Agenderingsverzoek 'Taalrijk opgroeien' van de fractie D66

Agenderingsverzoek ‘Taalrijk opgroeien’ 28/01/2024 Goed kunnen lezen en schrijven is enorm belangrijk. Het is bepalend voor je kansen op het werk en in je ontwikkeling. Maar ook om voor jezelf te kunnen zorgen in een steeds ingewikkeldere digitale wereld. Oftewel, om de baas over je eigen leven te kunnen zijn. Dat was al nooit vanzelfsprekend, maar lijkt nóg minder vanzelfsprekend te worden. De taalvaardigheid van de Nederlandse jongeren staat ernstig onder druk. De afgelopen jaren stortte het taalniveau tot ver onder het Europese gemiddelde. Ondanks extra inzet zet deze trend door. D66 wil deze trend keren. Dit probleem is urgent, en het kán en mag niet ondersneeuwen in het geweld van de andere uitdagingen waar ons onderwijs voor staat. Niet alle problemen kunnen we als Arnhem zelf oplossen, maar ook binnen onze invloed liggen kansen. In onze aanpak voor voorschoolse educatie en met het convenant cultuureducatie worden al belangrijke stappen gezet, maar de nieuwe cijfers laten de noodzaak zien om te versnellen en alle kansen te pakken. Over die kansen willen wij graag met onze collega raadsleden en het college in gesprek. Bijgaande actielijst omvat een eerste aanzet vanuit D66. De lijst acties is niet volledig uitgewerkt en niet uitputtend: er zijn zonder twijfel meer goede ideeën over hoe het lezen en schrijven in Arnhem verder te brengen.

We nodigen collega’s dan ook graag uit om mee te denken. Ook zouden wij graag een beperkte ronde tafel willen organiseren om kennis op te halen, scherp te krijgen waar het knelt en oplossingsrichtingen te verkennen. Hiervoor zouden wij de volgende partijen willen uitnodigingen: 1) Rozet, 2) Stichting Pas, 3) een vertegenwoordiger uit ons jongerenwerk, 4) iemand die zich vanuit de cultuursector bezighoudt met jongeren enthousiasmeren voor taal en 5) een vertegenwoordiger van het (voorbereidend) beroepsonderwijs. Met vriendelijke groet,

Wimer Heemkerk, Raadslid D66 Mattijs Loor, Raadslid D66

Actielijst taalrijk opgroeien in Arnhem Het doorbreken van de negatieve trend in de taalontwikkeling in Arnhem gaat niet van de ene op de andere dag. Het vraagt om een lange adem en een aanpak samen met alle betrokken partners in onze stad. Zet in op plezier hebben met taal I.

Zet de extra cultuurmiddelen zo in dat ze ook bijdragen aan leesplezier. Meer Arnhemmers aan het lezen krijgen begint met het leuk maken van taal. In de afgelopen begrotingen is flink extra geld vrijgemaakt voor cultuur, waaronder literatuur en spoken word. Besteed deze zo dat ze bijdragen aan het vergroten van het leesplezier van (jonge) Arnhemmers.

Zet in op een taalrijke (thuis)omgeving

II.

III.

IV.

Maak binnen het programma Arnhem-Oost budget vrij om de ontwikkeling te versnellen van de aanpak taal. Met de Arnhem-Oost aanpak komen we daar waar de meeste inzet nodig is. Taal is al een belangrijke doelstelling binnen de bijbehorende Rijke Schooldag-aanpak, maar het aanbod moet nog worden ontwikkeld. Zet daarom in op het verweven van taal in het Rijke Schooldag-aanbod. Geef taal (weer) een belangrijke rol bij het consultatiebureaus. Consultatiebureaus zijn dé plek waar (een risico op) taalachterstanden gesignaleerd moet worden, maar het is ook de plek waar een belangrijke stap gemaakt kan worden in het stimuleren van een taalrijke thuisomgeving. Concreet om te beginnen: breng de koffertje van boekstart terug van de gemeente naar de consultatiebureaus. Maak meer boeken beschikbaar, in de buurt en passend bij de doelgroep/leeftijd. De beschikbaarheid van leuke boeken/verhalen om te lezen is een voorwaarde voor leesplezier. Of het nu gaat om meer zwerfboekenstations of een volwaardige bieb, we kunnen meer doen om boeken dichtbij Arnhemmers te brengen.

Zorg voor een doorlopende aanpak door alle (onderwijs)instellingen heen V.

VI. VII.

Breng in kaart hoeveel kinderen die een taalachterstand opbouwen buiten VVEindicatie vallen. Het aandeel middelbare scholieren met een ondermaats taalniveau is vele malen groter dan het aandeel kinderen dat een VVE-indicatie krijgt. Dat roept de vraag op of we nog juist en breed genoeg kijken. Breng daarom in kaart welk type kinderen met een risico op taalachterstand nu gemist wordt. Breid boekstart uit naar alle Arnhemse kinderopvangen en zet in op het openen van meer (baby)bibliotheken met voorleesboeken. Besteed meer aandacht aan het beroepsonderwijs. Het probleem van de taalniveau is het grootst op het (voorbereidend) beroepsonderwijs. Focus daarom op het (V)MBO bij het uitbreiden van het convenant cultuureducatie in 2025 en zoek naar de nodige middelen om deze aanpak te steunen.

Dit alles vraagt om een betere organisatie VIII.

Wijs één politieke verantwoordelijke aan voor goed lezen en schrijven. Het onderwerp taal raakt aan veel onderwerpen binnen ons gemeentelijk beleid. Juist één samenhangende, doorlopende aanpak is belangrijk. Veel organisaties hebben op het moment veel op hun bordje. Dat geldt voor onderwijsorganisaties in het bijzonder. Daarom is om tot te deze samenhang te komen, heldere bestuurlijke regie nodig. Taalbevordering speelt in zeer veel portefeuilles een rol (onderwijs, cultuur, welzijnswerk, wijkaanpak, Nationaal Programma Arnhem Oost), maar het is onduidelijk wie bestuurlijk de samenhang bewaakt.