter breed. De groenstructuur van het gebied bevindt zich met name aan de oostzijde (Spoordriehoek en Dr. Lelyweg) en noordzijde van het gebied (begrenzing NS-ProRail en Broekstraat). Deze groenstructuur is ecologisch en recreatief interessant, maar vanwege de geïsoleerde ligging is het op dit moment van beperkte meerwaarde. In Rijnpark zijn grofweg zo’n 200 bedrijven gehuisvest, bestaande uit (innovatieve) kleinschalige industrie, opslag, mkb, detailhandel en zakelijke dienstverlening. In totaal gaat het om ca 250.000 m2 bedrijfsoppervlak (nu ca 2.600 banen). Het bedrijventerrein is in transitie. De industrie verdwijnt langzaam en maakt plaats voor kantoren, bedrijfsverzamelgebouwen, grootschalige detailhandel, recreatieve functies (bv Jumpsquare) en technische bedrijven. Rijnpark is een gebied met een grote diversiteit aan functies en activiteiten. De identiteit van het gebied wordt mede bepaald door het “erfgoed” zoals PostNL, het vroeg naoorlogse bebouwingsensemble aan de L.J. Costerstraat, de Corushallen, voormalige zuivelfabriek De Federatie (Delftse School), Péja aan de Van Oldenbarneveltstraat en het kantoorgebouw van voormalige Motorenfabriek Kaptein aan de Dr. Lelyweg.

2.4 Milieu analyse De leefomgeving staat centraal bij de ontwikkeling van Rijnpark. We houden tijdens de planontwikkeling rekening met en spelen in op milieutechnische belemmeringen, waarbij we tot een ontwikkelgerichte milieustrategie willen komen. Er is een analyse uitgevoerd tav verschillende milieuthema’s, waaronder de milieuzonering, geluid (industrielawaai, wegverkeerslawaai en spoorverkeerslawaai), bodem, externe veiligheid, en

luchtkwaliteit binnen het plangebied en vanuit omliggende (werk)locaties. In de notitie zijn aanbevelingen opgenomen die van invloed op de gezondheid, leefbaarheid en veiligheid van het gebied.

2.5 Sociaal maatschappelijke analyse In vijf wijken in Arnhem-Oost is de sociale kwaliteit en de fysieke, sociale en financiële gezondheid relatief laag ten opzichte van het gemiddelde in Arnhem. Het Arnhemse Broek is één van die wijken. In de Woondeal regio Arnhem-Nijmegen zijn met de Provincie en het BZK afspraken gemaakt over een brede wijkvernieuwingsaanpak voor Arnhem-Oost. Hierbij kan worden gedacht aan de toevoeging van maatschappelijke functies, zoals onderwijs, werk, sport, wonen en openbare ruimte. Ook het creëren van een veilige en gezonde leefomgeving speelt een belangrijke rol. Meer activiteiten en reuring zijn een kans voor Rijnpark en de omliggende wijken. In Arnhem is een groot tekort aan betaalbare woningen. De ontwikkeling van Rijnpark kan als vliegwiel dienen bij de vernieuwingsaanpak. Een van de kansen die Rijnpark haar omgeving kan bieden is het maken van goede routes en verbindingen. Deze zijn cruciaal om het gebied meer onderdeel van de stad te maken, en om de kansen die Rijnpark heeft ook meer voor de omgeving open te stellen. In het Ontwikkelperspectief is de wens uitgesproken een nieuwe fietsbrug te realiseren in het verlengde van de Van Oldenbarneveltstraat. Rijnpark en woonwijk Het Broek worden op die manier verbonden met Arnhem-Zuid/Malburgen. Belangrijk doel van de brug is het fietsgebruik te stimuleren.

Om daarnaast de sociale cohesie te bevorderen, zijn aanvullende maatregelen nodig in het fysieke domein. Nieuwe routes en verbindingen dragen bij aan ontmoeting, maar ook het toevoegen van betaalbare bedrijvigheid, placemaking en functiemenging. Ook het verbeteren van de oriëntatie op de Rijn/Nieuwe Haven

geluid gesprekken gaande over uitplaatsen/ saneren (al rekening mee gehouden bij ontwikkeling Gashouderkwartier)

(categorie 3.1): geen impact geluid, wel verkeersstromen (logistiek)

geen impact/belemmeringen? (IPKW) geen belemmeringen (op basis van huidige activiteiten)

Belemmeringen - geluid en externe veiligheid

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

Belemmeringen: categorisering verschillende deelgebieden vanuit bodem

12

Legenda Kwaliteiten dynamische bestaande werkfuncties biodiversiteit zichtlijnen bestaande programma te behouden cultuurhistorisch waardevolle gebouwen kansen voor kenniswerken

Knelpunten dynamische bestaande werkfuncties biodiversiteit zichtlijnen bestaande programma te behouden cultuurhistorisch waardevolle gebouwen kansen voor kenniswerken

grondvervuilingbiodiversiteit bedrijven met een hoge milieucategorie industrieel lawaai auto dominantie maaiveld hoogteverschil gebrek aan groen

grondvervuilingbiodiversiteit bedrijven met een hoge milieucategorie industrieel lawaai

Conclusiekaart - kwaliteiten en knelpunten

en het versterken van de relatie met het landschap door nieuwe zichtlijnen (tussen uiterwaarden en Veluwe) zijn van belang voor de gezondheid, leefbaarheid en veiligheid van het gebied.

2.6 Conclusie: kwaliteiten en knelpunten Op basis van een ruimtelijke verkenning van het gebied zijn de kansen en knelpunten in beeld gebracht. Kwaliteiten • Rijnpark kent een rijke geschiedenis, er liggen dus kansen om voort te bouwen op de historie van het gebied. Deze zetten we in om Rijnpark karakter en identiteit mee te geven, gaat dan om bestaande karakteristieke bebouwing, maar ook landschappelijke en infrastructurele elementen. • Het gebied kent nu een grote diversiteit in (werk)

13

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

•

•

•

•

•

functies en gebruik. Van bedrijvigheid, detailhandel en kantoren tot industrie. Als werkgebied met bestaande werkgelegenheid (ca 2.600 banen) is het belangrijk de werkfunctie te versterk. De positionering van Rijnpark ten opzichte van de twee campussen IPKW en Kenniscampus geeft aanleiding voor het ontwikkelen van een hoogwaardig werk-woongebied gericht op technische/praktisch, creatieve en innovatieve bedrijvigheid, dienstverlening, commerciële functies (hospitality), wonen en diverse (wijk)voorzieningen. Rijnpark heeft een centrale binnenstedelijke ligging, tussen binnenstad en IPKW, en tussen Arnhem Zuid en Presikhaaf. De voorzieningen en kwaliteiten van de omliggende wijken hebben daarbij meerwaarde voor Rijnpark, maar andersom geldt ook dat Rijnpark meerwaarde kan hebben voor de buurten, waarbij Rijnpark bijdraagt aan de doelen van Nationaal Project Arnhem-Oost De schaal en maat van het gebied, de aanwezige bebouwing maar ook grote open ruimtes (oa emplacement), maakt een schaalsprong in verdichting en hoogbouw mogelijk, passend bij de Arnhemse stad en de opgave. De ligging van Rijnpark op de overgang van de uiterwaarden/Rijn naar de Veluwe en nabij grote ecologische structuren De Westervoortsedijk heeft de potentie om een nieuw waterfront van Arnhem te worden.

Knelpunten • De huidige geïsoleerde ligging ten opzichte van omliggende woonwijken is het gevolg van het ontbreken van logische verbindingen en doorzichten in zowel noord-zuid als oost-westrichting. Doordat routes op sommige plekken letterlijk doodlopen en de bebouwing veel achterkanten kent, is de sociale veiligheid op plekken ook onvoldoende. • Het spoorwegemplacement is een grote barrière zowel in ruimtegebruik en functie, als door het hoogte verschil, aan de kant van Het Broek. • Rijnpark kent beperkt groen (vooral aan de rand / overgang naar woonwijk Het Broek) en het gebied is voornamelijk stenig ingericht. De wateropgave is een belangrijk aandachtspunt. • Veel bedrijven en functies op Rijnpark zijn afhankelijk van en gericht op een goede autobereikbaarheid, wat maakt dat het gebied nu ook ingericht is op die vervoersstromen. De transitie naar meer duurzame mobiliteit in dit gebied, zal een uitdaging worden. • De Westervoortsedijk heeft een belangrijke functie als invalsweg en ontsluitingsweg, en is daarmee een barrière. • Milieutechnische maatregelen zijn nodig om het gebied te kunnen ontwikkelen, vooral op het vlak van de bodem, geluid (NS Reizigers emplacement) en milieucontouren / geluid (bedrijven buiten Rijnpark)

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

14

15

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

3

uitwerking thema’s

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

16

3.1 Kwaliteiten en knelpunten vragen om uitgangspunten De kwaliteiten en knelpunten die benoemd zijn in paragraaf 2.6 gelegd naast de verstedelijkingsopgave die Arnhem heeft in Rijnpark, vraagt om uitgangspunten die in de gebiedsvisie kunnen worden uitgewerkt. Het gaat om uitgangspunten op de volgende thema’s: • • •

•

• •

Wonen en woonomgeving; zoals aantallen woningen, typologie etc. Werken en voorzieningen; zoals het aantal en typologie banen en typen voorzieningen etc. Mobiliteit; Wat voor uitgangspunten stellen we vast voor de duurzame bereikbaarheid van het gebied, zoals Openbaar Vervoer, en hoe omgaan met parkeren etc Leefomgeving. Welke uitgangspunten op gebied van groen, ecologie, verbinding met omliggende wijken etc, leggen we vast. Milieu, energie en circulair. Stedenbouw en erfgoed.

De startnotitie Rijnpark maakt keuzes in uitgangspunten en geeft richting voor de uitwerking naar een gebiedsvisie voor Rijnpark als geheel en de eerste fase in het bijzonder. In de volgende paragrafen worden per thema referentiebeelden en een themakaart getoond.

17

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

3.2 Wonen en woonomgeving

Om de aantrekkingskracht en stedelijke dynamiek van Rijnpark te vergroten, wordt zoveel mogelijk uitgegaan van een stedelijk gemengd gebied, aantrekkelijk voor diverse doelgroepen. Rijnpark biedt ruimte aan kwalitatieve woonvormen (duurzaam, levensloopbestendig, collectief). Daarnaast wordt voorzien in een hoogwaardige kwaliteit van de leefomgeving met een goede inrichting van de openbare ruimte en voorzieningen op loopafstand.

Legenda Deelgebieden Rijnpark Noord Rijnpark Zuid-West Rijnpark Zuid-Oost Emplacement Programma y%

Rijnpark Noord

21% Emplacement

+ca. 7.000 (aantal) a

+ca. 5.000 (aantal)

79%

x% wonen y% niet-wonen

x%

b

ca. aantal a woningen toevoegen ca. aantal b banen toevoegen

Rijnpark Zuid-Oost Rijnpark Zuid-West

Overig bestaande gebouwen als ankerpunt voor niet-wonen programma

Conclusiekaart - Wonen, werken en voorzieningen

Haasje over, Eindhoven

Wijnegem, Kanaal

Medina, Eindhoven

CPO, Den Bosch

Woningen in hout, Nantes

CPO hout woningbouw, Amsterdam

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

18

3.3 Werken en Voorzieningen

Rijnpark wordt ontwikkeld passend bij de ambities rond het energiecluster, de campussen en werkgebieden in Arnhem-Oost en de nabijheid van het stadscentrum. Er wordt gestreefd naar efficiënt ruimtegebruik, compact en gemengd, met voldoende ruimte voor ontmoeting voor bewoners en werknemers. In Rijnpark wordt cultureel ondernemerschap zoveel mogelijk gestimuleerd, bijvoorbeeld door ruimte te bieden voor circulariteit, mode, maak- en creatieve industrie. Tevens krijgt Rijnpark in de toekomst commerciële en maatschappelijke voorzieningen passend bij de omvang van de wijk.

Basisschool, HafenCity, Hamburg

Iles de Nantes

Stapelen wonen op werken, Iles de Nantes

Freitag fabriek Zurich

Shed Store and Cafe, Healdsburg

Here East, Londen

19

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

3.4 Mobiliteit

We willen Rijnpark ontwikkelen als een gebied met een mix aan functies, die je binnen 15 minuten kunt bereiken. Dit vraagt om anders om te gaan met mobiliteit. Een groot deel van Rijnpark zal autoluw worden gemaakt, met meer ruimte voor fietser en voetganger, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Gezien de aanwezigheid van bestaande bedrijvigheid en kantoren gaat de bereikbaarheid per auto en voor logistiek zich concentreren aan de randen van Rijnpark.

Legenda hoofd voetgangersverbindingen Westervoortsedijk Boulevard HOV-route alternatieve HOV-route hoofd autoverbinding alternatieve verbinding Westervoortsedijk auto- en logistieke inprikkers mogelijke auto- en logistieke route zoeklocatie mobiliteitshub nieuwe brug

Conclusiekaart - Mobiliteit

Luchtsingel, Rotterdam

HOV Halte, Hoofddorp

Mobiliteitshub Wisselspoor, Utrecht

Shared space,

Autoverkeer ondergeschikt

Auto inprikker

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

20

3.5 Leefomgeving

Binnen Rijnpark is de groenblauwe structuur een belangrijke kwalitatieve drager en de basis van een gezonde en duurzame stadswijk. De bestaande ondergrond en condities van de bodem zijn daarin leidend. Een nieuw stedelijk stadspark wordt het hart van Rijnpark. Voor het gebied wordt een groenstructuur ontwikkeld met ecologische verbindingen en een fijnmazig netwerk van groene en openbare ruimtes die ervoor zorgt dat Rijnpark aansluit op haar omgeving.

Legenda zoekgebied stadspark parkstructuur die aansluit op op wijkgroen ecologisch zone (zoeken naar doorlopende structuur) alternatieve locatie ecologisch zone zoekgebied oost-west waterberging zoekgebied wadi’s Broekpark (gebaseerd op bestaand groen en spelen met topografie) verbindingen met bestaande structuur in woonbuurt Het Broek vergroening straten (visuele) verbinding (met open landschap) zoekgebied pocketparken waterfront openbare ruimte (ruimtelijke strategie te bepalen)

Conclusiekaart - Leefomgeving

Domino Park, New York

Dakpark, Rotterdam

Salón de Pinos, Madrid

Zollverein Park, Essen

Foundries’ Garden, Ile de Nantes

The Battery Park, New York

21

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

3.6 Milieu, Energie en Circulair

Bij de ontwikkeling van Rijnpark staat het streven naar een veilige, gezonde en groene leefomgeving voorop. Negatieve milieu-invloeden van binnen en buiten het gebied worden zo veel mogelijk ingeperkt. Daarbij wordt rekening gehouden met de bedrijvigheid in en rondom Rijnpark. Bij elke ontwikkeling wordt (samen met eigenaren) gekeken op welke wijze circulaire gebiedsontwikkeling kan bijdragen aan het realiseren van de duurzaamheidsambities van Rijnpark.

Legenda Bodem situatie deelgebied 1 a deelgebied 1 b deelgebied 2 deelgebied 3 deelgebied 4

Geluid en Externe veiligheid gasleidingen bronnen geluid en externe veiligheid limiet 50dB (keuze te maken) bronnen geluid en externe veiligheid (verplaatsen mogelijk in fase 1) bronnen geluid en externe veiligheid (verplaatsen mogelijk in fase2) limiet woonprogramma fase1

Conclusiekaart - milieu, energie en circulair

Circulair paviljoen, Parijs (Encore Heureux)

Hergebruikte kas, Parcfarm Brussel

100% circulair: Peoples paviljon, Eindhoven

Geluidsgevel De Katsanjetuin, Utrecht

Funenpark, Amsterdam

Fytoremediatie, Duisburg

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

22

3.7 Stedenbouw en Erfgoed

Rijnpark transformeert van een, op bedrijven en industrie gericht gebied, naar een levendig stadsdeel dat goed aansluit op de omgeving. Werken en wonen worden zoveel mogelijk gecombineerd, met passende voorzieningen in de nabijheid. De historische structuren (zichtbaar en onzichtbaar), historische gebouwen en andere historische elementen worden gebruikt om de wijk eigenheid en karakter mee te geven.

Legenda Erfgoed gebouwen met hoge waarde in quickscan gebouwen met positieve waarde in quickscan interessante gebouwen te onderzoeken voor behoud waardevolle elementen (spoorlijntjes) Stedelijke morfologie hoog

laag aandachtszone overgang omliggende wijken zichtlijnen

Conclusiekaart - Stedenbouw & erfgoed

Space S, Eindhoven

Haasje over, Eindhoven

Unilever, Rotterdam

Kabeldistrict, Delft

Zwicky Sud, Zurich

Groenkwartier, Antwerpen

23

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

erenties Gebied Bruto FSI

1,5

1,8

Île de Nantes, Nantes

2,6

Neu Oerlikon, Zurich

22@ Innovation District, Barcelona

?

Rijnpark

1

2

3

ca. 1,0

2,0

Rotsoord, Utrecht

Hamerkwartier, Amsterdam (plan)

2,4 Merwede, Utrecht (plan)

Vergelijking bruto dichtheid totale gebied Rijnpark (ca. 72ha) met andere projecten (indicatief) Toekomstige Dichtheid (blok)

Referenties Blok Netto FSI

ca. 0,9 miljoen nieuwe programma (excl. parkeren) + 100.000m2 bestaande programma behouden (35%?)

1,4

50% uitgeefbare (50% openbare ruimte?) = blok FSI (netto) ca. 3,3 (incl. parkeren)

2,9

Arnhem

Zijdebalen, Utrecht

3,8 Zijdebalen, Utrecht

5,2

6,7

Quartier Massena, Parijs

Het Hof, Den Bosch

?

1

3 Rijnpark

2

2,4

3,0

Buiksloterham, Amsterdam Java-einland, Amsterdam

4

5

6

7

4,7 Westerdok, Amsterdam

Vergelijking netto blok dichtheid Rijnpark met andere projecten (indicatief)

42

werksessie Integrale conclusies

Bura

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

24

3.8 Integrale opgavenkaart De uitgangspunten van de verschillende thema’s landen bij elkaar op een integrale opgavenkaart. Deze geeft ruimtelijk weer waar opgaven bij elkaar komen, waar ze elkaar kunnen versterken, maar ook waar mogelijk dilemma’s optreden. De opgavenkaart vormt de basis voor de uitwerking van de gebiedsvisie.

21%

+ca. 7.000 (aantal) +ca. 5.000 (aantal)

79%

Legenda Erfgoed en ontwikkelingen

mogelijke auto- en logistieke route

Milieu- geluid en Externe veiligheid

gebouwen met hoge waarde in quickscan

auto- en logistieke inprikkers

bronnen geluid en externe veiligheid

gebouwen met positieve waarde in quickscan

zoeklocatie mobiliteitshub

bronnen die verplaatsen mogelijk in fase 1

interessante gebouwen te onderzoeken voor behoud

nieuwe brug

bronnen die verplaatsen mogelijk in fase 2 limiet woonprogramma fase1

waardevolle elementen (spoorlijntjes) Leefomgeving

limiet 50dB industrielawaai (keuze te maken)

zoekgebied stadspark en aansluitingen

billiton terrein (bodem situatie deelgebied 1)

hoofd voetgangersverbindingen

zoekgebied oost-west waterberging

stortplaats (bodem situatie deelgebied 2)

Westervoortsedijk Boulevard

Broekpark

bodem situatie deelgebied 3

HOV-route

zoekgebied pocketparken

Mobiliteit

alternatieve HOV-route

verbindingen met Het Broek

hoofd autoverbinding

waterfront (ruimtelijke strategie n.t.b.)

alternatieve verbinding Westervoortsedijk

ecologisch zone

Indicatieve integrale opgavenkaart

25

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

Colofon

BURA urbanism KNSM-laan 53 1019 LB Amsterdam +31 20 7372085 info@bura.city www.bura.city

Gemeente Arnhem Koningstraat 38 6811 DG Arnhem 0800-1809 info@arnhem.nl www.arnhem.nl

Disclaimer Niets uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden zonder naam- en bronvermelding. Dit document betreft een stedenbouwkundig plan waarbij geen rechten aan kaarten en dergelijke kunnen worden ontleend. BURA urbanism heeft getracht de gebruikte bronnen zorgvuldig te vermelden en auteursrechten te respecteren. Mocht in dit document iets niet juist zijn vermeld, dan kunt u dat ons laten weten, zodat alsnog de juiste bronvermelding kan worden opgenomen.

bijlage 1 Rijnpark Arnhem

bijlage 1 Rijnpark Arnhem