Bijlage 1 - Jaarstukken 2025

Concept jaarstukken 2025

Inhoudsopgave Deel 1 Hoofdlijnen ................................................................................................................................................... 5 Het jaar 2025 in minder dan 2.025 woorden ........................................................................................................ 6 Leeswijzer .......................................................................................................................................................... 11 Deel 2 Jaarverslag ................................................................................................................................................. 14 Wijkprogramma's ................................................................................................................................................... 15 Wijken algemeen ............................................................................................................................................... 16 Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek ....................................................................................................... 20 Noordwest ..........................................................................................................................................................

23 Noordoost .......................................................................................................................................................... 25 Presikhaaf .......................................................................................................................................................... 28 Malburgen .......................................................................................................................................................... 32 Schuytgraaf, Elderveld ....................................................................................................................................... 36 De Laar, Elden ................................................................................................................................................... 39 Rijkerswoerd, Kronenburg, Vredenburg ............................................................................................................. 41 Stedelijke programma's ......................................................................................................................................... 44 Bestuur, dienstverlening en financiën ................................................................................................................

45 Veiligheid ........................................................................................................................................................... 55 Bereikbaarheid ................................................................................................................................................... 65 Economie ........................................................................................................................................................... 74 Onderwijs ........................................................................................................................................................... 82 Cultuur ............................................................................................................................................................... 87 Participatie en armoedebestrijding ..................................................................................................................... 97 Zorg.................................................................................................................................................................. 105 Welzijn en inclusie ...........................................................................................................................................

114 Gezondheid en sport ........................................................................................................................................ 127 Klimaat en energie ........................................................................................................................................... 135 Ruimtelijke ontwikkeling ................................................................................................................................... 146 Wonen en leefomgeving .................................................................................................................................. 154 Paragrafen ........................................................................................................................................................... 170 Lokale heffingen ............................................................................................................................................... 171 Risicomanagement en weerstandsvermogen .................................................................................................. 176 Onderhoud kapitaalgoederen...........................................................................................................................

183 Financiering ..................................................................................................................................................... 202 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................. 206 Verbonden partijen ........................................................................................................................................... 215 Grondbeleid ..................................................................................................................................................... 237 Investeringen ................................................................................................................................................... 244 Subsidies ......................................................................................................................................................... 247 Integriteit .......................................................................................................................................................... 255 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid .................................................................................................. 258

Deel 3 Jaarrekening ............................................................................................................................................ 260 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting ................................................................. 261 Balans en de toelichting ................................................................................................................................... 269 Rechtmatigheidsverantwoording van het college van Burgemeester & Wethouders ....................................... 301 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ...................................................................................... 303 Bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa tabel) ........................................ 304 Bijlage met het overzicht van de taakvelden .................................................................................................... 333 Deel 4 Bijlagen .................................................................................................................................................... 340 Gemeenteraad .................................................................................................................................................

341 Overzicht BBV-indicatoren ............................................................................................................................... 343 Afkortingenlijst.................................................................................................................................................. 347 Begrippenlijst ................................................................................................................................................... 350

Deel 1 Hoofdlijnen Deel 1 bestaat uit: 1. Hoofdlijnen van beleid 2. Leeswijzer

Het jaar 2025 in minder dan 2.025 woorden Samenvatting en overzicht van het jaarverslag 2025 Arnhem is een stad die blijft veranderen. In 2025 zagen we dat overal terug. In nieuwe woningen die gebouwd werden. In pleinen die groener werden. In buurthuizen waar meer mensen elkaar ontmoetten. In scholen waar extra aandacht was voor kinderen die dat nodig hebben. Tegelijk werkt Arnhem aan een aantal grote opgaven die de komende jaren bepalend zijn voor de ontwikkeling van de stad. De woningbouwopgave blijft groot en vraagt om nieuwe locaties en versnelling van de bouw. Met de ontwikkeling van de Spoorzone ontstaat ruimte voor duizenden woningen, nieuwe werkplekken en voorzieningen. Ook de energietransitie vraagt om ingrijpende keuzes in hoe we wonen, werken en ons verplaatsen. Daarnaast werken we aan een toekomstbestendig sociaal domein en investeren we via het Nationaal Programma ArnhemOost langdurig in betere kansen voor inwoners. Tegelijk vernieuwen en verduurzamen we schoolgebouwen in de stad via het Integraal Huisvestingsplan. Deze opgaven vragen veel van de stad, van onze partners en van de gemeentelijke organisatie. 2025 was dan ook een spannend jaar. Zeker omdat de kosten voor zorg en bouw hoog bleven, er nog steeds een tekort aan woningen was en we weten dat gemeenten vanaf 2026 minder geld krijgen van het Rijk. Dat vraagt om scherpe keuzes.

Toch hebben we in 2025 niet stilgezeten. Samen met inwoners, ondernemers en partners hebben we gewerkt aan een stad die eerlijker, groener en sterker wordt. In dit verslag leest u wat we hebben gedaan, wat goed ging en waar we tegenaan liepen.

Duurzaam Arnhem wil in 2050 klimaatneutraal zijn. We zetten daarom onverminderd in op een inclusieve energietransitie. We sturen op minder energieverbruik, meer duurzame opwek en sterke lokale energiesystemen, en stimuleren bedrijven en mobiliteit om te verduurzamen. Daarbij nemen we regie op versnelling en innovatie, met specifieke aandacht voor kwetsbare inwoners die geraakt worden door stijgende energiekosten. Samen met Arnhemmers werken we aan structurele CO₂-reductie en een toekomstbestendige stad. Klimaat en Energie Steeds meer Arnhemmers hebben hun woning beter geïsoleerd. Energiecoaches hielpen bewoners met tips om energie te besparen. Ook buurtteams hielpen mensen met kleine aanpassingen in huis. Dit is belangrijk, zeker voor inwoners met een laag inkomen. We plaatsten meer laadpalen voor elektrische auto’s. Ook kwamen er meer deelauto’s. Toch blijft verkeer een grote bron van uitstoot. En het stroomnet zit vol. Daardoor kunnen sommige plannen voor zonnepanelen of nieuwe aansluitingen niet snel genoeg doorgaan. Dat is een probleem waar veel gemeenten mee te maken hebben. Wonen Er is nog steeds een groot tekort aan woningen in Arnhem. Om de druk op de Arnhemse woningmarkt te verlichten hebben we elk jaar ongeveer duizend nieuwe woningen nodig. Het aantal woningen dat in 2025 is opgeleverd bleef achter bij deze ambitie. Bouwkosten zijn hoog en personeel is schaars.

Toch zijn meerdere projecten gestart of afgerond, zoals de start van de bouw van het Cobercokwartier, de bouw van appartementen aan de Kronenburgsingel en de oplevering van een deel van het Schuytskwartier. We zetten nadrukkelijk in op betaalbaar wonen voor iedereen. In het Zijdekwartier worden 600 woningen gerealiseerd waarvan 30% sociale huur en 20% betaalbaar (koop of huur). In wijken waar het aanbod eenzijdig is, sturen we op meer balans in woningtypen en prijsklassen. Zo werken we aan gemengde, leefbare wijken en een woningmarkt die beter aansluit bij de behoefte van starters, gezinnen, studenten en senioren. Leefomgeving Een fijne stad heeft niet alleen woningen nodig, maar ook groen en schone lucht. In 2025 hebben we straten vergroend en schoolpleinen aangepast. In meerdere wijken zijn bomen geplant en speelplekken vernieuwd. We letten bij nieuwe plannen op voldoende groen in de buurt. Meer bomen zorgen voor schaduw in warme zomers. Dat is goed voor de gezondheid.

Groen Arnhem werkt aan een groene, bereikbare en economisch sterke stad waarin ruimtelijke ontwikkeling bijdraagt aan leefkwaliteit voor mens en dier met ruimte voor flora en fauna. We geven prioriteit aan ontmoeting in parken en wijkgroen, versterken biodiversiteit en maken de stad klimaatbestendig. Tegelijkertijd werken we aan veilige en duurzame mobiliteit, toekomstbestendige werklocaties en zorgvuldige gebiedsontwikkeling, onder meer in het

Het jaar 2025 in minder dan 2.025 woorden

6

centrum en de Spoorzone. Zo bouwen we stap voor stap aan een inclusieve stad waarin wonen, werken, bereikbaarheid en natuur in balans zijn. Bereikbaarheid We werken aan een stad waar lopen en fietsen makkelijk en veilig is. In 2025 zijn meerdere straten aangepast voor betere verkeersveiligheid. Rond scholen zijn maatregelen genomen om het veiliger te maken voor kinderen. Openbaar vervoer blijft belangrijk. We blijven hierover in gesprek met regionale partners. Tegelijk merken we dat veel mensen nog afhankelijk zijn van de auto. Dat verandert niet van de ene op de andere dag. Het Duurzaam Mobiliteitsplan geeft richting aan deze geleidelijke omslag, waarbij we stap voor stap toewerken naar een stad waarin duurzame vormen van vervoer steeds vanzelfsprekender worden. Economie In 2025 hebben we de Arnhemse economie gericht versterkt, met duurzaamheid, innovatie en brede welvaart als uitgangspunt. Met de gebiedsvisie Innovatief Maakdistrict Arnhem, investeringen in campussen en gerichte talentprogramma’s bouwen we verder aan onze positie als Energy hotspot en aan voldoende toekomstbestendig werk. Tegelijk verbinden we economische groei aan een vitale binnenstad, sterke werklocaties en de uitvoering van Arnhem Circulair, zodat economie en leefkwaliteit elkaar versterken. Ruimtelijke ontwikkeling Arnhem groeit en dat vraagt om gerichte, duurzame stadsontwikkeling.

Vanuit de Omgevingsvisie 2040 sturen we op voldoende woningen, sterke werklocaties en een gezonde leefomgeving in balans met groen en voorzieningen. We werken aan nieuwe plannen voor het centrum en de Spoorzone, waar ruimte ontstaat voor wonen, werken en groen, met oog voor bestaande bedrijven. Groen en voorzieningen vormen het fundament voor een prettig leven in de stad. We investeren in parken, wijkgroen en klimaatadaptieve openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeting, beweging en verkoeling. Daarnaast zorgen we voor voldoende en bereikbare voorzieningen, zoals scholen, zorg, sport, cultuur en ontmoetingsplekken. Deze voorzieningen zijn essentieel voor leefbare wijken, versterken sociale samenhang en zorgen dat inwoners dichtbij huis kunnen leren, werken en ontspannen. Tegelijk implementeren we de Omgevingswet en werken we toe naar één samenhangend omgevingsplan dat beleid en uitvoering beter verbindt. Daarbij houden we aandacht voor luchtkwaliteit, bodem, geluid en externe veiligheid, zodat de stad aantrekkelijk, veilig en gezond blijft voor huidige en toekomstige inwoners.

Kansrijk Een sterke stad begint bij gelijke kansen voor al haar inwoners. In 2025 hebben we concrete stappen gezet om die kansen in Arnhem te versterken. We investeerden extra in onderwijs in kwetsbare wijken, pakten schooluitval actief aan en organiseerden zorg dichter bij huis, zodat inwoners sneller passende ondersteuning krijgen. We vernieuwden sportvoorzieningen, vergrootten de toegankelijkheid van activiteiten en besteedden extra aandacht aan de mentale gezondheid van jongeren. In meerdere wijken versterkten we ontmoetingsplekken en pakten we overlast samen met partners gericht aan. Tegelijk blijven armoede, werkloosheid en personeelstekorten om blijvende en gerichte inzet vragen. Onderwijs We zien dat sommige kinderen met een achterstand beginnen op school. Daarom investeren we extra in kwetsbare wijken. Scholen, welzijn en gemeente werken samen om kinderen beter te ondersteunen. Met het Integraal Huisvestingsplan (IHP) werken we aan toekomstbestendige, duurzame en gezonde schoolgebouwen die goed onderwijs mogelijk maken. Omdat basisvaardigheden landelijk onder druk staan, zetten we samen met onderwijs- en maatschappelijke partners in op taalontwikkeling en het tegengaan van laaggeletterdheid. Daarnaast werken we regionaal en lokaal aan het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, zodat jongeren hun opleiding kunnen afronden en hun kansen vergroten.

Zorg De vraag naar zorg blijft groot, vooral in de jeugdzorg en ondersteuning thuis. We versterken de samenwerking in de wijken, zodat we hulp beter op elkaar afstemmen, eerder signaleren en sneller passende ondersteuning kunnen bieden. Tegelijk staat de zorgsector landelijk onder druk door personeelstekorten. Inwoners merken dit soms in wachttijden of beperkte beschikbaarheid van ondersteuning.

Het jaar 2025 in minder dan 2.025 woorden

7

Gezondheid en Sport Een goede gezondheid is de basis om mee te doen in onze stad. Daarom investeren we in sport, bewegen en een gezonde leefstijl voor alle Arnhemmers, met extra aandacht voor kinderen en kwetsbare groepen. In 2025 vernieuwden we meerdere sport- en beweegplekken, zoals het skatepark Blauwe Golven en diverse 3x3basketbalvelden, en breidden we het aanbod in de openbare ruimte uit. Via programma’s als JOGG en GO! stimuleerden we gezond eten, mentale gezondheid en een rookvrije omgeving. Met sportevenementen zoals de TeamNL Sport Experience en de Tour of Holland en met wijkgerichte activiteiten maakten we sport zichtbaar en toegankelijk voor een breed publiek. Veiligheid Veiligheid is een basisbehoefte die veel inzet blijft vragen. Het aantal meldingen en registraties van (drugs)criminaliteit, explosies, autobranden en gevaarlijke en angstaanjagende situaties zijn in Arnhem veel hoger dan in andere steden en nemen toe. Wij zetten met politie, handhaving en jongerenwerk daar dagelijks stevig op in. Geopolitieke veranderingen zorgen voor een stijging van zowel het aantal demonstraties als incidenten, dreigementen en geweld. Het merendeel van de evenementen verliep rustig, maar een deel van de demonstraties vraagt veel inzet.

Tot slot blijkt in toenemende mate dat een deel van de jonge vluchtelingen die lang in procedure zitten, geen perspectief of tijdsbesteding hebben en zonder toezicht van ouders hier verblijven, vatbaar zijn voor criminaliteit en de georganiseerde misdaad. Ook dit vraagt veel van het toezicht op straat en de persoonsgerichte aanpak die wij inzetten. Welzijn in de wijken Elke wijk is anders. Daarom werken we wijkgericht. In meerdere buurten zijn bewoners actief betrokken bij plannen voor hun omgeving. In verschillende wijken zijn ontmoetingsplekken versterkt. Buurthuizen en vrijwilligers spelen daar een belangrijke rol in het faciliteren van verbinding en ontmoeting. Nationaal Programma Arnhem-Oost (NPAO) Het Nationaal Programma Arnhem-Oost is een langjarige maatschappelijke belofte van 18 jaar, gericht op structurele verbetering van kansen voor bewoners. We investeren niet alleen in het wegwerken van achterstanden, maar vooral in het duurzaam versterken van talentontwikkeling, leefbaarheid, gezondheid, veiligheid en toekomstperspectief. Het Nationaal Programma Arnhem-Oost werkt vanuit een brede alliantie van partners, waaronder maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen, corporaties, bedrijfsleven, veiligheidspartners, bewoners en overheden.

De gemeente Arnhem is initiatiefnemer en dragende partner, maar opereert nadrukkelijk als gelijkwaardige partner binnen de alliantie.

Verbonden Een sterke stad vraagt om verbinding tussen inwoners, organisaties en bedrijven. In Arnhem werken we aan een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen en zich veilig voelt. In 2025 hebben we ingezet op cultuur als verbindende kracht, op betere ondersteuning bij geldzorgen en op begeleiding naar werk. We hebben vluchtelingen opgevangen en ondersteund en extra aandacht besteed aan ouderen en mensen met een beperking. Discriminatie en uitsluiting pakken we actief aan, zodat Arnhem een stad blijft waar ruimte is voor ieders identiteit en talent. Cultuur Kunst en cultuur verbindt mensen en de waarde voor de samenleving is groot. In 2025 bereikten we jongeren via cultuureducatie op school (zoals het Pr8-programma en Cultuureducatie met Kwaliteit) en via gratis buitenschoolse cultuurprogramma’s. Alle Arnhemmers kunnen op zaterdagen gratis naar Museum Arnhem. We werken aan de vernieuwing van het Stadstheater. Met Introdans en Theater Oostpool zijn in afstemming met de provincie Gelderland stappen gezet voor hun toekomstige repetitiegebouwen. De Kronenburgsingel 20, waar nu de winkel van Kamera Express is gevestigd, is aangewezen als meest geschikte locatie voor het cultuurcentrum in ArnhemZuid. Er was aandacht voor erfgoed en voor kunst in de wijken.

Met de Uitgangspuntennota Cultuurbeleid 2025 – 2028 Standplaats Arnhem is de koers voor de komende jaren vastgesteld. Participatie en armoedebestrijding Meer inwoners vroegen hulp bij geldzaken. We hebben regelingen beter onder de aandacht gebracht. Sommige toeslagen worden nu automatisch toegekend. Zo voorkomen we dat mensen geld mislopen. Ook namen we in 2025 de schuldhulpverlening en vroegsignalering in eigen beheer, waardoor we inwoners sneller en integraler kunnen

Het jaar 2025 in minder dan 2.025 woorden

8

begeleiden bij geldzorgen en schulden. We helpen inwoners richting werk met begeleiding en subsidies voor werkgevers. Welzijn en Inclusie We versterken de sociale basis in onze wijken, zodat inwoners elkaar kunnen ontmoeten, ondersteunen en waar nodig laagdrempelig hulp vinden. Om de veerkracht in de stad te vergroten ondersteunen we initiatieven, faciliteren we ontmoeting en verbinden we welzijn en zorg. We hebben vluchtelingen en statushouders opgevangen en ondersteund, zetten in op de beweging van maatschappelijke opvang naar wonen en besteden extra aandacht aan ouderen en mensen met een beperking. Discriminatie en uitsluiting pakken we actief aan, zodat iedereen zich veilig en vrij kan voelen in Arnhem. Bestuur, dienstverlening en financiën In 2025 investeerden we in betere participatie, rondde het burgerberaad Duurzaam Warm Wonen af en bereidden we de participatieverordening voor. De gemeenteraad stelde de Dienstverleningsvisie 2025-2030 vast. We verbeterden de telefonische bereikbaarheid, werkten aan verdere digitalisering van processen en versterkten de samenwerking binnen de organisatie. Tegelijkertijd blijven we scherp sturen op een solide en toekomstbestendige financiële positie. Tot slot De combinatie van woningbouw, energietransitie, sociale opgaven en gebiedsontwikkelingen vraagt om stevige inzet van de gemeente.

Op verschillende plekken in de organisatie leidt dit tot druk op capaciteit en middelen. Daarnaast werd 2025 gekenmerkt door een ingrijpende brand in het centrum van de stad. Inwoners verloren hun woning en ondernemers werden geconfronteerd met aanzienlijke schade. Naast het persoonlijke en materiële leed leidde dit ook tot vertraging in projecten en extra inzet van de organisatie. Tegelijkertijd is er voortgang geboekt. Inwoners merken dat misschien niet altijd in cijfers, maar wel in hun eigen omgeving: verbeterde openbare ruimte, voorzieningen in de wijk en ondersteuning waar dat nodig is. De opgaven blijven groot, maar Arnhem blijft samen met inwoners en partners werken aan een stad waar het prettig wonen en leven is.

Financieel resultaat We sluiten het jaar 2025 af met een positief financieel resultaat. Bij Turap 2 2025 werd een resultaat na mutaties in de reserves verwacht van € 18,1 miljoen. Nu bij de jaarrekening blijkt dit resultaat hoger te zijn, namelijk € 26,8 miljoen. Voorgesteld wordt om dit positieve resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Hiermee wordt de lijn van de afgelopen jaren, waarin het eigen vermogen toeneemt voortgezet. Deze toename van het eigen vermogen blijkt ook uit onderstaande tabel waarin het verloop van de reserves zichtbaar is: Omschrijving

Algemene

Bestemmings

reserve

reserves

67.332

244.080

Totaal

Bedragen x € 1.000 Saldo 31-12-2024

311.412

Gerealiseerd resultaat voorgaand boekjaar

6.388

0

6.388

Saldo 01-01-2025

73.720

244.080

317.800

Gerealiseerde toevoegingen

2.118

109.871

111.989

Gerealiseerde onttrekkingen Saldo 31-12-2025

0

-91.195

-91.195

75.838

262.756

338.594

Gerealiseerd resultaat boekjaar

26.829

0

26.829

Saldo 01-01-2026

102.667

262.756

365.424

In bovenstaande tabel blijkt dat 2024 ook een positief resultaat liet zien welke aan de reserves is toegevoegd. Hierdoor begonnen we het boekjaar met een eigen vermogen (het totaal van de algemene reserve en de bestemmingsreserves) van € 317,8 miljoen. Door de mutaties in de reserves gedurende 2025 en het resultaat van 2025 neemt dit toe met € 47,6 miljoen, waardoor het eigen vermogen uitkomt op € 365,4 miljoen.

Het jaar 2025 in minder dan 2.025 woorden

9

In het jaarverslag is per programma uiteengezet waardoor de belangrijkste afwijkingen tussen realisatie en begroting worden veroorzaakt. Hieruit blijkt dat het veelal gaat om incidentele afwijkingen, waarvan een groot deel wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserves. Dit geldt bijvoorbeeld voor de resultaten zorg waardoor gedurende 2025 in totaal € 11,2 miljoen aan de BR WMO en jeugdzorg is toegevoegd en de resultaten van het grondbedrijf die in 2025 tot een toevoeging van € 5,1 miljoen aan de bestemmingsreserves voor grondexploitaties hebben geleid. Daarbij komt dat de raad bij de begroting 2026 heeft besloten dat jaarlijks maximaal € 6 miljoen van het niet begrote jaarresultaat aan de BR stadsontwikkelfonds wordt toegevoegd, mits dit past binnen de door de raad gestelde kaders. In 2025 is hieraan voldaan en heeft de toevoeging van €6 miljoen aan de BR Stadsontwikkelfonds plaatsgevonden. In totaal is er per saldo € 18,7 miljoen aan de bestemmingsreserves toegevoegd in 2025. Zie voor een overzicht van alle mutaties in de tabel 'verloopstaat bestemmingsreserves' in de jaarrekening. Het benodigde weerstandsvermogen stijgt naar € 88,2 miljoen (2024: € 80,4 miljoen). de beschikbare weerstandscapaciteit stijgt eveneens naar €132,7 miljoen (2024: € 98,5 miljoen). De weerstandsfactor komt hierdoor uit op 1,5.

Dit is hoger de weerstandsfactor vanuit de primitieve begroting 2025 (1,2) en de jaarstukken 2024 (1,2). De weerstandsfactor drukt uit in welke mate de gemeente in staat is om de gevolgen van risico's op te vangen, zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. De solvabiliteitsratio komt uit op 31% ten opzichte van 21% bij de primitieve begroting 2025. Het tot stand komen van de weerstandsfactor, solvabiliteitsratio en de ontwikkeling van de totale financiële positie wordt nader toegelicht in de paragraaf Risicomanagement en weerstandsvermogen. In 2025 zijn de risico's die samenhangen met het grondbedrijf sterk toegenomen, met name door de risico's voor de grondexploitatie Spoorzone Arnhem Oost (onderdeel Rijnpark) en Nijmeegseweg. De omvang van de bestemmingsreserves samenhangend met de grondexploitatie is per 31 december 2025 niet hoog genoeg om alle risico's van het grondbedrijf te dekken. Als gevolg hiervan wordt een deel van de risico's gedekt door de algemene reserve. Deze dekking is meegenomen in de berekening van de weerstandsfactor. Een verdere toelichting is opgenomen in de paragraaf Risicomanagement en weerstandsvermogen en de paragraaf Grondbeleid. In de jaarstukken is de rechtmatigheidsverantwoording door het college afgegeven. Hieruit blijkt dat er sprake is van onrechtmatigheden, met name op het onderdeel begrotingshechtmatigheid.

Op basis van de afspraken met de raad is het overgrote gedeelte hiervan acceptabel. In de paragraaf bedrijfsvoering is hiervoor een verdere toelichting opgenomen.

Het jaar 2025 in minder dan 2.025 woorden

10

Leeswijzer De jaarstukken zijn een onderdeel uit de P&C-cyclus. In de Begroting wordt het gemeentelijk beleid op hoofdlijnen toegelicht. In de jaarstukken wordt zowel beleidsinhoudelijk als financieel verantwoording afgelegd over de resultaten die in 2025 zijn behaald. De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag staat de beleidsinhoudelijke verantwoording centraal. Deze verantwoording wordt gegeven aan de hand van de 3W-vragen: • wat wilden we bereiken? • wat hebben we gedaan? • wat heeft het gekost? De jaarrekening is financieel van aard. Hierin wordt verantwoording afgelegd over de financiën van de gemeente.

Opbouw van de jaarstukken In deze leeswijzer wordt aangegeven hoe de indeling van de jaarstukken eruit ziet. Deel 1 - hoofdlijnen van beleid In het eerste hoofdstuk staan de belangrijkste opgaven en het beleidsinhoudelijke en financiële resultaat in 2025 benoemd. Deel 2 - jaarverslag Het jaarverslag is opgebouwd uit drie onderdelen: Acht wijkprogramma's (W) Sinds 2017 zijn acht wijkprogramma's ingesteld. De 24 wijken zijn geclusterd in acht gebieden: Noord-West, NoordOost, Presikhaaf, Centrum/Spijkerkwartier/Arnhemse Broek, Malburgen, Rijkerswoerd/ Kronenburg/ Vredenburg, Elden/ De Laar en Schuytgraaf/ Elderveld. In dit Jaarverslag zijn de financiën van de wijkprogramma's financieel samengevoegd tot één wijkprogramma. Dit is gebeurd naar aanleiding van amendement 23A20 'Financieel samenvoegen wijkprogramma's'. Per wijk is wel verantwoording afgelegd op de doelen en inspanningen. Dertien stedelijke programma's (S) De doelenboom is een belangrijk onderdeel in de stedelijke programma's. Bij het onderdeel 'wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan' zijn de verantwoording op de doelen en op de inspanningen opgenomen. Toelichting doelen en inspanningen In het jaarverslag wordt de voortgang aangegeven van de doelen en inspanningen die in de Begroting 2025 zijn opgenomen. Per doel en inspanning is de stand van zaken beschreven.

Ook wordt bij de doelen en inspanningen de status aangegeven door middel van verschillende icoontjes. Deze icoontjes houden het volgende in: •

Groene pijl schuin omhoog

•

Oranje pijl naar rechts

- Het doel/ de activiteit loopt gedeeltelijk op koers

•

Rode pijl schuin omlaag

- Het doel/ de activiteiten lopen niet op koers

•

Groen vinkje

- Het doel/ de activiteit loopt op koers

- Het doel/ de activiteit is gerealiseerd

In de Begroting 2025 waren eveneens 4 programma's opgenomen die op een andere wijze gepresenteerd werden in het kader van doorontwikkeling begroting en verantwoording. Deze 4 programma's zijn in deze Jaarstukken ook op een nieuwe wijze gepresenteerd zoals vermeld in de raadsbrief 'Vervolg Doorontwikkeling Begroten en Verantwoorden' van 1 april 2025. Voor deze 4 programma's wordt per inspanning middels een kruis of een vinkje aangegeven of de inspanning een afwijking heeft op de onderdelen inhoud, financiën, planning en risico's volgens de volgende richtlijnen: Definities Inhoud

De inspanning in het verantwoordingsjaar wordt zoals omschreven uitgevoerd

Financiën

De uitvoering van de inspanning zorgt in het De uitvoering van de inspanning zorgt in het verantwoordingsjaar niet voor een verantwoordingsjaar voor een belangrijke belangrijke financiële afwijking* (voordeel of financiële afwijking* (voordeel of nadeel) nadeel)

Leeswijzer

De inspanning in het verantwoordingsjaar wordt niet of op andere wijze dan omschreven uitgevoerd

11

Planning

De inspanning wordt in het verantwoordingsjaar zonder vertraging uitgevoerd

De inspanning loopt in het verantwoordingsjaar vertraging op

Risico’s

Er wordt geen risico voorzien dat de Er wordt een risico voorzien waardoor de inspanning alsnog niet of anders wordt inspanning alsnog niet of anders wordt uitgevoerd, dat er een financiële afwijking of uitgevoerd, er een financiële afwijking of vertraging ontstaat vertraging ontstaat

Daarnaast is bij deze programma's bij de financiële afwijkingen aangegeven op welk doel de afwijking betrekking heeft, om op deze wijze de koppeling te kunnen leggen tussen de afwijkingen en de doelen. Toelichting afwijkingen Binnen Wijken Algemeen en stedelijke programma's zijn bij het onderdeel 'wat heeft het gekost' een financieel overzicht met een toelichting op de afwijkingen opgenomen. In de tabel met de afwijkingen zijn de volgende afkortingen opgenomen: • V/N - Voordeel/ Nadeel; • I/S - Incidenteel/ Structureel; • AR/BR - Algemene reserve/ Bestemmingsreserve. Elf paragrafen De paragrafen vormen een 'dwarsdoorsnede' van de begroting. Er worden kaderstellende beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot beheersmatige aspecten. De paragrafen geven daarmee belangrijke aanvullende informatie over de meerjarige financiële positie van de gemeente. Een deel van de paragrafen zijn in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht voorgeschreven. De volgende zijn in het Jaarverslag opgenomen: 1. Lokale heffingen - In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen en de consequenties daarvan voor de inwoners. 2. Risicomanagement en weerstandsvermogen - Het weerstandsvermogen geeft aan hoe solide de financiële positie van de gemeente is.

In deze paragraaf zijn ook financiële kengetallen opgenomen, zoals het weerstandsvermogen, de solvabiliteit en de schuldquote. 3. Onderhoud kapitaalgoederen - In deze paragraaf wordt toegelicht op welke wijze het onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen (zoals wegen, riolering, gebouwen) gewaarborgd is. 4. Financiering - Hier wordt toegelicht op welke wijze met de financieringsbehoefte van de gemeente is omgegaan. 5. Bedrijfsvoering - In de paragraaf wordt gerapporteerd over de voortgang van interne ontwikkelingen binnen de gemeentelijke organisatie. 6. Verbonden partijen - De gemeente werkt samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken. Als de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft bij een partij, is dit een zogenoemde verbonden partij. In deze paragraaf worden alle verbonden partijen toegelicht. 7. Grondbeleid - De gemeente speelt een rol in het kopen en verkopen van gronden. Hier wordt verder ingegaan op het gevoerde grondbeleid. 8. Investeringen - In deze paragraaf wordt over de realisatie van de investeringen gerapporteerd. 9. Subsidies - De gemeente verstrekt subsidies aan instellingen die een bijdrage leveren aan gemeentelijke doelstellingen. In deze paragraaf wordt aangegeven welke instellingen subsidie hebben ontvangen inclusief de subsidiebedragen. 10.

Integriteit - In deze paragraaf wordt aangegeven op welke wijze invulling is gegeven aan het Arnhemse integriteitsbeleid. 11. Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid - In deze paragraaf wordt verslag gedaan van de uitvoering van de Wet open overheid (Woo). Op verzoek van uw raad zijn drie niet verplichte paragrafen in de jaarstukken opgenomen. Dit zijn de paragrafen Investeringen, Subsidies en Integriteit. De overige acht paragrafen zijn verplicht vanuit het BBV. Deel 3 - Jaarrekening Het derde deel van de jaarstukken bestaat uit de financiële jaarrekening. Dit hoofdstuk biedt, conform de vereisten vanuit het BBV, diverse financiële overzichten. In de jaarstukken kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de balans of winst- en verliesrekening.

Interactieve website jaarstukken De jaarstukken zijn digitaal beschikbaar op: financien.arnhem.nl. Op de website is bij de stedelijke en wijkprogramma's de volgende extra informatie te vinden:

Leeswijzer

12

• • • •

In de doelenboom zijn ook de teksten te zien vanuit de Begroting 2025 Bij de onderdelen 'wat heeft het gekost' de overzichten per kostensoort, portefeuilleonderdelen en taakvelden Totaaloverzicht subsidies Totaaloverzicht reserves

Leeswijzer

13

Deel 2 Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de drie onderdelen: 1. Wijkprogramma's 2. Stedelijke programma's 3. Paragrafen

14

Wijkprogramma's De diverse taken waarvoor de gemeente verantwoordelijk is en die op wijkniveau plaatsvinden, zijn opgenomen in de volgende 8 wijkprogramma’s (bundeling van logisch samenhangende wijken). De verantwoording van de wijkprogramma's is samengevoegd in Wijken Algemeen. W0

Wijken Algemeen

W1

Wijkprogramma Centrum, Spijkerkwartier en Arnhemse Broek (CSA) Centrum, Spijkerkwartier en Arnhemse Broek

W2

Wijkprogramma Noordwest Burgemeesterswijk, Hoogkamp, Transvaal, Heijenoord, Schaarsbergen e.o., Sint Marten en Sonsbeekkwartier

Lombok,

Klarendal,

Klingelbeek

W3

Wijkprogramma Noordoost Alteveer, Cranevelt, Geitenkamp, Monnikenhuizen, Velperweg e.o.

W4

Wijkprogramma Presikhaaf Presikhaaf West en Presikhaaf Oost

W5

Wijkprogramma Malburgen Malburgen West, Malburgen Oost/Noord, Malburgen Oost/Zuid, waaronder Het Duifje en Immerloo

W6

Wijkprogramma Schuytgraaf/Elderveld Schuytgraaf en Elderveld

W7

Wijkprogramma De Laar/Elden De Laar en Elden

W8

Wijkprogramma Rijkerswoerd, Kronenburg en Vredenburg (RKV) Rijkerswoerd, Kronenburg en Vredenburg

e.o.,

15

Wijken algemeen In dit onderdeel staan de algemene ontwikkelingen binnen de wijken aangegeven. Ook is de financiële verantwoording van de wijken te vinden in Wijken Algemeen. Deze wijkprogramma's zijn vervlochten met de stedelijke programma's.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Thema's (T)

Doelen (D)

Inspanningen (I)

Arnhem is/ wordt een levendige en vitale stad waar het volgens inwoners en ondernemers fijn wonen, werken en verblijven is

(T)

Verkleinen van de kloof tussen inwoners/ondernemers en de lokale overheid

(D)

De uitvoering van de Koersnota Van Wijken Weten loopt op koers. Over de stand van zaken van de uitvoering is de raad eind 2025 geïnformeerd aan de hand van een raadsinformatiebrief. Uitvoeren Koersnota Van Wijken Weten (I) De uitvoering van het uitvoeringsplan Van Wijken Weten is volop gaande. Het afgelopen jaren zijn diverse inspanningen gestart en/of afgerond. De raad is hierover geïnformeerd aan de hand van een raadsinformatiebrief eind december. Uitvoeren veranderplan wijksturing (I) Dit traject is grotendeels afgerond en heeft geleid tot een andere begrotingsstructuur in de Meerjarenbegroting 2026-2029. Daarin zijn de stedelijke doelen en de doelen vanuit de wijken samengevoegd in de verschillende begrotingsprogramma's. Dit traject is intern geëvalueerd en heeft verbeterpunten opgeleverd voor de komende P&C cyclus. Het verandertraject wordt vervolgens onderdeel van het brede organisatieontwikkelingstraject 'Lekker werken aan de ambities van Arnhem'. Ontwikkelen van integraal accommodatiebeleid (I) Najaar 2025 zijn de opdracht, het doel, de werkwijze, de planning, de beoogde resultaten en de concept beleidslijnen besproken met de raad. Afgesproken is dat in 2026 in twee wijken, Elderveld en Presikhaaf, pilots worden uitgevoerd. Voor die wijken stellen we sociaal gebiedsplannen op, waarmee we zicht krijgen op de meerjarig benodigde functies.

Functies die passen bij de samenstelling en ontwikkeling van de wijk (demografisch en sociaaleconomisch). Op basis van het sociaal gebiedsplan, de concept beleidslijnen en in samenspraak met de partners in de wijk stellen we vervolgens vast wat nodig is voor het huisvesten van de functies en hoe we daar op korte en langere termijn in kunnen voorzien (via panden van de gemeente, maar vooral ook derden). Het streven is om eind 2026 de uitkomsten van de pilots, de in de praktijk getoetste beleidslijnen (het kader) en het plan voor de uitrol van het Integraal Accommodatiebeleid vast te stellen. Vanwege de complexiteit van de opgave is afgesproken dat de raad elk kwartaal een update krijgt van de voortgang en de haalbaarheid van de planning of eventuele aanpassing daarvan.

Wat heeft het gekost Rekening 2024

Begroting 2025 Primitief

Definitief

Rekening 2025

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Middelen Lasten

227.851

242.304

245.068

240.119

4.950

Baten

31.016

32.726

34.412

32.947

-1.465

-196.835

-209.577

-210.656

-207.171

3.484

Toevoegingen aan reserves

3.540

1.762

2.013

2.081

-68

Onttrekkingen aan reserves

7.820

1.406

4.107

4.184

77

Saldo toevoegingen en onttrekkingen

4.280

-356

2.094

2.103

9

-192.555

-209.934

-208.562

-205.068

3.493

Saldo lasten en baten

Gerealiseerd resultaat

Wijken algemeen

16

Portefeuilleonderdeel

Lasten WMO en sociale wijkteams WMO en sociale wijkteams Jeugdzorg Armoedebeleid Groen en klimaatadaptie in de stad Welzijn Werk en Inkomen Financiën Groen en klimaatadaptie in de stad Werk en Inkomen Welzijn Mobiliteit Mobiliteit Onderwijs Schulddienstverlening Jeugdzorg Baten Onderwijs Werk en Inkomen Mobiliteit Toevoegingen aan reserves Mobiliteit Groen en klimaatadaptie in de stad Armoedebeleid

Onttrekkingen aan reserves

Totale V/N Toelichting afwijking (x €1.000) 3.661 V 11.232 V Zorg in Natura 1.987 V Persoonsgebonden budget 1.449 V Persoonsgebonden budget 1.320 V Minder gebruik van regelingen 294 V Groot onderhoud groen en bomen 263 V Samenlevingsopbouw 258 V Re-integratiebudget 253 V Rente activa 195 V Beeldkwaliteit onderhoudswerk openbare ruimte 174 V BUIG (zie baten) 165 V Ondersteun opgroeien en opvoeden 123 V Parkeerexploitatie -345 N Groot onderhoud wegenbeheer -1.345 N Beheer MFC -1.469 N Schulddienstverlening -10.893 N Zorg in Natura -1.045 391 -257 -1.179

N V N N

88 803 -294 -421

V V N N

I/S

AR/ BR

I I I I I I I I I

BR BR BR AR BR AR AR AR AR

I I I I I I I

AR AR BR BR AR AR BR

Beheer MFC BUIG (zie lasten) Parkeerexploitatie

I I I

AR AR BR

Parkeerexploitatie Groot onderhoud groen en bomen Overschot budget Verbeteren inkomensregelingen

I I I

BR BR BR

0

Zorg in Natura Binnen de zorg in natura is een voordeel behaald van € 2,49 miljoen. Dit voordeel is verdeeld over de wijkprogramma's (€ 0,31 miljoen) en het stedelijke programma (€ 2,18 miljoen). Het totale voordeel bestaat voor €1,07 miljoen uit voordelen op het beleidsveld jeugdzorg. Dit is een saldo van een voordeel op het stedelijke programma van € 11,96 miljoen en een nadeel op de wijkprogramma's van €10,89 miljoen. Het voordeel komt door een daling van het aantal cliënten. Ook binnen het beleidsveld wonen, rollen en vervoer is er per saldo een voordeel behaald van €1,0 miljoen. Op het stedelijk programma is een nadeel te zien van € 6,8 miljoen en op de wijkprogramma's een voordeel van € 7,8 miljoen. Het voordeel is behaald door een lagere afname op de verschillende activiteiten binnen het beleidsveld.

Persoonsgebonden budget Op de wijkbudgetten is een voordeel te melden van € 3,44 miljoen op de persoonsgebonden budgetten (PGB), bestaande uit een voordeel op PGB Jeugd van €1,45 miljoen, een voordeel op PGB WMO van € 0,83 miljoen en een voordeel op PGB huishoudelijke ondersteuning van € 1,16 miljoen. Op het stedelijke programma S07 Zorg is een nadeel op de PGB gemeld van in totaal € 2,07 miljoen. Dit betekent dat er per saldo een voordeel €1,37 miljoen. PGB kent al langer een dalende lijn van uitnutting, dit is voortgezet in 2025. Minder gebruik van regelingen armoedebeleid De regelingen zijn heel wisselend besteed. Van de Gelrepas, Bijzondere Bijstand en Bewindvoering is net als de afgelopen jaren meer gebruik gemaakt dan begroot. Aan Kansrijk Opgroeien, kwijtschelding lokale heffingen

Wijken algemeen

17

(administratieve verschuiving met programma S06) en collectieve aanvullende zorgverzekering is minder besteed dan begroot. Het budget voor het ondersteunen van organisaties voor de gevolgen van de energiecrisis is niet nodig gebleken. Van de extra middelen voor het verbeteren van inkomensregelingen is meer budget overgehouden dan in de Nota Budgetoverheveling was opgenomen. Het grotere overschot wordt doorgeschoven naar 2026 via een toevoeging aan de reserve. Groot onderhoud Groen en bomen Een deel van het jaarprogramma groot onderhoud groen (€ 91.000) en bomen (€ 203.000) is niet gerealiseerd. Voor zowel groot onderhoud groen als bomen stonden een aantal projecten gepland (vervangen bomenlaan en aanhelen groenstructuur Lange Water, vervangen deel van de bomenlaan Bakenbergseweg, aanhelen bomenlaan en groenstructuur Marga Klompé ter hoogte van de nieuwe rotonde) om in het najaar 2025 uitgevoerd te worden. De voorbereiding voor deze projecten is uitgelopen, de projecten zijn doorgeschoven naar het voorjaar 2026. De niet bestede middelen worden verrekend met de bestemmingsreserve 'Groot onderhoud Openbare Ruimte'. Samenlevingsopbouw Het voordeel van € 263.000 op Samenlevingsopbouw wordt verklaard door meerdere factoren. Ten eerste is sprake van een voordeel van € 35.000 door niet- begrote bijdragen. Daarnaast is er een voordeel van € 170.000 op de rentelasten.

Voor de verklaring van dit voordeel verwijzen we naar de toelichting op de financiële afwijkingen van het onderdeel ‘vaste en vlottende financiering’ in het programma S00 Bestuur, dienstverlening en financiën. Voor subsidie aan Rijnstad voor Community Building was een bedrag van € 45.000 begroot op begrotingsprogramma. Deze middelen zijn echter op stadsniveau verstrekt in plaats van binnen dit wijkonderdeel, waardoor een afwijking is ontstaan. Re-integratiebudgetten De onderschrijding op het reintegratiebudget van € 258.000 wordt veroorzaakt door diverse kleine verschillen, zoals bijvoorbeeld lagere lasten voor het werkgeversservicepunt (WSP) dan in eerste instantie aangenomen. Rente activa Voor de verklaring van het rentevoordeel van € 253.000 verwijzen we naar de toelichting op de financiële afwijkingen van het onderdeel ‘vaste en vlottende financiering’ in het programma S00 Bestuur, dienstverlening en financiën.” Beeldkwaliteit onderhoudswerk openbare ruimte Het onderhoudswerk aan de openbare ruimte in de stad wordt voor een groot deel beoordeeld op basis van beeldkwaliteit. Deze kwaliteit wordt door een externe partij getoetst. Bij het niet voldoen aan de vastgestelde kwaliteit krijgt de aannemer minder vergoed. Daarnaast is in de begroting ruimte om extra onvoorziene werkzaamheden te kunnen verrichten. Ook hierop is in 2025 een onderbesteding geweest.

Tezamen heeft dit geleid tot een kostenvoordeel van € 0,2 miljoen. Vooralsnog is sprake van een incident. Het streven blijft het onderhoudsniveau te laten voldoen aan de opdracht. Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) Binnen de BUIG wordt het gedeelte voor wat betreft bijstand voor startende ondernemers binnen de wijken verantwoord. We zien hier per saldo een resultaat van € 83.000 nadeel. Zie voor de gehele BUIG de verantwoording op programma participatie en armoedebestrijding. Ondersteunen Opgroeien en Opvoeden Binnen Ondersteunen Opgroeien en Opvoeden is een incidenteel financieel voordeel van € 165.000 ontstaan. Dit voordeel komt voort uit een terugvordering op de subsidie 2024. De subsidieontvanger heeft in 2024 minder kosten gemaakt dan het bedrag dat oorspronkelijk was verleend. Hierdoor is, op basis van de ingediende subsidieverantwoording, een deel van het verstrekte subsidiebedrag teruggevorderd. Parkeerexploitatie Per 1 januari 2025 zijn de parkeertarieven verhoogd. Het afgelopen jaar is gebleken dat deze relatief forse verhoging ertoe heeft geleid dat er minder parkeertickets zijn verkocht en ook dat er minder lang werd geparkeerd. Hierdoor zijn de parkeeropbrengsten voor het straatparkeren in totaal € 1,2 mln. lager uitgevallen dan begroot. Daarbij zien we dat dit effect het grootste was in het begin van het jaar.

Wijken algemeen

18

Naast de lager uitgevallen parkeeropbrengsten (€ 1,2 miljoen) was er een voordeel op de lasten van € 123.000. Het totale exploitatieresultaat wordt verrekend met de bestemmingsreserve Bereikbaarheid. Het overig resultaat op het parkeren wordt verantwoord in het programma Bereikbaarheid. Groot onderhoud Wegenbeheer De middelen voor groot onderhoud wegenbeheer zijn in 2025 nagenoeg volledig besteed, maar ten opzichte van de programmering zijn meer werkzaamheden verricht op buurtwegen en minder op hoofdwegen. Op het wijkprogramma is hierdoor een nadeel ontstaan (€ -345.000) en op het stedelijk programma Bereikbaarheid een voordeel (€ 368.000). Beheer MFC's De lasten van het beheer en onderhoud van de MFC's zijn € 1,3 miljoen hoger dan geraamd. Dit gaat om gebruikers- en incidenteel onderhoud (o.a. schilderwerk aan de binnenkant), beheer en schoonmaak. Een deel van de overschrijding valt weg tegen een hogere servicekostenafrekening met huurders en de een eenmalige onttrekking uit de bestemmingsreserve gebruikersonderhoud. Op het eigenarenonderhoud is er een onderbesteding als gevolg van het doorschuiven van werkzaamheden naar 2026. De geraamde onttrekking aan de bestemmingsreserve voor het eigenarenonderhoud is daarom verlaagd. Per saldo is in 2025 het resultaat op het eigenaren- en gebruikersonderhoud van de MFC’s afgerond € 0,9 miljoen.

Schulddienstverlening Bij de overgang van externe naar interne dienstverlening schuldhulpverlening, is het budget grotendeels overgeheveld naar het stadsprogramma voor de personeelskosten van de interne dienstverlening. De externe dienstverlener rondt echter de oude dossiers af, deze kosten zijn net als de afgelopen jaren onderdeel van de wijkprogramma's. Dat leidt tot een overschrijding op wijkbudgetten en een onderschrijding op het stedelijke programma van € 1,4 miljoen.

Wijken algemeen

19

Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek

In het wijkprogramma Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek (CSA) bevinden zich de wijken Centrum, Spijkerkwartier en Arnhemse Broek.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Thema's (T)

Doelen (D)

Inspanningen (I)

Meedoen

(T)

Bewoners hebben meer contact en ervaren meer sociale cohesie

(D)

De veerkracht van de wijk is versterkt door meer onderlinge contacten in de wijk. We hebben de betrokkenheid van bewoners gestimuleerd bij het organiseren van activiteiten in de Symfonie, door het inzetten van bewonersondersteuning. Er is gewerkt aan een gezamenlijk programma rondom de Symfonie en Blokhut. Samen met o.a. Stichting Welzijn Ouderen Arnhem (SWOA), hebben we bewonersgroepen ondersteund bij het organiseren van activiteiten in het Centrum. En we hebben kansen gekoppeld aan de BlauweWijkEconomie (DAZO), waar wijkbewoners werken aan een circulaire- en inclusieve wijkeconomie. Inspanningen 2025

(I)

In het Centrum, Spijkerkwartier en Arnhemse Broek (CSA) hebben we diverse initiatieven ontplooid. Deze initiatieven dragen bij aan versterking van de gemeenschapsvorming. Bewoners zijn meer (financieel) zelfstandig en staan steviger in de maatschappij

(D)

Het vergroten van zelf- en samenredzaamheid hebben wij als speerpunt bij alle (wijk) initiatieven die wij stimuleren en faciliteren, meegenomen. We zijn ook doorgegaan met de laagdrempelige hulp die vanuit de Symfonie wordt georganiseerd. Hier werken we samen met onze welzijnspartners, zoals Rijnstad en Sociaal Wijkteam om inwoners zo goed mogelijk te helpen met vragen. Ook werkten we afgelopen jaar samen met onder andere Broek Omhoog en De Kansen om de zelf- en samenredzaamheid te verstevigen.

Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek

20

Inspanningen 2025

(I)

Om de zelf- en samenredzaameheid in het gebied te versterken, hebben we goed functionerende wijkorganisaties en het wijknetwerk gefaciliteerd. Kansengelijkheid

(T)

Meer kinderen hebben de mogelijkheid om hun talent te ontdekken en te ontwikkelen

(D)

Dankzij de programma's van de Rijke Schooldag en Kansrijk Opgroeien hebben kinderen zich verder kunnen ontwikkelen. In de wijk, op de Paulusschool en de HugodeGrootschool zijn extra activiteiten geboden om kinderen te laten werken aan hun talenten. Inspanningen 2025

(I)

We hebben wijkpartners en basisscholen gefaciliteerd via de subsidie ‘Kansrijk Opgroeien', om stevig in te zetten op extra programma’s voor de leerlingen en extra ontwikkelmogelijkheden voor jongeren en jongvolwassenen. Gezondheid (T) Meer inwoners hebben een gezonde en actieve leefstijl

(D)

Het investeren in gezonde en actieve leefstijl blijft prioriteit. Afgelopen jaar hebben we in Thialf geïnvesteerd om het gebruik van deze speelplek aantrekkelijk te houden. Andere sport- en speelplekken in het Arnhemse Broek worden verbeterd in samenwerking met het NPAO. Daarnaast hebben we met subsidiepartners afspraken op maat gemaakt, zoals gezinskoken of bewegen voor ouderen. Inspanningen 2025

(I)

Om een gezondere leefstijl te bevorderen hebben we (wijk)initiatieven en projecten gesubsidieerd en gefaciliteerd. Openbare Ruimte (T) Bewoners en bezoekers ervaren CSA als een aantrekkelijke, veilige en duurzame omgeving

(D)

We hebben versteende, verloederde en gevaarlijke plekken aangepakt en we hebben bewonersinitiatieven gefaciliteerd die hieraan bijdragen. Voorbeelden zijn de 14e tuin in het Spijkerkwartier en het Transformatorplein in Het Broek. Samen met de werkgroep gevelschoon Spijkerkwartier zijn vier plekken met veel graffiti opgeknapt en houden we zes straten in de wijk schoon van nieuwe bekladdingen. In samenspraak met bewoners hebben we de voorbereidingen getroffen voor de herinrichting van de Driekoningenstraat en omgeving. Deze straten in het Spijkerkwartier worden in het kader van het groot onderhoud opnieuw ingericht. In Het Broek is in samenwerking met de eigenaar een grote muurschildering gerealiseerd op een plek die eerst met veel graffiti beklad was. Inspanningen 2025

(I)

We hebben in een aantrekkelijke buitenruimte geïnvesteerd, waarbij veel verharding plaats heeft gemaakt voor groen en verloederde plekken zijn opgeknapt. Veiligheid (T) Bewoners en ondernemers ervaren minder overlast

(D)

Binnen het actieprogramma Schoon Heel Veilig Steenstraat en omgeving, zijn uitgelichte onderwerpen met bijbehorende acties uitgevoerd. Het afgelopen jaar waren dat onder andere extra aandacht voor onveiligheid in de Spoorhoek, bij Velperpoort, maar ook het verbeteren van de gevel uitstraling in de winkelstraten en terugdringen van graffiti. We hebben een start gemaakt voor een integrale aanpak rondom leefbaarheid en veiligheid langs de Johan de Wittlaan. In het Centrum werkten we aan de nazorg van de stadsbrand, die nog steeds veel impact heeft op bewoners. Dit onderwerp blijft een aandachtspunt.

Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek

21

Inspanningen 2025

(I)

We hebben afgelopen jaar samengewerkt met andere wijkpartners aan verbeterplannen om de leefbaarheid te verbeteren. Zo zijn vier gevels in de Steenstraat opgeknapt via het gevelstimulans project, zodat deze panden er transparanter uitzien. Veiligheid blijft in CSA een belangrijk thema.

Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek

22

Noordwest

In het wijkprogramma Noordwest bevinden zich de wijken Klarendal, Burgemeesterswijk/ Hoogkamp, Schaarsbergen en omgeving, Sint Marten/ Sonsbeekkwartier, Heijenoord en Lombok, Hoogstede/Klingelbeek en omgeving.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Thema's (T)

Doelen (D)

Inspanningen (I)

Meedoen

(T)

Meer inwoners kunnen meedoen in de wijk

(D)

Om de sociale cohesie en de maximale participatie van inwoners te bevorderen zijn er ontmoetingsplekken gecreëerd in de wijk die passen bij de vraag uit de wijk. Deze fysieke ontmoetingsplekken zijn toegankelijk, nabij en laagdrempelig. Inspanningen 2025 (I) Buurthuizen zijn gefaciliteerd en gestimuleerd om een passend en goed aanbod aan activiteiten te hebben. Sociale wijkinitiatieven in Klarendal en Sint Marten zijn bijeen gebracht en hebben in juni een update uitgebracht van hun activiteiten in een sociale kaart; Op verschillende plekken in Noord-West is gekeken naar het aanpassen van speelplekken en groen samen met inwoners. Hierbij hebben we aandacht besteed aan het spelen en bewegen, vergroenen en het onderwerp klimaatadaptatie; Samen met Stichting Welzijn Ouderen Arnhem en Sportbedrijf Arnhem hebben we ingezet op beweeg- en ontmoetingsprogramma’s voor ouderen in en rondom de buurthuizen en ontmoetingsplekken; In maart 2025 heeft een bijeenkomst plaatsgevonden voor alle professionals in het sociaal domein in Klarendal en Sint Marten. Daarnaast is een maandelijks inloopspreekuur voor inwoners in De Nieuwe Hommel

Noordwest

23

georganiseerd in samenwerking met uitvoerend medewerkers van UWV, Sociaal Wijkteam, Werk en Inkomen. Ook vind eens in de 6 weken een sociale tafel met sociale partners op managementniveau plaats. Kansengelijkheid

(T)

In Klarendal en Sint Marten kunnen kinderen en hun ouders zich beter ontplooien in een stimulerende (D) omgeving Meer inwoners kunnen zonder geldzorgen en geldproblemen leven zodat kinderen en jongeren zich in vrijheid, veiligheid en zonder ontwikkelachterstanden kunnen ontwikkelen tot zelfstandige en krachtige individuen. Inspanningen 2025 (I) De Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) heeft de opdracht ontvangen voor het organiseren van bezoeken aan huis door een jeugdverpleegkundige voor alle kinderen op het moment dat ze 18 maanden oud zijn; Het aanbod van de Speelmorgen in Klarendal is verder geprofessionaliseerd in samenwerking met Rijnstad; De uitvoeringsagenda en de benoemde actiepunten van het Nationaal Programma Arnhem Oost zijn uitgevoerd is samenwerking met het wijknetwerk van (basis)scholen, jeugdverpleegkundigen, Sportbedrijf Arnhem, Rijnstad, Rozet en het Sociaal Wijkteam; De eerste ronde van het zakgeld project is afgerond in februari. Daarin worden ouders en hun kinderen begeleid aan de hand van thema avonden. Het netwerk van de ouders wordt vergroot en de gezinnen leren op een positieve manier leren omgaan met geld. Een tweede ronde is in april gestart en afgerond onder leiding van een projectleider en in samenwerking met Jeugdcentrum Vogelwijk, Rijnstad kinderwerk, Sociaal Wijkteam voor ouders en hun kinderen tot 12 jaar.

Gezondheid (T) Kwetsbare inwoners leven langer in goede gezondheid en blijven vitaal

(D)

Meer inwoners van Klarendal en Sint Marten hebben voldoende inkomen om rond te kunnen komen, voelen zich gezond, worden geholpen om aansluiting te vinden bij de maatschappij en krijgen kansen om zich te ontwikkelen. Inspanningen 2025 (I) We hebben een actieprogramma Gezonder Klarendal en Sint Marten opgesteld op basis van positieve gezondheid. Hiervoor werken we samen met de kennisinstellingen Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN), ArtEZ, Van Hal Larenstein; Samen met Stichting Welzijn Ouderen Arnhem en Sportbedrijf Arnhem hebben we ingezet op beweeg- en ontmoetingsprogramma’s voor ouderen in en rondom de buurthuizen en ontmoetingsplekken; We zetten Welzijn op Recept door in Stichting Welzijn Ouderen Arnhem en Rijnstad om bewustwording en regie op de eigen gezondheid te houden en de inzet van zwaardere zorg hierdoor te voorkomen. Veiligheid (T) Bewoners hebben minder last van gevoelens van onveiligheid

(D)

Minder inwoners ervaren gevoelens van onveiligheid, doordat er minder drugsoverlast is, minder overlast van verwarde personen en verloederde plekken zijn opgeknapt. De focus ligt daarbij op de wijken Klarendal en Sint Marten. Bewoners van de Burgemeesterswijk en de Hoogkamp ervaren minder overlast van jeugd Inspanningen 2025 (I) We leiden het wijkveiligheidsoverleg waarbij we signalen verzamen en omzetten in acties. We geven mede sturing aan de opdracht van de stadsmarinier ten behoeve van het meerjarige actieplan Hommel en Singel, in het kader van de aanpak Schoon, Heel & Veilig. Samen met het jongerenwerk van Rijnstad en de straathoekwerkers van Pactum dringen we de overlast van jeugd in de Burgemeesterswijk en Hoogkamp terug. We hebben in december een jongerenontmoetingsplek gerealiseerd in de Hoogkamp. We hebben de jongeren uit de wijk hierbij betrokken. We dragen bij aan lijn 3 van Nationaal Programma Arnhem-Oost door middel van het opstellen van een handelingskader Klarendal-Sint Marten. Dit doen we samen met de woningbouwcorporaties Vivare, Portaal en Volkshuisvesting. Samen met de politie initiëren we het initiatief 'Bondgenoten'. We investeren in relaties met sleutelfiguren in tijden van rust, om in tijden van nood een beroep op elkaar te kunnen doen.

Noordwest

24

Noordoost

In Noordoost bevinden zich de wijken Geitenkamp, Monnikenhuizen, Velperweg e.o. en Alteveer-Cranevelt.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Thema's (T)

Doelen (D)

Inspanningen (I)

Meedoen

(T)

Meer bewoners zijn zelf- en samenredzaam

(D)

De exploitatie vraagt blijvende aandacht op financieel gebied. Er zijn nieuwe bewonersinitiatieven ontstaan het afgelopen jaar. Ondertussen werken verschillende buurtinitiatieven aan een passend aanbod voor ouderen. Vaak zijn er al activiteiten zoals koffieochtenden en bewegingsactiviteiten, maar bereiken deze de doelgroep onvoldoende. Daarom blijven we inzetten op betere zichtbaarheid en bekendheid van wat er wordt georganiseerd. Inspanningen 2025