Bijlage 1 - 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost', uitgangspunten en doelen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost.

Uitgangspunten en doelen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

1

ONDERWERP

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

Arnhem-Oost-aanpak

Geitenkamp Klarendal Presikhaaf Arnhemse Broek Malburgen

Er is een kloof gegroeid tussen mensen en gebieden in ons land. De omstandigheden waarin mensen moeten leven, zijn ongelijk verdeeld. Te veel mensen staan op achterstand. We zien dat ook in onze stad: in de vijf wijken Geitenkamp, Presikhaaf, Klarendal, Arnhemse Broek en Malburgen. Arnhem-Oost. Achter de voordeuren daar reikt de stip op

is een sleutel naar het goede leven. Dat is

de horizon vaak niet verder dan het einde

beschaving.

van de week. Zij zijn niet bezig om te leven, maar om te overleven. Arnhemse gezinnen

En dat is waarom onze aanpak om de onge-

worstelen daar met financiële stress. Met

lijkheid in kwetsbare buurten met voor-

laaggeletterdheid. Ze worden verlamd door

rang te verbeteren, nog meer noodzaak

de brievenbus die uitpuilt van ongeopende

heeft gekregen. Omdat we vinden dat dat

enveloppen met onbegrijpelijke brieven.

beschaving is.

En er groeien kinderen op die soms in hun leven nooit iemand hebben gekend die een

We sluiten bondgenootschappen om de

baan heeft.

wijken waar het niet goed gaat met werk, onderwijs, of veiligheid - op te stuwen tot

Wij zien dat, maar veel van de mensen die

wijken waar ieder kind opgroeit met een

er wonen, hebben het gevoel dat zij hele-

toekomst die schijnt en veelbelovend is,

maal niet gezien worden. Daarom is het

in plaats van vol met drempels en donder-

urgent om hen te laten weten dat ze gezien

wolken.

worden. Zo’n ongelijke situatie vraagt om een urgente, en gerichte aanpak. Deze wij-

Daar gaat het om bij kinderen die wonen in

ken verdienen het om stevig te investeren.

Arnhem-Oost, dat er mensen zijn die in hen geloven, die geloven in hun toekomst. Dat

Elk Arnhems kind verdient een thuis in een

is zo typisch Arnhem: problemen doorstaan

buurt waar je goed woont. Een omgeving

en bouwen aan onze toekomst. Dan be-

die je niet omlaag trekt, maar opstuwt.

nutten we al dat talent en al die potentie in

Waar je kan zijn wie je bent. Waar het

Arnhem-Oost. Dan wordt een ieder gezien,

veilig is als je uit je raam kijkt, en waar je

krijgt elke wens, elke droom, in Arnhem zijn

naar een goede school kan gaan om het

kans.

beste uit jezelf te halen. Want onderwijs

“In Arnhem-Oost staat het water bij onze bewoners tot aan de lippen, onze mensen hier leven zo veel armer, zieker en korter dan in vrijwel alle andere buurten in ons land. Terwijl wij gezinnen kunnen optillen met gerenoveerde woningen, het beste onderwijs, actieve sportclubs, oplettende zorg en beschermende veiligheidsdienaren: van overleven naar léven. In de pedagogische wijk waar iedereen de ouders helpt”. Ahmed Marcouch, burgemeester van Arnhem

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

Voorwoord

2

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

3

Woondeal en Arnhem-Oost-aanpak In maart 2020 tekenden de gemeenten Arnhem en Nijmegen, de regio, de provincie Gelderland en het Rijk de Woondeal regio Arnhem-Nijmegen, een samenwerkingsagenda voor de regionale woningbouwopgave. Belangrijk onderdeel is een kernafspraak over leefbaarheid, waarin de regio - en daarbinnen de stad Arnhem - en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) afspreken om stadvernieuwing gezamenlijk een nieuwe, langjarige impuls te geven. Deze aanpak wordt een integraal stadsvernieuwingsprogramma voor de vijf meest kwetsbare wijken van Arnhem (Geitenkamp, Klarendal, Presikhaaf, Arnhemse Broek, Malburgen), samen onder de noemer ‘Arnhem-Oost’ en ‘Arnhem-Oost-aanpak’.

Arnhem-Oost als onderdeel van 16 gebieden in Nederland

armoede, veiligheid, wonen en gezondheid.

De afspraak over een stadsvernieuwings-

Gebiedsgerichte aanpak

programma staat niet op zichzelf: BZK

De gemaakte afspraken moeten leiden tot

maakte sinds eind 2019 afspraken over in

een meerjarige rijksinzet ten behoeve van

totaal 16 gebieden in Nederland die volgens

een integrale maatwerkaanpak van deze

de Leefbarometer 2018 tot de slechtste

stedelijke vernieuwingsgebieden. Onder-

categorie wat betreft leefbaarheid- en

tussen zijn we in Arnhem al gestart. In dit

veiligheidsproblematiek worden gerekend.

document leest u de uitgangspunten en

Het gaat om gebieden waarvan sprake is

doelen voor de gebiedsgerichte aanpak

van een combinatie en cumulatie van pro-

waarmee we voor doorbraken willen zor-

blemen op het gebied van onderwijs, werk,

gen in Arnhem-Oost.

De langjarige beweging van de Arnhem-Oost-aanpak heeft een nieuwe talentvolle generatie van sterke persoonlijkheden als perspectief. Een generatie die opgroeit met gelijke kansen en durft te dromen over een betere toekomst. Een generatie die vrij, gezond en kansrijk opgroeit. Een generatie voor wie geen brug te ver is. Over 18 jaar zien we daarom graag voor ons dat in Arnhem-Oost:

Het aantal kinderen dat opgroeit in armoede drastisch is afgenomen. Alle jongeren die de mogelijkheden hebben om een startkwalificatie te hebben, die ook halen. Jongeren gezond zijn, zowel fysiek als mentaal, en minder gebruik van Jeugdzorg maken. Jongeren kunnen en willen blijven wonen in de wijk waar ze zijn opgegroeid. Jongeren Nederlands (B1 niveau) spreken en schrijven naar hun beste kunnen. Alle kinderen groeien op in een omgeving waar werken normaal is. Ouders, leraren, buren, vrienden, werkgevers trots zijn op wat er in hun wijk met hun jeugd is gebeurd.

Deze ambitie moet werkelijkheid worden doordat opeenvolgende colleges, gemeenteraden, bewoners, partners en andere bondgenoten in de stad, de provincie en het rijk zich hebben toegelegd aan langjarig commitment: de lange adem - het toewerken naar een horizon die wordt geïnspireerd door het beter willen maken voor volgende generaties - dat heeft het verschil gemaakt. Daardoor heeft iedere jongere in Arnhem-Oost dezelfde kansen als elk ander jongere in Nederland. En is de hele stad vooruit gegaan door de vooruitgang in deze wijken.

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

Onze ambitie voor Arnhem-Oost

4

A:

A: Om een omslag te maken in 18 jaar redenerenBewoners wij vanuit een opgroeiende genevoelen zich vrij, veilig envrij, veilig en Bewoners voelen zich verbonden met elkaar in hun wijk, ratie - waarbij niet alleen de focus ligt op individueleverbonden kinderen maar met elkaar in hunook wijk, op de waar zij trotswaar op zijn. zij trots op zijn. omgeving en de mensen rondom hem of haar: het sociale weefsel in de wijk. De volgende ontwikkellijnen vormen tezamen een integraal perspectief op de uitdagingen in de vijf wijken van Arnhem-Oost en komen allen ten goede aan meer kansen, ontwikkeling en perspectief voor een nieuwe generatie. Dit zijn de pijlers onder onze aanpak. Daarbij worden sociale en fysieke aanpak steeds zoveel moA: A: gecombineerd. Bewoners zich vrij, veiligDe en ontwikkellijnen vormen samen een leidraad om te komen Bewonersgelijk voelen zich vrij,voelen veilig en metwijk, elkaar in hun wijk, verbonden metverbonden elkaarambities in hun tot de over 18 jaar. Ze zijn niet alleen een doel om naartoe te werken, waar zij trots opwaar zijn.zij trots op zijn. maar iets waar we elke dag in de buurt mee bezig willen zijn.

2

1

4

3

Bewoners voelen zich vrij,

Alle jongeren kunnen zich

Iedere bewoner kan

In Arnhem-Oost is het

veilig en verbonden met

ontwikkelen in een cultuur

rondkomen, en leeft

opgroeien en leven in

elkaar in hun wijk, waar zij

waarin de persoonlijke

gezond - zowel fysiek

kwalitatief goede

trots op zijn.

ontwikkeling centraal staat

als mentaal.

woningen in een

en alle bewoners die dat

prettige en veilige

kunnen zijn aan het werk

openbare ruimte.

of doen op een andere manier mee.

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

4 ontwikkellijnen voor Arnhem-Oost

5

1

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

6

Bewoners voelen zich vrij, veilig en verbonden met elkaar in hun wijk, waar zij trots op zijn.

Mensen maken met elkaar de wijk. Je

schoon, heel en veilig. Elke wijk heeft een

plint van een flatgebouw, de sportkantine

leeft, woont, vermaakt je, leert, sport

wijkveiligheidsaanpak op maat.

of een bankje op straat.

speelt op straat en ontmoet elkaar. Voor

Een tweede voorwaarde naast veilig is

Een vierde voorwaarde is de beheersing

ieder mens is het belangrijk om gezien te

dat men zich ook vrij voelt. Vrij om te zijn

van de taal om mee te doen in onze samen-

worden, ergens bij te horen en ertoe te

wie je bent, mee kunnen doen in de wijk.

leving. Of je nu uit het buitenland komt of

doen. Deze ontwikkellijn is daarom gericht

Niemand wordt uitgesloten, voor ieder-

hier geboren bent of om wat voor reden

op de sociale cohesie in de wijk. Zorgen

een is er ruimte om te leven en te wonen.

dan ook niet de taal machtig bent.

dat bewoners naar elkaar omkijken en een

Discriminatie is onacceptabel.

En we willen weer dat bewoners trots zijn

en werkt er. Je doet er boodschappen,

schouder bieden als het nodig is. En dat

op hun wijk door initiatieven te steu-

je je vrij voelt om te zijn wie je bent. Een

Ten derde willen we ons met elkaar ver-

nen om de wijk een leuke en fijne plek te

eerste voorwaarde daarvoor is altijd: veilig-

bonden voelen in plaats van de anonimiteit

maken. Trots betekent je verantwoordelijk

heid. Veiligheid creëer je door enerzijds te

en eenzaamheid. Mensen hebben be-

voelen voor het wel en wee in de wijk en de

handhaven en anderzijds door een veilige

hoefte aan continuïteit, aanwezigheid en

bewoners. Trots omdat je wijk positief in

omgeving te stimuleren. Veilig doordat

informaliteit in hun contacten. We willen

het nieuws komt, omdat je er met plezier

criminaliteit wordt aangepakt en hufterig

daarom ontmoetingsplaatsen creëren in de

leeft.

en asociaal gedrag niet worden geaccep-

wijk om die relaties op te bouwen. Naast

teerd. Zo voorkomen we verloedering van

de wijkcentra waar iedereen al gebruik van

de buurt en voel je je veilig op straat. En als

kan maken zijn ontmoetingsplekken plek-

het mis is dan pakken we het samen op:

ken waar bewoners elkaar treffen van in de

2

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

7

Alle jongeren kunnen zich ontwikkelen in een cultuur waarin de persoonlijke ontwikkeling centraal staat en alle bewoners die dat kunnen zijn aan het werk of doen op een andere manier mee.

Iedereen onderstreept het belang van een

Rolmodellen uit het echte leven werpen

mee samenwerken, maar het betekent

goede opleiding. Goed betekent voor ons

een blik op de toekomst voor de kinderen

ook dat wij ondernemers gaan stimuleren

naast excellent onderwijs, ook dat alle kin-

uit hun wijk. Andere bewoners springen bij

om zich te vestigen rond Arnhem en in de

deren de vrijheid hebben om de opleiding

om kinderen te helpen bij hun ontwikkeling

wijken die zo veel mogelijk aansluiten bij de

te doen die zij willen en aankunnen. En om

en toegang te geven tot hun netwerken.

capaciteiten van de bewoners. We werken

aandacht te hebben voor de persoonlijke

Waarbij scholen betrokken zijn bij de wijk

samen met buurtbaanbedrijven en andere

ontwikkeling om je staande te kunnen

en een centrale rol innemen als het gaat

wijkbedrijven. We creëren buurtwerkplek-

houden en voor jezelf op te komen. Je

om leren in de wijk. Scholen zijn daarom

ken in de wijken zoals buurtconciërges.

talenten te kunnen ontplooien. We stellen

langer open, maken met bewoners en an-

Niet voor iedereen is er immers plek op de

ons een pedagogische wijk voor waarbij

dere professionals naschoolse activiteiten

hedendaagse arbeidsmarkt met haar vele

ouders betrokken zijn en hun kind kunnen

in sport, spel en cultuur en zijn verbonden

eisen. We willen de spiraal van generatie-

ondersteunen op hun niveau, eventueel

met Arnhemse ondernemers en in het

werkeloosheid doorbreken: niet werken

met begeleiding en coaching. Betrokken

bijzonder met de bedrijven en organisaties

is niet meer normaal, tenzij je een goede

ouders, doordat ze weten hoe het gaat met

in hun wijk.

reden hebt omdat het niet gaat. Dan wordt

hun kinderen op school, maar ook doordat

er gekeken wat iemand wel kan betekenen

ze meedoen op school door over hun leven

Die ondernemers zijn ook van belang

voor de wijk of de stad. Voor iedereen is het

en werk te komen vertellen of activiteiten

om ervoor te zorgen dat bewoners werk

van belang om niet aan de zijlijn te staan,

te organiseren.

vinden in hun stad. Dat gaat natuurlijk

maar om mee te doen.

om bestaande werkgevers waar we al veel

3

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

8

Iedere bewoner kan rondkomen, en leeft gezond - zowel fysiek als mentaal.

Arnhem-Oost heeft de ambitie om de voor-

schulden, er zijn genoeg mensen die geen

wordt vergroot. De openbare ruimte wordt

waarden te creëren voor een goede sociale

schulden hebben maar wel de eindjes aan

zodanig ingericht dat fysiek bewegen

basis. Het uitgangspunt is dat bewoners

elkaar moeten knopen.

financieel en sociaal redzaam zijn. Wie kan

wordt bevorderd. Minder ruimte voor verkeer meer ruimte voor de mens. In elke wijk

rondkomen heeft geen dagelijkse stress.

Hoewel we in de wijk gaan voor sociale

wordt een aantal fysieke locaties ontwik-

Stress zorgt er voor dat mensen van dag

stijging, moeten we eveneens erkennen

keld tot een multifunctionele park of straat

tot dag gaan leven en niet meer in de toe-

dat het al heel mooi is als het leven van veel

die ruimte biedt aan ontmoeting, scholing,

komst kijken. Het vernauwt je wereld en

mensen stabieler kan worden. Hier is hulp

cultuur, bewegen en sporten.

je mogelijkheden. Er liggen veel oorzaken

bij zich staande houden en voorkomen van

ten grondslag aan stress. Geldzorgen is een

terugval de opgave. We zorgen daarom

De plus van Arnhem-Oost zit in het steeds

van de belangrijkste. Stress van schulden,

voor de beste professionals in kwetsbare

gezamenlijk oppakken met andere ont-

stress om de huur te kunnen betalen en

wijken die aansluiting weten te vinden bij

wikkellijnen. Het gebruik maken van alle

daarmee een dak boven het hoofd. We

de bevolkingssamenstelling van de wijk.

contactmomenten met bewoners om naar

zetten daarom fors in op het terugdringen

Tweetaligheid, kennis van verschillende

elkaar om te zien en te vragen hoe het

van schulden. Dat doen we door achter

achtergronden en het streetwise zijn in de

gaat en daarmee sociale problematiek aan

de voordeur te komen als we een straat of

frontlinie van het werk zijn kwaliteiten die

te pakken als het wordt aangetroffen. Op

woningen fysiek aan te pakken. We gaan

we vragen van onze sociale werkers.

deze manier willen we ook de ‘zorgmijders’

dan proactief met de bewoners aan de

en de bewoners van wie we het niet weten

slag om ze een goede start in hun nieuwe

In een gezond leven staat bewegen en een

bereiken. Elk fysiek project in Arnhem-Oost

of opgeknapte woning of buurt te geven.

gezond levenspatroon centraal. Het aan-

gaat gepaard met een achter-de-voor-

Rondkomen heeft niet alleen te maken met

bod van advies op gezond levenspatroon

deur-aanpak.

4

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

9

In Arnhem-Oost is het opgroeien en leven in kwalitatief goede woningen in een prettige en veilige openbare ruimte. In heel Arnhem-Oost moeten kwalitatief

ter-de-voordeur-aanpak en de ontwikkeling

om het fysiek verbinden van gebieden voor

goede woningen staan. De fysieke opgave

van de openbare ruimte. De ambitie is dat

de bewoners.

van Arnhem-Oost moet bezien worden

elk fysiek verbetertraject wordt gevolgd

vanuit de verstedelijkingsopgave en de ont-

door een sociale uitvraag bij de bewoners.

Het uitnodigen door de omgeving te

wikkelingen die al gaande zijn. Kansenge-

En in het vervolg wordt gestuurd op diffe-

verfraaien en op buurt of wijkniveau be-

lijkheid bevorderen vanuit het oogpunt van

rentiatie van bewonerssamenstelling. De

paalde voorzieningen te treffen. De vierde

wonen en openbare ruimte heeft als basis

problematiek in de particuliere woningvoor-

ontwikkeling is dat wijken steeds meer

het zorgdragen voor goede woningen. De

raad wordt aangepakt door: het tegengaan

ook de werkplek van de 21e eeuw worden.

woonbeleving moet bijdragen aan de fysie-

van rotte kiezen en huisjesmelkers en het

Dit impliceert in eerste instantie dat er in

ke en mentale gezondheid van inwoners.

stimuleren van samenvoegen en andere

de verdichtende wijken meer ruimte voor

woningverbeteringen. Dat kan ook bete-

voetgangers, meer zitgelegenheden, meer

De ambitie is dat elke bewoner prettig

kenen dat een fysiek project wordt gestart

groene gebruiksruimten, meer ruimte voor

woont in een wijk die bij hem past. Dat

vanuit de sociale opgave en noodzaak. De

bewegen en urban sports zal zijn. Dit houdt

betekent dat er goed gekeken moet worden

Arnhem-Oost aanpak kan hier versterken

in dat er minder ruimte voor verkeer in de

naar de samenstelling van het woningaan-

door voorfinanciering van onderdelen van

wijk zal zijn. In tweede instantie betekent

bod. Waar nodig is dat ook het differentië-

projecten of door ‘onrendabele toppen’

dit dat een zorgvuldige (her)schikking van

ren van woningaanbod ter bevordering van

van projecten te financieren. Andersom

publieksfuncties, bedrijfspanden en andere

diversiteit aan inkomensgroepen, veiligheid,

betekenen de fysieke opgaves kansen om nu

werkruimten verlangd wordt. De buurt

sociale cohesie en de kans om in de eigen

de sociale en fysieke opgave aan elkaar te

is niet meer alleen een woonbuurt. Het is

wijk door te groeien. Met het oog op de

koppelen.

ook een plek om te werken, voor vrije tijd

toekomst zal er straks meer behoefte zijn

en zorgfuncties, zoals scholen, sporten en

aan eenpersoonswoningen dan aan een-

De wijken krijgen een steeds belangrijkere

gezinswoningen. En vanuit het licht om de

rol in de stad: als sociale ontmoetingsruim-

samenstelling van de wijk meer te mengen

te zijn ze al in opkomst en waar mogelijk

Door al deze ingrepen komen de vijf wijken

tussen hoog en laag opgeleid zal ook daar

zal Arnhem-Oost dat versterken. Daarbij

in 18 jaar tijd meer in balans, worden de

het aanbod op moeten worden aangepast.

is het van belang dat het goed toeven is

woonmilieus verbeterd, en worden de

En daarnaast zijn er in alle wijken nog wo-

in Arnhem-Oost. Dat betekent een veel

doelen in het sociale en veiligheidsdomein

ningen en buurten die toe zijn aan renovatie

groenere leefomgeving: mooi openbaar

ook door fysieke ingrepen ondersteund.

of sloop om zo een betere en duurzame

groen met een meer klimaatbestendige in-

De WOZ-waarde van alle woningen zal in

woningvoorraad op te bouwen.

richting. Een derde ontwikkeling is de trend

18 jaar tijd naar het Arnhemse gemiddelde

om meer te bewegen. De openbare ruimte

groeien.

Met de woningcorporaties wordt in meer-

wordt een speelveld dat moet uitnodigen

jarige plannen parallel gestart met ach-

en verleiden om te bewegen. Dat vraagt

kinderopvang.

De Arnhem-Oost-aanpak onderscheidt zich, naast de genoemde ambities en ontwikkellijnen, door een ‘doorbraakhouding’. We willen vanuit de Arnhem-Oost-aanpak steeds versnellen, intensiveren, of doorbreken. Hieronder wordt uiteengezet wat we daaronder verstaan.

Versnellen

Intensiveren

Doorbreken

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

Doorbraakhouding Arnhem-Oostaanpak

10

11

Onorthodoxe oplossingen

Gebiedsgericht

dering. Meer richting, met z’n allen voor

We gaan zorgen voor een doorbraak in

We focussen op Arnhem-Oost als één

een probleem en een oplossing gaan. Niet

plaats van dat we (alleen) doorgaan met

gebied op zich, maar ook op specifieke

berusten, maar buiten structuren denken

waar we mee bezig zijn. Dat wil niet zeg-

gebieden in de wijk waar we alle invalshoe-

als dat beter is, binnen bestaande structu-

gen dat er geen goede dingen gebeuren

ken bijeen brengen van fysiek tot sociaal,

ren als dat kan en altijd met de bestaande

in Arnhem-Oost. Er zijn talloze prachtige

van veiligheid tot onderwijs en werk. We

wijkstructuren en de bewoners in beeld.

initiatieven in de wijken. Daar sluiten we

kijken dáár, in die omgeving, hoe en met

op aan, en dat wat goed gaat, gaan we

wie we de wijk beter maken voor de bewo-

versnellen en intensiveren - met een slag-

ners. Iedere wijk is uniek in haar kansen en

vaardige drang naar effect. Maar vanuit

opgaven.

de Arnhem-Oost Aanpak zullen we altijd

Groot denken, klein beginnen: vertrouwen herstellen door lange en korte termijn te verbinden Wat de aanpak van Arnhem-Oost uniek

denken: wat is er nodig? Hoe kan het óók?

De schakel in een lange keten

maakt, is het langetermijnperspectief

Wat is de onorthodoxe oplossing waar

We beseffen dat het niet om de gemeente

van 18 jaar. Dat nodigt uit tot een andere

een wijk naar snakt? Of een voor de hand

draait - wij zijn een schakel in een langere

manier van denken en kijken naar oplossin-

liggende aanpak, waar normaal gespro-

keten - maar wij hebben als overheid wel

gen. Het maakt oplossingen mogelijk die

ken geen geld voor is. We staan open voor

een belangrijk verantwoordelijkheid om te

veel verder in de tijd liggen. Oplossingen

andere invalshoeken, kleine projecten

zorgen dat de voorwaarden voor gezond en

voor de vraagstukken die er liggen kosten

met vernieuwende inzichten en houden

goed leven in al onze wijken worden gerea-

tijd en zijn ook niet uitgekristalliseerd, er

zoveel mogelijk opties open om het goede

liseerd. Wij pakken daarbij onze rol om aan

moet ruimte zijn om na te denken en te

te kunnen doen. Verandering is niet een

te jagen, te ondersteunen en regie te voe-

experimenteren. Ook voor het bouwen van

vraag van meer controle, maar van het

ren in die wijken waar ingrijpen nu nodig is

netwerken die het verschil maken moet je

veranderen van denkbeelden door nieuwe

vanwege de urgentie van de problematiek

tijd en het vertrouwen hebben dat het niet

verbindingen. Traditionele denkbeelden

waar bewoners mee te kampen hebben.

een aanpak is die elke 4 jaar ter discussie

stellen wij ter discussie, waarbij we nadruk-

Voor die doorbraak is het noodzakelijk dat

staat.

kelijk samenwerken en leren binnen de 16

de overheid ingrijpt. Dat doen wij samen

stadsvernieuwingsgebieden die Nederland

met al onze partners en altijd in het belang

Maar belangrijk is: we wachten niet af.

kent. Onze aanpak is op die manier weer-

van onze inwoners. Oplossingen zijn inte-

Omdat we een nieuwe generatie centraal

baar door wendbaarheid. Niet leunen op

graal omdat dit nodig is voor het forceren

stellen, mogen we geen moment verspil-

wat kan, maar met elkaar doen wat nodig

van een doorbraak. En de oplossingen zijn

len. Niet alleen voor korte termijn winst

is en pas stoppen als het resultaat er is. Dit

niet altijd even makkelijk. Het gesprek

of effect, maar juist nu beginnen in de

betekent ook ruimte voor ogenschijnlijk

daarover gaan we nooit uit de weg.

wetenschap dat ingrijpen ook nu noodza-

kleine veranderingen, zeker als deze uit

kelijk is. En ook nu al laten zien dat onze

de wijk zelf komen, hebben deze vaak een

Normverandering

commitment voor de lange termijn is. Dat

groot effect, vanwege het vergoten van

De Arnhem-Oost-aanpak wil daarnaast

is ook belangrijk voor de relatie overheid –

sociale cohesie, betrokkenheid en hande-

bijdragen aan een normverandering. Door-

inwoner: bewoners van deze wijken voelen

lingsperspectief.

breken dat je omgeving je tegenhoudt als

zich vaak niet gezien en niet gehoord door

je er iets van wilt maken. En ook normali-

de overheid. Een stevige betrokkenheid nu

Integrale aanpak als katalysator

seren: beter weten in te spelen op elkaars

kan alleen maar het vertrouwen herstellen

Een doorbraak vraagt om een integrale

gedrag in plaats van etiketten te plakken.

als de inwoners zien dat het niet voor even

aanpak met bewoners, onderwijs, onder-

Geen afhankelijkheid van instanties en

is, maar voor de lange termijn. Het is van

nemers en andere partners. Een integrale

systemen, maar mensen grip geven op hun

groot belang dat zij nu snel zien wat dat

aanpak is nodig om te voorkomen dat

eigen leven en vrijheid om daarin je eigen

betekent in hun leven en niet alleen op

de oplossing voor het ene probleem een

keuzes te maken. Daar waar de energie

papier. Groot denken, klein beginnen. Op

vergroting van het andere probleem wordt.

zit - daar waar mensen er iets van willen

de korte termijn het perspectief verbinden

Maar dit vraagt ook dat de aanpak van

maken -, dat willen we stimuleren. En al

met concrete resultaten, op de middel-

deze complexe problemen vanuit integraal

die prachtige initiatieven in de wijk willen

lange termijn verbeteren om op de lange

perspectief veel robuuster is en we meer

wij ondersteunen en verbinden met elkaar.

termijn fundamenteel te veranderen.

impact maken. Arnhem-Oost is in die

Een breed en fijnmazig netwerk van alle

zin een katalysator om de verschillende

initiatieven en actieve wijkbewoners is een

Bewonersparticipatie

beleidsterreinen en het wijkgericht werken

grote meerwaarde en zorgt voor een sterk

Een aanpak zoals de Arnhem-Oost-aanpak

in relatie tot elkaar te brengen. Als alle

ecosysteem dat als basis dient voor het

kan niet zonder inbreng van bewoners,

disciplines en bewoners met elkaar over

versterken van een wijk. Met her- en erken-

ondernemers en andere partners in de

een onderwerp tot oplossingen komen,

ning van de diversiteit van de wijken in Arn-

wijken van Arnhem-Oost, en breder in de

breng je focus aan en kun je uitzonderingen

hem-Oost. Dat betekent ook wat voor onze

stad. De directe betrokkenheid van de wijk

maken.

eigen professionals: de Arnhem-Oost-aan-

bij de Arnhem-Oost-aanpak past ook in een

pak dwingt tot meer integraliteit, een

lange Arnhemse traditie van bewonerspar-

combinatie van sociale en fysieke veran-

ticipatie.

Arnhem-Oost is een kans om de stad en vijf wijken in het bijzonder een grote impuls te geven. Meer sociale cohesie, excellent onderwijs, meer werk, minder zorgen en plezierig wonen. Meer kansengelijkheid voor iedereen en in het bijzonder de jeugd in deze wijken. Zij zijn immers de generatie over 18 jaar die dan met recht kunnen zeggen: wij hebben de kansen gehad en gepakt. Dat vraagt om de uitgangspunten van de Arnhem-Oost-aanpak samen met bewoners en andere partners steeds te vertalen in concrete plannen en projecten. Dat vraagt (altijd) om nu actie te ondernemen. Een kans omzetten in doen - daar is energie, steun en een langdurig commitment van bewoners en vele partners voor nodig. Wij vragen u om met ons die kans te verzilveren en om de schouders er onder te zetten.

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

Nawoord

12