Document · PDF

Bijlage 1 - Rapport Groendus Duurzame Hub Rozet d.d. 22 oktober 2021

Politieke Avond 12 januari 2022, gemeente ArnhemBij agendapunt: 22.00 uur - 23.15 uur: Eerste fase Duurzame Mobiliteitshub Rozet7.401 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Duurzame Hub Rozet

Projectnummer: 532 Datum:

22 oktober 2021

In opdracht van: Gemeente Arnhem

Contactpersonen:

Dhr. M. (Martijn) te Lintelo Dhr. M. (Marcel) van Driel

Inhoud Inhoud

1. Inleiding

2. Over Groendus

3. Onderzoekslocatie

4. Conceptbeschrijving

4. Technische uitwerking concept

5. Financiële uitwerking concept

6. Doorkijk naar de toekomst

Groendus Projecten BV

1. Inleiding Gemeente Arnhem staat voor een uitdagende opgave: doel is de verouderde parkeergarage Rozet in het centrum binnen enkele jaren te transformeren tot een eigentijdse, toonaangevende en toekomstbestendige parkeergelegenheid. Productie en opslag van duurzame energie zijn belangrijke bouwstenen om deze ambitie te kunnen verwezenlijken, evenals de levering ervan aan diverse modaliteiten (fietsen, scooters, auto’s) via passende laadinfrastructuur. Via een contourennotitie zijn eind 2020 de kaders geschetst van de “HUB Rozet”, het gewenste resultaat van de transformatie; zie ook Figuur 1. De essentie van het ontwikkelplan laat zich samenvatten in vier sporen: revitalisering en verduurzaming van het gebouw (1), vernieuwing van het parkeerconcept (2), de vervangingsopgave met dubbelgebruik via concentratie van parkeervoorzieningen (3) en de verduurzaming via een op maat gemaakt zonnedak met mogelijkheden voor opslag (4).

Figuur 1: Locatie en visualisatie zonnedak HUB Rozet. Specifiek voor het energiegerelateerde deel van de verduurzamingsopgave (productie, opslag, distributie via laden) leven nog de nodige vragen bij de gemeente Arnhem: welke ontwikkelingen vinden plaats op deze gebieden? Wat zijn huidige en toekomstige behoeftes en wat kan de markt daarin bieden? Wat betekenen keuzes op dit gebied voor het financiële plaatje? Welke exploitatieconstructies zijn daarbij denkbaar? Groendus is als adviseur/ontwikkelaar op het gebied van duurzame energie én duurzame mobiliteit uitstekend op de hoogte van opties voor productie, opslag en levering van groene stroom. Deze mogelijkheden kan Groendus goed technisch, financieel en organisatorisch doorgronden, aangezien zij er zelf ook in investeert.

Groendus Projecten BV

Hoe dragen de voorziene projecten bij aan duurzame ontwikkeling? Door te kiezen voor duurzame energie, elektrificatie van de warmtevraag en slim gebruik van het elektriciteitsnet kan de gemeente Arnhem bijdragen aan een betere wereld. Dit wordt ook wel ‘duurzame ontwikkeling’ genoemd, waarbij de gemeente als onderdeel van de huidige generatie aan de eigen behoeften voldoet zonder de behoeften van toekomstige generaties in gevaar te brengen. De Verenigde Naties hebben 17 doelen geformuleerd voor 2030 die duurzame ontwikkeling stimuleren. Veel bedrijven, organisaties en verenigingen in Nederland zien deze ‘duurzame ontwikkelingsdoelen’ als een van de belangrijkste beleidsthema’s. Uit Figuur 2 hieronder blijkt aan welke van deze 17 doelen de gemeente Arnhem zou bijdragen met nader gebruik van zonne-energie in combinatie met opslag. Doel 7 | Betaalbare en duurzame energie Met het adviseren over, en het ontwikkelen van duurzame energieprojecten, versterkt Groendus met u de markt van duurzame, betaalbare energie. Doel 9 | Industrie, innovatie en infrastructuur Door de CO2-emissie van uw commerciële activiteiten te verlagen met duurzame energie, zorgt u voor een kleinere voetafdruk. Doel 12 | Verantwoorde consumptie en productie Door het gebruik van duurzame energie bij het project, verkleint u uw materiële voetafdruk.

Doel 13 | Klimaatactie Door het implementeren van duurzaam beleid moedigt Groendus samen met u de integratie van duurzame ontwikkeling in (overheids)beleid aan. Figuur 2: De vier “sustainable development goals” waaraan de gemeente kan bijdragen door te kiezen voor duurzame energie, batterijopslag en slim gebruik van het elektriciteitsnet.

Groendus Projecten BV

2. Over Groendus Wij zijn Groendus, het nieuwe energienetwerk van en voor zakelijk Nederland. Groendus is ontstaan in maart 2021 uit vijf vooraanstaande bedrijven in duurzame energie, CT Energy, Ealyze, Groendus, Rooftop Energy en Solaris Industria. Wij helpen al meer dan 1.000 bedrijven, instellingen en overheden op weg naar 100% schone energie. En die weg is voor iedereen anders. Met behulp van data-gedreven inzichten en slimme technologie maken we uw unieke routekaart voor verduurzaming en helpen we u besparen, op te wekken en energie in te kopen of te verkopen. Stap voor stap op het juiste moment. Zo vinden we de perfecte match van zon, wind, opslag, warmte en besparing. Dit doen we met bijna 100 medewerkers vanuit Utrecht en Haarlem. We hebben in Nederland al 150 MWp aan zonnestroominstallaties gebouwd en al meer dan 42.000 energie-aansluitingen zijn aangesloten op ons platform Mijn Groendus. Via de Groendus Energiemarktplaats worden bovendien al bijna 100 zakelijke locaties zonder tussenkomst van een traditioneel energiebedrijf direct gekoppeld aan duurzame producenten in de buurt. De zon-PV-systemen van Groendus zijn onder meer gerealiseerd in opdracht van diverse gemeenten, waterschappen, zorginstellingen en grootzakelijke bedrijven. Door haar ruime ervaring is Groendus goed in staat de rendabiliteit van zon-PV-projecten vast te stellen.

Hierbij schenkt zij aandacht aan de technische mogelijkheden enerzijds en passende organisatievormen en financieringsstructuren anderzijds. Groendus heeft ervaring met het vaststellen van de haalbaarheid van complexe energiesystemen bestaande uit duurzame energieopwekking, -opslag en -conversie. Uitgevoerde haalbaarheidsstudies betreffen combinaties van oplossingen op het gebied zon-PV, batterijen en waterstof. Zo is voor een waterschap op basis van een scenarioanalyse de haalbaarheid van groene waterstofproductie uit lokaal opgewekte zonnestoom en energieopslag vastgesteld. Bij een logistiek dienstverlener is de integrale haalbaarheid van batterijopslag, zon-PV, procesoptimalisatie en elektrificatie van het wagenpark uitgewerkt.

Figuur 3: De door Groendus ontwikkelde en in exploitatie genomen PV-carport in Bloemendaal.

Groendus Projecten BV

3. Onderzoekslocatie Parkeergarage Rozet Parkeergarage Rozet in Arnhem (zie Figuur 4) ondergaat de komende jaren een grootschalige revitalisatie. Een onopvallend en lastig vindbaar gebouw transformeert in een eigentijdse en toonaangevende mobiliteitshub. Energieproductie, -opslag en -distributie zijn bouwstenen van het vernieuwingsplan, evenals allerlei grafische ingrepen en de komst van onder meer een “parking-guiding-system” en LED-lijnverlichting voor voetgangers.

Figuur 4: Actuele staat van Parkeergarage Rozet.

Bestaande energie-infrastructuur Parkeergarage Rozet (aansluitadres Langstraat 10) heeft momenteel een 3*250A-grootverbruikersaansluiting op het regionale elektriciteitsnet van Liander die is aangelegd in 1970. Dit betreft een laagspanningsvoeding vanuit een LS/MS-buurtstation. Het actuele gecontracteerde transportvermogen is 83 kW (ca. 3*120A) waarbij jaarlijks circa 336.000 kWh van het net wordt onttrokken voor zaken als verlichting, ventilatie, toegangscontrole, betaalautomaten, roldeuren en dergelijke. Het jaarlijkse verbruik is gebaseerd op het verbruik van de maand maart 2021 en betreft derhalve een inschatting. Omdat aanvullende informatie op dit moment niet voorhanden is rekenen we in deze rapportage met het verbruik van 336.000 kWh per jaar. Deze stroomvraag staat gelijk aan het elektriciteitsverbruik van ca. 125 gemiddelde Nederlandse gezinnen. Figuur 5 laat zien hoe de stroomvraag varieert in een jaar, gebaseerd op het verbruiksprofiel van een vergelijkbare parkeergarage. Door de permanente verlichting is sprake van een hoge en constante basislast en relatief weinig variatie in de stroomvraag op een dag of tussen

Groendus Projecten BV

periodes in het jaar. Figuur 6 en 7 laten de opbouw van de huidige hoofdverdeelkast zien met een voorbeveiliging van 3*100A en de meter van meetbedrijf Kenter. Van een gas- of warmteaansluiting is geen sprake.

Figuur 5: Verdeling van stroomvraag over het jaar.

Figuur 6: Hoofdmeter van garage Rozet en de huidige voorbeveiliging in de HVK van 3*100A.

Groendus Projecten BV

Figuur 7: Opbouw HVK (onder), voorbeveiliging 3*100A (boven, rechts) en meter (boven, links). In de huidige situatie is reeds ledverlichting aanwezig, maar hier zullen wel wijzigingen aan worden doorgevoerd. Zo is het de bedoeling dat in de nieuwe situatie de rijbaan permanent verlicht is, terwijl de parkeervakken alleen verlicht worden wanneer hier beweging wordt gedetecteerd. Daar staat tegenover dat een uitbreiding met 60 parkeerplaatsen is voorzien. We gaan er daarom vanuit dat het jaarlijkse verbruik voor verlichting ongeveer gelijk blijft.

Groendus Projecten BV

4. Conceptbeschrijving Voor de duurzame HUB Rozet is een “full-electric” concept voorzien waarin energieproductie, -opslag en -distributie via laadinfrastructuur samenkomen. Deze drie pijlers worden in dit hoofdstuk apart toegelicht, inclusief een duiding van de toekomstige energiebalans op basis van de voorziene onderlinge wisselwerking tussen de pijlers.

Pijler 1: duurzame opwek Het (huidige) jaarverbruik van circa 336.000 kWh kan deels ter plekke worden opgewekt. Alvorens dit technisch en financieel precies door te rekenen (zie H5 en H6), wordt in deze paragraaf een overzicht gegeven van de denkbare opties; zie Tabel 1. Voor zon-PV kan daarbij onderscheid gemaakt worden tussen het type paneel: met een kunststof backsheet of lichtdoorlatende “glas-glas-panelen”, waarbij binnen die categorie nog weer varianten bestaan met enkelzijdige cellen of dubbelzijdige “bifacial” cellen.

Figuur 8: Glas-glas-panelen (links), glas-folie-panelen (midden) en bifacial glas-glas-panelen (rechts). Duidelijk is dat de productie van hernieuwbare energie binnen het full-electric-kader vanuit zon-PV- of windtoepassingen moet komen. De opties uit Tabel 1 worden kwalitatief met elkaar vergeleken op basis van criteria als technische inpasbaarheid, opwekvolume, betaalbaarheid, verzekerbaarheid en zichtbaarheid/imago. HOOFDCATEGORIE

SUBCATEGORIE

Open carport

Zon-PV

Gesloten carport

BESCHOUWING Een open carport zorgt ervoor dat auto’s ook op het parkeerdek droog en uit de zon kunnen parkeren. Zonnepanelen worden geplaatst bovenop een nieuwe staalconstructie die afsteunt op bestaande draagkrachtige liggers/kolommen van de garage; een beproefd concept voor multifunctioneel ruimtegebruik. Wel is de investering relatief hoog door het extra staal; meestal circa 1,5x de gebruikelijke kostprijs van het PV-systeem. In dit geval dient ook een relatief lange, dikke en (dus) kostbare voedingskabel te worden aangelegd tussen PV-verdeelkast (dakniveau) en koppelkast/HVK (begane grond, zie H5). Met een gesloten carport wordt de volledige etage voorzien van een zonnedak, en niet enkel de parkeervakken. Op die manier kan meer vermogen worden gerealiseerd, maar is wel ook een extra stevige fundering nodig met het kostenplaatje van dien. In een gesloten carport worden panelen in principe met een oost-westoriëntatie geplaatst, wat per Wp vermogen iets minder zonnestroom betekent in vergelijking met een carport met alleen zuid(west)gerichte zonnepanelen.

Groendus Projecten BV

Flexibele zonnefolies

Gevelpanelen

Wind

Kleinschalige windturbines

Flexibele zonnefolies maken het mogelijk minder geschikte oppervlakken van fotovoltaïsche cellen te voorzien. De kostprijs is evenwel hoog: momenteel nog circa 2 tot 3 keer de prijs per Wp vermogen in vergelijking met conventionele kristallijne glas-folie-panelen. Daar komt bij dat nogal eens verzekeringstechnische complicaties opspelen vanwege de onmogelijkheid om DC-kabels en -connectoren hoog en droog op te binden, wat gewenst is vanuit het oogpunt van vlamboogpreventie. Zonnepanelen aan de gevel – zoals in Arnhem toegepast bij het nieuwe Focus Filmhuis – zouden de vernieuwde garage een zichtbaar duurzame uitstraling meegeven, maar zijn vanuit energetisch perspectief niet direct aan te raden: de zoninstraling op een zuidgevel onder een hoek van 90 graden is significant lager dan onder een hoek van 15 graden (ca. 25% minder dan voor panelen onder een hoek van 0-30 graden), terwijl een dergelijke opstelling ook gevoeliger is voor schaduwverliezen vanuit de hoogbouw van de panden aan de Weerdjesstraat. Omdat de wind geen vrij spel heeft onder de modules voor de gewenste koeling zijn de veiligheidsrisico’s van gevelpanelen bovendien wat groter. Kleinschalige windturbines – bijvoorbeeld aan de rand van het parkeerdek van Rozet – zouden ontegenzeggelijk bijdragen aan een duurzame uitstraling van de parkeergarage. De kostprijs is echter relatief hoog (ca.

€ 17.000,- voor een windturbine van 5 kW), terwijl de kWhopbrengst juist laag is, zeker in bebouwd gebied (max. 6.000 kWh/jaar). Uitgaande van een kWh-prijs van € 0,08 (bij direct verbruik van de geproduceerde stroom) is de terugverdientijd ruim 35 jaar. Door de beperkte rotordiameter worden kleine windturbines bovendien als onrustig ervaren, terwijl ook het geluid storend kan zijn.

Tabel 1: Opties voor lokale productie van hernieuwbare elektriciteit.

Open carport Gesloten carport Zonnefolie Gevelpanelen Kleinschalige wind

Technisch Haalbaar ++ + + + +

Abs. Kwhproductie + ++ +/+/-

Rel. Kwhproductie ++ + + +/-

Rentabiliteit

Verzekering

+ +/--

+ + +/+

Groene uitstraling + + + ++ ++

Tabel 2: Kenmerkenvergelijking opties voor gebouwgebonden productie hernieuwbare elektriciteit. Op basis van Tabel 1 en 2 ligt een open carport met zonnepanelen het meest voor de hand voor de Duurzame HUB Rozet. De bestaande netaansluiting bij Liander kan in stand worden gehouden, terwijl de technische en financiële haalbaarheid het meest tot de verbeelding spreekt met het oog op een langjarige exploitatie. Voor de panelen geldt dat glas-glas-modules bijdragen aan lichtinval en daarmee het open karakter van het parkeerdek. Toepassing van bifacial-panelen biedt door de geringe hellingshoek waaronder de panelen voorzien zijn (10 graden) weinig aanvullende meerwaarde.

Groendus Projecten BV

Figuur 9: Diverse aangehaald toepassingen van zon-PV in beeld.

Figuur 10: Diverse soorten kleinschalige windturbines in beeld (v.l.n.r. Blauwe Molen, Swift, Turby).

Pijler 2: batterijopslag Om variabel aanbod van duurzame elektriciteit (zon, wind) te kunnen bufferen, zijn opslagmechanismen van cruciaal belang. Naarmate Nederland verder verduurzaamt en de elektriciteitsprijzen volatieler worden, ontstaat een groter verdienmodel voor opslag van energie. De meest marktrijpe en op gebouwniveau in te passen wijze van energieopslag is de Li-ion-batterij. Hierbinnen zijn twee typen te onderscheiden die het meest gebruikt worden: NMC en LFP. Deze verschillen in de gebruikte

Groendus Projecten BV

materialen. Li-ion NMC maakt bijvoorbeeld gebruik van kobalt, waar dit bij een Li-ion LFP batterij is vervangen door ijzer. Doorgaans zijn het vermogen en het aantal kWh gelijk, bijvoorbeeld een batterij met 1 MW vermogen en een capaciteit van 1 MWh. Het is mogelijk om de opslag tot maximaal een factor 4 uit te breiden (bijvoorbeeld 1 MW vermogen, 4 MWh opslagcapaciteit). De levensduur van een Li-ion batterij ligt op circa 10 tot 15 jaar, afhankelijk van het gekozen type. Een vanadium-redox-flow batterij gebruikt een andere techniek, met een elektrolyt op waterbasis. Dat brengt voordelen met zich mee, zoals een lager risico op brand en betere recyclebaarheid, maar er kleven ook nadelen aan, zoals de lagere energiedichtheid (8x kleiner dan bij Li-ion). Dat betekent dat voor een vanadium-flow batterij veel meer ruimte nodig is. De levensduur is met 20 jaar langer dan bij een Li-ion batterij. Onderstaande tabel geeft een vergelijking op basis van snelheid, kosten, levensduur, ruimtebeslag, milieubelasting en risico’s.

Li-ion NMC Li-ion LFP Vanadium Flow

Snelheid ++ ++

Kosten +/-

Levensduur +/+ ++

Ruimtebeslag + +/-

Mileubelasting --

Risico’s +

Tabel 3: Kenmerkenvergelijking opties voor batterijopslag. Bij inpandige plaatsing gelden vanuit verzekeraars vaak eisen aan de batterij vanwege het risico en de gevaren bij brand. Hiervoor moeten maatregelen genomen worden, zoals het plaatsen van de batterij in een aparte ruimte met brandwerende muren en plafond en het aanbrengen van een afvoer in het geval van rookontwikkeling.

Figuur 11: voorbeeld van een batterijsysteem in een 10 foot container.

Groendus Projecten BV

Pijler 3: distributie (EV-charging) Door de sterke groei van het aantal elektrische auto’s zijn laadoplossingen ondenkbaar binnen het concept van parkeergarages. Ten opzichte van 2016 het aantal elektrische auto’s met 260% gestegen. Momenteel rijden er circa 289.000 elektrische auto’s op de Nederlandse wegen. Er zijn verschillende laadoplossingen voor het laden van de auto’s. Het zogenoemde AC en DC laden. Alternating Current (AC) is laden met wisselstroom (vanuit het stopcontact) en Direct Current (DC) is laden met gelijkstroom. Bij DC wordt de stroom niet eerst omgevormd, maar direct benut. Hiermee kan men met grotere laadsnelheden laden. De meeste toegepaste laadoplossing is AC. Laden met DC wordt over het algemeen toegepast langs de snelwegen als men in een korte tijd veel wilt laden. Met AC laden worden er vermogens tussen de 3,7 – 22 kW aangeboden. Voor DC laden zijn grotere vermogens beschikbaar (vanaf 30 kW). Door de koppeling te maken met de PV Carport op het dak levert men direct lokaal opgewekte groene stroom aan het laadplein. Hiermee worden 100% groene kilometers gegarandeerd.

Figuur 12: Voorbeeld AC(boven) en DC (onder) laadoplossingen

Groendus Projecten BV

Onderstaande tabel geeft een vergelijking op basis van laadsnelheid, kosten, levensduur, ruimtebeslag en risico’s.

AC laden DC laden

Laadsnelheid + ++

Kosten +/--

Levensduur + +

Ruimtebeslag + -

Risico’s +

Tabel 4: Kenmerkenvergelijking laadoplossingen. Met DC laden kan men in een korte tijd veel laden. Echter vergt dit een hoge investering en nemen dergelijke laadstations behoorlijk wat ruimte in. Het concept wat hier van toepassing is, is het plaatsen van een AC laadplein waarbij de inzet van een SCN essentieel is. Hiermee kan men het laadplein in de toekomst éénvoudig uitbreiden.

4. Technische uitwerking concept Pijler 1: duurzame opwek Voor de opwek van duurzame energie kijken we naar de potentie van een open carport met glas-glas-zonnepanelen recht boven de parkeervlakken. We gaan daarbij uit van het ontwerp van de architect, bestaande uit een opstelling waarbij de panelen een zuidwestelijke oriëntatie krijgen en worden opgesteld onder een hellingshoek van 10 graden. Figuur 13 laat het systeemontwerp zien. In Tabel 5 staan de kenmerken van het systeemontwerp en de uitkomsten van de modellering op basis van langjarige instralingsdata en optredende systeemverliezen. Met 180 kW omvormervermogen kan het PV-systeem met beperkte dynamische vermogensregeling worden aangesloten op de bestaande 160-kVA-netaansluiting (3*250A).

Figuur 13: Systeemontwerp open zonnecarport.

Groendus Projecten BV

Aantal zonnepanelen Paneelvermogen (glas-glas 2x1 meter) Totaal zon-PV-vermogen Omvormerconfiguratie Maximale uitgangsstroom omvormers

649 375 Wp 243.375 Wp 3 * Huawei Sun2000-60-KTL (66 kW) 3x287 Ampere (begrensd op 3*250A)

Tabel 5: Kenmerken van het PV-systeemontwerp Opbrengstprognose relatief jaar 1 Opbrengstprognose absoluut jaar 1 Genoeg elektriciteit voor CO2-uitstootreductie jaar 1

910 kWh/kWp 221.500 kWh 81 huishoudens 124 ton

Tabel 6: Opbrengstprognose van het PV-systeem.

Figuur 14: Opbrengstverdeling per maand en systeemverliezen Uit de tabellen en figuren wordt duidelijk dat het systeem bij gemiddelde instraling ruim 220.000 kWh per jaar zal produceren. Dit staat gelijk aan 65% van het huidige jaarverbruik en 52% van het verwachte verbruik van de garage inclusief laadpalen. Bij gemiddeld 175 Wh/km voor een moderne elektrische personenauto gaat het om 1,26 miljoen groene voertuigkilometers per jaar die van het eigen parkeerdak gehaald kunnen worden. Zonder opslagsysteem en/of laadinfrastructuur zou ruim 50% van de jaarlijkse productie rechtstreeks worden verbruikt op de locatie, zie Figuur 15. Met laadinfrastructuur wordt ruim 59% van de jaarlijkse productie direct verbruikt op de locatie, zie Figuur 16.

Groendus Projecten BV

Figuur 15: Gelijktijdigheid van productie en verbruik in de situatie zonder laadinfrastructuur en/of batterijopslag.

Figuur 16: Gelijktijdigheid van productie en verbruik in de situatie met laadinfrastructuur.

Groendus Projecten BV

Pijler 2: batterijopslag Op basis van de configuratie van het PV-systeem en het verwachte vraagprofiel wordt eerst een gelijktijdigheidsanalyse uitgevoerd om te zien wat het potentieel is qua overtollige zonnestroom. Op basis van de inzichten omtrent de gelijktijdigheid worden een accu gedimensioneerd met zinvolle kenmerken qua capaciteit in kW en opslagcapaciteit in kWh. Met het batterijmodel van Groendus kan nu de toename in het eigen gebruik van zonnestroom worden onderbouwd. Uitgangspunt is de toepassing van een Li-ion batterij, gezien de beperkte ruimte in de parkeergarage. We kiezen daarbij voor een batterij met het maximale vermogen, zonder de netaansluiting te overbelasten. Daarom is gekozen voor een batterij met een vermogen van 160 kW. De maximale opslagcapaciteit is dan 640 kWh. De fysieke maten van een dergelijke batterij zijn circa 3 x 2,5 x 3 meter (lxbxh), het formaat van een 10 foot container. Onderstaande grafiek geeft de batterij-inhoud gedurende het jaar weer. Te zien is dat vanaf half april tot in augustus de batterij regelmatig helemaal gevuld is.

Figuur 17: Batterij-inhoud gedurende het jaar. Met een dergelijke batterij is het mogelijk om een gelijktijdigheid van de PV-productie te behalen van ruim 93% (in tegenstelling tot 59% zonder batterij-opslag).

Groendus Projecten BV

Pijler 3: distributie (EV-charging) Het beschikbare vermogen op de huidige aansluiting is 60 kW. Elektrische auto’s hebben minimaal 4 kW nodig om te laden. In de huidige situatie kunnen 14 laadpunten geplaatst worden, dit zijn 7 laadpalen. Het laadplein wordt uitgevoerd met een Smart Charging Network (SCN) die het beschikbare vermogen verdeeld over de verschillende laadpunten. Hierbij wordt ook gekeken naar de behoefte van de lader (auto) zelf. Door de toepassing van een SCN kan er in de toekomst éénvoudig uitgebreid worden. De meest efficiënte locatie voor de opstelling van het laadplein is zo dicht mogelijk bij de meterkast. Onderstaand figuur geeft de mogelijke positie van het laadplein weer.

Figuur 18: voorgestelde locatie laadplein incl. voorbeeld Elektrische auto’s hebben over het algemeen een kleine draaicirkel, waardoor “grote” auto’s makkelijk in de parkeergarage kunnen manoeuvreren. Uitgangspunt voor het aantal elektrische auto’s per dag is tien met een gemiddelde laadtijd van twee uur. Het verwachte elektraverbruik zal op jaarbasis 83.292 kWh bedragen. De laadpalen bevinden zich in een parkeergarage. In verband met brandveiligheid zal het laadpaal systeem gekoppeld moeten worden op het brandmeldsysteem (BMC). Bij brand wordt dan de spanning afgesloten van het laadsysteem. Daarnaast zijn de laadpalen zelf ook voorzien van brandbeveiligingen.

5. Financiële uitwerking concept De vervolgvraag is logischerwijs in hoeverre de investering in de besproken conceptcomponenten financieel gezien interessant zijn. Daarvoor kijken we eerst naar de individuele bouwstenen en nadien naar het totaalconcept. Alle

Groendus Projecten BV

financiële resultaten worden excl. BTW gepresenteerd op EBITDA-niveau voor belasting en financiering, in termen van rendement (IRR), terugverdientijd en cumulatieve kasstroom, inclusief weergave van de kasstroomontwikkeling in grafiekvorm.

Pijler 1: duurzame opwek Voor de financiële uitwerking van de duurzame opwek met zonnepanelen hanteren we de volgende uitgangspunten. UITGANGSPUNTEN DUURZAME OPWEK Algemeen Aantal zonnepanelen

649

Modules

Paneelvermogen

375

243.375

kWh/kWp in jaar 1

kWh in jaar 1

Per jaar

Jaar

333.777

Euro excl. BTW

1,37

Euro excl. BTW

Vermogen systeem Geprognosticeerde stroomopbrengst Zonnestroomproductie Vermogensdegradatie zonnepanelen Levensduur zonnepanelen

910 221.500 0,50% 25

Investering Totale investering Verwachte prijs per Wp Opbrengsten Verrekenprijs per kWh direct verbruik (jaar 1)

0,0809

Euro excl. BTW per kWh

Verrekenprijs per kWh teruglevering (jaar 1)

0,0446

Euro excl. BTW per kWh

Verandering netbeheerkosten

1.372

Euro excl. BTW per jaar

59%

Van de totale productie

Euro per kWh

Verwacht aandeel direct verbruik per jaar SDE+ jaar 1 netto teruglevering

0,0184

Exploitatie Inflatie op kosten

2,0%

Per jaar

Beheer, onderhoud, verzekering en meetkosten

1,55%

Van de investering per jaar

0,35%

Van de investering per jaar

Reservering vervanging omvormers Ontwikkeling leveringstarief stroom na contract

Op basis van forwardprijzen markt (EPEX)

Indexatie leveringstarief stroom > jaar 4

1,0%

Per jaar

Indexatie energiebelasting ≤ 10.000 kWh

-4,0%

Per jaar

Indexatie energiebelasting > 10.000 kWh

1,5%

Per jaar

Indexatie netbeheerkosten

0,5%

Per jaar

Tabel 7: Variabelen van de business case. A. Het ontwerp heeft uitgewezen dat 649 zonnepanelen plaatsbaar zijn. Het vermogen van de meest kosteneffectieve zonnepanelen ligt tegenwoordig standaard rond de 375 Wp per stuk. Het totale paneelvermogen komt hiermee op 243.375 Wp. De opbrengst van de zonnepanelen hangt sterk samen met de zonoriëntatie van de modules, de locatie in Nederland, de hellingshoek en de te verwachten schaduw van bomen, gebouwen en de dakobstakels. De 649 zonnepanelen hebben in jaar 1 gemiddeld een relatieve verwachte opbrengst van 910 kWh/kWp. De absolute opbrengstprognose in jaar 1 komt daarmee neer op 221.500 kWh.

Groendus Projecten BV

De levensduur van zonnepanelen is ten minste 25 jaar. Fabrikanten garanderen dat zonnepanelen na 25 jaar nog een bepaald percentage van het originele nominale vermogen leveren. Meestal is dit 80% na 25 jaar (en 90% na 10 of 12 jaar). De ervaring leert dat een vermogensdegradatie van 0,50% per jaar een realistische aanname is.

De 243-kWp-zonnecarport op het parkeerdek kent de onderstaande CAPEX-begroting. Dit bedrag wijkt af van de eerdere raming die de gemeente Arnhem heeft ontvangen. Groendus heeft deze raming niet ontvangen en derhalve niet kunnen beoordelen. ONDERDEEL Fundering + constructie carport PV-systeem (243 kWp) op fundering/constructie (DC+AC) Koppelkast voor netinpassing Ontwikkelkosten incl. constructief advies Leges omgevingsvergunning (50% korting o.b.v. verordening) Eenmalige kosten brutoproductiemeting Onvoorzien Totaal

VERWACHTE KOSTPRIJS EXCL. BTW € 140.000 € 160.000 € 7.500 € 12.500 € 2.777 € 1.000 € 10.000 € 333.777 € 1,37/Wp

Tabel 8: CAPEX Open zonnecarport. D. De waarde van een kWh uit de panelen die direct “achter de meter” wordt verbruikt is € 0,0809 (waarde van de stroom € 0,0446 + energiebelasting € 0,01375 + opslag duurzame energie € 0,02250). De waarde bij teruglevering is gelijk aan de leveringskosten € 0,0446 per kWh. E.

Het aandeel direct verbruikte zonnestroom is na plaatsing van de laadpalen 59%, zoals in het vorige hoofdstuk aangegeven.

Gunning van de SDE+ voorziet in een 15-jarige overheidsbijdrage per kWh, met een uitloop naar een 16 e jaar als niet de maximum subsidiabele productie van 950 kWh/kW p gehaald wordt. Het basisbedrag per kWh wordt verminderd met het correctiebedrag, dat gekoppeld is aan de “grijze” energieprijs en jaarlijks opnieuw wordt vastgesteld. Dit houdt in dat de netto overheidsbijdrage van alle direct verbruikte zonnestroom in het eerste exploitatiejaar € 0,0 per kWh is, gelet op de toekenning van de SDE+ voor het basisbedrag van € 0,0724 per kWh en het huidige correctiebedrag van € 0,085 per kWh die direct verbruikt wordt. Voor de netlevering (teruglevering) geldt een correctiebedrag van € 0,054/kWh, waardoor de netto te ontvangen subsidie voor dit aandeel van de opwek € 0,0184/kWh bedraagt. Dit betekent ook dat bij plaatsing van opslag meer elektriciteit direct verbruikt zal worden, waardoor minder

G. Voor beheer en preventief/correctief onderhoud gaan we uit van 0,65% per jaar van de investering in het systeem voor de volledige exploitatieperiode. Qua meetkosten houden we 16 jaar 0,4% van de investering per jaar aan. Voor verzekering (inclusief assurantiebelasting) rekenen we met 0,28% per jaar, voor 25 jaar.

Groendus Projecten BV

Ten slotte reserveren we 12 jaar lang 0,35% per jaar van de investering voor de vervanging van de omvormers; deze hebben namelijk een verwachte levensduur van circa 12-15 jaar. De omvormers zullen dus tijdens de exploitatieduur vermoedelijk een keer moeten worden vervangen. Alle exploitatielasten indexeren we in de business case met 2% per jaar. H. Voor de ontwikkeling van het leveringstarief baseren we ons tot en met het vierde exploitatiejaar op de dynamiek in de actuele forwardprijzen op de ENDEX-groothandelsbeurs. Nadien indexeren we het tarief conservatief met 1%; zie Tabel 5. Jaar 2021 2022 2023 2024 2025 2026

Gem. Kwh-tarief piek/dal € 0,0446 € 0,0603 € 0,0575 € 0,0572 € 0,0577 € 0,0583

Op basis van Huidige tarieven (5/7e piek en 2/7e dal) Forwardprijs Base Load 8-20 Cal 2022 Forwardprijs Base Load 8-20 Cal 2023 Forwardprijs Base Load 8-20 Cal 2024 Forwardprijs Base Load 8-20 Cal 2025 Indexatie 1% op tarief 2025

Tabel 9: Aannames inzake de leveringstarieven van stroom. Resultaten business case De resultaten van de exploitatie zijn als volgt: ❖ Terugverdientijd: ❖ Projectrendement over 25 jaar: ❖ Cumulatieve kasstroom na 25 jaar:

22,6 jaar 0,8% € 39.600

Figuur 19 geeft de kasstroomontwikkeling van het project grafisch weer. Te zien is dat de initiële investering binnen 23 jaar is terugverdiend, terwijl de panelen minimaal 25 jaar stroom opleveren.

Groendus Projecten BV

Zelf investeren op huidige aansluiting € 50.000 €€ -50.000 € -100.000 € -150.000 € -200.000 € -250.000 € -300.000 € -350.000 € -400.000

Kasstroom per jaar

Cumulatieve kasstroom

Figuur 19: Kasstroom op EBITDA-niveau eigen investering via nieuwe aansluiting. De aanname inzake het gekozen SDE+-basisbedrag beïnvloedt de financiële resultaten. Hieronder volgt een weergave van de resultaten bij gunning van de SDE++ bij verschillende basisbedragen. De aanvrager/exploitant kan zelf de tranche kiezen, maar zoals aangegeven is de kans op gunning kleiner in de tranches met de hogere basisbedragen. Omdat de gelijktijdigheid 59% is, heeft de SDE++ relatief weinig invloed op de business case, omdat deze alleen wordt uitgekeerd voor teruggeleverde elektriciteit. Zonder SDE++ kan een projectrendement van 0,2% worden behaald. Wanneer ook opslag wordt geplaatst zal de gelijktijdigheid toenemen, waardoor de bijdrage vanuit de SDE++ lager wordt. De SDE++ kan dan nog steeds worden aangevraagd en dient dan als backup voor het geval de elektriciteitsprijs (veel) lager wordt. SDE-BASISBEDRAG Geen SDE++ € 0,060 € 0,070 € 0,0724 (max. 2021)

PROJECTRENDEMENT (25 JR.) 0,2% 0,5% 0,8% 0,8%

TERUGVERDIENTIJD

CUMULATIEVE KASSTROOM (25 JR.)

24,3 jaar 23,7 jaar 22,8 jaar 22,6 jaar

€ 11.700 € 22.280 € 36.275 € 39.600

Tabel 10: Financiële resultaten bij gunning van diverse SDE+-fasebedragen.

Pijler 2: batterijopslag In deze paragraaf voorziet Groendus de uitwerking van de business case (CAPEX+OPEX) op hoofdlijnen als het gaat om het accusysteem. De financiële resultaten worden gepresenteerd op EBITDA-niveau voor belasting en financiering, in termen van rendement (IRR), terugverdientijd en cumulatieve kasstroom, inclusief weergave van de kasstroomontwikkeling in grafiekvorm. De kosten van een Li-ion batterij met een vermogen van 160 kW en een opslagcapaciteit van 640 kWh bedragen circa € 300.000,- excl. BTW.

Groendus Projecten BV

Doordat de SDE++-regeling een apart correctiebedrag hanteert voor direct verbruik levert de inzet van de batterij alleen een voordeel op op de nota van de netbeheerder. Doordat de gelijktijdigheid naar 93% gaat is de besparing op de nota van de netbeheerder € 2.163 in plaats van € 1.372 met alleen zonnepanelen. De netto besparing door toepassing van de batterij is dus € 791 per jaar. Uitgaande van een levensduur voor de batterij van 15 jaar en een inflatie op de kosten van de netbeheerder van 2% per jaar, betekent dit een totale besparing van € 13.679 na 15 jaar. Er kan dus slechts zo’n 4,5% van de investering worden terugverdiend door de hogere gelijktijdigheid.

Pijler 3: distributie (EV-charging) Voor de financiële uitwerking van de distributie hanteren we de volgende uitgangspunten. UITGANGSPUNTEN DISTRIBUTIE Algemeen Aantal laadpunten

stuks

Aantal laadpalen

stuks

Min. vermogen per laadpunt

Beschikbaar vermogen huidige aansluiting

Gemiddelde laadtijd

Uur/transactie

Gemiddelde bezetting parkeergarage

290

Auto’s/maand

Gemiddeld aantal EV auto’s per dag

Auto’s per dag

Verbruik laadpalen

83.292

kWh/jaar

Investering Totale investering

29.929,90

Euro excl. BTW

kWh prijs piek

0,04789

Euro excl. BTW

kWh prijs dal

0,03717

Euro excl. BTW

Opbrengsten Laadtarief

0,26

Euro excl. BTW per kWh

Inflatie op kosten

2,0%

Per jaar

Beheer, onderhoud, verzekering

1.050

Euro per jaar

Reservering

1.000

Euro per jaar

Exploitatie

Tabel 11: Variabelen van de business case. Resultaten business case De resultaten van de exploitatie zijn als volgt: ❖ ❖ ❖ ❖

Terugverdientijd: Projectrendement over 15 jaar: Rendement op eigen vermogen na 15 jaar: Cumulatieve kasstroom na 15 jaar:

6 jaar 18,13% 17,90% € 72.845

Groendus Projecten BV

Zelf investeren €80.000,00 €60.000,00 €40.000,00 €20.000,00 €€(20.000,00)

€(40.000,00)

€(60.000,00) Kasstroom per jaar

Kasstroom cumulatief

Figuur 20 geeft de kasstroomontwikkeling van het project grafisch weer. Te zien is dat de initiële investering binnen 6 jaar is terugverdiend.

Subsidies/steunmaatregelen De subsidieregelingen die onderdeel uitmaken van bovengenoemde financiële uitwerkingen, worden in deze paragraaf apart uitgelicht en inhoudelijk besproken. SDE++ Om de realisatie van grootschalige duurzame energieopwekking te stimuleren, is een aantal jaar geleden de SDE++ geïntroduceerd. Deze exploitatiesubsidie kan worden aangevraagd door de beoogde eigenaar of gebruiker van het systeem. Dit kan een privépersoon, een publieke partij of een private partij zijn. De aanvrager mag, maar hoeft niet gelijk te zijn aan de locatie-eigenaar. In het laatste geval is wel een toestemmingsverklaring van de eigenaar nodig bij de subsidieaanvraag. Duurzame zonne-energie-installaties die aangesloten worden op grootverbruiksaansluitingen (groter dan 3x80 Ampère) komen in aanmerking voor de SDE+ exploitatiesubsidie. De SDE+ voorziet in subsidiëring van de daadwerkelijk geproduceerde duurzame energie. In het geval van zonne-energie ontvangt de exploitant een vastgesteld bedrag per kWh, voor een gegarandeerde periode van vijftien jaar. De SDE+ wordt gefaseerd opengesteld: in de eerste fase kan alleen tegen het laagste subsidietarief worden aangevraagd. De maximale subsidie loopt per fase op, maar het risico bestaat dat het budget na verloop van tijd “op” is. Sinds 2020 kan op 0,01 cent nauwkeurig worden aangevraagd.

Het maximale basisbedrag voor zon-PV is 7,24 cent per kWh in 2021 voor dakgebonden systemen < 1 MWp. De exacte hoogte van de subsidie wordt jaarlijks vastgesteld en is samengesteld uit het vaste basisbedrag (maximaal € 0,0724 per kWh) minus het jaarlijks vastgestelde correctiebedrag. Voor 2021 is het voorlopige correctiebedrag voor de categorie netlevering € 0,054. Voor niet-netlevering bedraagt het correctiebedrag € 0,085. De SDE+ wordt jaarlijks verstrekt op basis van het werkelijk geproduceerde aantal kWh tot een maximum van 950 kWh/kWp.

Groendus Projecten BV

Exploitatievarianten In bovengenoemde exercities wordt vastgesteld of de projecten op zichzelf rendabel (en daarmee) financierbaar zijn al dan niet voorzien van subsidiesteun. De gemeente hoeft echter niet noodzakelijkerwijs zelf rekening en risico van de exploitaties te dragen. Voor de zonnepanelen bestaat de mogelijkheid tot een exploitatie door een energiecoöperatie. In Arnhem ligt het dan voor de hand om deze exploitatie aan de Rijn en IJssel Energie Coöperatie te gunnen. Voor een coöperatieve exploitatie is een andere subsidiemogelijkheid, de SCE (Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking). De werking hiervan lijkt sterk op de SDE++ met een basisbedrag en correctiebedrag. Er zijn echter ook een aantal verschillen: er wordt gerekend met hogere basisbedragen (in 2022 € 0,0897 per kWh), er wordt gerekend met 900 kWh/kWp en de leden van de coöperatie moeten in een bepaald postcodegebied wonen. Ook voor de laadpalen bestaat de mogelijkheid tot exploitatie. Echter door de zeer gunstige business case is het interessanter deze zelf te exploiteren.

Groendus Projecten BV

6. Doorkijk naar de toekomst In dit hoofdstuk wordt naar de toekomst gekeken. We verwachten dan een groei van het aantal elektrische auto’s en dus van het aantal laadpunten in de parkeergarage. Dit heeft gevolgen voor de benodigde doorlaatwaarde van de aansluiting. Wanneer deze groter wordt, biedt dit ook meer mogelijkheden voor zonnepanelen. Een grotere aansluiting betekent dat een transformator nodig is. Gezien de beperkte ruimte in de straat is het aannemelijk dat hiervoor ruimte moet worden gevonden in de parkeergarage. Groendus adviseert om nu te kiezen voor een grotere aansluiting van 1 MVA, omdat de parkeergarage daarmee is voorbereid op de toekomstige groei van het aantal laadpunten. Ook is het mogelijk om direct het maximale aantal zonnepanelen te plaatsen en daarmee maximaal te verduurzamen.

Pijler 1: duurzame opwek Met een grotere aansluiting op het elektriciteitsnet kunnen ook meer zonnepanelen worden geplaatst. Uitgaande van een gesloten carport is het mogelijk om 900 zonnepanelen te plaatsen. Figuur 21 laat het systeemontwerp zien. In Tabel 12 staan de kenmerken van het systeemontwerp en de uitkomsten van de modellering op basis van langjarige instralingsdata en optredende systeemverliezen. Met 264 kW omvormervermogen kan het PV-systeem worden aangesloten op een zwaardere aansluiting. In de business case houden we vervolgens rekening met een toename van het aantal laadpunten. Het verbruik stijgt daardoor met 5% per jaar gedurende de komende 10 jaar. Dit betekent dat de gelijktijdigheid mee stijgt, van 50% in het eerste jaar, naar 80% na 10 jaar.

Groendus Projecten BV

Figuur 21: Systeemontwerp gesloten zonnecarport. Aantal zonnepanelen Paneelvermogen (glas-glas 2x1 meter) Totaal zon-PV-vermogen Omvormerconfiguratie Maximale uitgangsstroom omvormers

900 375 Wp 337.500 Wp 4 * Huawei Sun2000-60-KTL (66 kW) 3x383 Ampere

Tabel 12: Kenmerken van het PV-systeemontwerp Opbrengstprognose relatief jaar 1 Opbrengstprognose absoluut jaar 1 Genoeg elektriciteit voor CO2-uitstootreductie jaar 1

854 kWh/kWp 288.000 kWh 105 huishoudens 162 ton

Tabel 13: Opbrengstprognose van het PV-systeem.

Groendus Projecten BV

Voor de financiële uitwerking hanteren we de volgende uitgangspunten. UITGANGSPUNTEN DUURZAME OPWEK Algemeen Aantal zonnepanelen

900

Modules

Paneelvermogen

375

337.500

kWh/kWp in jaar 1

kWh in jaar 1

Per jaar

Jaar

426.000

Euro excl. BTW

1,26

Euro excl. BTW

Vermogen systeem Geprognosticeerde stroomopbrengst Zonnestroomproductie Vermogensdegradatie zonnepanelen Levensduur zonnepanelen

854 288.225 0,50% 25

Investering Totale investering Verwachte prijs per Wp Opbrengsten Verrekenprijs per kWh direct verbruik (jaar 1)

0,0809

Euro excl. BTW per kWh

Verrekenprijs per kWh teruglevering (jaar 1)

0,0446

Euro excl. BTW per kWh

Verandering netbeheerkosten

1.513

Euro excl. BTW per jaar

Verwacht aandeel direct verbruik in jaar 1

50%

Van de totale productie

Verwacht aandeel direct verbruik in jaar 10

80%

Van de totale productie

Euro per kWh

SDE+ jaar 1 netto teruglevering

0,0184

Exploitatie Inflatie op kosten

2,0%

Per jaar

Beheer, onderhoud, verzekering en meetkosten

1,55%

Van de investering per jaar

Reservering vervanging omvormers

0,35%

Van de investering per jaar

Ontwikkeling leveringstarief stroom na contract

Op basis van forwardprijzen markt (EPEX)

Indexatie leveringstarief stroom > jaar 4

1,0%

Per jaar

Indexatie energiebelasting ≤ 10.000 kWh

-4,0%

Per jaar

Indexatie energiebelasting > 10.000 kWh

1,5%

Per jaar

Indexatie netbeheerkosten

0,5%

Per jaar

Tabel 14: Variabelen van de business case. A. Het ontwerp heeft uitgewezen dat 900 zonnepanelen plaatsbaar zijn. Het vermogen van de meest kosteneffectieve zonnepanelen ligt tegenwoordig standaard rond de 375 Wp per stuk. Het totale paneelvermogen komt hiermee op 337.500 Wp. De opbrengst van de zonnepanelen hangt sterk samen met de zonoriëntatie van de modules, de locatie in Nederland, de hellingshoek en de te verwachten schaduw van bomen, gebouwen en de dakobstakels. De 900 zonnepanelen hebben in jaar 1 gemiddeld een relatieve verwachte opbrengst van 854 kWh/kWp. De absolute opbrengstprognose in jaar 1 komt daarmee neer op 288.225 kWh. B.

Groendus Projecten BV

jaar (en 90% na 10 of 12 jaar). De ervaring leert dat een vermogensdegradatie van 0,50% per jaar een realistische aanname is. C.

De 337,5-kWp-zonnecarport op het parkeerdek kent de onderstaande CAPEX-begroting. Dit bedrag wijkt af van de eerdere raming die de gemeente Arnhem heeft ontvangen. Groendus heeft deze raming niet ontvangen en derhalve niet kunnen beoordelen. ONDERDEEL Fundering + constructie carport PV-systeem (243 kWp) op fundering/constructie (DC+AC) Koppelkast voor netinpassing Ontwikkelkosten incl. constructief advies Leges omgevingsvergunning (50% korting o.b.v. verordening) Eenmalige kosten brutoproductiemeting Onvoorzien Totaal

VERWACHTE KOSTPRIJS EXCL. BTW € 160.000 € 220.000 € 10.000 € 19.500 € 3.000 € 1.000 € 12.500 € 426.000 € 1,26/Wp

Tabel 15: CAPEX Open zonnecarport. D. De waarde van een kWh uit de panelen die direct “achter de meter” wordt verbruikt is € 0,0809 (waarde van de stroom € 0,0446 + energiebelasting € 0,01375 + opslag duurzame energie € 0,02250). De waarde bij teruglevering is gelijk aan de leveringskosten € 0,0446 per kWh. We gaan er hierbij van uit de kosten voor de zwaardere aansluiting niet meetellen in de business case voor de zonnepanelen, maar worden meegenomen in de business case voor de laadpunten, omdat de zwaardere aansluiting voornamelijk hiervoor nodig is. E.

Het aandeel direct verbruikte zonnestroom is 50% in jaar 1 en loopt door een hoger verbruik door meer laadpunten op naar 80% in jaar 10, zoals hierboven aangegeven.

Gunning van de SDE+ voorziet in een 15-jarige overheidsbijdrage per kWh, met een uitloop naar een 16e jaar als niet de maximum subsidiabele productie van 950 kWh/kW p gehaald wordt. Het basisbedrag per kWh wordt verminderd met het correctiebedrag, dat gekoppeld is aan de “grijze” energieprijs en jaarlijks opnieuw wordt vastgesteld. Dit houdt in dat de netto overheidsbijdrage van alle direct verbruikte zonnestroom in het eerste exploitatiejaar € 0,0 per kWh is, gelet op de toekenning van de SDE+ voor het basisbedrag van € 0,0724 per kWh en het huidige correctiebedrag van € 0,085 per kWh die direct verbruikt wordt. Voor de netlevering (teruglevering) geldt een correctiebedrag van € 0,054/kWh, waardoor de netto te ontvangen subsidie voor dit aandeel van de opwek € 0,0184/kWh bedraagt.

Groendus Projecten BV

omvormers; deze hebben namelijk een verwachte levensduur van circa 12-15 jaar. De omvormers zullen dus tijdens de exploitatieduur vermoedelijk een keer moeten worden vervangen. Alle exploitatielasten indexeren we in de business case met 2% per jaar. H. Voor de ontwikkeling van het leveringstarief baseren we ons tot en met het vierde exploitatiejaar op de dynamiek in de actuele forwardprijzen op de ENDEX-groothandelsbeurs. Nadien indexeren we het tarief conservatief met 1%; zie Tabel 5. Jaar 2021 2022 2023 2024 2025 2026

Gem. Kwh-tarief piek/dal € 0,0446 € 0,0603 € 0,0575 € 0,0572 € 0,0577 € 0,0583

Tabel 16: Aannames inzake de leveringstarieven van stroom. Resultaten business case De resultaten van de exploitatie zijn als volgt: ❖ Terugverdientijd: ❖ Projectrendement over 25 jaar: ❖ Cumulatieve kasstroom na 25 jaar:

20,3 jaar 1,8% € 120.340

Figuur 19 geeft de kasstroomontwikkeling van het project grafisch weer. Te zien is dat de initiële investering binnen ruim 20 jaar is terugverdiend, terwijl de panelen minimaal 25 jaar stroom opleveren.

Zelf investeren op huidige aansluiting € 100.000 € 50.000 €€ -50.000 € -100.000 € -150.000 € -200.000 € -250.000 € -300.000 € -350.000 € -400.000

Kasstroom per jaar

Cumulatieve kasstroom

Figuur 22: Kasstroom op EBITDA-niveau eigen investering via nieuwe aansluiting.

Groendus Projecten BV

Pijler 2: batterijopslag Wanneer wordt gekozen voor een grotere aansluiting op het elektriciteitsnet van bijvoorbeeld 2 MVA, kan ook een grotere batterij worden geplaatst. Het is dan mogelijk om een batterij met een vermogen van 1 MW en een opslagcapaciteit van 1 MWh te plaatsen. Deze batterij heeft de afmeting van een 20 foot container. Met een dergelijk vermogen is het mogelijk om de batterij in te zetten op de Frequency Containment Reserve (FCR) en onbalansmarkt. Het is echter niet mogelijk om tegelijkertijd ook de gelijktijdigheid van de zonnepanelen te verhogen. Daardoor is de directe link tussen zonnepanelen en opslag niet aanwezig. Door de inzet van de batterij op de FCR en onbalansmarkt wordt uiteraard wel meegewerkt aan het in balans houden van het elektriciteitsnet en daarmee het mogelijk maken van de verdere verduurzaming van de energievoorziening. Hiermee is naar verwachting een haalbare business case te ontwikkelen.

Pijler 3: distributie (EV-charging) In onderstaande grafiek wordt de groei van elektrische auto’s weergegeven voor de komende jaren.

Figuur 23: Groei elektrische auto’s t/m 2030 Kijkend naar de toekomst zal in 2030 het aantal elektrische voertuigen sterk zijn toegenomen en zal er een behoefte zijn voor zowel AC als DC laden. De verwachting is dat 25% van de parkeerplekken voorzien moeten zijn van een laadpunt. Dit komt neer op een aantal van circa 120 laadpunten, waarvan tien laadpunten in DC uitgevoerd moet gaan worden. Hiermee faciliteert de gemeente het laden voor de kort- en lang parkeerders. De huidige aansluiting voldoet dan niet meer en zal moeten worden vergroot. Naar verwachting zullen er in 2030 circa 1.5 miljoen elektrische auto’s op de Nederlandse wegen rijden. Hieronder volgt de uitgewerkte business case situatie 2030.

Groendus Projecten BV

UITGANGSPUNTEN DISTRIBUTIE Algemeen Aantal laadpunten

120 (110 AC en 10 DC)

stuks

Aantal laadpalen

stuks

Min. vermogen per laadpunt Verbruik laadpalen

699.390

kWh/jaar

Totale investering

798.823

Euro excl. BTW

kWh prijs piek

0,04789

Euro excl. BTW

kWh prijs dal

0,03717

Euro excl. BTW

Investering

Opbrengsten Laadtarief

0,26 (AC) / 0,50 (DC)

Euro excl. BTW per kWh

Exploitatie Inflatie op kosten

2,0%

Per jaar

Beheer, onderhoud, verzekering

13.500

Euro per jaar

Reservering

5.000

Euro per jaar

Tabel 17: Variabelen van de business case. Resultaten business case De resultaten van de exploitatie zijn als volgt: ❖ ❖ ❖ ❖

Terugverdientijd: Projectrendement over 15 jaar: Rendement op eigen vermogen na 15 jaar: Cumulatieve kasstroom na 15 jaar:

7,5 jaar 10% 9,80% € 770.015

Figuur 24 geeft de kasstroomontwikkeling van het project grafisch weer. Te zien is dat de initiële investering binnen 8 jaar is terugverdiend.

Groendus Projecten BV

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Arnhem&id=7da98e33-6a45-43a9-969b-b3b9aa28266c