Bijlage 1 - Gebiedsvisie Stationsgebied Arnhem Zuid
Tekst van het document
Laarkwartier Schaduwstudie uitgevoerd voor het model Laarkwartier (hoofdstuk 7.1 in de gebiedsvisie). Met vier gekozen tijdstippen in de vier seizoenen wordt duidelijk wat de impact is voor de omgeving bij de diverse modellen.
Ziegler | Branderhorst
2
Schaduwstudie Laarkwartier (Vijf torens) ca. 150 wo
09:00 uur 21 maart
12:00 uur 21 maart
09:00 uur 21 juni
12:00 uur 21 juni
09:00 uur 21 september
12:00 uur 21 september
09:00 uur 21 december
12:00 uur 21 december
Ziegler | Branderhorst
4
15:00 uur 21 maart
18:00 uur 21 maart
15:00 uur 21 juni
18:00 uur 21 juni
15:00 uur 21 september
18:00 uur 21 september
15:00 uur 21 december
Schaduwstudie Laarkwartier (Drie torens) ca. 150 wo
09:00 uur 21 maart
12:00 uur 21 maart
09:00 uur 21 juni
12:00 uur 21 juni
09:00 uur 21 september
12:00 uur 21 september
09:00 uur 21 december
12:00 uur 21 december
Ziegler | Branderhorst
6
15:00 uur 21 maart
18:00 uur 21 maart
15:00 uur 21 juni
18:00 uur 21 juni
15:00 uur 21 september
18:00 uur 21 september
15:00 uur 21 december
BIJLAGEN: drie scenario’s oktober 2023 Gebiedsvisie Stationskwartier Arnhem-Zuid Ziegler | Branderhorst
Drie verkende scenario’s In 2021-2022 zijn drie scenario’s uitgewerkt waarmee ruimtelijke keuzes visueel inzichtelijk zijn gemaakt. Het opstellen van scenario’s is een middel om te achterhalen wat men juist wel en niet wil. De scenario’s hielpen het bestuur, partners in het gebied en de omwonenden om goede vragen te kunnen stellen. Op basis van voortschrijdend inzicht is er vervolgens voor gekozen scenario Laarkwartier verder uit te werken met het aangescherpte woonprogramma. De drie scenario’s tonen aan dat de geformuleerde ontwikkelkaders nog ruimte bieden voor de stedenbouwkundige invulling. De scenario’s zijn: 1. Laarkwartier 2. Stationsplein Zuid 3. Parkbrug
Ziegler | Branderhorst
2
1. Laarkwartier
3D modellen
Impressie stationsplein
Impressie vanuit het park
Impressie vanaf het perron
2. Stationsplein Zuid
3. De parkbrug
6.1 Laarkwartier ‘Een groene woonomgeving’ Dit scenario geeft iedere functie zijn eigen plek. Dit verlaagt het risico op onderlinge afhankelijkheid. De functies kunnen in eigen tempo en zelfstandig ontwikkeld worden. Hiermee wordt de minimale ambitie behaald wat betreft een ultieme overstapmachine en meerwaarde van samenwerken. Het scenario brengt het minste op, maar heeft ook de minste risico’s. Het open kwadrant krijgt een subtiel woningbouwproject van 96 woningen. Op de begane grond is per blok ruimte voor een grote entree en 300 m² voor extra functies, zoals voorzieningen of werkruimtes. De drie blokjes staan rondom een gezamenlijk groen binnenterrein met daaronder een halfverdiepte parkeergarage. Bomen kunnen door een 1. Natuurspeelplek. 2. Halfverdiept bewonersparkeren via de Tilburgweg. 3. Bebouwing in drie kwadranten. 4. Fietsenstalling op de hellingen die tevens toegang bieden tot het perron. 5. K+R en taxi over shared-space aan de zuidzijde van de MMA (is een uitzoekpunt voor de verdere uitwerkingen). 6. P+R met kantoren erboven.
Spinnenweb beoordeling Ziegler | Branderhorst
Vogelvlucht van Laarkwartier 4
6.
4.
5. 3.
1.
2.
programma: • 96 woningen (65 m² GO) waarvan 30 sociale woningen • 3.500 m² kantoor (noordzijde) • 600 m² daghoreca, maatschappelijk of cultuur (onder woningen) mobiliteit • 96 bewoners parkeren (halfverdiept) • 309 parkeerplaatsen (275 P+R en 34 voor kantoren noordzijde) • 300 fietsparkeerplaatsen per kwadrant (1.200 totaal)
sparing in de vloer door het parkeerdek heen groeien. De parkeergarage ligt boven het maximale grondwaterpeil (open vloer). In het voorstel gaan we uit van 3 zesspanners met appartementen van 90 m² BVO (min. 65 m² GO). Doordat het woonblok compact is, blijft er ruimte over voor een natuurspeeltuin aan de Kroonse Wal. Overige investeringen in het park zijn beperkt, aangezien daar dan minder budget voor is. De woningbouw staat ruim buiten de 40 meter trillingsgevoelige zone en 6 meter vrije zone die door ProRail wordt gevraagd. Daarentegen ontstaat door de open verkaveling relatief veel geluidsbelasting op de gevels. Hier dient bij de uitwerking extra rekening mee te worden gehouden. Bijvoorbeeld door maatregelen op de gevel te realisreen, zoals verglaasde balkons, of door verhoogde grenswaarden vast te stellen. De woningen zijn met de auto bereikbaar via de Tilburgweg. Hierdoor is geen extra afslag nodig aan de Metamorfosenallee. Die ruimte wordt gebruikt om fiets- en wandelroutes door te trekken en op het stationsplein een shared space oplossing te bieden voor het afzetten/ ophalen en de taxi’s. In dit scenario is het ook mogelijk de bushalte met in- en uitvoegstrook te verlengen en daar taxi en K+R plekken te realiseren. Aan alle kwadranten komt een zigzag fietsenstalling op het talud van het spoor. Hierdoor kan je direct vanaf de fietsenstalling op het op het perron komen.
De fietsenstalling biedt ruimte voor 1.200-1.400 fietsen. Dit kan worden onderverdeeld in 300 tot 350 fietsen per kwadrant. In de volgende fase kan er voor gekozen worden om de verdeling van de fietsparkeerplekken te verdelen op basis van
Ziegler | Branderhorst
in- en uitstappers. In de huidige situatie is het aandeel in- en uitstappers ongeveer verdeeld in de verhouding 70% zuiden en 30% noorden. Met een luie helling van 1 op 20 kan er omhoog worden gefietst. Door aan één zijde de fiets te stallen (binnenzijde) ontstaat een open zichtrelatie met de omgeving. Dit geeft een veilig en prettig karakter aan de stalling. Aan de noordzijde wordt een gebouwde P+R ontwikkeld, met daarbovenop de mogelijkheid voor het bouwen van kantoren. Een bijkomende kans van dit scenario is dat het autoparkeren van het Lorentz Lyceum erin opgelost kan worden. De vrijgekomen ruimte kan vervolgens gebruikt worden voor het vergroenen of vergroten van het Lorentz Lyceum. De P+R (van 23 bij 100 meter) biedt schuinparkeerplaatsen aan in vier lagen. Daarmee is er plaats voor 309 auto’s (275 ten behoeve van de P+R en circa 33 voor kantoren). Dit parkeergebouw mag maximaal 12m (4 lagen) hoog worden zodat deze even hoog is als het naastgelegen Lorentz Lyceum. Tussen de school en het P+R gebouw is minimaal 10 meter vrije ruimte om een fiets/wandelpad en een sloot te faciliteren, zodat er altijd een verbinding mogelijk blijft met het noordelijk deel van een mogelijk spoorpark.
Een ingetogen gescheiden ontwikkeling van een woonblok, parkeergarage en fietsparkeren op de perronhellingen 6
3. 2.
1.
Toekomstige situatie vanaf stationstrap 1. Dak van de fietsparkeerplaatshelling biedt toegang tot het perron. 2. In de plint aan het stationsplein is ruimte voor daghoreca of kantoorfunctie en met de woningbouwfunctie neemt de sociale veiligheid op het plein toe. 3. Elk kwadrant krijgt zijn eigen fietshelling met toegang naar het perron.
Huidige situatie vanaf stationstrap
Huidige situatie stationsplein
2.
1.
1. K+R en taxistandplaats op het sharedspaceplein. 2. In de plint aan het stationsplein is ruimte voor daghoreca of kantoorfunctie. 3. Elk kwadrant krijgt zijn eigen fietshelling met toegang naar of tot het perron. Stationsplein wordt shared space ruimte Ziegler | Branderhorst
8
Het stationsplein wordt een shared space voor het afzetten/ophalen en taxi’s
3.
Doordat het woonblok compact is, blijft er ruimte over voor een natuurspeeltuin aan de Kroonse Wal
5. 2.
3.
4. 1.
Toekomstige situatie wijkpark Ziegler | Branderhorst
10
Huidige situatie wijkpark
1. Natuurvriendelijke oevers. 2. Fietsparkeren op de hellingbaan. 3. Door compact te bouwen blijft er ruimte over voor een natuurspeelplek. 4. In het natuurvriendelijke park is volop plek voor ontmoeting. 5. De hoogte van de woningbouw aan de zijde van de Laar-West neemt af.
Doorsneden afstanden en bouwhoogtes • De woonblokken ten zuiden van de Metamorfosenallee liggen buiten de 40 meter trillingszone. • De half verdiepte parkeergarage onder de woonblokken wordt via de buurt ontsloten. • De fietsenstallingen op de opgang naar het perron zijn binnen de eigendommen van Prorail en kunnen apart worden ontwikkeld. • De P+R ten noorden van de Metamorfosenallee wordt binnen de beschermingszone (6 meter uit teen van het talud) geplaatst. Dit is echter een risico qua haalbaarheid. Er is flexibiliteit om het volledig buiten de beschermingszone te plaatsen, dit gaat echter ten koste aan de doorwaadbaarheid tussen de P+R en het Lorentz Lyceum, deze is nu 16,5 meter.
Plankaart
Doorsnede AA Ziegler | Branderhorst
12
Doorsnede BB
6.2 Stationplein-Zuid ‘Een multimodale hub’ In dit scenario wordt gekozen om de omgeving van station Arnhem-Zuid om te vormen tot een stationskwartier. De overstapmachine staat voorop, met als resultaat een levendig stationsplein met meer stedelijke allure. Om het gebied hoofdzakelijk voor voetgangers en fietsers in te richten worden aan beide zijden van de Metamorfosenallee bus-, taxi- en Kiss & Ride-voorzieningen gerealiseerd. De P+R is gesitueerd onder het stationsplein en de nieuwbouw. Door de garage te combineren met de parkeerbehoefte van de woningen, kan door dubbelgebruik een kleinere garage ontwikkeld worden. Dit levert een grotere winst op dan twee gescheiden garages. Dit vergt nauwe samenwerking met ProRail en NS, een 1. Groen en water verbinden voor de nieuwbouw langs. 2. Fietsparkeren aan de zuidzijde in één grote (bewaakte) fietsenstalling. 3. K+R, taxistandplaats en bushalte aan beide zijden van de MMA (is een uitzoekpunt voor de verdere uitwerkingen). 4. Extra programma zoals kantoren en maatschappelijke ruimtes mogelijk op de plek waar nu de P+R zich bevindt.
Spinnenweb beoordeling Ziegler | Branderhorst
Vogelvlucht overzicht van het Stationsplein Zuid 14
4. 3. 2.
1. programma: • 150 woningen, 123 (waarvan 45 sociaal) van 63 m² GO en 27 woningen met 135 m² • 5.000 m² kantoren (zuidzijde) • 800 m² commercieel (zuidzijde) • 1.500 m² kantoren (noordzijde) • 3.000 m² maatschappelijk (noordzijde) mobiliteit • 385 bewoners en P+R parkeren in ondergrondse garage • 50 parkeerplaatsen tbv kantoren noordzijde • 1.200 fietsparkeerplaatsen aan de zuidzijde • 600 fietsparkeerplaatsen aan de noordzijde
voorwaarde om dit scenario te laten slagen. De gebouwde compacte fietsenstalling aan de zuidzijde van het station is de plek waar de meeste reizigers in- en uit stappen. Deze (bewaakte) fietsenstalling vormt het gezicht onder het viaduct van station Arnhem-Zuid. De bewaking geeft een groot gevoel van sociale veiligheid. Op het stationsplein komen prettige zitplekken met groen. Het plein wordt levendig(er) door het tevens in te richten met programma, zoals bijvoorbeeld een skatepark. Ook de plinten van de nieuwbouw dragen bij aan de levendigheid: entrees zijn hier gesitueerd en programma zoals een koffiezaak, daghoreca of werkruimtes zorgen voor aanloop en een levendig aanzicht. De nieuwbouw is gemaximaliseerd. Er is plek voor ruim 150 woningen (kleine en grote appartementen), 5.000 m² aan kantoorruimte en 800 m² in de plinten bij het station voor een commerciële functie. Daarnaast is het mogelijk om aan de overzijde van de Metamorfosenallee, naast het Lorentz Lyceum, extra programma te realiseren. In een smal lang gebouw is ruimte voor kantoren, cultureel- en maatschappelijke functies zoals een sportclub die tevens overdag als gymruimte kan dienen voor de school. De parkeerbehoefte wordt binnen ditzelfde plot gerealiseerd. Er is ruimte voor 1.500 m² kantoren, 3.000 m² maatschappelijk programma, 50 autoparkeerplaatsen en 600 fietsparkeerplaatsen.
Wederom is het belangrijk om ruimte vrij te houden voor een fiets- en wandelroute inclusief sloot tussen de school en het programma, om het noordelijk spoorpark te verbinden met zijn omgeving. Dit resulteert in een smal en lang gebouw van 20 bij 110 meter.
Ziegler | Branderhorst
16
De nieuwbouw aan de zuidzijde bestaat uit twee gesloten bouwblokken rondom een groen hof. Deze opzet zorgt voor een groot en prettig geluidsluw binnenklimaat, dat voorwaardelijk is voor wonen. De twee blokken zijn zelfstandige volumes met een eigen uitstraling. De hoogte loopt trapsgewijs op van 2-3 lagen aan de zijde van De Laar-West naar een beperkte hoogte van 8-10 lagen nabij het station. Dit zorgt ervoor dat de schaduwwerking geminimaliseerd wordt richting de bestaande woningen. Vanwege het formaat van de blokken liggen ze op gepaste afstand (25 tot 35 meter) van de bestaande wijk om het groen en water goed te kunnen verbinden en minder nadrukkelijk in het zicht staan van de bestaande woningen. De Kroonse Wal wordt aangezet door een breed en lommerrijk profiel dat uitkomt op het nieuwe stationsplein. De westelijke gevel van het zuidelijke bouwblok ligt binnen de zone van 40 meter uit het spoor. Dit is minder dan de afstand die reeds in Schuytgraaf is toegepast. Daarom is trillingsonderzoek noodzakelijk. Deze bebouwde strook bestaat uit kantoren die fungeren als geluidsbuffer voor de nieuwe en bestaande woningen. Kantoor is een minder geluids- en trillingsgevoelig functie dan wonen. Hiermee slaan we twee vliegen in een klap.
4. 2.
3.
1.
Toekomstige situatie vanaf de stationstrap met overzicht over het plein met veel activiteit in de plint 1. De entree naar het extra programma aan de noordzijde. Het fietspad loopt van de nieuwe ontwikkelingen in Schuytgraaf door naar de toekomstige tunnel aan de Hollandweg. 2. De P+R en bewoners parkeren bevinden zich onder de woningen en het stedelijke plein en daardoor is er een aansluting op de Metamorfosenallee. 3. De stedelijke invulling van het plein zorgt voor veel leven en sociale veiligheid. 4. Groot volume aan het spoor is t.b.v. kantoorruimtes met eronder de bewaakte fietsenstalling die tevens zorgt voor meer sociale veiligheid. Huidige situatie vanaf de noordoostelijke stationstrap kijkend richting de P+R
Huidige situatie stationsplein
1.
1. Entree van de P+R en bewonersparkeren wordt ontsloten op de Metamorfosenallee. 2. Grote fietsparkeerplek aan de zuidzijde zorgt voor één grote bewaakte garage die de sociale veiligheid vergroot. 3. Stedelijk plein vraagt om stedelijke functies zoals een skatebaar park waarin er ook ruimte kan zijn voor andere activiteiten en evenementen. Stationsplein een stedelijk plein Ziegler | Branderhorst
18
Een levendig stationsplein met reuring in de plinten
2.
3.