Beantwoording Art. 44 vragen inzake 'Schriftelijke vragen over de raadsbrief Behoud en continuïteit Stichting EcoVrede', d.d. 03-06-2026

Aan de leden van de raad

Datum

: 3 juni 2026

Zaaknummer

2026 :juni 5077134

Contactpersoon

: S. Meijs/B. Groenenberg

Telefoonnummer

: 06-15585729/06-43275435

Onderwerp: Schriftelijke vragen art. 44 Rvo over ‘EcoVrede’

Geachte voorzitter en leden, Het raadslid G. Elfrink van de fractie SP heeft ons op 28 april 2026 schriftelijke vragen gesteld over ‘de raadsbrief ‘Behoud en continuïteit Stichting EcoVrede’ - waarom dreigt het college EcoVrede per 1 mei 2026 op straat te zetten ondanks raadsbesluiten, toezeggingen en onze recente vragen over de Wet Markt & Overheid?’. Met deze beantwoording gaan wij in op die vragen. Wij hebben uw raad de afgelopen periode meerdere keren geïnformeerd over de situatie rond EcoVrede, onder andere met de raadsbrief van 17 april 2026 en de beantwoording van eerdere vragen van de fractie PRO. Daarbij hebben wij ook toegelicht hoe de zoektocht naar passende huisvesting is verlopen en waarom die (tot nu toe) geen haalbaar resultaat heeft opgeleverd. EcoVrede moet de locatie aan de Middachtensingel verlaten vanwege een onomkeerbare woningbouwontwikkeling. Tegelijkertijd hebben wij, samen met EcoVrede, geen alternatief kunnen vinden dat past binnen de financiële en ruimtelijke kaders die uw raad heeft gesteld. Daarmee blijkt het raadsbesluit van december 2023 in de praktijk niet uitvoerbaar. 1.

Waarom dwingt het college EcoVrede per 1 mei 2026 tot vertrek terwijl het college heeft verzuimd een passende locatie te regelen om het behoud van Ecovrede te waarborgen conform de besluiten van de raad? Het college dwingt EcoVrede niet tot vertrek uit onwil of gebrek aan waardering. We staan voor de moeilijke realiteit dat een tijdelijke locatie moet worden vrijgemaakt voor woningbouw, terwijl ondanks jarenlange inspanningen geen passend en betaalbaar alternatief beschikbaar is gekomen. EcoVrede maakt sinds 2019 gebruik van de locatie aan de Middachtensingel 1. Vanaf het begin was duidelijk dat dit een tijdelijke huisvesting betrof vanwege de geplande, noodzakelijke en urgente woningbouwontwikkeling op deze plek. Met het vaststellen van de gebiedsvisie Presikhaaf 3 in 2024 heeft de gemeenteraad deze ontwikkeling opnieuw bevestigd en besloten.

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 3 juni 2026 : 5077134 :2

De woningbouw op deze locatie maakt deel uit van afspraken met het Rijk en de provincie binnen de NOVEX/Spoorzone-opgave. Verder uitstel is daardoor niet langer mogelijk zonder risico op vertraging van de woningbouw, het nakomen van de verplichtingen en het mislopen van belangrijke bijdragen van Rijk en provincie. Daarnaast is de behoefte aan nieuwe woningen in Arnhem groot en urgent. Wij realiseren ons dat EcoVrede een maatschappelijke betekenis heeft voor een groep kwetsbare Arnhemmers. Juist daarom hebben wij ons de afgelopen jaren samen met EcoVrede intensief ingespannen om vervangende huisvesting te vinden. Daarbij zijn verschillende locaties onderzocht. Helaas is het binnen de door de gemeenteraad vastgestelde financiële en ruimtelijke kaders niet gelukt een geschikte, duurzame en betaalbare locatie beschikbaar te krijgen. De druk op maatschappelijke huisvesting neemt in Arnhem steeds verder toe. Niet alleen EcoVrede, maar ook andere maatschappelijke initiatieven ervaren hoe moeilijk het is om passende ruimte te vinden in een groeiende stad waar woningbouw, zorg, onderwijs, cultuur, economie en natuur allemaal aanspraak maken op dezelfde schaarse ruimte. Dat neemt niet weg dat wij begrijpen hoe pijnlijk deze uitkomst is voor EcoVrede en voor de mensen die van de activiteiten afhankelijk zijn.

2. Erkent het college dat het daarmee een acute noodsituatie creëert voor een essentieel maatschappelijk initiatief? We erkennen dat het verplichte vertrek van EcoVrede, zonder dat er direct een alternatief beschikbaar is, ingrijpende gevolgen heeft voor de organisatie en voor de inwoners die gebruikmaken van het aanbod en de activiteiten. Daarom willen wij, gezien de acute situatie, samen met EcoVrede versneld onderzoeken wat hun maatschappelijke meerwaarde is. Ontwikkelingen zoals de Transformatie Sociaal Domein en de nieuwe welzijnsregeling maken een herwaardering van maatschappelijke initiatieven noodzakelijk.

3. Erkent het college dat dit het einde van Ecovrede zou kunnen betekenen? Als EcoVrede op korte termijn geen huisvesting vindt, heeft dat inderdaad aanzienlijke consequenties voor de organisatie en de inwoners die gebruikmaken van het aanbod. Activiteiten zullen mogelijk niet kunnen doorgaan of alleen in aangepaste vorm of op kleinere schaal. De komende periode blijven wij EcoVrede daarom ondersteunen bij hun zoektocht. Wij hopen dat zij zo snel mogelijk een alternatieve locatie vinden. Gelet op het beschikbare budget vraagt dit om realistische verwachtingen: een nieuwe locatie zal naar alle waarschijnlijkheid aanzienlijk kleiner zijn.

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 3 juni 2026 : 5077134 :3

4. Waarom wordt vertrek niet uitgesteld totdat een passende (tijdelijke) huisvestingsoplossing is gevonden? Waarom kent het college geen prioriteit toe aan dit waardevolle initiatief voor de allerarmsten in Arnhem? Het gebruik van de locatie aan de Middachtensingel was vanaf het begin tijdelijk van aard. Alle gebruikers waren hiervan op de hoogte. Deze locatie viel onder leegstandsbeheer, waarbij gebruikers (onder wie EcoVrede) op basis van een bruikleenovereenkomst een opzegtermijn van één maand hebben. De planning van de woningbouwontwikkeling is de afgelopen jaren een aantal keer opgeschoven, waardoor EcoVrede uiteindelijk langer gebruik heeft kunnen maken van de locatie dan voorzien. Inmiddels is de ontwikkeling volledig voorbereid en is verder uitstel niet mogelijk. We lopen namelijk aan tegen belangrijke deadlines voor de realisatie van de woningbouw. Het gaat om de termijnen voor het afsluiten van de nutsaansluiting, de voorbereiding van de sloop en de voorbereiding van de openbare verkoop. In het kader van NOVEX en de Spoorzone zijn afspraken gemaakt over het aantal te realiseren woningen en wanneer deze opgeleverd moeten worden. Op basis van deze afspraken hebben we financiële middelen ontvangen vanuit Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en Nationaal Programma Arnhem-Oost. Verdere vertraging (zoals de afgelopen jaren wel is gebeurd) is niet mogelijk.

Dit zou betekenen dat het we afspraken met het Rijk niet nakomen, projectkosten verder oplopen én mogelijk verlies van financiële middelen. Én dat het nog langer duurt voordat we hier de 60 geplande woningen kunnen bouwen. Dat het niet is gelukt om passende huisvesting te vinden, betekent niet dat we het niet belangrijk vinden dat kwetsbare groepen de ondersteuning krijgen die nodig is. EcoVrede is één van de initiatieven die daaraan bijdraagt. We hebben dan ook tot het laatste moment alles in het werk gesteld en ook gehoopt om het raadsbesluit uit te voeren. Helaas is dit niet gelukt. Zoals bij vraag 3 aangegeven, blijven wij ons inzetten om samen met EcoVrede te bezien welke activiteiten op korte termijn, binnen de huidige beleidskaders, kunnen worden voortgezet en wat daarvoor nodig is.

5. Hoe kan het dat in december 2023 nog € 30.000 per jaar volstond voor huisvesting én activiteiten van EcoVrede, terwijl het college nu opeens structureel € 120.000 nodig acht? (…) De basis voor de € 30.000 vormt de Middachtensingel. Deze locatie viel onder leegstandsbeheer en dat betekent dat niet alle kosten worden doorberekend aan de gebruikers. De kosten die we dan niet in rekening brengen, komen ten laste van het Grondbedrijf. Leegstandsbeheer is altijd tijdelijk ter overbrugging. Dit zetten wij bijvoorbeeld in voor panden die ontwikkeld (gesloopt) worden en niet

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 3 juni 2026 : 5077134 :4

verhuurbaar zijn. Als verhuur wel mogelijk is, kiezen we daarvoor, omdat dan alle kosten aan de gebruikers worden doorberekend. Vanaf 2023 gingen we voor EcoVrede in de zoektocht vooral uit van ontwikkellocatie (van de gemeente of derden) of betaalbaar maatschappelijk vastgoed van de gemeente (zie Evaluatie afspraken ‘De waarde van EcoVrede’: daarin staat dat de aard van hun activiteiten beter bij past bij dit type locaties, dan bij panden op de commerciële markt). Het bedrag van € 30.000 is gebaseerd op een kostenraming uit 2021 voor een gebouw van ca. 500 m2 (zie raadsvoorstel ‘De waarde van EcoVrede’). Voor een pand vergelijkbaar met dat aan de Middachtensingel werd destijds een bedrag van ca. € 55 per m2 aannemelijk geacht. Dit bedrag van € 30.000 is voor EcoVrede tot op heden toereikend geweest. Voor de gemeente lagen de werkelijke kosten echter hoger. De gebruikers- en servicekosten (energie, water, beheer, onderhoud en belastingen en heffingen) worden bij leegstandsbeheer niet, of slechts gedeeltelijk, doorberekend. Het verschil werd tot nu toe gedragen door het Grondbedrijf en binnen de begroting opgevangen. Met de kennis van nu hadden we verhuur als basis moeten gebruiken voor de begroting. Dan worden alle kosten van de gemeente doorberekend en dat zou hebben geleid tot een aanzienlijk hoger bedrag.

In de praktijk is de afgelopen jaren gebleken dat het aantal locaties dat via leegstandsbeheer beschikbaar kwam, zeer beperkt was. Als ze er waren dan bleken ze uiteindelijk niet geschikt of moesten zij vanwege schaarste worden toegewezen aan andere initiatieven.

6. Kunt u een gedetailleerde kostenopbouw geven van de situatie zoals die in december 2023 aan de raad is voorgelegd versus de huidige berekening? (…) Zoals bij vraag 5 aangegeven is de € 30.000 gebaseerd op de Middachtensingel en op leegstandsbeheer. Zoals in het raadsvoorstel ‘De Waarde van EcoVrede’ aangegeven is bedrag dat EcoVrede nodig heeft voor de uitvoering van de activiteiten, gebaseerd op een gebouw van ca. 500 m2 en een bedrag van ca. € 55 per m2 (kostenraming 2021). De € 120.000 is gebaseerd op verhuur van een deel van de Witsenstraat. Bij verhuur worden alle kosten doorberekend. Voor de activiteiten (inclusief de daarvoor benodigde huisvesting) zou EcoVrede een subsidie van ca. € 120.000 aanvragen (zie onderstaand overzicht): Kosten (prijspeil 2025) Uitvoeringskosten Huur en heffingen Servicekosten en gas, water en licht Totaal

Bedrag € 20.000 € 57.000 € 43.000 € 120.000

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Toelichting Kosten die EcoVrede maakt Doorberekening gemeente Doorberekening hoofdhuurder aan gebruikers

Datum Zaaknummer Pagina

: 3 juni 2026 : 5077134 :5

Voor de Witsenstraat is ook de optie leegstandsbeheer onderzocht. Maar die viel uiteindelijk af vanwege het hoge exploitatietekort dat ten laste van het grondbedrijf zou komen en de termijn. Ruim € 100.000 jaarlijks voor een periode van 5-7 jaar.

7. Kunt u een volledig en gedetailleerd overzicht geven van alle onderzochte locaties? (…) Zie daarvoor bijlage ‘Onderzochte locaties initiatief EcoVrede’. Op deze lijst staan panden en locaties, die in de periode 2021 – 2026 zijn onderzocht. De locaties zijn afgevallen vanwege één of een combinatie van factoren zoals onvoldoende ruimte, een niet-passende bestemming, beperkingen op het gebied van verkeer en mobiliteit, combinatie van de verschillende gebruikers niet passend, hoge kosten of noodzakelijke verbouwingen zonder financiële dekking.

8. U vermeldt in de brief dat tijdelijke bebouwing “substantiële knelpunten” opleverde. (…) Waarom is deze oplossing niet gekozen? De ‘substantiële knelpunten’ verwijzen naar alle onderzochte locaties. Zie hiervoor de bij vraag 7 toegelichte redenen voor het uiteindelijk afvallen van locaties. Voor tijdelijke bebouwing, zoals een Romneyloods, geldt dat (zoals bij de vorige vraag aangegeven is) er geen grond beschikbaar was/is.

9. Waarom wordt geen gebruik gemaakt van de mogelijkheden onder de Wet Markt & Overheid? We hebben gewerkt binnen de kaders van de Wet Markt & Overheid. Voor meer informatie daarover verwijzen we naar de beantwoording van de artikel 44 vragen over de wet Markt en Overheid.

10. Waarom is de locatie aan de Witsenstraat (of een vergelijkbare locatie) niet in beeld gekomen of verder onderzocht? De locatie aan de Witsenstraat is juist nadrukkelijk onderzocht. Het was eind 2024 de enige overgebleven locatie. We hebben daarvoor twee opties verkend: zowel huur als leegstandsbeheer. Beide in combinatie met culturele ondernemers (zie ook het antwoord op vraag 6). De optie leegstandsbeheer viel af vanwege een groot jaarlijks tekort op de vastgoedexploitatie. Het zou dan ten laste komen van een bestemmingsreserve, die we alleen inzetten bij onverwachte tekorten en niet structureel voor het oplossen van niet gedekte exploitaties. De optie van verhuur viel af, vanwege het ontbreken van dekking voor de daarvoor benodigde middelen (zie het antwoord op vraag 6). Ook is op dit moment de combinatie van twee geheel verschillende typen huurders voor de beoogde hoofdhuurder niet uitvoerbaar.

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 3 juni 2026 : 5077134 :6

11. Waarom zet het college Ecovrede niet in als leegstandsbeheerder terwijl het college daarvoor wel in zee gaat met commerciële partijen? Op 21 juli 2021 is vastgesteld (argument 2.3: raadsvoorstel ‘De waarde van EcoVrede’) dat leegstandsbeheer voor EcoVrede niet een reële optie is. Gemeente werkt daarvoor samen met diverse leegstandbeheerders die zijn aangesloten bij het Keurmerk Leegstandsbeheer (KLB). Op 6 december 2023 hebben we u laten weten dat de rol van leegstandsbeheerder niet per se de rol is die EcoVrede zoekt (Bijlage 2 Evaluatie gemeente Arnhem (6 december 2023). Het gaat hen vooral om het sociaal beheer, de conciërgefunctie. Daar waar verschillende (typen) gebruikers in hetzelfde pand zitten, ontstaat er vaak behoefte aan een soort sociale conciërgefunctie/ sociale beheerdersfunctie. Een functionaliteit waar gebruikers met vragen en opmerkingen terecht kunnen en die het aanspreekpunt is voor de gemeente, de beheerorganisatie en eventueel ook omwonenden. We hebben aangegeven dat we voor een eventuele nieuwe locatie willen verkennen of een dergelijke functie nodig is, wat die inhoudt en wat EcoVrede hierin zou kunnen betekenen. Dit kan per locatie verschillen en hangt ook af van de beoogde medehuurders en hoofdhuurder.

12. Welke concrete maatregelen neemt het college om te voorkomen dat EcoVrede per 1 mei 2026 op straat komt te staan? We blijven, samen met EcoVrede, zoeken naar een kortetermijnoplossing, hoewel de kans daarop klein is. Daarnaast is aanvullend budget beschikbaar gesteld voor incidentele kosten in de overgangsfase, zoals verhuizing, ondersteuning. En daarnaast voeren we een versnelde herwaardering uit van de activiteiten van EcoVrede in het kader van Transformatie Sociaal Domein en welzijnsregeling. We voeren overleg met EcoVrede om te bezien welke activiteiten, binnen de actuele beleidskaders, kunnen worden voortgezet. En hoe de gevolgen voor de doelgroep zo veel mogelijk kunnen worden beperkt.

13. Overlegt u in het kader van volledige transparantie over de vraag waarom ondanks jarenlange inzet, raadsbesluiten, toezeggingen en onze eerdere vragen geen oplossing is gevonden- alle (interne) documenten, correspondentie, mails, app-verkeer, verslagen, agenda’s, notities en overleggen, enzovoorts; conform de gemeentewet (art 169-3) vanaf het raadsbesluit van 6 december 2023 tot heden, met betrekking tot de huisvesting(szoektocht) voor EcoVrede en alle overige relevante documenten? Deze vraag zien we als een inlichtingenverzoek conform artikel 169-3 van de gemeentewet. De gevraagde stukken en informatie ontvangt u later en dus niet bij deze brief.

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 3 juni 2026 : 5077134 :7

Wij blijven de komende periode in gesprek met EcoVrede over de vervolgstappen. Zodra duidelijk is wat dit betekent voor de toekomst van EcoVrede (ook op de langere termijn) en welke keuzes daarbij voorliggen, leggen wij dit aan u voor. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester,

P. Sennema

A. Marcouch

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 3 juni 2026 : 5077134 :8

Bijlage: Onderzochte locaties initiatief EcoVrede EcoVrede en de gemeente hebben zich de afgelopen jaren ingespannen om passende huisvesting te vinden voor het initiatief EcoVrede. Daarvoor is een brede verkenning uitgevoerd, waaronder gemeentelijk vastgoed, particulier aanbod en tijdelijke oplossingen. Onderstaande lijst betreft de locaties die in de periode 2021 – 2026 zijn onderzocht. Daarbij lag de focus op locaties die minimaal 4 - 5 jaar beschikbaar zouden zijn. Uiteindelijk waren ze allemaal niet geschikt of beschikbaar. Zie daarvoor de afwegingen in onderstaande lijst. Niet beschikbaar (verkocht, verhuurd of eigenaar wilde wat anders) Onderzochte locaties Afwegingen Rietgrachtstraat Toch niet beschikbaar gesteld voor verhuur. Ingezet voor een ander initiatief uit de wijk. Kerk Klarendal Verkocht aan een sportschool. Beijerinckweg 22 Eigenaar wilde het pand niet verhuren. Pieter Calandweg 9. Huidige huurder heeft het gebruik voortgezet. Pand is daardoor toch niet beschikbaar gekomen. Gebouw op Geitenkamp Huidige huurder blijft gebruik maken van het pand. Medegebruik is niet mogelijk. St. Walburgisplein 1 Eigenaar geeft de voorkeur aan exploitatie als horecazaak en heeft het pand niet beschikbaar gesteld voor dit initiatief. Industriestraat 11 Was tijdelijk beschikbaar voor EcoVrede en ook gebruikt. Echter structureel niet inzetbaar.

Verhuurd aan andere gebruiker door eigenaar. Korianderstraat 81 Locatie is uiteindelijk toegewezen aan cultuur. Groningensingel 1245 Zowel tijdelijk als structureel niet beschikbaar. Pand zou worden verbouwd en is toegewezen aan cultuur. Ontwikkelingslocaties Onderzochte locaties Middachtensingel 1 Pand Scalabor Pand Raapopseweg 1 (tegenover Rijn IJssel) Eleonorastraat 9

Afwegingen Tijdelijk ingezet voor EcoVrede sinds 2019. Locatie wordt gesloopt vanwege ontwikkeling van circa 60 woningen. Is niet geschikt voor leegstandsbeheer en/of verhuur. Pand wordt gesloopt en herontwikkeld. Bestemd voor woningbouw, sloop voorzien. Onderdeel van gebiedsontwikkeling Schaapsdrift. Daardoor niet tijdig of duurzaam beschikbaar.

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 3 juni 2026 : 5077134 :9

Bestemming, geschiktheid of prijs locatie niet passend Onderzochte locaties Afwegingen Blankenweg/Leemanweg Bedrijfsunit Past niet in bestemming. Bedoeld voor bedrijven met een hogere milieucategorie. Bruningweg 2 Past niet in de bestemming. Maar de eigenaar reageerde ook niet op de berichten. Koningsweg e.a. (panden Witte villa niet geschikt voor bewoning/gebruik en er ligt Rijksvastgoedbedrijf) een visie vanuit Defensie. Geen andere panden beschikbaar. Wit pand Willemsplein Pand naast GGD Kramersgildeplein 3 IJsselburcht 4 (Pand bij viaduct Presikhaaf) Gymzaal Klarendal Driepoortenweg 14, Pand boven de Sligro Van Oldenbarneveldtstraat 85, Bedrijfspand Veluwestraat 120 Witsenstraat 2

Overige Onderzochte locaties Grond voor plaatsen Romneyloods

Niet geschikt voor uitvoering van de activiteiten, onder andere vanwege logistieke beperkingen. Niet geschikt om dezelfde redenen als hierboven (functioneel en logistiek). Ongeschikt vanwege indeling, beperkte bereikbaarheid en ontbreken van buitenruimte. Bedrijfsverzamelgebouw dat onvoldoende aansluit bij de aard van de activiteiten. Ontwikkeling in afstemming met de wijk. Inzet voor dit initiatief niet passend. Locatie is financieel niet haalbaar en logistiek ongeschikt (eerste verdieping). Pand is te klein voor de benodigde activiteiten. Onvoldoende ruimte beschikbaar doordat huidige gebruiker extra ruimtes in gebruik heeft. Twee varianten onderzocht: • Leegstandsbeheer: leidt tot structureel exploitatietekort en is financieel niet verantwoord. • Verhuur: geen dekking beschikbaar voor benodigde middelen en combinatie met andere gebruikers niet uitvoerbaar.

Afwegingen Meerdere malen onderzocht, maar er is geen geschikte locatie beschikbaar.

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl