Agenderingsverzoek 'Thuisonderwijs op basis van levensovertuiging' van de fractie ChristenUnie
Tekst van het document
Agenderingsverzoek Datum: 27 mei 2026 Onderwerp: Thuisonderwijs op basis van levensovertuiging Indieners: Nathalie Nede - ChristenUnie Aanleiding en doel Welk onderwerp wensen de indieners te agenderen? <Het recht op thuisonderwijs op basis van levensovertuiging, waarbij ouders een beroep doen op artikel 5b Leerplichtwet, en de vraag hoe de gemeente Arnhem hiermee omgaat in het licht van recente maatschappelijke en juridische ontwikkelingen.> Waarom wensen de indieners het onderwerp te agenderen? <Het aantal vrijstellingen voor thuisonderwijs op basis van levensovertuiging is de afgelopen jaren gestaag gegroeid — met circa 15% per jaar — van 17 in schooljaar 2018-2019 naar 85 in schooljaar 2024-2025. Dit is geen nieuw of plotseling signaal, maar een geleidelijke ontwikkeling. Recentelijk heeft de Hoge Raad zich uitgesproken over de reikwijdte van deze vrijstelling, en heeft de gemeente Den Haag besloten geen nieuwe vrijstellingen meer te verlenen. De ChristenUnie wil dat de raad hierover in gesprek gaat, omdat het gaat om fundamentele grondrechten: de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van onderwijs.
Ouders die vanuit hun geloofsovertuiging kiezen voor thuisonderwijs doen dat op grond van een wettelijk recht, en er zijn geen concrete signalen dat het slecht gaat met deze kinderen.> Waarom is het van belang dat de raad dit onderwerp bespreekt? <De recente uitspraak van de Hoge Raad en ontwikkelingen in andere gemeenten en roepen vragen op over hoe Arnhem hiermee omgaat. Via schriftelijke vragen is er inmiddels een politiek signaal afgegeven richting het college om het beleid te wijzigen. De ChristenUnie vindt het belangrijk dat de raad als geheel zich hierover een weloverwogen oordeel vormt, voordat het college hierover een besluit neemt. Dat vraagt om een open gesprek, waarbij zowel de grondwettelijke vrijheden van ouders als de zorgplicht van de gemeente serieus worden genomen en betrokken ouders en uitvoerende instanties aan het woord komen.> Wat is het doel en het gewenste resultaat van de bespreking? < ChristenUnie wil het gesprek aangaan over de waarde van het recht op thuisonderwijs vanuit levensovertuiging en de wijze waarop de gemeente Arnhem hiermee omgaat. De uitkomst is aan een meerderheid van de raad. Wel hoopt ChristenUnie dat de raad tot een zorgvuldig en goed geïnformeerd standpunt komt, waarbij recht wordt gedaan aan de grondwettelijke vrijheden van ouders.
> Agendering Hoe ziet de gewenste bespreking eruit? Denk hierbij aan: een debat met de raad, rondetafelgesprek, technische briefing, expertmeeting en/of debat met het college. < Een rondetafelgesprek, gevolgd door een debat met de raad en het college. > Welke concrete vragen hebben de indieners aan de raad? < • Hoe kijkt de raad aan tegen het recht op thuisonderwijs vanuit levensovertuiging? • Welke afweging maakt de raad tussen de vrijheid van ouders en de zorgplicht van de gemeente voor kinderen? • Onder welke omstandigheden acht de raad ingrijpen in dit recht gerechtvaardigd? > Welke concrete vragen hebben de indieners aan de insprekers? (indien van toepassing) < Aan de ouders: • Wat zijn uw beweegredenen om vanuit geloofsovertuiging te kiezen voor thuisonderwijs? • Hoe ziet het onderwijs er bij u thuis in de praktijk uit? • Op welke manieren krijgen uw kinderen sociale vaardigheden mee? • Wat zou het voor u betekenen als de gemeente dit recht zou inperken? Aan het RBL: • Zijn er concrete signalen van zorgen over het welzijn of de ontwikkeling van kinderen die thuisonderwijs ontvangen op basis van levensovertuiging in Arnhem? • Hoe verloopt het contact met thuisonderwijsgezinnen in de praktijk? • Hoe verhoudt het Arnhemse beeld zich tot dat van omliggende gemeenten? Aan de Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs: • Op welke grond geven ouders thuisonderwijs, wat is
thuisonderwijs en hoe geven gezinnen dat vorm? • Hoe kijkt de NVvTO aan tegen de uitspraak van de Hoge Raad en het besluit van de gemeente Den Haag? • Op welke wijze stimuleert de NVvTO de kwaliteit van het thuisonderwijs en hoe ziet de NVvTO het toezichtsmodel? • Hoe kan de gemeente op een laagdrempelige manier contact maken met thuisonderwijzers? Welke concrete vragen hebben de indieners aan het college? (indien van toepassing) < • Zijn er bij het college concrete signalen bekend dat het slecht gaat met kinderen die thuisonderwijs ontvangen op basis van levensovertuiging in Arnhem? • Ziet het college aanleiding om iets aan de huidige werkwijze te veranderen? > Met welke personen en/of organisaties wensen de indieners in gesprek te gaan tijdens het agenderingsverzoek? (indien van toepassing) < • Ouders/gezinnen die thuisonderwijs geven vanuit geloofsovertuiging • Het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) Arnhem > Proces Waarom wensen de indieners het onderwerp nu te agenderen? < De uitspraak van de Hoge Raad en het besluit van de gemeente Den Haag maken dit onderwerp actueel. Daarnaast is er via schriftelijke vragen druk ontstaan op het college om het beleid te wijzigen, zonder dat de raad zich daarover heeft kunnen uitspreken. ChristenUnie wil voorkomen dat een dergelijke koerswijziging plaatsvindt zonder een breed en zorgvuldig raadsdebat waarbij alle betrokkenen gehoord zijn.
> Hoe ziet een (eventueel) verder proces eruit na het agenderingsverzoek? < Na het rondetafelgesprek en het debat verwacht ChristenUnie dat de raad richting geeft aan het college over het te voeren beleid. Afhankelijk van de uitkomsten kan de fractie een motie voorbereiden. > Als het onderwerp recent in de raad is besproken: waarom is een nieuwe bespreking noodzakelijk? < Dit onderwerp is als zodanig niet eerder uitgebreid besproken in de raad van Arnhem. De recente ontwikkelingen maken een raadsbrede bespreking nu noodzakelijk. >