Document · PDF

Agendabundel

Politieke Avond 6 september 2023, gemeente Arnhem44.948 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Bundel - Politieke Avond van 6 september 2023 Agenda bijlagen Rapportage onderzoek opkomst - Gemeente Arnhem - Citisens Rapportage onderzoek opkomst - Gemeente Arnhem - Citisens - Bijlage tabellenrapport uitgesplitst Rapportage onderzoek opkomst - Gemeente Arnhem - Citisens - Samenvatting Rapportage onderzoek opkomst - Gemeente Arnhem - Citisens - Bijlage tabellenrapport Rapportage onderzoek opkomst - Gemeente Arnhem - Citisens - Bijlage antwoorden open vragen Rapportage onderzoek opkomst - Gemeente Arnhem - Citisens - Bijlage vragenlijst 19.00 uur tot 19.30 uur: Inloop (stadhuishal) 19.30 uur tot 19.35 uur: Start door dagvoorzitter 19.35 uur tot 19.45 uur: Welkom door de burgemeester 19.45 uur tot 20.30 uur: Presentatie Citisens, inclusief beantwoorden van vragen uit de zaal Marcel Boogers en Gideon van der Hulst van het onderzoeksbureau Citisens presenteren de uitkomsten, conclusie en aanbevelingen van het onderzoek naar de niet-stemmer. 20.30 uur tot 21.00 uur: Pauze 21.00 uur tot 21.45 uur: De talkshow De uitkomsten, conclusie en aanbevelingen worden door middel van een talkshow verder besproken. Meerdere mensen zullen deelnemen aan de talkshow. Zij zullen hun mening en ideeën delen over de resultaten van het onderzoek. De talkshowhost (de dagvoorzitter) leidt het gesprek waar zowel de mensen op het podium/aan tafel aan deelnemen als de mensen uit de zaal.

21.45 uur tot 22.00 uur: Overhandiging onderzoeksrapport van onderzoekers aan de burgemeester en afsluiting door dagvoorzitter 22.00 uur tot 23.00 uur: Borrel

Onderzoek opkomst gemeenteraadsverkiezingen 2022 Gemeente Arnhem

Datum 6 september 2023 In opdracht van Gemeenteraad Arnhem

Auteurs Prof. dr. Marcel Boogers Gideon van der Hulst, MSc Cato Rademaker, MSc Marjolijn van Zonneveld, MSc

Onderzoek opkomst gemeenteraadsverkiezingen 2022 Gemeente Arnhem Over dit onderzoek

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 gingen minder Arnhemmers dan ooit naar de stembus. De opkomst was 46,5%. Dat betekent dat minder dan de helft van de Arnhemmers ging stemmen. De gemeenteraad van Arnhem liet onderzoeksbureau Citisens daarom onderzoeken waarom de opkomst zo laag was. Citisens vroeg aan Arnhemmers waarom zij wel of niet gingen stemmen. Inwoners van Arnhem konden op verschillende manieren meedenken. 964 Arnhemmers deden dit via een online vragenlijst, 58 Arnhemmers gaven hun mening tijdens straatgesprekken en 10 Arnhemmers gingen met de onderzoekers in gesprek tijdens diepte-interviews. Hieronder lees je de belangrijkste resultaten van het onderzoek, verdeeld in vier onderwerpen. Daarna lees je de belangrijkste conclusies en aanbevelingen.

Democratische waarden en politieke kennis Mensen gaan minder snel stemmen als ze minder politiek vertrouwen, politieke interesse en politieke kennis hebben. Niet-stemmers geven aan dat ze het gevoel hebben dat politici niet naar hen luisteren. Ze denken niet dat hun stem invloed heeft. En nietstemmers zijn minder geïnteresseerd in de Arnhemse politiek.

Sociale omgeving Mensen worden gevormd door wat hun partner, familie, vrienden of collega’s denken en doen. Arnhemmers die niet gingen stemmen, praten minder vaak met hun omgeving over de politiek in Arnhem. Ook gaan mensen uit de omgeving Arnhemse niet-stemmers minder vaak stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Als er gemeenteraadsverkiezingen zijn, praat ik hierover met andere mensen

Maatschappelijke organisaties Of iemand lid is van een organisatie of hier vrijwilligerswerk doet heeft invloed op haar of zijn stemgedrag. Verenigingen en organisaties zijn plekken om in aanmerking te komen met informatie over de verkiezingen en hier met anderen over in gesprek te gaan. In Arnhem zijn inwoners die niet stemden bij de gemeenteraadsverkiezingen minder vaak lid van organisaties of verenigingen, maar doen zij net zo vaak aan vrijwilligerswerk als Arnhemmers die wel gingen stemmen.

Verschillen tussen wijken Niet alleen niet-stemmers en stemmers verschillen. Er bestaan sterke verschillen in hoe Arnhemmers uit verschillende wijken over de lokale politiek denken. Die verschillen bestaan ook tussen stemmers uit die verschillende wijken: In wijken met een lagere opkomst denken inwoners negatiever over de lokale politiek. Inwoners van wijken waar de opkomst laag is die wel stemmen, doen dit vaker uit een gevoel van burgerplicht. In wijken met een hoge verkiezingsopkomst stemmen inwoners vaker omdat zij het gevoel hebben dat de gemeenteraad bezig is met onderwerpen die zij belangrijk vinden.

13% 48%

9% 12%

75%

(Helemaal) niet passend

Neutraal

(Heel) passend

Stemmers

Niet-stemmers

32%

3% 7%

Weet ik niet/ geen mening

Contact met de gemeente Arnhemmers die niet stemden tijdens de verkiezingen zijn vaker negatief over hun contact met de gemeente. De manier waarop inwoners in het dagelijks leven contact hebben met de gemeente verandert hun bereidheid om te gaan stemmen.

“Als er voldoende informatie zou zijn geweest zou ik wel zijn gaan stemmen. (…) Ik stem bij andere verkiezingen wel omdat het daar duidelijk is waar de partijen voor staan en wat ze doen in Nederland.” - Inwoner Malburgen

Belangrijkste conclusies 1 2 3

Niet-stemmers hebben minder politiek (zelf-)vertrouwen Een gebrek aan interesse en kennis zorgt voor niet-stemmen De gemeenteraad is voor niet-stemmers te weinig zichtbaar

6 Negatieve ervaringen met de gemeente zijn redenen om niet te stemmen

Niet-stemmers en stemmers uit dezelfde wijken lijken op elkaar

8 Redenen om te gaan stemmen verschillen tussen wijken

4 In een weinig betrokken sociale omgeving

9 In wijken met een lage opkomst worden mensen

10 Lage opkomst in Arnhem is niet nieuw en

gaan mensen niet stemmen

Niet-stemmers zijn minder vaak lid van maatschappelijke organisaties

minder gemotiveerd om te gaan stemmen

niet uniek

Adviezen Vergroot en verbeter de raadscommunicatie Niet-stemmers vinden het lastig op de hoogte te blijven van de Arnhemse politiek. Dit gebrek aan kennis zorgt voor een drempel bij het stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Zij hebben behoefte aan heldere en bondige informatie die aangeeft wat de gemeenteraad doet en bereikt.

Verbeter het (klant-)contact met inwoners Het contact dat inwoners in hun dagelijkse leven met de gemeente hebben, heeft invloed op hun vertrouwen in de gemeentelijke politiek. Daarom is het belangrijk te onderzoeken hoe inwoners contact met de gemeente ervaren en hoe dit verbeterd kan worden zodat inwoners het gevoel hebben dat hun vragen en problemen serieus genomen worden.

Richt campagnes ook op wijken met een lage opkomst Het is aan politieke partijen om zich bij verkiezingscampagnes niet alleen te richten op wijken waar veel potentiële kiezers zitten, maar ook aandacht te geven aan wijken met een lagere opkomst. Op deze manier krijgen inwoners uit deze wijken meer het gevoel dat zij door de lokale politiek gezien worden.

Wees als gemeenteraad zichtbaar in de samenleving Vooral inwoners in wijken met een lage opkomst hebben het gevoel dat zij weinig contact hebben met de lokale politiek. Bijvoorbeeld omdat zij nooit een politicus of bestuurder in hun wijk zien. Als er een beslissing over een wijk wordt gemaakt, is het belangrijk om de wijk hierbij te betrekken, bijvoorbeeld met raadsbijeenkomst. Op deze manier kunnen inwoners makkelijker hun mening delen.

Versterk het gebruik van een aanpak per wijk De verkiezingsopkomst verschilt sterk per wijk. Inwoners hebben het gevoel dat er minder aandacht is voor bepaalde wijken. Een wijkgerichte aanpak kan helpen om deze gevoelens te verminderen en biedt handvatten om niet-stemmers te motiveren wel weer te gaan stemmen.

✓ ✓

➢ ➢ ➢ ➢

➢ ➢

65% 61% 49% 47% 47% 46% 38% 23% 5% 1% 1% 3% 3% 0% 0%

11%

31%

50%

34%

30% 23% 22%

3% 4%

3% 5%

5% 6%

23%

19%

8% 10%

Auteurs Prof. dr. Marcel Boogers Gideon van der Hulst, MSc Cato Rademaker, MSc Marjolijn van Zonneveld, MSc

Datum 6 september 2023 In opdracht van Gemeenteraad Arnhem

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst Citisens September 2023 964 respondenten deden mee aan het onderzoek. Niet alle vragen zijn aan alle respondenten gesteld. Bij een afwijkende N is dit bij de vraag benoemd. De resultaten zijn gewogen op betrokkenheidsprofielen, en zijn representatief voor gemeente Arnhem op deze variabele. In de tabellen zijn resultaten opgesplitst naar de antwoorden van stemmers en niet-stemmers. De antwoorden van stemmers zijn daarnaast uitgesplitst naar inwoners van wijken met een hoge opkomst en wijken met een lage opkomst.

Ik vind het belangrijk dat ik mag stemmen voor de gemeenteraad

Niet-stemmers (n = 117) 10% 8% 5% 10% 18% 10% 29% 10%

Lage opkomst (n = 443)

Slider zevenpuntsschaal Helemaal oneens | | Neutraal | | Helemaal eens Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 400)

Stemmers (n = 847)

0% 0% 1% 0% 4% 15% 79% 0%

1% 1% 1% 2% 7% 19% 70% 1%

Stem jij bij gemeenteraadverkiezingen?

Niet-stemmers (n = 117) 13% 16% 13% 27% 28% 3%

Lage opkomst (n = 443)

Enkelkeuze Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 400)

Stemmers (n = 847)

96% 3% 1% 1% 0% 0%

91% 6% 2% 1% 0% 0%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Waarom stem je (meestal) bij gemeenteraadsverkiezingen?

Lage opkomst (n = 431)

Meerkeuze (alleen invullers die altijd of vaak gaan stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen) Ik wil invloed hebben op wat er in mijn gemeente gebeurt Ik stem altijd Ik vind dat ik dit hoor te doen, als inwoner van Arnhem De gemeenteraad maakt keuzes over onderwerpen die ik belangrijk vind Ik vind dat ik anders niet mag klagen over de gemeenteraad Ik ben het niet eens met de keuzes die de gemeenteraad nu maakt Ik ken iemand waarop ik kan stemmen Anders, namelijk: Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 395)

Stemmers (n = 830)

19 9 18

65% 49% 47%

61% 47% 46%

8 11

50% 23%

38% 31%

6 1 4 1

5% 1% 3% 0%

11% 1% 3% 0%

Niet-stemmers (n = 35)

Waarom stem je niet (altijd) bij gemeenteraadsverkiezingen?

Lage opkomst (n = 11)

Meerkeuze (alleen invullers die regelmatig, soms of nooit gaan stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen) Ik heb geen vertrouwen in de gemeenteraad Ik denk niet dat mijn stem invloed heeft Ik weet niet op wie ik moet stemmen Ik ken niemand op wie ik kan stemmen Ik heb geen zin of tijd om mij er in te verdiepen De gemeenteraad maakt keuzes over onderwerpen die ik niet belangrijk vind Ik weet niet waar het over gaat Ik denk dat dingen op dit moment goed gaan in Arnhem Ik heb vaak andere plannen op dagen dat ik kan stemmen Ik vind stemmen moeilijk, omdat: Anders, namelijk: Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 5)

Stemmers (n = 16)

41 30 17 15 10

4 1 1 0 0

6 7 1 1 0

5 6 5 3 9 23 0

1 0 0 0 1 2 0

0 0 0 0 1 4 0

Niet-stemmers (n = 79)

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Wat zou jou helpen om wel te gaan stemmen?

Lage opkomst (n = 11)

Meerkeuze (alleen invullers die regelmatig, soms of nooit gaan stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen) Als gemeenteraadsleden hun beloftes nakomen Als gemeenteraadsleden duidelijke beloftes maken Als gemeenteraadsleden meer vertellen over hoe zij over dingen denken Als de gemeente meer informatie stuurt over de verkiezingen Als gemeenteraadsleden meer aandacht besteden aan zaken die ik belangrijk vind Als gemeenteraadsleden vaker langskomen in mijn buurt Als ik een van de gemeenteraadsleden zou kennen Als er een stembureau dichter bij mijn huis is Anders, namelijk: Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 5)

Stemmers (n = 16)

47 19

4 4

10 8

17 15

1 0

5 1

11 12 5 2 32 2

2 1 1 0 0 0

1 1 2 0 1 0

Niet-stemmers (n = 79)

Met wie praat je wel eens over de keuzes van de Arnhemse gemeenteraad? Matrix

Niet-stemmers (n = 92) 4 7 9 25 40 3 15

Lage opkomst (n = 365)

Ouders of verzorgers Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 319)

Stemmers (n = 688)

5% 5% 10% 28% 28% 1% 24%

2% 5% 7% 30% 34% 0% 21%

Niet-stemmers (n = 100) 15% 7% 18% 13% 22% 1% 24%

Lage opkomst (n = 405)

Partner Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 356)

Stemmers (n = 765)

22% 19% 19% 17% 3% 1% 20%

17% 20% 19% 21% 5% 1% 17%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens

Niet-stemmers (n= 86) 6 4 10 24 41 6 2

Lage opkomst (n = 377)

Familie Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 335)

Stemmers (n = 715)

5% 12% 14% 41% 22% 1% 5%

2% 8% 14% 44% 30% 1% 2%

Niet-stemmers (n= 95) 8% 6% 10% 36% 36% 1% 3%

Lage opkomst (n = 397)

Vrienden Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 362)

Stemmers (n = 763)

5% 16% 27% 47% 4% 1% 0%

3% 12% 24% 46% 13% 0% 2%

Niet-stemmers (n= 102) 4% 8% 12% 27% 43% 5% 2%

Lage opkomst (n = 386)

Buren Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 349)

Stemmers (n = 739)

1% 4% 16% 42% 35% 0% 1%

2% 4% 7% 41% 46% 1% 0%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens

Niet-stemmers (n= 97) 5% 7% 14% 17% 42% 2% 13%

Lage opkomst (n = 376)

Collega's Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 338)

Stemmers (n = 718)

2% 6% 12% 40% 22% 1% 17%

2% 5% 10% 37% 27% 1% 19%

Hoe vaak gaan deze mensen stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen? Matrix

Niet-stemmers (n= 102) 22% 5% 7% 9% 21% 22% 14%

Lage opkomst (n = 364)

Ouders of verzorgers Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 322)

Stemmers (n = 686)

50% 9% 3% 3% 5% 10% 20%

45% 8% 3% 4% 11% 11% 20%

Niet-stemmers (n= 95) 20 8 7 20 28 12 9

Lage opkomst (n = 380)

Partner Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 337)

Stemmers (n = 721)

76% 7% 1% 1% 2% 4% 9%

69% 7% 4% 4% 4% 4% 8%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens

Niet-stemmers (n= 115) 13% 12% 9% 9% 22% 34% 1%

Lage opkomst (n = 437)

Familie Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 384)

Stemmers (n = 825)

40% 23% 7% 4% 2% 22% 2%

28% 21% 10% 8% 3% 29% 2%

Niet-stemmers (n= 115) 8% 6% 11% 23% 17% 34% 1%

Lage opkomst (n = 435)

Vrienden Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 399)

Stemmers (n = 838)

27% 34% 9% 5% 0% 25% 1%

18% 25% 13% 8% 2% 34% 0%

Niet-stemmers (n= 115) 6% 3% 5% 12% 16% 57% 1%

Lage opkomst (n = 442)

Buren Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 398)

Stemmers (n = 844)

11% 11% 6% 5% 2% 65% 0%

8% 7% 5% 7% 4% 70% 0%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens

Niet-stemmers (n= 105) 5% 2% 8% 15% 13% 53% 5%

Lage opkomst (n = 370)

Collega's Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Die heb ik niet

Hoge opkomst (n = 338)

Stemmers (n = 710)

9% 21% 7% 5% 1% 50% 8%

7% 12% 8% 8% 2% 54% 9%

Als er gemeenteraadsverkiezingen zijn, praat ik hierover met andere mensen

Niet-stemmers (n = 117) 22% 13% 14% 12% 16% 8% 9% 7%

Lage opkomst (n = 443)

Slider zevenpuntsschaal Helemaal niet passend | | Neutraal | | Heel passend Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 400)

Stemmers (n = 847)

3% 3% 5% 8% 34% 23% 23% 2%

4% 5% 6% 10% 30% 22% 19% 4%

Als er gemeenteraadsverkiezingen zijn, vragen andere mensen of ik heb gestemd

Niet-stemmers (n= 51) 24% 12% 6% 15% 24% 5% 7% 8%

Lage opkomst (n = 443)

Slider zevenpuntsschaal Helemaal niet passend | | Neutraal | | Heel passend Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 400)

Stemmers (n = 847)

4% 7% 11% 17% 29% 15% 14% 3%

9% 11% 10% 13% 27% 14% 12% 5%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens

Niet-stemmers (n = 117) 34% 11% 8% 13% 12% 7% 8% 8%

Lage opkomst (n = 443)

Slider zevenpuntsschaal Helemaal niet passend | | Neutraal | | Heel passend Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 400)

Als er gemeenteraadsverkiezingen zijn, vraag ik aan andere mensen of zij hebben gestemd Stemmers (n = 847)

10% 9% 8% 10% 26% 18% 17% 3%

14% 11% 9% 10% 22% 16% 15% 4%

Hoe vaak had je in de afgelopen 12 maanden contact met de gemeente Arnhem?

Niet-stemmers (n = 117) 35% 26% 27% 5% 3% 4%

Lage opkomst (n = 443)

Enkele keuze Niet 1 keer 2 tot 5 keer 6 tot 10 keer Vaker dan 10 keer Weet ik niet

Hoge opkomst (n = 400)

Stemmers (n = 847)

31% 25% 31% 6% 6% 2%

29% 25% 34% 5% 5% 3%

Hoe tevreden was je hierover?

Niet-stemmers (n= 72) 23% 10% 1% 14% 14% 11% 26% 3%

Lage opkomst (n = 305)

Slider zevenpuntsschaal (alleen invullers die contact hadden met de gemeente) Heel ontevreden | | Neutraal | | Heel tevreden Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 268)

Stemmers (n = 576)

5% 5% 9% 11% 20% 25% 23% 2%

8% 6% 8% 15% 22% 25% 16% 2%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Met wie heb je in de afgelopen twaalf maanden contact opgenomen?

Niet-stemmers (n = 117)

Lage opkomst (n = 305)

Meerkeuze Met een zorgverlener, zoals de huisarts of een wijkverpleegkundige Met een ambtenaar op het stadhuis Met de verhuurder van mijn woning Met de wijkagent Met het sociaal wijkteam Met een wijkmanager van het team Leefomgeving Met een gemeenteraadslid Met de school van mijn kinderen Met leden van het wijkplatform Met een welzijnsorganisatie (bijv. Rijnstad of SWOA) Met de wijkwethouder Met een religieuze organisatie, zoals de kerk of moskee Anders, namelijk: Ik heb met niemand contact gehad Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 268)

Stemmers (n = 847)

24% 24% 19% 19% 17% 11% 4% 2% 5% 4% 2% 5% 13% 23% 4%

36% 33% 14% 12% 10% 11% 11% 11% 10% 8% 6% 4% 11% 21% 2%

38% 31% 16% 13% 15% 12% 11% 11% 11% 11% 6% 4% 10% 19% 3%

Waar ben je lid van?

Niet-stemmers (n = 117) 14% 7% 7% 7% 6% 1% 0% 6% 7% 53% 5%

Lage opkomst (n = 443)

Meerkeuze Een sportvereniging, zoals een voetbalclub Een culturele vereniging, zoals een koor of orkest Een geloofsgemeenschap, zoals een moskee, kerk of synagoge Een vakbond, zoals FNV of CNV Een buurtorganisatie, zoals een wijkcentrum of bewonersplatform Een studie- of studentenvereniging Een politieke partij Een hobbyclub, zoals een boekenclub of computerclub Anders, namelijk: Ik ben geen lid van een vereniging of organisatie Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 400)

Stemmers (n = 847)

25% 8% 7% 16%

23% 6% 9% 19%

18% 3% 20% 11% 12% 28% 1%

12% 2% 10% 8% 9% 34% 1%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Waar doe je vrijwilligerswerk?

Niet-stemmers (n = 117) 4% 7% 5% 0% 11% 0% 1% 4% 3% 15% 60% 5%

Lage opkomst (n = 443)

Meerkeuze Bij een sportvereniging Bij een culturele vereniging Bij een geloofsgemeenschap Bij een vakbond Bij een buurtorganisatie Bij een studie- of studentenvereniging Bij een politieke partij Bij een hobbyclub Op de school van mijn kinderen Ergens anders, namelijk: Ik doe geen vrijwilligerswerk Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 400)

Stemmers (n = 847)

11% 6% 2% 0% 17% 1% 5% 4% 7% 23% 45% 2%

10% 6% 5% 1% 12% 1% 3% 3% 6% 22% 48% 1%

Matrix

Niet-stemmers (n= 18) 0 0 1 7 11 0

Lage opkomst (n = 122)

Sportvereniging Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Hoge opkomst (n = 112)

Stemmers (n = 235)

0% 5% 6% 40% 48% 1%

0% 5% 9% 33% 52% 1%

Niet-stemmers (n= 14) 5 0 1 3 6 0

Lage opkomst (n = 40)

Culturele vereniging Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Hoge opkomst (n = 48)

Stemmers (n = 88)

1 2 5 20 19 1

2 2 7 19 9 1

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens

Niet-stemmers (n= 8) 2 1 0 4 2 0

Lage opkomst (n = 38)

Geloofsgemeenschap Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Hoge opkomst (n = 30)

Stemmers (n = 70)

0 1 2 11 14 2

0 0 4 15 18 1

Niet-stemmers (n= 9) 0 0 0 2 6 1

Lage opkomst (n = 81)

Vakbond (n = 197) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Hoge opkomst (n = 64)

Stemmers (n = 146)

0 3 3 8 44 6

0 5 5 12 49 10

Niet-stemmers (n= 15) 0 7 4 2 1 1

Lage opkomst (n = 74)

Buurtorganisatie Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Hoge opkomst (n = 105)

Stemmers (n = 180)

4% 18% 16% 40% 20% 3%

3 9 14 29 16 3

Niet-stemmers (n= 1) 0 2 2 8 7 4

Lage opkomst (n = 9)

Studie- of studentenvereniging Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Hoge opkomst (n = 11)

Stemmers (n = 21)

0 2 0 3 4 2

0 0 1 4 3 1

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens

Niet-stemmers (n= 1) 2 0 0 0 0 0

Lage opkomst (n = 47)

Politieke partij Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Hoge opkomst (n = 76)

Stemmers (n = 123)

24 16 8 15 8 5

17 10 6 9 3 2

Niet-stemmers (n= 10) 0 3 0 2 6 0

Lage opkomst (n = 42)

Hobbyclub Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Hoge opkomst (n = 49)

Stemmers (n = 92)

0 2 4 24 18 1

0 1 4 23 14 0

Niet-stemmers (n= 4) 0 1 0 2 1 0

Lage opkomst (n = 25)

School van je kinderen Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Hoge opkomst (n = 35)

Stemmers (n = 60)

0 1 3 13 18 0

0 1 2 10 12 0

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Als ik bij de vereniging of organisatie praat over de keuzes van de Arnhemse gemeenteraad, dan is

Niet-stemmers (n= 37) 0 0 1 3 6 3 5 2

Lage opkomst (n = 218)

Slider zevenpuntsschaal (alleen invullers die lid zijn van een vereniging of hier vrijwilligerswerk doen) Heel negatief | | Neutraal | | Heel positief Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 230)

Stemmers (n = 450)

2% 3% 16% 31% 26% 9% 3% 10%

7% 4% 19% 28% 21% 8% 3% 11%

Niet-stemmers (n = 117) 2% 5% 5% 5% 14% 18% 47% 5%

Lage opkomst (n = 443)

Slider zevenpuntsschaal Helemaal oneens | | Neutraal | | Helemaal eens Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 400)

Ik vind het belangrijk dat de Arnhemse gemeenteraad aandacht heeft voor alle groepen inwoners Stemmers (n = 847)

1% 1% 1% 4% 11% 26% 56% 1%

1% 1% 3% 3% 16% 27% 48% 2%

Ik weet wie de gemeenteraadsleden van Arnhem zijn

Niet-stemmers (n = 117) 45% 19% 13% 7% 3% 2% 5% 5%

Lage opkomst (n = 443)

Slider zevenpuntsschaal Helemaal oneens | | Neutraal | | Helemaal eens Weet ik niet / geen mening

Hoge opkomst (n = 400)

Stemmers (n = 847)

15% 23% 16% 16% 17% 6% 5% 3%

22% 19% 17% 15% 13% 6% 5% 3%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Tijdens welke verkiezingen in de afgelopen 4 jaar heb je gestemd?

Niet-stemmers (n = 117) 46% 41% 0% 35% 13% 26% 4% 9%

Lage opkomst (n = 443)

Meerkeuze Provinciale Statenverkiezingen in 2023 Waterschapsverkiezingen in 2023 Gemeenteraadsverkiezingen in 2022 Tweede Kamerverkiezingen in 2021 Europese Parlementsverkiezingen in 2019 Ik heb niet gestemd tijdens één van de verkiezingen Dat zeg ik liever niet Dat weet ik niet meer

Hoge opkomst (n = 400)

Stemmers (n = 847)

97% 94% 100% 98% 89% 0% 0% 0

95% 94% 100% 97% 83% 0% 0% 0

Hoelang woon je al in de gemeente Arnhem?

Niet-stemmers (n = 117) 3% 5% 13% 77% 2%

Lage opkomst (n = 443)

Enkelkeuze Minder dan één jaar 1 tot 5 jaar 5 tot 10 jaar Meer dan 10 jaar Zeg ik liever niet

Hoge opkomst (n = 400)

Stemmers (n = 847)

2% 12% 13% 73% 0%

1% 9% 12% 78% 0%

Onderzoek opkomst gemeenteraadsverkiezingen 2022 Gemeente Arnhem Over dit onderzoek

2 3

Niet-stemmers hebben minder politiek (zelf-)vertrouwen Een gebrek aan interesse en kennis zorgt voor niet-stemmen De gemeenteraad is voor niet-stemmers te weinig zichtbaar

9% 12%

75%

(Helemaal) niet passend

Neutraal

(Heel) passend

Stemmers

Niet-stemmers

32%

3% 7%

Weet ik niet/ geen mening

Belangrijkste conclusies 1

13% 48%

6 Negatieve ervaringen met de gemeente zijn redenen om niet te stemmen

Niet-stemmers en stemmers uit dezelfde wijken lijken op elkaar

8 Redenen om te gaan stemmen verschillen tussen wijken

4 In een weinig betrokken sociale omgeving

9 In wijken met een lage opkomst worden mensen

10 Lage opkomst in Arnhem is niet nieuw en

gaan mensen niet stemmen

Niet-stemmers zijn minder vaak lid van maatschappelijke organisaties

minder gemotiveerd om te gaan stemmen

niet uniek

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens

Ik vind het belangrijk dat ik mag stemmen voor de gemeenteraad n = 964 Slider zevenpuntsschaal Helemaal oneens | | Neutraal | | Helemaal eens Weet ik niet / geen mening Stem jij bij gemeenteraadsverkiezingen? n = 964 Enkelkeuze Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / geen mening Waarom stem je (meestal) bij gemeenteraadsverkiezingen? n = 865 (invullers die altijd of vaak gaan stemmen) Meerkeuze Ik wil invloed hebben op wat er in mijn gemeente gebeurt Ik stem altijd Ik vind dat ik dit hoor te doen, als inwoner van Arnhem De gemeenteraad maakt keuzes over onderwerpen die ik belangrijk vind Ik vind dat ik anders niet mag klagen over de gemeenteraad Ik ben het niet eens met de keuzes die de gemeenteraad nu maakt Ik ken iemand waarop ik kan stemmen Anders, namelijk: Weet ik niet / geen mening

% 2% 1% 1% 2% 7% 16% 68% 2%

% 82% 6% 3% 5% 4% 1%

% 62% 47% 46% 43% 27% 9% 1% 3% 0%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Waarom stem je niet (altijd) bij gemeenteraadsverkiezingen? n = 95 (Invullers die regelmatig, soms of nooit stemmen) Meerkeuze Ik heb geen vertrouwen in de gemeenteraad Ik denk niet dat mijn stem invloed heeft Ik weet niet op wie ik moet stemmen Ik ken niemand op wie ik kan stemmen Ik heb geen zin of tijd om mij er in te verdiepen De gemeenteraad maakt keuzes over onderwerpen die ik niet belangrijk vind Ik weet niet waar het over gaat Ik denk dat dingen op dit moment goed gaan in Arnhem Ik heb vaak andere plannen op dagen dat ik kan stemmen Ik vind stemmen moeilijk, omdat: Anders, namelijk: Weet ik niet / geen mening Wat zou jou helpen om wel te gaan stemmen? n = 95 (Invullers die regelmatig, soms of nooit stemmen) Meerkeuze Als gemeenteraadsleden hun beloftes nakomen Als gemeenteraadsleden duidelijke beloftes maken Als gemeenteraadsleden meer vertellen over hoe zij over dingen denken Als de gemeente meer informatie stuurt over de verkiezingen Als gemeenteraadsleden meer aandacht besteden aan zaken die ik belangrijk vind Als gemeenteraadsleden vaker langskomen in mijn buurt Als ik een van de gemeenteraadsleden zou kennen Als er een stembureau dichter bij mijn huis is Anders, namelijk: Weet ik niet / geen mening

n 50 38 20 16 10 6 6 5 3 12 30 0

n 61 31 24 16 15 13 9 2 32 2

Met wie praat je wel eens over de keuzes van de Arnhemse gemeenteraad? Matrix Ouders of verzorgers (n = 780) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

Partner (n = 865) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

4% 5% 9% 28% 32% 1% 22%

19% 18% 19% 18% 6% 1% 19%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Familie (n = 801) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

Vrienden (n = 858) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

Buren (n = 841) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

Collega's (n = 815) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

4% 9% 14% 40% 28% 1% 3%

5% 13% 24% 45% 12% 1% 2%

2% 5% 11% 40% 41% 1% 1%

3% 6% 12% 35% 26% 1% 18%

Hoe vaak gaan deze mensen stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen? Matrix Ouders of verzorgers (n = 788) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

% 44% 8% 3% 4% 10% 12% 19%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Partner (n = 816) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

Familie (n = 940) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

Vrienden (n = 953) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

Buren (n = 959) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

Collega's (n = 815) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet / zeg ik liever niet Niet van toepassing

65% 7% 3% 5% 6% 5% 9%

31% 21% 9% 6% 5% 27% 2%

20% 26% 11% 9% 3% 30% 1%

9% 8% 5% 7% 5% 66% 0%

8% 14% 7% 8% 3% 52% 8%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Als er gemeenteraadsverkiezingen zijn, praat ik hierover met andere mensen n = 964 Slider zevenpuntsschaal Helemaal niet passend | | Neutraal | | Heel passend Weet ik niet / geen mening Als er gemeenteraadsverkiezingen zijn, vragen andere mensen of ik heb gestemd n = 964 Slider zevenpuntsschaal Helemaal niet passend | | Neutraal | | Heel passend Weet ik niet / geen mening

% 6% 5% 7% 10% 30% 21% 19% 4%

% 9% 9% 10% 15% 27% 14% 12% 4%

Als er gemeenteraadsverkiezingen zijn, vraag ik aan andere mensen of zij hebben gestemd n = 964 Slider zevenpuntsschaal Helemaal niet passend | | Neutraal | | Heel passend Weet ik niet / geen mening

15% 10% 9% 10% 22% 16% 15% 4%

Hoe vaak had je in de afgelopen 12 maanden contact met de gemeente Arnhem? n = 964 Enkele keuze Niet 1 keer 2 tot 5 keer 6 tot 10 keer Vaker dan 10 keer Weet ik niet

30% 25% 32% 5% 5% 2%

Hoe tevreden was je hierover? n = 636 (alleen invullers die contact hadden met de gemeente) Slider zevenpuntsschaal Heel ontevreden | | Neutraal | | Heel tevreden Weet ik niet / geen mening

% 6% 4% 5% 9% 14% 16% 14% 1%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Met wie heb je in de afgelopen twaalf maanden contact opgenomen? n = 964 Meerkeuze Met een zorgverlener, zoals de huisarts of een wijkverpleegkundige Met een ambtenaar op het stadhuis Met de verhuurder van mijn woning Met de wijkagent Met het sociaal wijkteam Met een wijkmanager van het team Leefomgeving Met een gemeenteraadslid Met de school van mijn kinderen Met leden van het wijkplatform Met een welzijnsorganisatie (bijv. Rijnstad of SWOA) Met de wijkwethouder Met een religieuze organisatie, zoals de kerk of moskee Anders, namelijk: Ik heb met niemand contact gehad Weet ik niet / geen mening Waar ben je lid van? n = 964 Meerkeuze Een sportvereniging, zoals een voetbalclub Een culturele vereniging, zoals een koor of orkest Een geloofsgemeenschap, zoals een moskee, kerk of synagoge Een vakbond, zoals FNV of CNV Een buurtorganisatie, zoals een wijkcentrum of bewonersplatform Een studie- of studentenvereniging Een politieke partij Een hobbyclub, zoals een boekenclub of computerclub Anders, namelijk: Ik ben geen lid van een vereniging of organisatie Weet ik niet / geen mening Waar doe je vrijwilligerswerk? n = 964 Meerkeuze Bij een sportvereniging Bij een culturele vereniging Bij een geloofsgemeenschap Bij een vakbond Bij een buurtorganisatie Bij een studie- of studentenvereniging Bij een politieke partij Bij een hobbyclub Op de

school van mijn kinderen Ergens anders, namelijk: Ik doe geen vrijwilligerswerk Weet ik niet / geen mening

% 36% 31% 16% 13% 13% 11% 10% 10% 10% 9% 6% 4% 11% 21% 3%

% 23% 16% 13% 13% 9% 8% 7% 2% 10% 34% 2%

% 14% 9% 6% 6% 4% 4% 3% 1% 0% 22% 48% 2%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens

Matrix Sportvereniging (n = 253) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Culturele vereniging (n = 102) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Geloofsgemeenschap (n = 78) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Vakbond (n = 155) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Buurtorganisatie (n = 195) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Studie- of studentenvereniging (n = 22) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

0% 5% 7% 36% 51% 1%

8% 4% 12% 41% 34% 1%

2 3 6 34 34 3

0% 5% 5% 14% 64% 12%

3% 17% 29% 40% 10% 3%

0 2 2 9 7 4

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Politieke partij (n = 124) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

Hobbyclub (n = 102) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

School van je kinderen (n = 64) Altijd Vaak Regelmatig Soms Nooit Weet ik niet/ zeg ik liever niet

32% 22% 11% 20% 9% 8%

3% 3% 9% 46% 39% 1%

0 2 3 22 30 0

Als ik bij de vereniging of organisatie praat over de keuzes van de Arnhemse gemeenteraad, dan is n = 487 (alleen invullers die lid zijn van een vereniging of hier vrijwilligerswerk doen) Slider zevenpuntsschaal Heel negatief | | Neutraal | | Heel positief Weet ik niet / geen mening

% 5% 5% 17% 28% 22% 8% 2% 11%

Ik vind het belangrijk dat de Arnhemse gemeenteraad aandacht heeft voor alle groepen inwoners n = 964Slider zevenpuntsschaal % Helemaal oneens 1% | 1% | 2% Neutraal 4% | 14% | 25% Helemaal eens 51% Weet ik niet / geen mening 2%

Tabellenbestand - Onderzoek opkomst - Citisens Ik weet wie de gemeenteraadsleden van Arnhem zijn n = 964 Slider zevenpuntsschaal Helemaal oneens | | Neutraal | | Helemaal eens Weet ik niet / geen mening Tijdens welke verkiezingen in de afgelopen 4 jaar heb je gestemd? n = 964 Meerkeuze Provinciale Statenverkiezingen in 2023 Waterschapsverkiezingen in 2023 Gemeenteraadsverkiezingen in 2022 Tweede Kamerverkiezingen in 2021 Europese Parlementsverkiezingen in 2019 Ik heb niet gestemd tijdens één van de verkiezingen Dat zeg ik liever niet Dat weet ik niet meer Hoelang woon je al in de gemeente Arnhem? n = 964 Enkel keuze Minder dan één jaar 1 tot 5 jaar 5 tot 10 jaar Meer dan 10 jaar Zeg ik liever niet

% 23% 21% 16% 14% 13% 6% 5% 3%

% 89% 87% 87% 89% 76% 3% 1% 1%

% 1% 10% 13% 76% 0%

Onderzoek opkomst - Gemeente Arnhem september 2023 Bijlage, antwoorden open vragen

Wat betekent democratie in Arnhem voor jou? Dat er ook met de minderheid rekening wordt gehouden 'We' kiezen een gemeenteraaad en die zorgt -samen met het college van B&W - dat in Arnhem besluiten worden genomen die goed zijn voor Arnhem en haar inwoners. Daarbij is het begrijpelijk dat er meerderheidsbesluiten zijn, maar voor een verantwoord de ocrstisch proces is het wel vdreist dat daarbij rekening gehouden wordt met de minderheid. NB: dat geldt voor een rechtse meerderheid / college en eveneens voor een linkse 'situatie' (ietsiepietsie) Invloed op (totstandkoming) lokale besluitvorming (Mee) beslissen over welke kant het op moet met Nederland,Gelderland, Arnhem. Actief meedoen als burger. Een recht en een plicht Alle stemmen gelden Allerlei vrijheden die je in een dictatuur niet hebt. Alles, je moet je stem laten horen. En anders ook niet klagen Alles, vooral vrijheid van meningsuiting Alles! Als burger actief mee denken Als burger inspraak hebben op belangrijke thema's Als inwoner mee kunnen denken over wat er in Arnhem nu en op de middellange termijn moet gebeuren en je via de verkiezingen door een partij laten vertegenwoordigen die op veel onderwerpen dezelfde standpunten heeft.

Als inwoner stemmen en zo via de gemeenteraad invloed hebben op de ontwikkelingen in de stad als inwoners wil mee kunnen denken over aanpassingen Als je stem ook gehoord wordt, als inwoners ook daadwerkelijk serieus worden genomen en er recht aan hen wordt gedaan. Als alle onmisbare voorzieningen ( loket Zuid, poli) open en toegankelijk blijven voor inwoners. Referenda voor inspraak Altijd gebruik maken van je stemrecht om invloed te kunnen hebben. Ook al is deze misschien klein Arnhem kent geen democratie Belangrijk dat het volk inspraak heeft. Belangrijk om mee te mogen denken om een nog betere stad te krijgen! Belangrijk om via vertegenwoordiger stem te hebben. Belangrijk voor de bevolking van Nederland, en eigenlijk wenselijk voor de hele wereld Belangrijk, maar dan moet dat ook gebeuren. Helaas gebeurd dat in praktijk niet Belangrijk. Meedenken. Bepalen hoe mijn leefomgeving werkt en eruit ziet. Bepalen welke kant de stad op moet, wat het bestuur wel en niet moet doen en afrekenen met leugenaars uit vorige perioden. Besef dat je in een vrij land leeft en in dit geval dus invloed kan uitoefenen op de lokale politiek. Bestaat niet meer Betrokkenheid Betrokkenheid bij de stad Betrouwbaar bestuur Bewaking van democratie Bewoners in de buurt samen aan het stuur. Meedenken en meedoen. Gemeente als partner. Bewoners voelen zich niet gehoord.

Er zitten raadsleden meer dan 20 jaar in de gemeenteraad. Die zitten er voor zichzelf en voor de riante vergoeding. De tijden veranderen maar zij veranderen niet mee. Bij een democratie ligt de macht bij het volk, maar niet elke beslissing wordt door de bevolking geneomen Bij iedere belangrijke/ingrijpende beslissing, referendum onder de Arnhemse inwoners houden Burgerparticipatie in de wijken en gemeenteraadsleden die de burgers vertegenwoordigen Dag je laagdrempelig mee kan denken over zaken in de stad waar je iets van vindt. Dat alle Arnhemmers een stem hebben in de ontwikkeling van Arnhem en ook het gevoel erbij te horen en dat hun stem telt en iets toevoegt. Dat alle belangen in de stad op een zorgvuldige, transparante wijze worden gewaarborgd bij het maken van keuzes Dat alle groepen worden gehoord en gehonoreerd Dat alle meningen worden overwogen meegenomen worden, voordat een besluit genomen wordt. Dat alle stemmen tellen, iedereen moet worden gehoord. Rijk, arm, links, rechts. Dat iedereen ook vooral wordt uitgenodigd om mee te doen. Dat Arnhem naar alle burgers luistert en niet dat wethouders lekker hun eigen plan trekken Dat beslissingen genomen worden door een kundige afvaardiging van de inwoners Dat besluiten gedragen worden door een meerderheid die de inwoners vertegenwooordigt.

Dat besluiten worden genomen die in het belang van het volk zijn en dat er ook naar de zwijgende meerderheid wordt geluisterd. Dat betekent voor mij dat iedere bewoner de gelegenheid moet krijgen en nemen om zijn of haar mening te geven over zaken die van invloed zijn op haar of zijn leefomgeving. Dat kan zijn in hun straat, buurt, wijk of stad. De huidige democratische werkwijze van eens per 4 jaar verkiezingen levert een te grote afstand op tussen de inwoners en de raadsleden. Veelal worden deze laatste ingezogen in allerlei bureaucratische en partijgeboinden belangen en wordt te veel de directe leefwereld van de inwoners vergeten tijdens de raadsperiode. Dat bewoners of direct of indirect via een politieke partij invloed hebben op het reilen en zeilen van de stad Dat binnen de democratie de geboren en getogen Nederlanders niet opzij geschoven worden ten koste van alles en iedereen die maar hier komt binnenvallen Dat burgers direct of via hun vertenwoordigers in de gemeenteraad inspraak hebben op het beleid van de gemeente. Dat burgers hun stem kunnen laten horen en daarnaar wordt geluisterd bij beleidsontwikkeling en -bepaling Dat burgers op de hoogte zijn en worden gehouden over politieke beslissingen, dat zij mee mogen beslissingen (dmv stemmen) en dat ieder het recht heeft diens mening te geven en te demonstreren.

Dat de belangen van zoveel mogelijk burgers en organisaties worden afgewogen in de besluitvorming, dus NIET de stem van de meerderheid, maar een inclusieve besluitvorming waarin ook de stem van de minderheid wordt meegenomen. Dat de bevolking van Arnhem gehoord wordt door de afgevaardigden. Dat de bevolking van de stad haar goed-of afkeuring kan geven aan het gemeentelijk beleid dat wordt gevoerd t.a.v. het welzijn van Anhemmers en de inrichting van de stad. Ook kan meebepalen wat de nieuwe plannen worden. Dit gebeurt door delegatie aan gemeenteraadsleden die elke stemgrechtigde kan kiezen. Aanvullend kan inspraak plaatsvinden. Het 'volk' wordt krachtiger door goede algemene omstandigheden en doordat het bestuur ervoor zorgt dat men rekening houdt met mensen die aanvullende condities kunnen gebruiken (dus niet per se door harder te roepen/ te lobbyen). Dat de burger beslist niet de zogenoemde politiek Dat de burger inspraak heeft en dat wat de meerderheid wilt ook gerespecteerd wordt. Dat de door mij gekozen vertegenwoordigers die dus mij en niet zichzelf representeren, invloed kunnen uitoefenen op het te bepalen beleid aangaande alle zaken die voor bestuur in aanmerking komen. Dat de gekozen politici wethouders en burgemeester controleren, goede voorstellen doen voor de gemeente en gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor een goed bestuur van de gemeente.

Van de gekozen politici kan verwacht worden dat ze weten van de belangrijkste behoeften zijn van de inwoners door goed te luisteren naar wat er in de gemeente speelt. Dat de gemeente er is voor de bewoners en niet voor eigen prestige projecten zoals Rozet Dat de gemeente luistert naar de mensen. En ook habdelt. Dat gebeurt niet. Dat de gemeentelijke overheid echt moeite doet om haar oor te luister te leggen bij de bevolking en dat zij zich inspant om verder te kijken dan de mensen die uit zichzelf of vanuit ego naar voren stappen. Mensen uit de gemeentepolitiek moeten veel meer de straat op en onder de mensen komen. Uitleggen wat er waarom wel of niet besloten kan of moet worden. Verder mag er meer lef zijn: niet je herverkiezing over vier jaar staat centraal, maar of je iets wezenlijks hebt bijgedragen aan Arnhem en haar bevolking, ook als dat pas over 8, 12 of 16 jaar geoogst kan worden. Dat is democratie. Dat de gemeenteraad een goede vertegenwoordiging is van de inwoners van Arnhem Dat de grote lijnen van het beleid van de gemeente in hoge mate worden uitgezet overeenkomstig de wensen van een meerderheid vn de bevolking die gestemd heeft en daarbij vertegenwoordigd wordt door haar gekozen vertegenwoordigers. Het op die manier uitgezette beleid dient ook te worden uitgevoerd.

Dat de inwoners gehoort worden door de bestuurders van de gemeente en niet achteraf geinformeerd, wat nu te vaak gebeurd. Ze zijn wel gekozen om beslissingen te nemen, maar niet zo eenzijdig. Dat de inwoners kunnen meebepalen over het te voeren beleid in Arnhem Dat de keuzen die worden gemaakt in lijn liggen met de cultuur en lokale situatie van Arnhem. We hebben een fijne burgemeester en partijen die lokaal een heel stuk beter zijn dan de nationale. Ik vind het dus belangrijk dat we democratie hebben in Arnhem en niet alleen landelijk; in de landelijke politiek heb ik zo goed als geen vertrouwen. Dat de keuzes die gemaakt worden door een meerderheid worden gesteund Dat de mensen/partijen die gekozen zijn, belangen behartigen van de bewoners Dat de partij die het best past bij mijn levens/maatschappij visie samen met de samenwerkende partijen onze stad bestuurd. Dus in de meest gunstige situatie deel uitmaakt van "regering": B&W én in de gemeenteraad ook een kritisch controlerende functie vervuld. Dat in de praktijk zichtbaar wordt hoe mijn én van andere politiek gelijkgestemden mijn idealen zichtbaar worden in allerlei beleidsvoornemens én daden! Dat de partij waarop ik stem doet wat zij beloofd en voor o.a. mijn belangen opkomt. Dat de partijen werken aan lokale issues en in contact staan met bewoners in de buurten.

En indien nodig provinciaal en landelijk opkomen voor de belangen van de stad. Dat de stem van alle burgers telt en serieus wordt genomen. Dat de stem van de Arnhemse inwoner echt telt bij de besluiten die men in de politiek en niet geldt als vrijbrief om politieke spelletjes te mogen spelen Dat de stem van iedereen (volk en overheid) telt en het recht dat je een stem kan uitbrengen. dat door jou gekozen vertegenwoordigers het in hen gestelde vertrouwen waarmaken !! Dat een afspiegeling van de mensen die in arnhem wonen, en het de moeite waard vinden om te stemmen, bepalen wat er met het belastinggeld gebeurt dat een gemeenteraad met respect omgaat met elkaar en dat er geluisterd wordt naar de samenleving Dat een gemeenteraad niet alles maar in de stad moet verbieden. Zoals een mooi voorbeeld het zelf afsteken van consumenten vuurwerk. Laat de Arnhemmers zelf bepalen of ze kopen en of af willen steken. Betuttel niet net als het kabinet je inwoners want ook dan zal de gemeenteraad hetzelfde krijgen dan het kabinet . In Arnhem ligt de macht absoluut niet bij het volk , want verkoop cijfers hebben wel laten zien dan we dan vuurwerk zelf blijven afsteken . Dat een representatieve gemeenteraad zich bezighoudt met thema's en onderwerpen die de stad en haar inwoners vooruit brengt en verbetert.

dat elke mening gehoord mag worden en dat er niet iets door een elite wordt doorgedrukt Dat er dan ook geluisterd word naar het volk of je nou uit een volksbuurt komt of in de burgermeesterswijk mensen uit een volkswijk denken vaak anders en kort bij dan iemand uit een burgermeesterswijk die denken aan algemeen belang mensen uit een volkswijk aan hun eigen omgeving Dat er echt geluisterd gaat worden naar de burgers Dat er een kundig bestuur is dat naar de wensen van de inwoners luistert en dat de meerderheid besluit neemt in het algemeen belang van de inwoners Dat er evenveel vertegenwoordiging is voor zowel de stemmers als de niet stemmers. Daar zou actief naar gezocht moeten worden Dat er geen enkele partij wordt uitgesloten. Wat helaas in Arnhem en in de landelijke politiek gebeurd. Is gewoon een aantasting van de democratie. Als je nog van een democratie mag spreken. Ze voeren toch alles uit waar je tegen stemt. dictatuur noemen we dat Dat er geluisterd wordt en samen beslissingen worden genomen Dat er geluisterd wordt maar ook rekening mee gehouden wordt of en zeker ook dat dit zichtbaar invloed heeft dat er geluisterd wordt naar de bewoners Dat er geluisterd wordt naar de i9nwoners van Arnhem door de gekozen leden van de raad en dat meegewogen wordt in de besluitvorming. Dat er met bewoners wordt gepraat over voor hun belangrijke zaken en met over de bewoners.

Dat er geluisterd wordt naar de inwoners en bovenal naar de stemmers . Maar dat ontbreekt hier in Arnhem . Ze trekken toch hun eigen plan . Dat er geluisterd wordt naar de inwoners en daar naar gehandeld wordt.

Pagina 1 van 22

Dat er geluisterd wordt naar de inwoners. Dat is de afgelopen jaren niet gebeurd. We hebben jaren slechte politici in de raad gehad zoals Gerrie Elfrink-die het geld van grote projecten tonnenhoog liet oplopen(denk aan Musis) en Cathelijne Bouwkamp, die het hele diftarsysteem heeft laten mislukken. Deze mensen hebben Arnhem heel veel geld gekost. Het ergste is nog, dat deze mensen er nog gewoon zitten. Een grote schande. Deze mensen hadden al lang moeten opstappen. Dat er moeite wordt gedaan om bewoners te horen, er (voortdurend) actief input wordt gevraagd aan ervaringswerkers, bewoners, experts; bottom-up beweging; kiezen van bestuurders met een lange termijn visie (beyond de 4-jaren-termijn); een raad zonder eigen belang, toegankelijk voor iedereen Dat er na de burgers geluisterd wordt Dat er naar (Nederlands) volk geluisterd wordt Dat er naar de wens van de bewoners wordt geluisterd zoals bij het DIFTAR systeem Dat gekozen vertegenwoordigers beleid maken/laten uitvoeren voor alle Arnhemmers, met extra steun aan de zwakken in de samenleving.

Dat geluisterd wordt naar geluiden van de Arnhemmers en dat bij de besluitvorming daarmee wordt rekening gehouden met aandacht voor de zwakken in de samenleving Dat gemeenteraadsleden beslissingen nemen in het belang van de burgers, en niet op basis van partijbelang of belangen van andere organisaties Dat gezonde partijen de stad zoveel mogelijk van uit hunidealen de stad willen besturen Dat het beleid overeenkomt met de wens van de inwoners. Dat het bestuur daadwerkelijk luistert naar de bevolking Dat het gemeentebestuur de Arnhemmers vertegenwoordigt! dat het stadsbestuur dat doet wat de meerderheid van de arnhemmers willen Dat het volk bepaald, maar in de praktijk merk je daar helaas niets van. Mensen vertrouwen het niet meer en geven op. Logisch als je zo slecht behandeld wordt in zo'n rijk land. Dat iedere burger gelijk is. Dat iedere inwoner dezelfde rechten en plichten heeft en dat inwoners boven de 18, door hun stem uit te brengen, worden vertegenwoordigd in de gemeenteraad. Dat iedereen een thuis heeft. Een veilige plek om te leven. Dat iedereen gehoord en vertegewoordigd wordt, niet alleen die met de grootste bek Dat iedereen gelijk is en dat iedereen inspraak heeft of in ieder geval de mogelijkheid tot inspraak heeft. Dat iedereen inbreng heeft en dat je een verantwwordelijkheid hebt binnen en naar de maatschappij. Een gevoel van samen.

Dat iedereen invloed kan uitoefenen op het beleid. Dat iedereen mee kan doen ongeacht wie hij of zij is. Dat iedereen mee mag praten over keuzes die gemaakt worden voor de stad en de wijken. dat iedereen meetelt en erbij hoort, dat er wordt geluisterd naar signalen van burgers zowel uit Noord als ZUID Arnhem, men inspraak heeft en grote ingrijpende veranderingen in de stad en burgers hierbij betrokken worden. Dat iedereen met zijn allen bepaalt welke kant Arnhem op gaat Dat iedereen vrij is om aan te geven welke partij het best op die persoons mening aansluit Dat iedereen zijn inbreng mag/kan geven voor een mooi leefbaar Arnhem Dat iedereen zijn stem bepalend is voor het collectieve geheel. Dat iedereen zijn stem mag laten horen, dat iedereen even belangrijk is. Dat ieders stem ongeacht afkomst, vermogen, opleidingsniveau, geslacht of geaardheid even zwaar weegt wanneer er beslissingen worden genomen over de stad. Dat iemand namens mij mag meedenken, meepraten en meebeslissen over de dingen die in Arnhem spelen Dat ik 'moeilijke' zaken aan bestuurders kan/mag overlaten; dat ik deelnemer mag zijn in onze buurt-huiskamer maar de vrijheid heb om het niet te doen. Dat ik als burger betrokken ben bij de gemeentelijke politiek.

Dus wél stemmen! dat ik als inwoner mee kan denken, praten en op onderdelen mee-beslissen over zaken die mij aangaan, mijn leven in Arnhem direct raken en zo invloed kan uitoefenen op beleid en uitvoering daarvan Dat ik als inwoner van Arnhem de vrijheid heb/krijg om te kunnen stemmen, mee te denken bijvoorbeeld. Dat ik als inwoner van Arnhem invloed kan hebben op de koers die gemeente heeft en welke keuzes zij maakt. Dat ik ben niet bang om mijn mening door te geven. Dat ik de vrijheid heb te zijn die ik wil zijn, mijn mening kan en mag uiten en kan gaan en staan waar ik wil. Dit alles uiteraard zonder opzet anderen kwaadwillig te kwetsen en andere meningen te respecteren. Dat ik een bepaalde invloed heb op wat er in mijn directe omgeving gebeurt Dat ik een keuze heb en een stem Dat ik een keuze heb. Tegenwoordig vooral wat ik niet wil. Dat ik een stem heb in wat gebeurd in mijn stad/leefomgeving. Altijd stemmen! Een recht dat je niet mag negeren. Dat ik een stem hem die bijdraagt aan de politieke richting. Ik ben in de gelegenheid om die stem uit te brengen. En omdat democratie er niet alleen voor mij is moet ik beseffen dat er mensen zijn met andere inzichten en politieke voorkeur. Dat ik enige invloed heb op wat er in mijn gemeente gebeurt.

Dat ik het gevoel heb serieus genomen te worden door de gemeente, dit gevoel is nu vervaagd,door onvrede en onveiligheid in de wijk Malburgen. Dat ik invloed heb op het beleid en waar geld aan besteed wordt. Dat ik invloed heb op het bestuur van de gemeente Dat ik invloed kan uitoefenen op het beleid dat de gemeente uitzet Dat ik invloed kan uitoefenen op wat er gebeurt in Arnhem. Dat ik invloed mag uitoefenen waar mijn belastinggeld naar toe gaat in de gemeente. Wat krijgt prioriteit, welke koers wordt gevolgd? Dat ik kan en mag stemmen voor een volksvertegenwoordiger die mij vertegenwoordigd Dat ik kan meedenken en door te stemmen indirect kan meebeslissen over mijn wijk en stad. Dat ik mag kiezen wie er volgens mij de beste is voor mij, mijn wijk of in mijn stad. Maar als je geen info krijgt in de brievenbus Wordt het heel lastig. Dat ik mag mee beslissen over de manier waarop we de samenleving inrichten en hoe maatschappelijke problemen worden aangepaktt Dat ik mag stemmen op de partij waar ik me het meest mee verwant voel. En dat er inspraakmogelijkheden zijn voor de burgers. Dat ik mee mag beslissen in wat ik belangrijk vind voor mij, voor anderen en voor de stad. Dat ik mee mag beslissen over wat er in de stad gebeurt. Naar mijn gevoel is dat nu nog beperkt Dat ik mee mag beslissen over zaken die mij aan het hart liggen. Dat ik mee mag praten/beslissen.

Dat mijn stem telt Dat ik mee mag stemmen over de grote lijnen die de gemeenteraad dient aan te houden in het beleid/regels. Ik wil me niet bezig houden met individuele zaken. Ik vind dat ik daar expertise, inzicht en informatie over moet hebben die ik niet heb. Dat ik mijn mening kan laten horen. Dat ik van invloed ben op evt veranderingen in mijn omgeving. Dat ik mijn stem een plek kan geven in de politiek. Dat ik mijn stem mag laten horen, dat ik mij mag inmengen Dat ik mijn stem mag laten horen, maar ook dat anderen hun stem mogen laten horen. Meningen kunnen uiteen lopen, maar je moet er samen uit komen. Dat ik ook al heb ik maar een klein stemmetje toch mee kan denken en beslissen Dat ik uit mag komen voor mijn mening, dat ik mag kiezen door wie ik vertegenwoordigt wil worden in alle bestuurlijke lagen ne dat ik mag meebeslissen over de gemeentelijke uitgaven in onze wijk. dat ik verstandige mensen kies die gewogen beslissingen nemen (geen "u vraagt-wij draaien"-politiek) Dat ik vertegenwoordig word in de gemeente, provinciale en landelijke politiek. Dat mijn zorgen worden gedeeld op dat gebied en dat er mensen zijn die er dan wetten rondom maken zodat het anders wordt of beleid word aangepast. dat ik via een stem duidelijk mag maken waar mijn persoonlijke voorkeuren liggen Dat ik via het stemmen op een partij, invloed kan uitoefeen op de beleidsagenda van de gemeente.

Dat ik via mijn stem invloed kan hebben in de politiek Dat ik via mijn stem uitbrengen een gedeeltelijke kans heb dat er dingen worden gerealiseerd die voor mij belangrijk zijn Dat ik zelf een keuze mag maken wie ernamens mij keuzes maken. Zo proberen om zo dichtbij mogelijk te komen als het gaat om zaken die ik belangrijk vind. Dat inwoners mee beslissen over bepaalde zaken. Veiligheid voor alle inwoners. Dat is dat ik mag stemmen en daarmee mag bepalen, wie er in de gemeenteraad komen.Ik verwacht dat ik mee mag praten over zaken, die mij aangaan.Ik wil gehoord worden door de gemeenteraad zodat mijn mening wordt meegenomen in de besluitvorming. Dat is wel wat nodig is Dat je als burger gehoord wordt, en serieus wordt genomen.

Dat je als burger ook iets te zeggen hebt hoe zaken worden aangepakt Dat je als burger ook inspraak heb wat er in je omgeving word gedaan Dat je als individu middels je stemrecht invloed uitoefend op de invloed van en op het collectief dat je als inwoner de mogelijkheid hebt om de koers van de stad voor de komende vier jaar mee te bepalen Dat je als inwoner gehoord en gezien wordt en dat de gemeenteraad gekozen is om de belangen van de inwoners te vertegenwoordigen DAt je als inwoner via je polikieke keuze een bijdrage levert aan het besturen van de stad op zo evenwichtig mogelijke wijze Dat je betrokken wordt bij de besluitvorming aangaande ontwikkelingen in jouw buurt/wijk dat je de rechten van de mens worden nageleefd en erkend , in grondwet, europeese rechten van de mens en universele rechten van de mens dus ook alle rechten ook op vrije mening en onderzoek van informtie en het recht op zelfbeschikkign over je eigen gezondheid en lichaam en dat iedereen mee kan doen, iedereen !!! en niemand wordt buitengesloten Dat je een heel klein beetje kunt meebepalen wat er gebeurt Dat je eens in de zoveel jaar mag zeggen waar je wilt hoe de koers van de gemeente moet zijn. Dat je enigszins invloed hebt op het beleid van de gemeente. Dat je er naar je stem wordt geluisterd.

dat je in de volle vrijheid kunt doen wat je wilt binnen de normen en waarden die er gelden dat je in grote mate de vrijheid heb om te doen en te laten wat je wil, wel rekening houden met de mensen om je heen. Dat je in ieder geval 1 keer per 4 jaar kan laten weten welke kant het op moet met de gemeente Dat je in vrijheid je stem mag uitbrengen en zo mee mag bepalen wat je in je gemeente, provincie of land gebeurt. Dat je in vrijheid mag en kan leven, dat je kan stemmen en dat zinvol is en dat je de vrijheid hebt om te wonen/leven waar je dat wilt in een veilig land. Dat je invloed hebt op wie er bestuurd . Dat je invloed kan hebben op de keuzes die gemaakt gaan worden in de toekomst. Daarnaast dat de volksvertegenwoordigers door verkiezingen worden gedwongen om zich te verantwoorden voor gemaakte keuzes en voor toekomstige keuzes. Wanneer je niet kan stemmen is er ook geen middel om dit naar boven te brengen Dat je invloed kunt hebben op wat er in je stad gebeurd . Door te stemmen kun je bepalen wie er in de raad komen te zitten . Dat je invloed kunt uitoefenen op wat er in je woon- of leefomgeving gebeurt Dat je je ding mag doen en inspraak hebt. Dat je je ideeën over zaken die in de gemeente/wijk/buurt spelen kunt delen met de mensen die er wat aan kunnen veranderen. Dat je gehoord wordt en de lijntjes kort zijn! Dat je je mening kunt geven.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Arnhem&id=93f527a7-e785-49ad-820d-ffc276bed76e