Beantwoording technische vragen van de fractie VVD, d.d. 10-12-2024

Van: Pim Elshof Verstuurd: dinsdag, december 10 Aan: Nicky Eppich Onderwerp: RE: Vraag n.a.v. bespreking criteria waardevolle bomen

Goedemiddag Nicky,

Hieronder de beantwoording van deze technische vragen. Dat doen we in de vorm van een tijdslijn en bijgevoegde stukken. Amendement 21A25g is op de raadsvergadering van 24 november 2021 aangenomen. In dat amendement is criteria 4, 5 en 6 komen te vervallen met als aanvulling dat de bestaande waardevolle particuliere bomen die status behouden.

Het geamendeerde raadsvoorstel is op 24 november 2021 niet aangenomen vanwege stakende stemming.

Na de raadsvergadering heeft de wethouder op 6 december 2021 bijgevoegde memo aan de raad verstuurd. Hieruit blijkt dat aan het geamendeerde raadsvoorstel er juridische uitvoerbaarheidsrisico’s kleven.

In de periode december 2021 en januari 2022 is er ambtelijk technisch overleg geweest met verschillende raadsleden. Het memo van 28 januari 2022 is weergave van dit technisch overleg. Het technisch overleg had ten doel om te kijken hoe een amendement zo konden worden geformuleerd dat het juridisch uitvoerbaar zou zijn. Gericht op het behoud van de bestaande waardevolle particuliere bomen.

Uiteindelijk bleek dat het geamendeerde raadsvoorstel niet opnieuw kon worden geamendeerd. Dit omdat het raadsvoorstel op 24 november 2021 al in stemming was gebracht. Op 17 februari 2022 is het raadsvoorstel opnieuw in stemming gebracht en verworpen.

Voor eventuele aanvullende vragen bel of mail gerust.

Met vriendelijke groet, Pim Elshof

P.B.M. (Pim) Elshof MSc Postadres: Postbus 9029 6800 EL Arnhem Bezoekadres: Eusebiusbuitensingel 53 6828 HZ Arnhem

Jr. bestuursadviseur

Beleidsdomein Fysieke leefomgeving

Cluster Strategie, Beleid en Regie

Vakgroep Ruimtelijke Juridische zaken

Internet www.arnhem.nl

AANGENOMEN

Gemeenteraad Arnhem Bij elkaar op

24 november 2021

Bij de bespreking van

Criteria waardevolle particuliere bomen

Wijzigingsvoorstel van

Steffenie Pape - VVD Maarten Venhoek - D66 Klaartje Koorn - CDA Lea Manders - Arnhem Centraal Baas in eigen tuin deel 2

Titel van het wijzigingsvoorstel Nummer Zaaknummer

21A52g 559892

De volgende raadsleden stellen/het volgende raadslid stelt de volgende verandering voor:

Criteria 4, 5 en 6 te verwijderen uit het voorstel. En toe te voegen aan het besluit: Dat de huidige lijst met waardevolle bomen gehandhaafd blijft.

Toelichting: Tijdens de behandeling van het Bomenplan Arnhem op 19 februari 2020 is het amendement ‘Baas in eigen tuin aangenomen’. De manier waarop de criteria in dit voorstel ‘Criteria waardevolle particuliere bomen’ zijn benoemd doet geen recht aan dat aangenomen amendement. Door criteria 4, 5, en 6 te verwijderen blijft de uitgesproken wens van de raad staan dat mensen zelf kunnen beslissen wat ze doen in hun tuin, tenzij het om een boom gaat met Dendrologische waarde, een bijzondere verschijningsvorm of een cultuurhistorische waarde. In een aanvullende motie wordt specifiek aandacht besteed aan de gebieden met hittestress. Steffenie Pape - VVD Maarten Venhoek - D66 Klaartje Koorn - CDA Lea Manders - Arnhem Centraal

Memo Datum

: Vrijdag 28 januari 2022

Aan

: Steffenie Pape, Maarten Venhoek, Klaartje Koorn

Van

: Marcel Wenker, Pim Elshof, Marion Kasteel

Betreft

: Adviesmemo criteria waardevolle particuliere bomen n.a.v. aangenomen amendement 21A52g

Bomenplan Eén van de doelen van het door de gemeenteraad vastgestelde Bomenplan is om bomen beter te beschermen. Daarom vermeld het Bomenplan voor welke bomen een kapvergunning nodig is. Voor particulieren is het zo dat bomen beschermd kunnen zijn via het vigerende bestemmingsplan – of via het nog in wettelijke regels uit te werken Bomenplan. De regels uit het Bomenplan worden dit jaar verwerkt in een omgevingswet-proof facetbestemmingsplan: het Facetplan Groen en Bomen aanvulling. Hierover bent u per raadsbrief geïnformeerd, raadsbrief zaaknummer 577067 d.d. 1 juni 2021. Particuliere bomen zijn als volgt beschermd: (of-of-of) • • •

Via de vigerende bestemmingsplannen Percelen ≥ 1000m² als de boom een omtrek heeft van ≥80cm op 130cm hoogte Als de boom op de lijst waardevolle particuliere bomen staat

Raadsvoorstel criteria waardevolle particuliere bomen & Amendement 21A52g De vraag is gesteld of het aangenomen amendement 21A52g met een kleine wijziging ervoor kan zorgen dat de huidige 463 waardevolle particuliere bomen hun beschermde status behouden en dat er een juridisch waterdicht stuk ligt. De indieners van het amendement denken dat dit mogelijk is door criteria 1, 2, en 3 uit het raadsvoorstel te behouden als voorwaarden voor een waardevolle particuliere boom, en deze aan te vullen met een leeftijdscriteria van ≥ 70 jaar. (Bijv. in de vorm van een 4e criteria). Analyse Om deze vraag te beantwoorden is uitgezocht of er bomen afvallen van de huidige lijst onder bovengenoemd voorstel. In de oude criteria zit een opbouw van markant naar monumentaal waarbij leeftijd een rol speelt. Onder de oude criteria kan bijvoorbeeld een 50 jaar oude boom al de status “waardevol” hebben. Door in het voorstel van de indieners van het amendement, van criteria 6 alleen de leeftijd ≥ 70 jaar eruit te halen en mee te nemen naar een aangepast voorstel, valt 16% van de huidige waardevolle particuliere bomen af. Uit de analyse blijkt dat er uiteindelijk 75 van de 463 bomen niet meer gaan voldoen aan de criteria en dus niet meer waardevol zouden zijn.

Openbare Ruimte - Programmeren

1

Het gevolg hiervan is dat deze bomen niet meer kapvergunning plichtig zijn. Een tweede gevolg is dat de gemeente geen BVC (Boom Veiligheid Controle) meer uitvoert en geen beheeradvies meer geeft voor deze particuliere bomen. Advies In het voorstel van het college is onder criteria 6 naast de leeftijd vooral ook gekeken naar de omvang van de boom (kroon of stam). De bedoeling hiervan is om naast oude bomen, juist ook bomen met grote kronen of dikke stammen te beschermen, want dat soort exemplaren voegen juist veel waarde toe aan de leefomgeving omdat ze optimaal in staat zijn tot het leveren van ecosysteemdiensten1. Door in het voorstel van het college criteria 6 op deze manier te formuleren is dit criteria meetbaar en objectief (een kroon ≥10m of een stamomtrek ≥150cm of een leeftijd ≥70 jaar). Dit is een verbetering t.o.v. de oude criteria waarin gesproken wordt over beeldbepalendheid; wat een subjectief begrip is. Tijdens het debat bij de vaststelling van het Bomenplan in de gemeenteraad, is door de raad regelmatig uitgesproken en gevraagd aan het college met objectieve en meetbare doelstellingen en criteria te komen. Een optie is om alsnog geheel criteria 6 wel mee te nemen in het nieuwe amendement, maar dan bijvoorbeeld in aangepaste vorm.

De vrees van de indieners is dat er vele particuliere bomen een beschermde status krijgen en bewoners belast worden met een vergunningprocedure. Deze vrees kan worden weggenomen door criteria 6 wel te handhaven, maar de voorwaarden iets strenger te maken (bijv. een grotere kroon of dikkere stam). De verwachting is dat het merendeel van de huidige waardevolle particuliere bomen dan hun beschermde status behouden. Dit is een inschatting om dat wij nu niet weten of en hoe het amendement hierop wordt aangepast. Het nadelige gevolg dat de gemeente geen BVC meer gaat uitvoeren bij de particuliere bomen die hun beschermwaardige status verliezen en van de lijst afvallen, kan worden ondervangen als de raad een voorstel aanneemt waarin voor de particuliere bomen die gaan afvallen van de beschermwaardige bomenlijst, ongeacht het verlies van hun beschermwaardige status, de gemeente alsnog de BVC blijft uitvoeren. Wij kunnen u geen advies geven over het formuleren van een juridisch sluitende motivatie in een aangepast amendement, waarom bestaande waardevolle particuliere bomen toch moeten worden behouden als waardevolle particuliere bomen terwijl ze niet meer voldoen aan de criteria, omdat wij hier geen (juridische) mogelijkheden voor zien.

1 Ecosysteemdiensten zijn functies van bomen zoals luchtzuivering, Co2 vastlegging, waterberging,

bevorderen fysieke en mentale gezondheid, biodiversiteit, verkoeling, leef- en omgevingskwaliteit

Openbare Ruimte - Programmeren

2

Memo Datum

: Maandag 6 december 2021

Aan

: Gemeenteraad

Van

: Wethouder Bouwkamp

Betreft

: Juridische memo criteria waardevolle particuliere bomen n.a.v. besluitvormende raadsvergadering 24-11-2021

Het door uw gemeenteraad vastgestelde Bomenplan in maart 2020 geeft aan dat de criteria, voor Waardevolle Particuliere Bomen zoals die in 2014 zijn ingevoerd, worden aangepast en uitgebreid waarin het Boom Kwaliteitsteam Arnhem een adviserende rol heeft. De raad heeft het college gevraagd om nieuwe objectieve meetbare criteria voor Waardevolle Particuliere Bomen met als doel deze belangrijke bomen te beschermen. Bij het opstellen van de nieuwe criteria hebben de oude criteria uit 2014 gediend als uitgangssituatie. In antwoord op de raadsbehandeling van 15-09-2021 van deze nieuwe criteria is de raad per technische memo aanvullend geïnformeerd. In het raadsvoorstel wat ter besluitvorming voorligt, zijn de oude criteria beter uitgewerkt, objectiever en meetbaar gemaakt en aangevuld met criteria voor biodiversiteit en hittestress. Het Boom Kwaliteitsteam Arnhem heeft aan het college een advies uitgebracht. Het college heeft hiermee invulling gegeven aan amendement 20A08/ 316242 op het Bomenplan. Tijdens de besluitvormende vergadering van 24-11-2021 is amendement 21A52 g aangenomen, inhoudende: “Criteria 4, 5 en 6 te verwijderen uit het voorstel.

En toe te voegen aan het besluit: Dat de huidige lijst met waardevolle bomen gehandhaafd blijft.” Eerder heeft het college besloten dat de lijst met waardevolle particuliere bomen zal worden vertaald naar een Omgevingswet-proof facetbestemmingsplan. Ook hierover bent u per raadsbrief geïnformeerd raadsbrief zaaknummer 577067 d.d. 1 juni 2021. Tegen een facetplan is het mogelijk om een zienswijze in te dienen en daarna in beroep te gaan. Dus ook tegen de aanwijzing van de waardevolle bomen die nu op de huidige lijst staan wanneer zij onderdeel uit gaan maken van het facetplan. In het raadsvoorstel wordt gemotiveerd wat de nieuwe criteria zijn en waarom. Het amendement maakt een scheiding tussen waardevolle particuliere bomen van voor en na het raadsbesluit, zonder dat dit onderscheid inhoudelijk beargumenteerd wordt. Dit kan niet goed juridisch verankerd worden en past niet in het geschetste traject van het Omgevingswet-proof facetbestemmingsplan. Daarmee wordt niet voldaan aan de beginselen van behoorlijk bestuur. Er is sprake van onduidelijke regelgeving die juridisch niet waterdicht is.

Concluderend kunnen we daarom het volgende stellen: Het zorgvuldigheidsbeginsel (deugdelijke besluitvorming) en motiveringsbeginsel (waarom oude waardevolle bomen behouden en nieuwe vergelijkbare bomen niet) en rechtszekerheidsbeginsel (consequent zijn, zie ook motiveringsbeginsel), zijn hier in het geding. Daarnaast kan er sprake zijn van rechtsongelijkheid als een boom niet meer in aanmerking komt als waardevol op grond van de nieuwe criteria maar een soortgelijke boom al wel op de oude lijst stond.

Openbare Ruimte - Programmeren

1